Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF -
Word Perfect 1988–89. – 1058 ár frá stofnun Alþingis.
111. löggjafarþing. –
204
. mál.
Ed.
765. Nefndarálit
um frv. til 1. um tekjustofna sveitarfélaga.
Frá félagsmálanefnd.
Nefndin hefur fjallað rækilega um frumvarpið á mörgum fundum og leggur til að það verði
samþykkt með breytingum sem fluttar eru á sérstöku þingskjali. Nefndin fagnar þeirri víðtæku
samstöðu sem náðst hefur um þetta mikilvæga mál sem nú er afgreitt samhliða frumvarpi um
verkaskiptingu ríkis og sveitarfélaga. Sá almenni stuðningur, sem kom fram við bæði þessi frumvörp
á fulltrúaráðsfundi Sambands íslenskra sveitarfélaga á Akureyri 30. og 31. mars sl., er skýr
vitnisburður þess að meðal sveitarstjórnarmanna er eindreginn vilji fyrir því að Alþingi afgreiði
þessi frumvörp á yfirstandandi þingi.
Nefndinni bárust umsagnir um frumvarpið frá stjórn Sambands íslenskra sveitarfélaga,
Fjórðungssambandi Norðlendinga, bæjarstjórn Neskaupstaðar, Samtökum sveitarfélaga á
höfuðborgarsvæðinu, Sambandi sveitarfélaga í Austurlandskjördæmi, Fjórðungssambandi
Vestfirðinga, hreppsnefnd Miðneshrepps, hreppsnefnd Gerðahrepps, Samtökum sunnlenskra
sveitarfélaga, bæjarstjórn Keflavíkur, Landssamtökum sláturleyfishafa og Samtökum afurðastöðva
í mjólkuriðnaði. Þá komu á fund nefndarinnar Sigurgeir Sigurðsson, formaður stjórnar Sambands
íslenskra sveitarfélaga, Hjörtur Þórarinsson og Áskell Einarsson frá landshlutasamtökum
sveitarfélaga, Sveinn Hjörtur Hjartarson frá Landssambandi íslenskra útvegsmanna, Gunnar
Guðbjartsson frá Landssamtökum sláturleyfishafa og Vilhelm Andersen og Arnór Eggertsson frá
Samtökum afurðastöðva í mjólkuriðnaði. Jafnframt héldu félagsmálanefndir beggja deilda fund með
stjórn Sambands íslenskra sveitarfélaga um frumvarpið. Með nefndinni störfuðu Húnbogi
Þorsteinsson, skrifstofustjóri í félagsmálaráðuneytinu, og Ingimundur Sigurpálsson bæjarstjóri.
Nefndin flytur fimm breytingartillögur við frumvarpið og er sú veigamesta um tekjur
Jöfnunarsjóðs sveitarfélaga flutt að höfðu samráði við Samband íslenskra sveitarfélaga. Verður hér
gerð grein fyrir þessum breytingum í sömu röð og þær eru á þingskjalinu.
1. Við 5. gr. eru þrjár breytingar. Í 1. mgr. eru tekin af öll tvímæli um að það eru sjúkrastofnanir,
sem eiga sér stoð í heilbrigðislögum, sem eru undanþegnar fasteignaskatti. Þá er bætt við í 2. mgr.
að sveitarstjórnum sé heimilt að lækka eða fella niður fasteignaskatt af heilsuhælum og
endurhæfingarstöðvum, en frumvarpið gerði upphaflega ráð fyrir að heilsuhæli og
endurhæfingarstöðvar væru undanþegin þessum skatti. Að síðustu er í 3. mgr. kveðið á um að
sveitarstjórnum sé heimilt að lækka eða fella niður fasteignaskatt hjá tekjulitlum elli- og
örorkulífeyrisþegum. Heimildarákvæði frumvarpsins hafði verið miðað við efnalitla elli- og
örorkulífeyrisþega, en breytingin er gerð vegna þess að í framkvæmd hefur ætíð verið miðað við
tekjur en ekki eignir. Um þessa venju hafa skapast nokkuð samræmdar reglur hjá sveitarfélögum.
2. Í 8. gr. er gerð breyting á tekjum Jöfnunarsjóðs. Er hún í samræmi við eindregnar óskir
Sambands íslenskra sveitarfélaga um að tekjur Jöfnunarsjóðsins verði miðaðar við heildartekjur
ríkissjóðs af beinum og óbeinum sköttum.
3. Brtt. við 3. mgr. 27. gr., er varðar brot á trúnaðarskyldu starfsmanna sveitarstjórna, er til að
gera orðalag málsgreinarinnar skýrara en felur ekki í sér neina efnisbreytingu.
4. Brtt. við 34. gr. varðar aðstöðugjald. Við b-lið er bætt ákvæði til að taka af öll tvímæli um að
undanþága olíufélaganna frá greiðslu aðstöðugjalds nái aðeins til olíu og olíuvara en ekki til annarra
vara sem olíufélögin eru í auknum mæli farin að versla með. Þá er í nýjum c-lið kveðið á um að
undanþágur frá greiðslu aðstöðugjalds nái einnig til starfsemi sláturhúsa og mjólkurbúa. Ástæðan
fyrir þessari breytingu er sú að hætta er talin á að ef áðurgreindir aðilar verði látnir greiða
aðstöðugjald (en þeir eru undanþegnir slíku samkvæmt gildandi lögum) þá séu líkur á verulegum
verðhækkunum á þessum vörum sem eru mjög stór þáttur í neyslu almennings, auk þess sem hætt
er við „fjölsköttun“ á þessa starfsemi.
5. Brtt. við 37. gr. felur í sér leiðréttingu á tilvísun til 2. gr. í frumvarpinu.
Júlíus Sólnes áskilur sér rétt til að flytja eða fylgja breytingartillögum er fram kunna að koma.