Hægt er að sækja Word Perfect útgáfu af skjalinu, sjá
upplýsingar um uppsetningu á Netscape fyrir Word Perfect skjöl.
1994. – 1064 ár frá stofnun Alþingis.
118. löggjafarþing. –
183
. mál.
205. Tillaga til þingsályktunar
um leiðtogafund á Þingvöllum árið 2000.
Flm.: Jón Helgason, Ólafur Ragnar Grímsson, Kristín Einarsdóttir.
Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að gera ítarlega athugun á raunhæfum möguleikum á fundi þjóðar- og trúarleiðtoga á Þingvöllum um framtíðarhorfur mannkynsins árið
2000, m.a. með ráðstefnu um þessa hugmynd í samvinnu við þá sem hafa sett hana fram.
Greinargerð.
Á síðasta ári kom út í Bandaríkjunum rit sem ber heitið „Global 2000 — Revisited. What
shall we do“. Aðdraganda að útgáfunni má rekja til þess að á stjórnarárum sínum fékk
Carter, fyrrverandi forseti Bandaríkjanna, höfund ritsins, Gerald O. Barney, til að fjalla
um framtíðarhorfur til ársins 2000. Skilaði hann greinargerð sinni árið 1980 sem hann
nefndi Global 2000. Í framhaldi af því kom Barney ásamt fleirum á fót stofnun sem nefnist
„Millennium Institute“ og hefur sú stofnun fjallað áfram um þetta áhugaverða málefni. Á
síðasta ári var haldin í Chicago ráðstefna flestra trúarleiðtoga og til undirbúnings henni
voru Barney og samstarfsmenn hans, ásamt mörgum fleirum þeim til aðstoðar, fengnir til
að endurskoða greinargerðina sem unnin var fyrir Carter og birtist niðurstaðan í fyrrnefndu
riti. Þar eru dregnar fram dökkar framtíðarhorfur fyrir mannkynið vegna gífurlegrar fólksfjölgunar, mengunar og þurrðar orkulinda. Á síðustu blaðsíðum ritsins er kafli sem ber
heitið: Tillagan um fund þjóðar- og trúarleiðtoga á Íslandi árið 2000. Er hann prentaður
sem fylgiskjal með þessari þingsályktunartillögu.
Barney hefur komið oft til Íslands á síðustu tíu árum og kynnst landi og þjóð. Átti hann
viðræður við Steingrím Hermannsson, þáverandi forsætisráðherra, og ýmsa fleiri. Varð
hann sérstaklega hrifinn af Þingvöllum, náttúru þeirra og sögu. Leiddi það til þess að hann
setti fram hugmynd um ráðstefnu á Þingvöllum árið 2000, ekki aðeins fyrir trúarleiðtoga
heldur einnig fyrir alla þjóðarleiðtoga. Lagði hann þá tillögu fyrir ríkisstjórn Davíðs Oddssonar og Þingvallanefnd árið 1991. Í ritinu kemur fram að ekki hafi fengist mikil viðbrögð
frá Íslendingum og ekki hefur þess heldur orðið vart að umræða hafi farið fram um málið
hérlendis. Ljóst er að það er ekki á verksviði Þingvallanefndar að annast svo viðamikið
verkefni, heldur verður ríkisstjórnin að taka það til umfjöllunar og ákvörðunar.
Með þessari þingsályktunartillögu er ekki lagður neinn dómur á hvort þessi hugmynd
er framkvæmanleg. Hins vegar væri það óafsakanlegt tómlæti að taka hana ekki til alvarlegrar athugunar og efna til viðræðna við þessa hugsjónamenn. Sérstaklega hlýtur það að
vera áhugavert fyrir okkur að ræddir verði þeir kostir sem hann sér á landi og þjóð og gera
Þingvelli sérstaklega kjörna til svo stórfenglegs verkefnis. Við nánari athugun kæmi líka
fram hvaða þröskuldar eru í vegi fyrir okkur að ráða við það og hvaða aðstoð þeir væru
reiðubúnir að veita við að yfirstíga þá.
Jafnvel þótt ekki væri hægt að ná svo langt gætu komið fram margar gagnlegar tillögur
og ábendingar þó að niðurstaðan yrði smærri í sniðum. Ráðstefna um svo áhugavert málefni, sem tengist framtíðinni, gæti líka ein sér vakið verðskuldaða athygli.
Nánari rökstuðningur fyrir efni þessarar þingsályktunartillögu kemur fram í fylgiskjalinu.
Fylgiskjal.
Viðauki: Tillaga um fund þjóðar- og
trúarleiðtoga á Íslandi árið 2000.
Árið 1991 lagði Aldamótastofnunin (The Millennium Institute) tillögu fyrir ríkisstjórn
Íslands um fund þjóðar- og trúarleiðtoga er haldinn skyldi árið 2000 á Þingvöllum, hinum
upphaflega þingstað Íslendinga.
Á Þingvöllum er nú fallegur þjóðgarður og þar kemur Alþingi enn þá saman á merkustu
hátíðarstundum. Þingvellir eru í umsjá Þingvallanefndar sem kjörin er af Alþingi og þar
eru nánast engar formlegar samkomur heimilaðar nema þingfundir Alþingis.
Nokkrir umræðufundir hafa verið haldnir með helstu forustumönnum Íslendinga um
þessa tillögu. Þar á meðal var rætt við Davíð Oddsson forsætisráðherra, Steingrím Hermannsson, fyrrum forsætisráðherra, Björn Bjarnason, formann Þingvallanefndar, Jón Sigurðsson, fyrrverandi iðnaðar- og viðskiptaráðherra, biskup Íslands, herra Ólaf Skúlason,
biskup kaþólskra á Íslandi, Alfred Jolson, og séra Hönnu Maríu Pétursdóttur, þjóðgarðsvörð á Þingvöllum.
Forustumenn Íslendinga hafa áhuga, en þeir eru varkárir. Þeir velta því fyrir sér hvort
þjóðar- og trúarleiðtogar fáist til þess að koma til lands sem fyrir mörgum þeirra sem ekki
hafa séð þetta fallega land er „á mörkum hins byggilega heims“.
Það væri Íslendingum mikil hvatning ef andlegir leiðtogar rituðu bréf, sameiginlega eða
hver í sínu lagi, og bæðu þá að halda þennan þarfa fund. Einnig væri æskilegt að aðrir
sendu bréf. Utanáskriftin er: Björn Bjarnason, formaður Þingvallanefndar, Alþingi, 150
Reykjavík, Íslandi. Í bréfinu ætti að vísa til eftirfarandi tillögu:
Tillaga til Þingvallanefndar um fund þjóðar- og
trúarleiðtoga á Þingvöllum árið 2000.See footnote 1
1
Ég rita yður þetta bréf að tillögu stjórnar Aldamótastofnunarinnar. Við höfum hug á að
kanna möguleika á því að haldinn verði allsherjarfundur þjóðar- og trúarleiðtoga á Þingvöllum sumarið 2000.
Hér á eftir fer fyrsta viðleitni okkar til að festa hugmyndir okkar á blað. Þegar þér hafið
hugleitt þær værum við þakklát ef þér vilduð leggja þær fyrir aðra nefndarmenn Þingvallanefndar. Ef hafin er opin umræða hefðum við hug á að koma á fundi með völdum hópi Íslendinga til þess að leggja drög að skipulagningu fundarins og gera frumáætlun.
Í næstum áratug höfum við hjá Aldamótastofnuninni reynt að hvetja hverja þjóðina af
annarri til þess að taka saman það sem við köllum aldamótaskýrslu, þ.e. langtímakönnun
á því hvernig þjóðin muni haga málum sínum á 21. öldinni. Undanfarin ár höfum við tekið
saman fræðslu- og hjálpargögn til að auðvelda skýrslugerðina.
Fimmtungur allra þjóða heims vinnur nú að rannsóknaráætlunum sem við teljum að
svari til skilgreiningar okkar á aldamótaskýrslu. Eins og yður er kunnugt er Ísland ein þess ara þjóða. Áður en árið 2000 rennur upp vonumst við til þess að vera búin að telja allar
þjóðir á að vinna aldamótaskýrslu.
Í þessari samvinnu okkar með mörgum þjóðum hefur okkur orðið ljóst að fyrir mannkyninu er 21. öldin öll í óvissu. Þótt þá muni gefast mörg tækifæri eru einnig ýmsar hættur
á veginum: vaxandi þjóðernishyggja, barátta milli ólíkra trúar- og þjóðernishópa, takmarkaðar olíu- og vatnsauðlindir, röskun á lofthjúpi og veðurfari jarðar, eyðilegging kjörlenda
og útrýming fjölda dýrategunda, áframhaldandi fólksfjölgun, hætta á alnæmi og öðrum
sjúkdómum, verslun með eiturlyf, fátækt, vanræksla og misnotkun á konum, eyðingarmáttur nútímavopna og viðkvæmni efnahagsins í heiminum. Til þess að takast á við þessar
hættur og færa okkur í nyt þau tækifæri sem gefast þurfum við sem aldrei fyrr að leita leiða
til þess að vinna mun betur saman í framtíðinni.
Það er sannfæring stjórnarmanna og starfsmanna Aldamótastofnunarinnar að skynsamleg greining á þeim tækifærum og hættum sem bíða okkar geti orðið til þess að beina okkur
á rétta braut inn í framtíðina. En ef við ætlum að ná þeirri samstöðu og gagnkvæmum skilningi sem þarf til að ná árangri á 21. öldinni þarf líka einhverja hvatningu. Þess vegna erum
við að reyna að sameina hina rökrænu greiningu sem felst í gerð aldamótaskýrslnanna og
hina andlegu hvatningu sem fólst í alheimsþingi trúarleiðtoga sem haldið verður árið 1993.
Bjartasta von okkar er sú að sameina megi aldamótaskýrslurnar, trúarbrögð heims og hinar
sérstæðu hefðir Þingvalla þannig að úr verði magnaður heimsviðburður við innreið 21. aldarinnar.
Sú hvöt að minnast tímamóta og afmæla á sér djúpar rætur í mannsandanum, og innreið
21. aldarinnar verður þar engin undantekning. Ef nokkuð er munu þessi tímamót verða
manninum dýpri reynsla en önnur aldamót þar sem þau marka jafnframt umskipti yfir í nýtt
árþúsund (miðað við útbreiddasta tímatal heims). Þegar er byrjað að bóka hótelherbergi
31. desember 1999. Innreið 21. aldarinnar verður alheimshátíð og ef unnt verður að beina
þeim kröftum sem af þeirri hátíð rísa í jákvæðan farveg má hugsanlega gera framtíð mannkyns mun bjartari en hún gæti annars orðið.
Við erum þess fullviss að ef unnt á að vera að beina þessari þörf mannkyns til að minnast merkra tímamóta í réttan farveg þarf að velja þann farveg af kostgæfni með nákvæmri
og kerfisbundinni greiningu. Við trúum því einnig að hin nýja framtíðarsýn verði að mótast
af öllum sjónarmiðum, ekki bara einu. Þess vegna verjum við nú svo miklum tíma og kröftum í að hvetja til sameiginlegra, fjölþættra þjóðlegra aldamótaskýrslna fyrir 21. öldina.
Í nánast hverju landi, þar sem lokið hefur verið við gerð aldamótaskýrslu, hefur skýrslan haft veruleg áhrif á hugarfar fólksins og leiðtoganna í landinu. Að hluta stafa þessi áhrif
af því að svo fáar fullkomnar greiningar eru til á framtíðarhorfum landa; þegar slík greining lítur loks dagsins ljós hlýtur hún því að vekja athygli. Önnur ástæða er sú að skýrslurnar aðstoða þjóðir við að komast fram hjá afneitun sumra þeirra vandamála sem allir hafa
á tilfinningunni að séu fyrir hendi en enginn áþreifanlegur umræðugrundvöllur er til fyrir.
Í einu landi var þetta losun gífurlegs magns eiturefna á landi og í vötn. Í öðru var það
óstöðvandi fólksfjölgun. Í enn öðru var talið óásættanlegt hversu háð landið væri aðfluttum
olíuvörum og öðrum aðföngum. Þannig aðstoða aldamótaskýrslurnar hin ýmsu lönd við að
komast yfir afneitunarstigið og horfast í augu við aðsteðjandi vandamál er varða framtíð
þeirra.
Skýrslurnar einar sér nægja hins vegar ekki til þess að fleyta þjóðum fram hjá einni afar
mikilvægri afneitun, þ.e. að þær tilheyri einni og sömu reikistjörnu. Afleiðingin er sú að
við sjáum að nánast hver einasta þjóð telur að vandinn við greiðslujöfnuð þeirra á önd verðri 21. öld leysist með því að flytja út meira en flutt er inn. (Í raunveruleikanum er auðvitað útilokað að allar þjóðir flytji meira út en þær flytja inn.) Nánast hver einasta þjóð gerir ráð fyrir að geta flutt inn meiri olíu frá Miðausturlöndum, meiri mat frá matarforðabúrum heims og losað meiri klórflúorkolefni út í andrúmsloftið. Þótt slíkar hugmyndir megi
teljast raunhæfar þegar ein þjóð er að ráða í eigin framtíð fela þær í sér hrikalegar afleiðingar fyrir jörðina í heild sinni.
Til þess að auðvelda þjóðum að sjá sig í alþjóðlegu samhengi erum að hefja störf við
að sameina allar skýrslurnar þannig að úr verði heildarmynd af heiminum öllum á 21. öldinni. Fyrstu útgáfu þessarar heildarmyndar er að finna í riti okkar Skýrslur um 21. öldina
(Studies for the 21st century) þar sem teknar eru saman aldamótaskýrslur um fjörtíu landa.
Þetta rit, sem gefið var út með fjárstuðningi frá UNESCO, verður tilbúið til útgáfu fyrir
árslok. Unnið er að því að næsta útgáfa verði tilbúin fyrir alheimsþing trúarleiðtoga árið
1993.
Trúarbrögð heims munu hafa veruleg áhrif á framtíð mannkyns. Um þessar mundir eru
háðar um fjörtíu styrjaldir í heiminum og ófriður vegna trúarbragða vegur þungt í nánast
öllum þessum styrjöldum. Trúarbrögð koma einnig í veg fyrir að gefinn sé gaumur að
fjölda vandamála. Þekktasta dæmið af mörgum er viðhorf ýmissa trúarbragða til fjölskylduáætlana en ekki síður mikilvægar eru kenningar um „þróun“ og muninn á þörfum
annars vegar og óskum hins vegar. Af þessum ástæðum ber brýna nauðsyn til þess að trúarleiðtogar heims hefji umræður um brýnustu vandamál framtíðarinnar. Þetta er það sem gerast mun á alheimsþingi trúarleiðtoga dagana 28. ágúst til 4. september í Chicago.
Fyrsta alheimsþing trúarleiðtoga var haldið í Chicago árið 1893. Það var afar vel heppnaður og áhrifamikill viðburður þar sem athyglinni var beint að því að auka gagnkvæman
skilning og umburðarlyndi í trúarmálum. Nú er verið að undirbúa aldarafmæli þess viðburðar. Þingið 1993 verður mikill alheimsviðburður þar sem áhrifamiklir fulltrúar trúarbragða heims koma saman til þess að ræða brýnustu vandamál 21. aldarinnar.
Aldamótastofnunin vinnur með ráðinu um alheimsþing trúarleiðtoga að undirbúningi
þingsins árið 1993. Þáttur okkar í undirbúningnum er að taka saman ágrip af öllu því efni
sem til er um framtíð heimsins. Í skýrslunni (sem bera mun heitið Yfirlit yfir heimsbyggð
ina árið 2000: Hvað tökum við til bragðs?) verður því lýst hvernig umhorfs verður á 21.
öldinni ef allar þjóðir halda uppteknum hætti og þar verða andlegir leiðtogar heims beðnir
að miðla af viskubrunni sínum um það hvernig mannkyni beri að haga málum sínum á 21.
öldinni.
Við erum einnig að byrja að taka saman skrá yfir mikilvæg verkefni sem jarðarbúum
er nauðsynlegt að vinna. Eitt slíkt verkefni gæti verið að nýta bestu fáanlegu gervitunglatækni til þess að koma á virku viðvörunarkerfi um yfirvofandi hungursneyð. Annað gæti
verið að koma á kerfi til að tryggja sérhverju barni á jörðinni a.m.k. lágmarksmenntun.
Skýrslan og frumdrög að verkefnaskránni verða mikilvægt framlag í umræðum á alheimsþingi trúarleiðtoga árið 1993. Þingið verður áberandi vettvangur umræðna þar sem
andlegir leiðtogar heims tala fyrir áheyrendum um heim allan. Fjölmargir áhrifamiklir trúarleiðtogar hafa þegar tilkynnt þátttöku sína, þar á meðal Dalai Lama og dr. Abdula Omar
Naseef, framkvæmdastjóri Alheimssambands múhameðstrúarmanna. Meðal dagskráratriða
á þinginu 1993 er hugmynd um að koma á varanlegri stofnun er nefnist þing trúarbragða
heims.
Að loknu þinginu 1993 viljum við starfa með þingi trúarbragða heims (verði af stofnun
þess), með öðrum samstarfsstofnunum trúarbragðahópa, með einstökum andlegum leiðtog um og með einstaklingum frá öllum trúarhefðum við að undirbúa viðburð eða röð viðburða
á tímabilinu frá 1999 til 2001. Hluti af undirbúningnum mun felast í því að taka saman þrjú
skjöl: 1) skýrslu um áætlað ástand heimsins á 21. öldinni, 2) sameiginlega speki hinna
ýmsu trúarbragða varðandi ýmis mikilvæg málefni og 3) skrá yfir mikilvæg verkefni sem
fulltrúar hinna ýmsu trúarbragða geta komið sér saman um og mælt með. Þessu starfi ætti
að ljúka um 1996.
Við þörfnumst aðstoðar frá hópi dyggra og einlægra andlegra leiðtoga. Við þörfnumst
aðstoðar þeirra við að komast að því hvaða verkefni séu mikilvægust til þess að koma jarðarbúum á sjálfbæra braut og við að skipuleggja þátttöku fimmtíu til eitt hundrað virtustu
andlegra leiðtoga heims. Við þörfnumst einnig aðstoðar þeirra og forustumanna við gerð
21. aldar skýrslnanna við að skipuleggja fundi með öllum þjóðarleiðtogum heims og
tryggja að allir þjóðarleiðtogar taki þátt í þeim.
Við stjórnmálaleiðtoga segjum við:
Við, þjóðir heims, erum að nálgast stórafmæli, stórafmæli mannkyns.
Stórafmæli eru tími til að halda hátíðir, en þau eru einnig tími til að gefa gjafir. Þar sem
hér er um stórmerkan áfanga að ræða kann svo að vera að þjóð yðar vilji taka höndum saman með öðrum þjóðum og gefa jörðinni gjöf fyrir 21. öldina.
Til að aðstoða yður við ákvörðun um hvað kynni að vera viðeigandi gjöf frá þjóð yðar
færum við yður þrjár skýrslur: framtíðarmynd af jörðinni á 21. öld, speki og kenningar
hinna ýmsu trúarbragða um brýnustu málefni á 21. öld og skrá yfir mikilvæg verkefni sem
sérfræðingar, hugsjónamenn og andlegir leiðtogar leggja til að unnin verði í þágu jarðarinnar.
Við förum þess á leit að þér kynnið þessi gögn á þjóðþingum yðar og hefjið umræður
um veglega gjöf sem þjóð yðar kynni að geta fært jörðinni á 21. öld.
Síðan mundum við afhenda sérhverjum þjóðhöfðingja formlegt boð ásamt nokkrum
örkum af sérstökum pappír. Þjóðhöfðingjanum yrði boðið að mæta til fundarins á Þingvöllum einhvern tíma sumars árið 2000. Það er ósk okkar að boðið sé í nafni nokkurra andlegra
leiðtoga heims og í nafni íslensku þjóðarinnar.
Í boðinu yrði þess einnig farið á leit við þjóðhöfðingjana, að höfðu samráði við þjóðþing landa þeirra, að þeir feli bestu skrautriturum í viðkomandi löndum að rita á pappírsarkirnar heit þjóða sinna til jarðarinnar. Arkirnar hefðu þeir síðan með sér til fundarins á
Þingvöllum.
Fundurinn á Þingvöllum krefst mjög nákvæms undirbúnings og við viljum eiga náið
samstarf við Íslendinga og hina andlegu leiðtoga við undirbúninginn. Á þessu stigi sjáum
við fyrir okkur fimmtíu til eitt hundrað andlega leiðtoga saman komna í fögru tjaldi við
Efrivelli. Framan við leiðtogana yrði steinborð, sérsmíðað af listamanni í tilefni atburðarins. Handan borðsins á vellinum yrði enn stærra skrautlegt tjald þar sem saman væru
komnir næstum tvö hundruð þjóðhöfðingjar og makar þeirra.
Hin eiginlega hátíð yrði þríþætt, svo sem hefð er fyrir við slíkar tímamótahátíðir: táknrænn dauði og brotthvarf hinnar gömlu tuttugustu aldar og hugsunarhátta hennar, stutt
táknræn athöfn til að marka hvarfið til hins nýja og athöfn til að fagna möguleikum hins
nýja. Gjafirnar til jarðar frá þjóðarleiðtogum og andlegum leiðtogum yrðu hluti af athöfninni sem tákn um velfarnaðaróskir til jarðarinnar á hinni nýju öld. Gjafirnar frá hinum andlegu leiðtogum gætu reynst jafnvel mikilvægari en þjóðargjafirnar.
Hin raunverulega afhending gjafanna færi þannig fram að andlegu leiðtogarnir og síðan
þjóðarleiðtogarnir stæðu upp og gengju að steinborðinu. Þar stæðu þeir andspænis jafningj um sínum og (um sjónvarp) heiminum öllum og læsu af fagurlega rituðum blöðum heit trúarsamfélags síns eða þjóðar um það sem ætlunin er að færa jörðinni að gjöf. Sams konar
athafnir mætti skipuleggja í einstökum löndum, héruðum, samfélögum og jafnvel fjölskyldum um heim allan.
Eftir upplestur hvers heits mundi þjóðhöfðinginn eða andlegi leiðtoginn leggja skjal sitt
á steinborðið. Í lok hátíðarinnar yrðu blöðin bundin inn í bók er mætti kalla Jarðarbókin
2000 og afhent Alþingi Íslendinga til vörslu. Bókina mætti einnig þýða á fjölmörg tungu
mál og dreifa sem áþreifanlegu tákni um það sem þjóðir heims skuldbyndu sig til að takast
á hendur við inngönguna í 21. öldina og þriðja árþúsundið.
Fundurinn yrði að standa í nokkra daga. Fyrir því eru þrjár ástæður. Í fyrsta lagi er mikilvægi þessa áfanga, þessa afmælis jarðarinnar, slíkt að það krefst þess að andlegir og veraldlegir leiðtogar heims geri hlé á störfum sínum í nokkra daga til þess að minnast þess.
Í öðru lagi þurfa hinir tvö hundruð þjóðarleiðtogar og eitt hundrað andlegir leiðtogar að
minnsta kosti nokkrar mínútur hver til þess að tilkynna um gjafir sínar. Og að lokum má
ekki keyra slíka athöfn áfram. Áætla verður tíma til hátíðarhaldsins, tónleikahalds og jafnvel dansleikja. Hátíðarinnar verður minnst um aldir og því verður hún að vera vegleg.
Einhver kann að spyrja hvers vegna skuli halda hátíð sem þessa á Þingvöllum. Því má
svara sem svo að aðrir staðir kunni að finnast á jörðinni þar sem hugsanlegt væri að halda
slíka hátíð, en af þeim stöðum sem við þekkjum til virðast Þingvellir henta best af eftirfarandi ástæðum.
— Ísland er einstakur staður. Ísland er ekki aðeins eitt af fáum löndum sem mundi fagna
öllum þjóðarleiðtogum heims, heldur einnig eitt fárra landa í heimi sem allir þjóðhöfðingjar gætu með góðri samvisku sótt heim. Auk þess hefur Ísland nú þegar, með Reagan-Gorbatsjov-fundinum, haslað sér völl sem ákjósanlegur vettvangur diplómatískra
funda á æðsta stigi.
— Ísland hefur einnig þá sérstöðu að þar eru konur í mikilvægum leiðtogastöðum. Framtíð
jarðar veltur mjög á því að menn um allan heim læri að meta og nýta sérgáfur kvenna.
Þar sem pólitískir og andlegir leiðtogar heims eru að mestu karlar þarf að finna leiðir
til að finna konum stað á Þingvallahátíðinni. Ef til vill gætu íslenskar konur bent á leiðir
til að koma því í kring.
— Svo er það umgerðin sjálf. Á Þingvöllum er einfaldlega mjög fagurt um að litast. Nátt
úrulegt ráðstefnusvæði neðan klettanna, sléttan þar sem hundruð manna geta auðveldlega komið saman, tær og blá Öxará, hrífandi himinhvolfið, einföld en glæsileg reisn
þeirra fáu húsa sem standa á svæðinu og sterkt táknrænt gildi þess að þarna mætast
austur- og vesturálfur heimsins. Sannarlega er þetta sá staður sem heldur jarðarkringlunni saman. Allt er þetta fullkomið, nákvæmlega eins og á að vera.
— Sumardagar á Þingvöllum eru langir. Miðnætursólin skapar sérstakt og töfrandi um
hverfi sem gæti aukið mjög á áhrif samkomunnar.
— Ísland er eini staðurinn sem við vitum um á jörðinni þar sem þegar ákveða á eitthvað
raunverulega mikilvægt eða minnast einhvers sem er mikilvægt er þinghald flutt úr
manngerðu umhverfi þinghússins út í náttúrulegt umhverfi Þingvalla, upprunastaðar
elsta þings heims. Þessi hefð er mikilvæg fyrir fundinn árið 2000. Ef mannkynið ætlar
að komast klakklaust gegnum 21. öldina verða menn að ná sáttum við náttúrulegt umhverfi sitt og táknrænt gildi leiðtogafundar í náttúrulegu umhverfi kynni að beina okkur
á rétta braut.
— Á Þingvöllum ríkir hefð sáttagerðar og fórnarlundar sem verður mannkyninu afar mikil væg í framtíðinni. Þessar hefðir tengjast meðal annars störfum lögsögumanna og atburðum á borð við ævilok Njáls og barna hans svo sem frá segir í Njálu.
— Á Þingvöllum er hefð fyrir umburðarlyndi í trúarmálum. Sú saga er tiltölulega lítt kunn
er Íslendingar tóku kristna trú árið 1000, en hún er gott dæmi. Þegar Íslendingar stóðu
frammi fyrir innrás ef þeir tækju ekki kristni en borgarastyrjöld að öðrum kosti sýndi
Alþingi þá visku að taka upp kristinn sið en heimila mönnum að blóta á laun ef þeim
sýndist. Þessi lausn var öllum að skapi, kom í veg fyrir ófrið og þannig varð til einstæð
hefð fyrir umburðarlyndi í trúarmálum, sáttagerð og málamiðlun á Íslandi.
— Mikilvægust er þó sú hefð, sem á sér meira en þúsund ára sögu, að Þingvellir eru griða
staður þar sem jafnvel óvinir geta komið saman. Eins og Íslendingar árið 930, er þeir
áttu í ættarerjum, þarf heimurinn nú griðastað þar sem jafnvel óvinir geta komið saman.
Með því að deila Þingvöllum og hefðum þeirra með heiminum getur Ísland fært heiminum gjöf sem engin önnur þjóð á til að gefa, sannarlega ómetanlega gjöf.
Þessi síðastnefnda hefð gæti líka reynst mikilvæg við lausn á einu þeirra vandamála sem
fylgja framkvæmd slíks fundar, þ.e. öryggismálum. Að tryggja öryggi á fundi trúar- og
þjóðarleiðtoga heims gæti orðið erfitt vandamál ef Íslendingar kysu að taka sjálfir fulla
ábyrgð á öryggismálum. En hefð er fyrir því á Þingvöllum að öryggismál á fundum þar eru
ekki á ábyrgð einstakra hópa eða sveitarfélags; ábyrgðin deilist á alla sem fundinn sækja.
Þessari hefð er hægt að halda áfram og þannig á það að vera. Í fundarboðinu ætti að geta
um þessa hefð og lýsa griðaheitinu fyrir öllum þátttakendum. Sérhvern þátttakanda ætti að
biðja að tryggja öllum öðrum þátttakendum að hvorki hann né nokkur samlandi þeirra muni
gera nokkrum manni mein meðan á fundinum stendur eða á ferð til fundarins eða frá honum. Fundurinn sjálfur ætti að hefjast með Þingvallaheitinu í nútímalegri útgáfu.
Aðstaða og gisting eru annað mál. Það er von okkar að öll umgerð fundarins verði með
einföldu sniði. Yrði fundurinn haldinn að sumri mætti halda hann undir berum himni eins
og jafnan hefur tíðkast á Þingvöllum. Hugmynd okkar er að nota stór og litrík tjöld til þess
að ekki þurfi að koma til byggingarframkvæmda á Þingvöllum. Ef gestir takmörkuðust við
trúar- og þjóðarleiðtoga, maka þeirra eða félaga og einn aðstoðarmann og ef fjölmiðlum
væri haldi fjarri yrði húsnæðis- og matarþörfin ekki umfram það framboð sem yrði á slíku
í Reykjavík árið 2000.
Í 21. öldinni felast mörg tækifæri og margar hindranir fyrir kynslóð okkar og barna okkar. Hátíð, sem byggir á hefðum Þingvalla og þeim tilfinningakrafti sem fylgir fyrsta skrefi
mannkyns inn í nýtt árþúsund, gæti hjálpað okkur öllum að nýta tækifærin til fulls og yfirstíga hindranirnar.
Þegar þér hafið haft tækifæri til þess að velta fyrir yður efni þessa bréfs óskum við eftir
tækifæri til þess að eiga fund með Þingvallanefnd. Ef áhugi reynist þá fyrir hendi gætum
við hafist handa við að semja áætlun og kanna þá möguleika sem fyrir hendi eru.
Virðingarfyllst,
Gerald O. Barney,
framkvæmdastjóri
Millennium Institute.