Hęgt er aš sękja Word Perfect śtgįfu af skjalinu, sjį upplżsingar um uppsetningu į Netscape fyrir Word Perfect skjöl.

---

1994. – 1064 įr frį stofnun Alžingis.
118. löggjafaržing. – 75 . mįl.


122. Svar

fjįrmįlarįšherra viš fyrirspurn Įrna R. Įrnasonar um ašgeršir til aš stemma stigu viš skattsvikum.

    Til hvaša rįšstafana hefur veriš gripiš til aš draga śr skattsvikum frį žvķ aš nefnd um umfang skattsvika lagši fram skżrslu og tillögur um ašgeršir gegn žeim ķ september 1993?
    Nefnd, sem fjįrmįlarįšherra skipaši ķ nóvember 1992 til aš kanna umfang skattsvika, skilaši skżrslu til fjįrmįlarįšherra ķ september 1993. Ķ skżrslunni leggur nefndin mat į umfang skattsvika og żmsa žętti sem žeim tengjast og bendir į leišir sem hśn taldi aš męttu verša til žess aš draga śr žeim. Um er aš ręša ellefu įbendingar sem raktar verša hér į eftir.

1. Hert skatteftirlit og auknar skattrannsóknir.
    Nefndin gagnrżndi skipulag skatteftirlits og skattrannsókna og sérstaklega hversu litlum mannafla er ętlaš aš sinna žessum verkefnum.
    Į starfstķma nefndarinnar var lagt fram frumvarp sem fól ķ sér ašskilnaš skattrannsókna frį embętti rķkisskattstjóra. Var embętti skattrannsóknarstjóra gert aš sjįlfstęšri stofnun og žvķ fališ aš sjį um skattrannsóknir, ž.e. rannsókn og mešferš skattsvikamįla og brota į skattalögum. Viš embęttiš störfušu upphaflega 12 manns, en žeim var į sķšasta įri, m.a. meš hlišsjón af framangreindri skżrslu, fjölgaš um fimm. Fjįrmįlarįšuneytiš telur aš breyting žessi hafi tvķmęlalaust oršiš til bóta og starf aš skattrannsóknum hafi eflst og veriš gert skilvirkara meš breyttum starfshįttum.
    Samhliša žessu beitti fjįrmįlarįšuneytiš sér fyrir breyttu skipulagi skatteftirlits sem fram fer į skattstofum landsins og hjį embętti rķkisskattstjóra. Meginbreytingin fólst ķ žvķ aš į stęrri skattstofunum voru settar upp sérstakar deildir sem einungis sinna skatteftirliti. Į minni skattstofunum er gert rįš fyrir aš eftirliti sé sinnt af einstökum starfsmönnum ķ nįinni samvinnu viš eftirlitsdeild rķkisskattstjóraembęttisins. Embętti rķkisskattstjóra er ętlaš aš sjį um samręmingu viš framkvęmd skatteftirlits og forustu viš žróun og skipulagningu eftirlitsstarfs. Embęttiš į enn fremur aš veita minni skattstofunum sérstaka eftirlitsašstoš, eftir žvķ sem žörf er į.
    Ķ framhaldi af žessum breytingum og auknum verkefnum viš skatteftirlitiš var starfsmönnum fjölgaš um 20.

2. Breytt skipulag og starfshęttir skattyfirvalda.
    Önnur įbending nefndarinnar var aš of lķtil įhersla vęri į virku skatteftirliti og skattrannsóknum vegna annarra verkefna skattstofanna, ž.e. įlagningarvinnu o.fl. Žį var og tališ aš auka žyrfti samręmingu og skipulagningu skatteftirlits og skattrannsókna.
    Meš žeim skipulagsbreytingum į skatteftirliti, sem aš framan er lżst, er komiš til móts viš žessi sjónarmiš. Meš žvķ aš skatteftirlitiš fer nś fram ķ sérstökum deildum meš eigin mannafla sem ekki sinna öšrum verkefnum er tryggt aš önnur störf gangi ekki inn į žann tķma og mannafla sem ętlašur er til skatteftirlits. Hvaš samręmingu skatteftirlits varšar hefur fjįrmįlarįšuneytiš sett į stofn sérstaka nefnd sem ętlaš er aš hafa umsjón meš ašgeršum gegn skattsvikum. Mešal žess sem tališ var aš hamlaši virku skatteftirliti var aš skattframtöl rekstrarašila eru ekki stöšluš, en žaš leišir til žess aš śrvinnsla śr žeim er seinvirk og erfitt aš koma viš vélvirku eftirliti. Unniš hefur veriš aš undirbśningi stašlašra framtala um nokkurt skeiš hjį embętti rķkisskattstjóra og hefur rįšuneytiš tillögur žess embęttis til athugunar.
    Annaš skilyrši fyrir skilvirkari śrvinnslu skattgagna er einföldun į framtalsskilum einstaklinga. Skżrsla um žaš efni įsamt tillögum um nżtt įlagningarkerfi var lögš fram af rķkisskattstjóra 1992. Forsenda slķkrar breytingar er aš žau upplżsingakerfi, sem framtalskil einstaklinga byggjast į, verši žess umkomin aš veita naušsynlegar upplżsingar meš sjįlfvirkum hętti.

3. Endurskošun į bókhaldslögum.
    Nefndin benti į aš herša žyrfti eftirlit meš bókhaldi og herša višurlög viš bókhaldsbrotum.
    Nefnd į vegum fjįrmįlarįšherra samdi nż frumvörp til laga um bókhald og um įrsreikninga sem lögš voru fram til kynningar į sķšasta žingi. Frumvörpin hafa veriš endurflutt og žess vęnst aš žau verši afgreidd. Enn fremur er nś unniš aš sérstakri athugun į višurlagaįkvęšum bókhaldslaga og annarra laga og er aš vęnta tillagna um lagabreytingar ķ framhaldi žeirrar vinnu.

4. Įkvęši ķ almennum hegningarlögum.
    Nefndin benti į aš naušsynlegt vęri aš lögfesta nż refsiįkvęši ķ almennum hegningarlögum. Eru višręšur hafnar viš dóms- og kirkjumįlarįšuneytiš um aš samiš verši frumvarp til laga um breytingar į almennum hegningarlögum žar sem stórfelld skattsvik verši gerš refsiverš samkvęmt žeim.

5. Breyting refsiįkvęša ķ skattalögum.
    Fimmta atrišiš, sem nefndin benti į, var aš refsiįkvęši skattalaga hefšu lķtt veriš notuš og įstęša vęri til aš herša refsiframkvęmd. Nefndin taldi ęskilegt aš lögfest yršu refsilįgmörk fyrir skattsektir og aš til įlita kęmi aš lögfesta skyldubundnar refsivistarįkvaršanir žegar um alvarleg skattsvik vęri aš ręša.
    Starfshópur į vegum fjįrmįlarįšuneytisins vinnur nś aš žvķ aš gera tillögur um lagabreytingar į grundvelli žessara hugmynda.

6. Įtak gegn svartri atvinnustarfsemi.
    Nefndin taldi aš eitt brżnasta verkefniš til žess aš stemma stigu viš skattsvikum hér į landi vęri aš leita leiša til aš uppręta svarta atvinnustarfsemi. Var skattrannsóknarstjóra fališ aš gera tillögur ķ žvķ efni. Į grundvelli žeirra įkvaš fjįrmįlarįšherra aš hjį embęttinu yrši stofnuš sérstök skrifstofa sem hefši aš ašalstarfi aš vinna gegn svartri atvinnustarfsemi. Ķ žeim tilgangi var starfsmönnum embęttisins fjölgaš śr 12 ķ 17. Auk žess aš sinna rannsóknun ķ skattsvikamįlum hafa starfsmenn skrifstofunnar og embęttisins sótt fundi hjį hagsmunaašilum og öšrum žar sem žetta mįlefni hefur veriš į dagskrį. Žį hefur skattrannsóknarstjóri lagt fyrir rįšuneytiš frekari tillögur um aš vinna gegn svartri atvinnustarfsemi og hefur rįšuneytiš žęr tillögur nś til athugunar.

7. Reiknaš endurgjald hjį sjįlfstętt starfandi einstaklingum.
    Sjöunda įbending nefndarinnar laut aš reiknušu endurgjaldi sjįlfstętt starfandi einstaklinga. Taldi hśn naušsynlegt aš taka reglur varšandi reiknaš endurgjald til endurskošunar, m.a. meš tilliti til žess aš reiknuš višmišunarlaun verši eigi lęgri en mešallaun ķ viškomandi starfsstétt.
    Fjįrmįlarįšuneytiš hefur skošaš žessa įbendingu nefndarinnar. Žaš telur aš óvķst sé hvort lagabreyting ķ žessu efni sé naušsynleg. Reiknaš endurgjald er ekki endanlegur stofn til įlagningar tekjuskatts en žjónar fyrst og fremst žeim tilgangi aš vera stofn til įkvöršunar stašgreišslu sem sķšan er gerš endanlega upp į grundvelli rekstrarreiknings. Hins vegar telur rįšuneytiš aš til įlita komi aš ķ reglugerš um tekjuskatt og eignarskatt verši sett nįnari įkvęši um reiknaš endurgjald.

8. Skżrar reglur um rekstrarkostnaš.
    Ķ skżrslu sinni benti nefndin į aš įgreiningur milli skattyfirvalda og skattašila um hvaš sé frįdrįttarbęr rekstrarkostnašur hafi haft slęm įhrif į framkvęmd skatteftirlits.
    Sķšan nefndin lauk skżrslu sinni hefur fjįrmįlarįšuneytiš gefiš śt reglugerš um frįdrįtt frį tekjum af atvinnurekstri eša sjįlfstęšri starfsemi žar sem tekiš er į fjölda žeirra atriša sem valdiš hafa įgreiningi og settar skżrari reglur en veriš hafa um hvaš er frįdrįttarbęr rekstrarkostnašur og hvaš ekki.

9. Hugarfarsbreyting.
    Nefndin taldi brżnt aš vinna aš breyttum višhorfum almennings til skattsvika.
    Undir žau sjónarmiš er tekiš en erfišara kann aš vera aš finna leišir til žess aš móta višhorf almennings til skattsvika. Žó mį telja lķklegt aš žęr breytingar, sem aš framan getur og lśta aš hertum višurlögum og strangari framkvęmd refsižįtta ķ skattsvikamįlum, muni leiša til višhorfsbreytinga. Annars vegar ęttu strangari višurlög aš opna augu almennings fyrir žvķ aš žessi brot eru talin alvarleg og hins vegar ęttu strangar refsingar aš hafa fęlingarįhrif. Žį er og til athugunar hvernig heppilegt sé aš standa aš fręšslu um žessi mįl og įróšri gegn skattsvikum.

10. Opinber birting refsidóma.
    Nefndin bendir į aš meš birtingu refsidóma megi nį verulegum varnašarįhrifum og gerir žaš aš tillögu sinni aš nišurstöšur dóma ķ skattsvikamįlum verši kynntar almenningi ķ fjölmišlum.
    Aukin fjölmišlaumręša hefur m.a. fališ žaš ķ sér aš umfjöllun um refsidóma er meiri en įšur var. Birting refsidóma er vandmešfariš mįl og getur į żmsan hįtt veriš viškvęm ķ framkvęmd. Er mikilvęgt aš ekki sé gengiš inn į žį braut nema aš vandlega athugušu mįli.

11. Ašgeršir meš žįtttöku fleiri ašila en stjórnvalda.
    Sķšasta įbending nefndinnar var aš umfangsmikil skattsvik felist ķ nótulausum višskiptum. Žvķ taldi hśn koma til įlita aš byggja upp samstarf milli żmissa ašila sem koma nįlęgt višskiptum į žeim svišum sem helst eru opin fyrir skattsvikum af žessum toga. Til skošunar er hvernig žessu samstarfi veršur best hagaš og til hvaša ašgerša verši gripiš ķ framhaldi af žvķ.

    2 .     Hvaš hyggst rįšherra gera ķ framhaldi af žvķ?
    Hér aš framan hefur veriš greint frį einstökum įbendingum og tillögum skattsvikanefndarinnar og ašgeršum fjįrmįlarįšuneytisins sem tengjast žeim. Skal nś gerš nįnari grein fyrir žeim og öšrum rįšstöfunum sem snerta skatteftirlit og skattsvik.

1. Skipun framkvęmdanefndar ķ skattsvikamįlum.
    Skipuš hefur veriš žriggja manna framkvęmdanefnd til aš hafa yfirumsjón meš ašgeršum sem snśa aš skattsvikamįlum. Nefndinni er fališ aš yfirfara tillögur skattsvikanefndarinnar, fylgjast meš framkvęmd žeirra įkvaršana sem teknar hafa veriš į žeim grundvelli og gera tillögur um frekari ašgeršir. Tilgangur meš skipan nefndarinnar er einnig sį aš skapa samstarfsvettvang milli rįšuneytisins og žeirra embętta og stofnana fjįrmįlarįšuneytis og annarra rįšuneyta sem fara meš framkvęmd eftirlitsmįlanna og višurlaga viš skattbrotum. Nefndinni er gert aš skila fjįrmįlarįšherra skriflegu įliti įrsfjóršungslega.

2. Refsiįkvęši og višurlög viš skattbrotum.
    Veigamikill žįttur ķ įbendingum skattsvikanefndarinnar er aš višurlög viš skattsvikum og refsingar viš brotum į skattalögum og bókhaldslögum séu ófullnęgjandi. Fjįrmįlarįšuneytiš hefur žvķ fališ sérstökum ašilum aš gera tillögur um breytingu į lögum til žess aš herša į višurlögum viš skattsvikum og bókhaldsbrotum. Stefnt er aš žvķ aš į žessu žingi verši lögš fram frumvörp til breytinga į żmsum įkvęšum skattalaga og bókhaldslaga žar sem kvešiš verši fastar į um refsingar og višurlög en gert hefur veriš. Enn fremur er til athugunar aš įkvęši almennra hegningarlaga taki til stórfelldra skattalagabrota.
    Fyrir Alžingi liggur nś tillaga um stofnun sérstaks skattadómstóls og žyngingu višurlaga viš skatta- og bókhaldsbrotum. Drįttur er sannanlega oft óešlilegur į rannsókn og dómsnišurstöšu ķ aušgunarbrotum. Į žvķ mį rįša bót meš öšrum hętti en stofnun sérstaks dómstóls sem strķšir gegn žeirri meginstefnu sem uppi hefur veriš, ž.e. aš fękka sérdómstólum. Įlitlegra er aš efla rannsóknarstarfsemi og styrkja stöšu įkęruvaldsins til žess aš flżta mįlsmešferš. Hvaš varšar žyngingu į refsingu mį taka undir žaš aš refsingar viš aušgunarbrotum séu of léttbęrar og aš žęr žurfi aš vera žaš žungar aš žęr fęli hlutašeigandi frį žvķ aš svķkja undan skatti.

3. Rekstrarframtal atvinnurekstrar samręmt.    
    Skilvirkni skatteftirlits byggist aš verulegu leyti į žvķ aš gögn, sem varša įlagningu skatta og eftirlit meš žeim, séu ķ ašgengilegu formi og žannig śr garši gerš aš fljótlegt sé aš vinna śr žeim. Į žaš hefur skort hér į landi, einkum er varšar framtöl rekstrarašila. Um žau hafa ekki gilt fastar reglur og žau žvķ veriš mjög fjölbreytileg. Fjįrmįlarįšuneytiš, ķ samvinnu viš embętti rķkisskattstjóra, er nś aš undirbśa upptöku stašlašs framtals rekstrarašila. Stašlaš rekstarframtal mun į margan hįtt aušvelda skattlagningu meš žvķ aš tryggja samręmi, einfalda vinnubrögš og auka skilvirkni. Stefnt veršur aš žvķ aš hafa framtališ eins einfalt og unnt er įn žess žó aš fórnaš verši žeim upplżsingum sem naušsynlegar eru til įlagningar į sköttum og eftirlits meš žeim. Sérstök įhersla er lögš į aš tengsl framtals og įrsreikninga verši meš žeim hętti aš framtališ kosti ekki verulega višbótarvinnu fyrir framteljendur og geti jafnvel oršiš til žess aš aušvelda störf žeirrra. Skortur į stöšlum af žessu tagi hefur gert žaš aš verkum aš möguleikar ķ nśtķmatękni ķ bókhaldsmįlum hafa ekki nżst sem skyldi.

4. Skattframtöl einstaklinga einfölduš.
    Einföldun į skattskilum einstaklinga er mįl sem er į żmsan hįtt hlišstętt žvķ sem snertir rekstrarašila. Miklu varšar fyrir vinnu viš skattframkvęmd og skatteftirlit aš unnt sé aš einfalda skattskil einstaklinga enn frekar en žegar hefur veriš gert og leysa framteljendur og skattyfirvöld undan mikilli skrįningarvinnu meš žvķ aš nżta betur tölvutękni. Żmis undirbśningsvinna hefur veriš innt af hendi ķ žessu sambandi og liggur skżrsla um žetta efni fyrir. Stefnt er aš žvķ aš žoka undirbśningi žessa mįls įfram og aš unnt verši aš taka įkvaršanir ķ žessu efni įšur en langt um lķšur.

5. Endurskošun reglugeršar um tekjuskatt og eignarskatt haldiš įfram.
    Nżlega var gefin śt reglugerš um skilgreiningu kostnašar ķ atvinnurekstri og byggir hśn į lögum um tekjuskatt og eignarskatt. Sérstakt įtak ķ skatteftirliti og kostnašarfęrslu ķ atvinnurekstri hefur sżnt aš umrędd reglugerš, sem aš stofni til var sett 1963, žarfnast gagngerrar endurskošunar. Nęsti įfangi ķ žessari vinnu er aš endurskoša įkvęši um skattskyldar tekjur einstaklinga. Ķ žvķ verkefni felst m.a. aš kveša į um skil milli launatekna og greišslna til verktaka, en skortur į reglum ķ žvķ efni er mjög til baga. Žetta verkefni tekur enn fremur til žess aš setja reglur um reiknaš endurgjald sjįlfstętt starfandi manna. Nefnd, sem aš žessu vinnur og er skipuš starfsmönnum rįšuneytisins, skattkerfisins og endurskošendum, hefur fyrirmęli um aš hraša žeirri vinnu žannig aš nżr įfangi nįist ķ žessu starfi sem fyrst.

6. Eftirlit — įtak og kynning.
    Į sķšustu įrum hefur embętti rķkisskattstjóra stašiš fyrir sérstökum įtaksverkefnum ķ skatteftirliti og séš um samręmda framkvęmd žeirra. Hafa žessi verkefni komiš til višbótar viš reglulegt eftirlit skattstofanna sem nś hefur veriš eflt eins og greint hefur veriš frį. Į grundvelli žessa starfs, sem unniš hefur veriš, skal sérstaklega bent į tvö atriši.
    Annars vegar skal bent į naušsyn žess aš skattareglur séu skżrar og ljósar og ķ samręmi viš ašstęšur og višskiptahętti į hverjum tķma. Til žessa hefur veriš litiš ķ žvķ verkefni sem fjallaš er um ķ 5. liš hér aš framan.
    Hitt atrišiš, sem nefnt skal, er aš starf žetta hefur leitt til endurįlagningar į sköttum sem nemur umtalsveršum fjįrhęšum. Mį ķ žvķ sambandi geta žess aš į įrinu 1993 voru endurįkvaršašir skattar aš fjįrhęš yfir 1.200 m.kr. Žar af voru um 530 m.kr. vegna fyrirtękja og einstaklinga sem lentu ķ sérstöku eftirlitsįtaki, um 585 m.kr. ķ reglulegu eftirliti skattstofanna og um 116 m.kr. hjį eftirlitsskrifstofu rķkisskattstjóra. Veruleg aukning hefur veriš ķ endurįlagningu į sķšustu įrum. Sem dęmi um žaš er aš endurįlagning skattstofanna, aš meštöldu įtaksverkefninu, į tekjuskatti lögašila og einstaklinga, var um 360 m.kr. 1991, um 560 m.kr. 1992 og um 750 m.kr. į įrinu 1993.
    Į nęsta įri er fyrirhugaš aš fram fari śrtak atvinnugreina til sérstakrar skošunar eins og undanfarin įr. Skipulagning žessa verkefnis er ķ höndum embęttis rķkisskattstjóra. Jafnframt įformar rįšuneytiš aš standa fyrir sérstakri kynningu į og umfjöllun um skattsvik og svarta atvinnustarfsemi fyrir almenning. Žar komi m.a. fram įbyrgš framteljenda, višurlög viš skattsvikum og fleira. Stefnt er aš žvķ aš meš skattframtölum, sem dreift veršur til allra skattgreišenda ķ įrsbyrjun 1995, verši send kynning į įbyrgš og skyldum skattgreišenda og višurlögum viš skattbrotum.