Ađrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect. Ferill málsins.

---

127. löggjafarţing 2001–2002.
Ţskj. 1048  —  649. mál.



Frumvarp til laga

um Tćkniháskóla Íslands.

(Lagt fyrir Alţingi á 127. löggjafarţingi 2001–2002.)

I. KAFLI
Hlutverk.
1. gr.
    Tćkniháskóli Íslands er menntastofnun á háskólastigi. Skólinn veitir nemendum sínum menntun til ţess ađ gegna ýmsum ábyrgđarstörfum í atvinnulífinu ţar sem ćđri menntunar er krafist. Tćkniháskólinn leggur áherslu á ađ veita menntun á tćknisviđum. Skólanum er heimilt ađ sinna hagnýtum rannsóknum og ţróunarstörfum, auk ţess ađ veita símenntun í ţeim frćđum sem stunduđ eru í deildum hans.

II. KAFLI
Kennarar og nemendur.
2. gr.
    Kennarar viđ Tćkniháskóla Íslands eru prófessorar, dósentar, lektorar, ađjúnktar og stundakennarar. Ađjúnktar eru ráđnir til eins árs hiđ skemmsta. Stundakennarar eru ráđnir til eins árs eđa skemmri tíma.
    Háskólaráđ setur nánari reglur um starfsheiti og starfsskyldur kennara.

3. gr.
    Rektor rćđur prófessora, dósenta, lektora, ađjúnkta og stundakennara.
    Ţeir sem ráđnir eru í starf prófessors, dósents eđa lektors skulu hafa lokiđ meistaraprófi hiđ minnsta eđa hafa jafngilda ţekkingu og reynslu ađ mati dómnefndar.
    Rektor skipar ţriggja manna dómnefnd eftir tilnefningu háskólaráđs og menntamálaráđherra til tveggja ára í senn til ţess ađ dćma um hćfi umsćkjenda til ađ gegna starfi prófessors, dósents eđa lektors. Háskólaráđ tilnefnir tvo menn í nefndina og er annar ţeirra formađur. Annar fulltrúa háskólaráđs skal starfa utan háskólans. Menntamálaráđherra tilnefnir einn mann í nefndina. Varamenn skulu skipađir á sama hátt. Í dómnefnd má skipa ţá eina sem lokiđ hafa meistaraprófi úr háskóla.
    Ađ ábendingu viđkomandi deildar skal rektor hverju sinni tilnefna sérfrćđing til ráđgjafar fyrir dómnefnd um mat á frćđistörfum umsćkjenda.
    Dómnefnd skal gefa rökstutt álit um hvort ráđa megi af námsferli umsćkjanda og störfum ađ hann sé hćfur til ađ gegna starfinu. Engum manni má veita starf prófessors, dósents eđa lektors nema meiri hluti dómnefndar hafi látiđ ţađ álit í ljós ađ hann sé til ţess hćfur.
    Háskólaráđi er heimilt ađ setja reglur sem kveđa á um ađ ákvćđi 3. mgr. gildi viđ ráđningu sérfrćđinga á sviđi rannsókna og annarra frćđistarfa viđ háskólann.
    Háskólaráđ setur nánari reglur um nýráđningar í starfi ţar sem einnig er kveđiđ á um störf dómnefnda og međferđ umsókna.

4. gr.
    Háskólaráđ skal, ađ fengnum tillögum deilda, stađfesta reglur um skráningu nemenda í einstakar deildir ţar sem nánar er kveđiđ á um inntökuskilyrđi í viđkomandi deild. Ţeir einir teljast nemendur viđ Tćkniháskóla Íslands sem skrásettir hafa veriđ til náms samkvćmt ţeim reglum.
    Viđ skrásetningu til náms greiđir nemandi skrásetningargjald, allt ađ 32.500 kr. Háskólaráđ tekur ákvörđun um fjárhćđ skrásetningargjalda. Heimilt er ađ taka 15% hćrra gjald af ţeim sem fá leyfi til skrásetningar utan auglýstra skrásetningartímabila.

III. KAFLI
Stjórnskipulag.
5. gr.
    Háskólaráđ er ćđsti ákvörđunarađili innan háskólans nema annađ sé ótvírćtt tekiđ fram í lögum. Í háskólaráđi eiga sćti:
    1.      Rektor sem er sjálfkjörinn í ráđiđ og er jafnframt forseti ţess.
    2.      Tveir fulltrúar kennara sem ráđnir eru ótímabundiđ viđ háskólann og tveir til vara, kosnir á almennum fundi ţeirra til tveggja ára í senn.
    3.      Einn fulltrúi nemenda og einn til vara kosnir til tveggja ára í senn samkvćmt reglum nemendafélags skólans.
    4.      Tveir fulltrúar skipađir af menntamálaráđherra og tveir til vara til tveggja ára í senn.
    Varaforseta og ritara kýs ráđiđ úr hópi háskólaráđsfulltrúa ótímabundiđ ráđinna kennara.

6. gr.
    Rektor bođar til fundar í háskólaráđi eftir ţörfum. Óski tveir háskólaráđsfulltrúar eftir fundi er rektor skylt ađ bođa til hans. Rektor stýrir fundum ráđsins.
    Háskólaráđsfundur er ályktunarhćfur ef helmingur atkvćđisbćrra manna sćkja fund hiđ fćsta. Afl atkvćđa rćđur úrslitum mála. Ef atkvćđi eru jöfn sker atkvćđi rektors úr eđa ţess sem gegnir forsetastörfum.
    Varamenn skulu sitja fundi háskólaráđs í forföllum ađalmanna.

7. gr.
    Menntamálaráđherra skipar rektor til fimm ára samkvćmt tilnefningu háskólaráđs. Skal stađan auglýst laus til umsóknar. Háskólaráđ setur reglur um hvernig stađiđ skuli ađ tilnefningu rektors.
    Rektor er yfirmađur stjórnsýslu háskólans. Hann hefur almennt eftirlit međ allri starfsemi háskólans. Á milli funda háskólaráđs fer rektor í umbođi ţess međ ákvörđunarvald í öllum málum háskólans. Rektor hefur ráđningarvald yfir öllum starfsmönnum háskólans.
    
8. gr.
    Háskólaráđ ákvarđar deildaskipan háskólans. Háskólaráđ setur deildum starfsreglur og hvert skuli vera verksviđ, vald og ábyrgđ hverrar stjórnunareiningar innan háskólans. Háskólaráđ setur reglur um yfirstjórn deilda og um val á deildarforsetum.

IV. KAFLI
Kennsla, framkvćmd prófa, agaviđurlög o.fl.
9. gr.
    Fyrir hverja deild háskólans og skilgreindar námsbrautir innan hennar skal setja námskrá sem kveđur á um markmiđ, inntak og meginviđfangsefni námsins, ţar međ talda starfsţjálfun á vettvangi ţar sem ţađ á viđ.
    Á grundvelli námskrár skal árlega gefa út kennsluskrá ţar sem m.a. er gerđ grein fyrir tilhögun náms, kennsluháttum og námsmati. Í kennsluskrá eđa öđrum starfsáćtlunum einstakra deilda skal enn fremur kveđiđ á um missira- eđa annaskiptingu, kennslutíma, próftímabil, leyfi og önnur atriđi er varđa skipulag náms.
    Háskólaráđ samţykkir námskrá og kennsluskrá en deildir bera ábyrgđ á gerđ ţeirra.

10. gr.
    Háskólaráđ skal setja reglur um prófgráđur, prófgreinar, próftíma, prófdómara, endurtekningu prófa, viđurkenningu erlendra prófa, skiptingu fullnađarprófs í fleiri en einn hluta, undirbúningspróf, einkunnir og annađ er ađ prófum lýtur. Heimilt er í reglum háskólaráđs ađ kveđa á um hámarkstímalengd í námi eđa einstökum hlutum ţess og um afleiđingar ef ţeim ákvćđum er ekki fullnćgt. Háskólakennarar standa fyrir prófum en hver deild rćđur tilhögun prófa hjá sér ađ svo miklu leyti sem ekki eru sett bindandi ákvćđi um ţađ í lögum eđa reglum háskólaráđs. Sameiginleg stjórnsýsla háskólans annast skipulag og framkvćmd prófa.
    Nemandi á rétt til ađ fá útskýringar kennara á mati skriflegrar úrlausnar sinnar ef hann ćskir ţess innan 15 daga frá birtingu einkunnar. Vilji nemandi sem ekki hefur stađist próf ţá eigi una mati kennarans getur hann snúiđ sér til viđkomandi deildarforseta. Skal ţá prófdómari skipađur í hverju tilviki. Einnig getur kennari eđa meiri hluti nemenda, telji ţeir til ţess sérstaka ástćđu, óskađ skipunar prófdómara í einstöku prófi. Rektor skipar prófdómendur ađ fengnum tillögum háskóladeildar.

11. gr.
    Rektor getur veitt nemanda áminningu eđa vikiđ honum úr háskóla um tiltekinn tíma eđa ađ fullu ef hann hefur gerst sekur um brot á lögum eđa öđrum reglum háskólans eđa framkoma hans gagnvart starfsmönnum háskólans eđa öđrum nemendum er ósćmileg eđa óhćfileg. Áđur en ákvörđun um brottrekstur er tekin skal leita umsagnar háskóladeildar og gefa nemanda kost á ađ tjá sig um máliđ. Nemanda er heimilt ađ skjóta ákvörđun rektors til áfrýjunarnefndar samkvćmt lögum um háskóla. Málskot frestar framkvćmd ákvörđunar rektors. Rektor getur ađ hćfilegum tíma liđnum heimilađ nemanda sem vikiđ hefur veriđ ađ fullu úr háskóla ađ skrá sig aftur til náms í háskólanum ef ađstćđur hafa breyst. Nemanda er heimilt ađ skjóta synjun rektors um skráningu til áfrýjunarnefndar.

V. KAFLI
Rannsóknir og gjaldtaka fyrir ţjónustu.
12. gr.
    Tćkniháskóla Íslands er heimilt ađ starfrćkja rannsóknastofnun, á eigin vegum eđa í samvinnu viđ ađra, sem sinnir hagnýtum rannsóknum og ţróunarstörfum í ţágu atvinnulífsins. Kennarar háskólans geta fullnćgt rannsóknarskyldu sinni ađ nokkru eđa öllu leyti međ störfum í ţágu stofnunarinnar. Heimilt er ađ ráđa sérfrćđinga til starfa viđ hana.
    Rannsóknastofnunin skal eftir ţví sem ađstćđur leyfa veita nemendum skólans ráđgjöf og frćđslu um skipulagningu og framkvćmd rannsókna.
    Háskólaráđ skal setja reglur, sem menntamálaráđherra stađfestir, um starfsemi rannsóknastofnunarinnar, um skipan stjórnar og gjaldtöku fyrir ţjónustu sem stofnunin veitir.
    Heimilt er háskólaráđi ađ stofna sérstaka rannsóknasjóđi. Skal um ţá sett skipulagsskrá.

13. gr.
    Tćkniháskóla Íslands skal heimilt ađ taka gjald fyrir ţjónustu sem telst utan ţeirrar lögmćltu ţjónustu sem háskólanum er skylt ađ veita. Honum er enn fremur heimilt ađ taka gjöld fyrir símenntun og frćđslu fyrir almenning. Háskólaráđ setur nánari reglur um slík ţjónustugjöld.
    Háskólaráđi er heimilt ađ semja viđ félög nemenda, hollvinasamtök, einstaklinga, samtök ţeirra og fyrirtćki eđa opinberar stofnanir um ađ taka ađ sér ţjónustu fyrir Tćkniháskóla Íslands, enda sé fariđ ađ ákvćđum í 30. gr. laga um fjárreiđur ríkisins.

14. gr.
    Tćkniháskólanum er heimilt ađ gera samstarfssamninga viđ ađrar stofnanir og fyrirtćki sem tengjast starfssviđi háskólans, t.d. um kennslu, rannsóknir og ráđningu kennara og annarra starfsmanna. Háskólaráđ setur nánari reglur um stöđu ţeirra starfsmanna innan háskólans sem ţannig eru ráđnir til starfa.

VI. KAFLI
Gildistaka, reglugerđ o.fl.
15. gr.
    Viđ gildistöku laga ţessara renna eignir Tćkniskóla Íslands til Tćkniháskóla Íslands og um leiđ tekur Tćkniháskóli Íslands viđ skuldbindingum sem gerđar hafa veriđ í nafni Tćkniskóla Íslands.

16. gr.
    Menntamálaráđherra er heimilt ađ setja í reglugerđ nánari ákvćđi um framkvćmd ţessara laga.

17. gr.
    Allar reglur sem háskólaráđ setur á grundvelli laga ţessara skulu birtar í Stjórnartíđindum.

18. gr.
    Lög ţessi eru sett međ hliđsjón af lögum um háskóla, nr. 136/1997, og öđlast ţegar gildi. Jafnframt falla úr gildi lög nr. 66/1972, um Tćkniskóla Íslands, međ síđari breytingum.

Ákvćđi til bráđabirgđa.
    Ţrátt fyrir ákvćđi 18. gr. gildir eftirfarandi:
    Tćkniskóli Íslands skal starfa áfram fram ađ brautskráningu nemenda 1. júní 2002 í samrćmi viđ lög nr. 66/1972, međ síđari breytingum.
    Um ţá sem viđ gildistöku laga ţessara eru starfsmenn eđa nemendur í Tćkniskóla Íslands gildir eftirfarandi:
    a.      Nemendur sem viđ gildistöku laga ţessara stunda nám í Tćkniskóla Íslands eiga rétt á ađ ljúka námi frá Tćkniháskóla Íslands samkvćmt gildandi námsskipulagi Tćkniskóla Íslands.
    b.      Embćtti rektors Tćkniskóla Íslands er lagt niđur 3. júní 2002. Ţó skal sá sem gegnir ţví embćtti viđ gildistöku laga ţessara eiga rétt til starfa viđ Tćkniháskóla Íslands skv. d- og e-liđ.
    c.      Eftir gildistöku laga ţessara skipar menntamálaráđherra háskólaráđ til 1. júní 2003. Hlutverk ráđsins er ađ tryggja yfirfćrslu starfsemi Tćkniskóla Íslands til Tćkniháskóla Íslands og framkvćmd laga ţessara ađ öđru leyti, ţar međ taliđ ađ ganga frá tilnefningu rektors, sem ráđherra skal skipa skv. 7. gr. eigi síđar en 1. júlí 2002. Stađa rektors skal auglýst eins og lög ţessi gera ráđ fyrir. Háskólaráđ skal meta hćfni umsćkjenda um stöđu rektors og taka ákvörđun um ţann sem tilnefndur verđur međ meiri hluta greiddra atkvćđa í kosningu innan ráđsins. Almennur fundur kennara sem ráđnir eru ótímabundiđ viđ Tćkniskóla Íslands tilnefnda tvo fulltrúa í háskólaráđ og tvo til vara. Nemendafélag Tćkniskóla Íslands tilnefna einn fulltrúa í ráđiđ og einn til vara. Menntamálaráđherra skipar ţrjá fulltrúa án tilnefningar, ţar af einn sem gegnir störfum forseta ráđsins ţar til rektor hefur veriđ skipađur. Eftir ađ rektor hefur veriđ skipađur skal fulltrúum sem skipađir eru í háskólaráđ án tilnefningar fćkka um einn. Varaforseti ráđsins skal valinn úr hópi háskólaráđsfulltrúa ótímabundiđ ráđinna kennara.
    d.      Skipađir og ótímabundiđ ráđnir kennarar viđ Tćkniskóla Íslands sem uppfylla starfsskilyrđi samkvćmt lögum um háskóla eru starfsmenn Tćkniháskóla Íslands frá og međ gildistöku laga ţessara. Sama gildir um ţá starfsmenn sem gegna öđrum störfum en talin eru upp í e-liđ.
    e.      Störf skipađra og ótímabundiđ ráđinna kennara viđ Tćkniskóla Íslands sem ekki uppfylla starfsskilyrđi samkvćmt lögum um háskóla skulu lögđ niđur frá og međ 1. ágúst 2002. Ţó er heimilt ađ fresta niđurlagningu starfanna til 31. júlí 2005. Sé heimild til frestunar á niđurlagningu starfanna nýtt teljast starfsmenn samkvćmt ţessum liđ vera starfsmenn Tćkniháskóla Íslands frá og međ 1. ágúst 2002, en störf ţeirra verđa ţá lögđ niđur í síđasta lagi 31. júní 2005, fullnćgi ţeir ekki hćfisskilyrđi laga um háskóla á ţeim tíma.

Athugasemdir viđ lagafrumvarp ţetta.
    Međ lagafrumvarpi ţessu er veriđ ađ samrćma lög um Tćkniskóla Íslands lögum um háskóla, nr. 136/1997, en ţau lög kveđa á um ađ sérlög um einstakar háskólastofnanir verđi endurskođuđ og efni ţeirra ađlagađ ţeim lögum. Mestur hluti náms viđ Tćkniskóla Íslands hefur veriđ á háskólastigi og hefur skólinn útskrifađ nemendur međ viđurkenndar háskólagráđur. Jafnframt hefur skólinn átt ađild ađ samstarfsnefnd háskólastigsins ásamt öđrum háskólum. Međ frumvarpinu er ţví veriđ ađ stađfesta stöđu skólans sem háskóla í skólakerfinu jafnframt ţví sem skipulag skólans er ađlagađ háskólalögum.
    Núverandi starfsemi skólans byggist á lögum nr. 66/1972, međ síđari breytingum, en ţau lög hafa um alllangt skeiđ veriđ í endurskođun. Á undanförnum tveimur árum hefur menntamálaráđuneytiđ leitađ til ađila vinnumarkađarins um ađ ţeir tćkju ţátt í eđa tćkju yfir rekstur skólans, en viđrćđur ţar ađ lútandi skiluđu ekki árangri. Niđurstađan er ţví sú ađ leggja ţetta frumvarp fram, ţar sem lög um háskóla frá 1997 gera ráđ fyrir ţví ađ endurskođa skuli lög um háskólastofnanir sem undir lögin heyra. Sú endurskođun hefur fariđ fram síđustu árin hjá öđrum ríkisháskólum og er Tćkniskólinn sá síđasti í ţeirri röđ.
    Frá árinu 1999 hefur menntamálaráđuneytiđ gert samninga um kennslu viđ alla skóla á háskólastigi. Međ ţessum samningum hefur fjárhagslegum samskiptum menntamálaráđuneytisins og skólanna veriđ komiđ í fastan farveg, svo og eftirliti međ kennslu, reglum um mat á gćđum kennslunnar o.fl. Ákveđiđ var ađ gera slíkt hiđ sama gagnvart Tćkniskólanum til ađ stíga fyrsta skrefiđ til samrćmis viđ ađra skóla á háskólastigi. Hinn 10. ágúst 2001 var undirritađur samningur um kennslu og fjárhagsleg samskipti milli menntamálaráđuneytisins og Tćkniskóla Íslands. Samningurinn felur m.a. í sér ađ fjárframlög skólans eru ákveđin út frá reikniflokkum náms og nemendaígildum innan ţeirra. Gert er ráđ fyrir ađ Tćkniháskóli Íslands taki yfir samning Tćkniskólans ef frumvarp ţetta verđur ađ lögum.
    Ákvćđi frumvarpsins um stjórnsýslu Tćkniháskóla Íslands eru í samrćmi viđ lög um háskóla og hafa veriđ löguđ ađ ţeim auknu völdum og ábyrgđ sem fylgir í kjölfar aukins sjálfstćđis skólans. Auk ţess eru ýmis ákvćđi frumvarpsins sambćrileg ákvćđum laga um Háskóla Íslands, Kennaraháskóla Íslands og Háskólann á Akureyri. Ţannig er stuđlađ ađ samrćmi á milli ţessara háskóla og jafnframt lagđur traustari grunnur ađ auknu samstarfi Tćkniháskólans viđ ađra skóla á háskólastigi. Meginmarkmiđ frumvarpsins er ţví ađ koma á innri skipulagsbreytingu í skólanum en í ţví felst m.a. ađ skólastjórnendum er falin aukin ábyrgđ og vald. Verđi frumvarpiđ ađ lögum munu skólastjórnendur, ţ.e. háskólaráđ og rektor, hafa tćkifćri til ţess ađ laga skólann ađ breyttum ađstćđum og hrinda í framkvćmd hugmyndum sem komu fram viđ samningu frumvarpsins.
    Viđ Tćkniskóla Íslands hefur veriđ rekin frumgreinadeild sem veitir sérhćfđan undirbúning fyrir nám í tćknigreinum og fleiri greinum á háskólastigi. Námiđ telst vera á framhaldsskólastigi. Samningur menntamálaráđuneytisins og Tćkniskóla Íslands sem undirritađur var í ágúst 2001 fjallar m.a. um áframhaldandi rekstur frumgreinadeildar. Ekki er fjallađ sérstaklega um frumgreinadeildina í frumvarpi ţessu, enda er ţar ekki um ađ rćđa nám á háskólastigi. Hins vegar er gert ráđ fyrir áframhaldandi rekstri frumgreinadeildar viđ Tćkniháskóla Íslands sem verđi byggđur á samningi milli háskólans og ráđuneytisins.
    Viđ frumvarpsgerđ ţessa hefur nokkuđ veriđ fjallađ um nafn skólans. Hér er lagt til ađ skólinn heiti Tćkniháskóli Íslands. Tćkniháskóli Íslands á ađ vera fagháskóli á sviđi tćkni og rekstrar sem miđlar sérhćfđri ţekkingu á háskólastigi. Markmiđ hans er ađ búa nemendur undir ađ takast á viđ síbreytileg viđfangsefni og krefjandi störf í atvinnulífinu. Nám í Tćkniháskóla Íslands á ađ opna nemendum sínum leiđ til viđbótarmenntunar í öđrum háskólum.

Athugasemdir viđ einstakar greinar frumvarpsins.
Um 1. gr.
    Hér er hlutverk og markmiđ Tćkniháskóla Íslands almennt orđađ, svo sem gert er í lögum um ađra ríkisháskóla. Lögđ er áhersla á ađ skólinn veiti ćđri menntun á tćknisviđum. Tćkniskóli Íslands veitir nú menntun á tćkni-, iđnađar-, heilbrigđis- og rekstrarsviđum, en ekkert er ţví til fyrirstöđu ađ námsframbođ muni breytast í framtíđinni verđi ţađ taliđ ćskilegt, ţótt áherslan verđi ávallt á tćknimenntun. Sérstaklega er tekiđ fram ađ skólanum sé heimilt ađ sinna hagnýtum rannsóknum og ţróunarstörfum, en slíkar rannsóknir eru ávallt háđar fjárframlögum ríkissjóđs samkvćmt sérstökum samningi, styrkjum eđa tekjum vegna slíkra verkefna háskólans. Ţá er gert ráđ fyrir ţví ađ skólanum verđi heimilt ađ annast símenntun í ţeim frćđum sem kennd eru viđ skólann. Ekki er talin ţörf á ţví ađ lögfesta sérstaklega ađ Tćkniháskólinn veiti framhaldsmenntun heldur almennt orđađ ađ hann sé menntastofnun á háskólastigi. Umfang starfsemi háskólans rćđst af fjárveitingum og ţeim samningum sem gerđir eru viđ menntamálaráđuneytiđ um ţćr. Í slíkum samningum vćri unnt ađ taka ákvörđun um ađ framhaldsmenntun á háskólastigi skuli veitt viđ Tćkniháskólann.

Um 2. gr.
    Hér er starfsheitum kennara háskólans lýst. Gert er ráđ fyrir ađ háskólaráđ setji almennar reglur um hvernig starfsskyldur kennara skiptast á einstaka ţćtti, svo sem kennslu, rannsóknir, ţjónustu og stjórnun.

Um 3. gr.
    Hér er lagt til í samrćmi viđ ákvćđi laga um háskóla og lög um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins ađ forstöđumađur stofnunarinnar, rektor, annist sjálfur ráđningu allra kennara. Ţetta samrćmist auknu sjálfstćđi háskólastofnana og ţar međ aukinni ábyrgđ. Hćfniskröfur ţeirra sem ráđnir eru í starf prófessors, dósents eđa lektors eru í samrćmi viđ kröfur laga um háskóla. Hér er einnig lagt til ađ rektor skipi dómnefnd eftir tilnefningu háskólaráđs og menntamálaráđherra til tveggja ára í senn til ţess ađ dćma um hćfi umsćkjenda um prófessorsstörf, lektors- og dósentsstörf. Ţćr hćfniskröfur eru gerđar til dómnefndarmanna ađ ţeir hafi lokiđ meistaraprófi úr háskóla. Dómnefndin á ađ meta allar umsóknir um nýráđningar í störf kennara viđ háskólann en í hverju tilviki á nefndin ađ njóta leiđsagnar ráđgjafa sem rektor tilnefnir eftir ábendingu frá viđkomandi deild. Ţannig er tryggt ađ dómnefndarkerfiđ sé skilvirkt og einfalt en jafnframt ađ í hverju tilviki sé hćgt ađ meta hćfni umsćkjenda út frá reynslu og ţekkingu ţeirra sem starfa á viđkomandi frćđasviđi. Jafnframt er gert ráđ fyrir ađ háskólaráđ setji reglur um ráđningu sérfrćđinga á sviđi rannsókna og annarra frćđistarfa. Í ţeim reglum verđi kveđiđ á um störf dómnefnda og međferđ umsókna.

Um 4. gr.
    Samkvćmt lögum um háskóla geta háskólar ákveđiđ sérstök inntökuskilyrđi til viđbótar ţeim almennu, sem eru stúdentspróf eđa sambćrileg menntun. Hér er lagt til ađ háskólaráđ setji nánari reglur um inntökuskilyrđi eftir tillögum einstakra deilda. Ţannig geta inntökuskilyrđi veriđ mismunandi eftir deildum. Hér er ţó gert ráđ fyrir ađ háskólaráđ hafi síđasta orđiđ. Ákvćđi ţessarar greinar um skrásetningargjald er sambćrilegt öđrum slíkum lagaákvćđum í lögum um ađra ríkisháskóla, ţ.e. Háskóla Íslands, Háskólann á Akureyri og Kennaraháskóla Íslands.

Um 5. gr.
    Hér er kveđiđ á um skipan háskólaráđs sem er ćđsti ákvörđunarađili innan háskólans. Greinin er í samrćmi viđ IV. kafla laga um háskóla, nr. 136/1997. Lagt er til ađ háskólaráđ verđi ekki fjölmennara en nauđsynlegt má teljast eđa ađ sex fulltrúar skipi ráđiđ. Gert er ráđ fyrir ţví ađ menntamálaráđherra skipi tvo fulltrúa í háskólaráđ og er ţađ í samrćmi viđ skipan fulltrúa í háskólaráđ annarra ríkisháskóla. Er ţađ taliđ styrkja háskólann ađ fá utanađkomandi ađila í ćđstu stjórn hans og til ţess falliđ ađ veita honum aukiđ ađhald. Hér er um grundvallarbreytingu ađ rćđa á stjórn skólans. Skólastjórn og skólanefnd eru lagđar niđur og stjórnskipulagiđ lagađ ađ nýskipan rammalöggjafar um háskólastigiđ.

Um 6. gr.
    Greinin ţarfnast ekki skýringa.

Um 7. gr.
    Verksviđ og ábyrgđ rektors er skýrt afmarkađ í lögum um háskóla. Ţar er einnig ađ finna skýrar reglur um skipan rektors. Háskólaráđ setur reglur um tilnefningu rektors en mennta málaráđherra skipar rektor eftir tilnefningu ráđsins. Skal stađan jafnan auglýst laus til umsóknar ađ loknu skipunartímabili rektors. Ađ öđru leyti ţarfnast greinin ekki skýringa.

Um 8. gr.
    Lagt er til ađ háskólaráđ taki ákvörđun um stjórnskipulag skólans, ţar á međal um deildaskiptingu hans. Tilhögunin felur ekki í sér ađ skólinn hafi algjört sjálfdćmi um ađ ákvarđa hvađa menntun er í bođi eđa á hvađa sviđum skólinn veitir menntun, heldur tengist ákvörđun ţar ađ lútandi samningi viđ stjórnvöld. Samkvćmt lögum um háskóla á háskólaráđ ađ samţykkja fjárhagsáćtlun allra deilda skólans og skólans í heild og síđan ađ semja viđ menntamálaráđherra um fjárveitingar til skólans á grundvelli langtímaáćtlunar, sbr. 19. og 20. gr. laga um háskóla.

Um 9. gr.
    Ţessi grein kveđur á um skyldur skólans til ađ gefa út nám- og kennsluskrá fyrir nám sem í bođi er. Háskólaráđi ber ađ stađfesta námskrár í samrćmi viđ opinbera stefnumörkun skólans um nám í bođi. Háskólaráđi ber jafnframt ađ stađfesta kennsluskrá. Sambćrileg ákvćđi er ađ finna í lögum um Háskólann á Akureyri og í lögum um Kennaraháskóla Íslands.

Um 10. gr.
    Hér eru dregnar saman reglur sem varđa prófgráđur, framkvćmd prófa, prófdómara og fleira. Miđađ er viđ ađ háskólaráđ setji reglur um ţessi efni. Međ ákvćđi ţessu og ákvćđi 11. gr. um áminningar og áfrýjunarrétt stúdenta er ćtlunin ađ tryggja ađ prófreglur og málsmeđferđarreglur í málum sem tengjast réttindum nemenda verđi sambćrilegar í öllum háskólum landsins. Sambćrileg ákvćđi er ađ finna í lögum um Háskóla Íslands, Háskólann á Akureyri og Kennaraháskóla Íslands.

Um 11. gr.
    Samhljóđa reglu er ađ finna í lögum um ađra ríkisháskóla ţar sem kveđiđ er á um ađ nemandi geti skotiđ ákvörđun um viđurlög til áfrýjunarnefndar samkvćmt lögum um háskóla. Međ ţví er tryggt ađ nemandi geti skotiđ ágreiningsmálum sínum viđ háskólayfirvöld til sjálfstćđs úrskurđarađila utan háskólans. Mikilvćgt er ađ agaviđurlög styđjist viđ heimildir í lögum ţar sem um íţyngjandi ákvarđanir getur veriđ ađ rćđa af hálfu háskólayfirvalda.

Um 12. gr.
    Sambćrilega grein er ađ finna í lögum um Háskólann á Akureyri. Rannsóknastofnun sú sem greinin kveđur á um mun sinna hagnýtum rannsóknum í ţágu atvinnulífsins í samrćmi viđ 1. gr. frumvarpsins. Ađ öđru leyti ţarfnast greinin ekki skýringa.

Um 13. gr.
    Í 13. gr. er kveđiđ á um ađ heimilt sé ađ taka gjald fyrir ţjónustu sem Tćkniháskólinn lćtur í té. Međ hliđsjón af 3. mgr. 19. gr. laga um háskóla, nr. 136/1997, er hér einkum átt viđ ađra ţjónustu en ţá sem háskólanum er lögum samkvćmt skylt ađ veita. Dćmi um slíkt gćti veriđ aukin ţjónusta vegna tölvuađgangs og innhringisambanda fyrir ţá nemendur sem ţess óska. Einnig gćti hér falliđ undir gjaldtaka fyrir veitingu vottorđa um námsástundun og próf sem er utan reglulegrar upplýsingagjafar um ţetta efni. Međ ákvćđinu er lagt til ađ ţessi möguleiki verđi rýmkađur, en um leiđ er lögđ áhersla á ađ ákvarđanir um slík ţjónustugjöld verđa ađ byggjast á ţeim kostnađi sem felst í ţví ađ veita ţjónustuna. 2. mgr. 13. gr. er ćtlađ ađ tryggja ađ háskólaráđi sé heimilt ađ ganga til samninga viđ félög nemenda eđa önnur félög um tiltekin afmörkuđ rekstrarverkefni sem falla ekki undir ţá lögmćltu ţjónustu sem háskólanum er skylt ađ veita. Eins má fela fyrirtćkjum, samtökum eđa stofnunum ađ sinna ţessum verkefnum. Hér undir geta falliđ ýmis verkefni, t.d. stođţjónusta viđ nemendur. Gert er ráđ fyrir ţví ađ ţađ sé á valdi háskólaráđs ađ semja viđ félög nemenda eđa fyrirtćki um ţjónustu af ţessu tagi.

Um 14. gr.
    Međ greininni er Tćkniháskólanum tryggđ heimild til ađ gera samstarfssamning viđ ađrar stofnanir og fyrirtćki sem tengjast starfssviđi háskólans, t.d. um kennslu, rannsóknir og ráđningu kennara og annarra starfsmanna. Tćkniháskólanum er ţannig gert kleift ađ hafa samstarf viđ fyrirtćki og rannsóknastofnanir atvinnulífsins á fjölbreyttum grunni sem er mikilvćgt til ađ efla og styrkja starfsemi hans og uppbyggingu til framtíđar. Háskólaráđ setur nánari reglur um stöđu ţeirra starfsmanna innan háskólans sem ţannig eru ráđnir til starfa.

Um 15.–18. gr.
    Greinarnar ţarfnast ekki skýringa.

Um ákvćđi til bráđabirgđa.
    Í ákvćđi til bráđabirgđa er fjallađ um réttindi nemenda og starfsmanna og stjórnskipulag hinnar nýju stofnunar. Ţar er m.a. annars kveđiđ á um ađ nemendur eigi rétt á ađ ljúka námi og prófum samkvćmt gildandi námsskipulagi Tćkniskóla Íslands viđ Tćkniháskóla Íslands eftir gildistöku laganna og er ţessu ákvćđi ćtlađ ađ koma í veg fyrir ađ samhliđa ţví ađ ný stofnun rís af grunni og önnur er lögđ niđur rofni námsferill ţeirra nemenda sem ţá stunda ţar nám.
    Í c-liđ er fjallađ um tímabundna skipun háskólaráđs Tćkniháskóla Íslands sem menntamálaráđherra skipar til 1. júní 2003 til ađ tryggja framkvćmd laganna.
    Hvađ varđar störf viđ Tćkniskóla Íslands ţá eru ţau ýmist lögđ niđur samkvćmt bráđabirgđaákvćđinu í skilningi laga um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, nr. 70/1996, međ síđari breytingum, eđa ađ ţau flytjast til Tćkniháskóla Íslands. Skv. e-liđ er heimilt ađ fresta niđurlagningu ţeirra starfa sem leggja á niđur frá og međ 1. ágúst 2002 til 31. júní 2005 til ţess ađ gefa ţeim starfsmönnum sem ţar er fjallađ um svigrúm til ţess ađ afla sér frekari menntunar ţannig ađ ţeir uppfylli hćfisskilyrđi laga um háskóla og eigi ţar međ rétt til áframhaldandi starfs viđ Tćkniháskóla Íslands. Sé heimild til frestunar á niđurlagningu starfa nýtt teljast ţeir starfsmenn sem ţannig háttar um starfsmenn Tćkniháskóla Íslands frá og međ 1. ágúst 2002, en störf ţeirra verđa ţá lögđ niđur í síđasta lagi 31. júní 2005, fullnćgi ţeir ekki hćfisskilyrđum laga um háskóla á ţeim tíma.



Fylgiskjal.

Fjármálaráđuneyti,
fjárlagaskrifstofa:

Umsögn um frumvarp til laga um Tćkniháskóla Íslands.
    Í frumvarpinu er lagt til ađ stofnađur verđi nýr háskóli sem taki viđ rekstri, eignum og skuldbindingum Tćkniskóla Íslands og ađ lög um ţann skóla falli jafnframt úr gildi. Međ frumvarpinu er veriđ ađ stađfesta stöđu Tćkniskólans í skólakerfinu og breyta innra stjórnkerfi hans til samrćmis viđ almenn lög um háskóla. Í umsögn ţessari er vikiđ ađ ţeim efnisatriđum frumvarpsins sem hafa áhrif á kostnađ ríkissjóđs.
    Tćkniháskólanum er samkvćmt frumvarpinu ćtlađ ađ leggja áherslu á ađ veita menntun á tćknisviđum. Í fjárlögum 2002 er veitt um ţađ bil 337 m.kr. framlagi til kennslu 650 nemendaígilda í Tćkniskóla Íslands. Skiptast ţau ţannig ađ 150 eru í frumgreinadeild sem er á framhaldsskólastigi, 270 í rekstrarnámi á háskólastigi og 230 á tćknisviđi. Samkvćmt ţessu er áćtlađ ađ ađeins liđlega ţriđjungur nemendaígilda í skólanum sé í einhvers konar tćkninámi. Nemandi sem gengur til prófa í 30 einingum samsvarar einu nemandaígildi. Á síđustu fimm árum var árlegur međalfjöldi innritađra nemenda í skólanum um 600, ţar af 200 á tćkni- og heilbrigđissviđi, ađ undanskildu árinu 2001 er ţeim fjölgađi í 250 á haustönn, en ţá voru 690 nemendur skráđir í skólann. Reglur menntamálaráđuneytisins um framlag á nemanda í tćkninámi gera ráđ fyrir um ţađ bil 800 ţús. kr. framlagi á nemanda eftir ađ skráningargjöld hafa veriđ dregin frá. Ógerningur er ađ spá ţví hvort nemendum á tćknisviđi fjölgi eins og frumvarpiđ gerir ráđ fyrir ađ áhersla verđi lögđ á.
    Bráđabirgđatölur Ríkisbókhalds benda til ţess ađ uppsafnađur rekstrarhalli Tćkniskólans hafi numiđ um 180 m.kr. í árslok 2001 og hafi aukist um fast ađ 80 m.kr. á árinu, samanboriđ viđ 45 m.kr. hallarekstur áriđ 2000. Ţessar tölur benda til ţess ađ skólinn muni ekki halda sig innan fjárheimilda á yfirstandandi ári enda ţótt ţćr hafi veriđ ákveđnar á grundvelli samnings viđ skólann frá ţví í ágúst 2001. Fjárhagsvandi skólans er ekki síst tilkominn vegna fámennra nemendahópa á tćknisviđum og mikils kennslustundafjölda. Ađ óbreyttum fjárveitingum ţarf ađ gera verulegar breytingar á náminu og endurskipuleggja ţjónustuna til ađ draga úr kostnađi.
    Frumvarpiđ gerir ráđ fyrir ađ stjórnkerfi hins nýja háskóla verđi í samrćmi viđ almenn lög um háskóla eins og hjá öđrum ríkisháskólum. Samkvćmt ţví verđur rektor framkvćmdastjóri stjórnsýslu skólans og deilir stjórnunarvaldi međ sex manna háskólaráđi sem fer međ yfirstjórn skólans og tekur viđ af ráđgefandi skólanefnd Tćkniskóla Íslands. Frumvarpiđ gerir ráđ fyrir ađ stofnađar verđi dómnefndir til ađ meta hćfni umsćkjenda um kennarastöđur. Ađ óbreyttum reglum um fjárveitingar ţarf skólinn ađ draga úr öđrum kostnađi til ađ mćta ţví ađ vćntanlega mun stjórnunarkostnađur aukast.
    Í frumvarpinu er lagt til ađ krafa verđi gerđ um ađ prófessorar, dósentar og lektorar viđ skólann hafi lokiđ meistaraprófi hiđ minnsta. Ađ mati fjármálaráđuneytisins munu auknar menntunarkröfur leiđa til hćrri međallauna fastra kennara í dagvinnu en ekki eru forsendur til ađ meta hćkkunina. Kostnađi vegna hćrri međallauna ţarf skólinn ađ mćta međ lćkkun kostnađar á öđrum sviđum ađ óbreyttum reglum um framlög til kennslu í háskólum.
    Frumvarpiđ gerir ráđ fyrir ađ Tćkniháskólanum verđi heimilađ ađ sinna hagnýtum rannsóknum og ţróunarstörfum. Frumvarpiđ felur ţví ekki í sér fyrirheit um framlög til rannsókna, en gera má ráđ fyrir ađ skólinn vilji nýta heimildina innan fárra ára. Í drögum menntamálaráđuneytisins ađ reglum um skiptingu framlaga til rannsókna í háskólum er gert ráđ fyrir ađ skólar sem stunda rannsóknir fái grunnframlag miđađ viđ fjölda nemendaígilda en ađ öđru leyti ráđist framlag af rannsóknarvirkni, fjölda nemenda sem útskrifast úr rannsóknarnámi og árangri skóla í samkeppni um fé úr rannsóknarsjóđum.
    Skólanum verđur samkvćmt frumvarpinu heimilt ađ veita símenntun í ţeim frćđum sem stunduđ eru í deildum hans, starfrćkja rannsóknastofnun á eigin vegum og stofna rannsóknasjóđi. Gert er ráđ fyrir ađ honum sé heimilt ađ taka gjald fyrir ţjónustu sem telst utan ţeirrar lögmćltu ţjónustu sem honum er skylt ađ veita. Af ţessum sökum telur fjármálaráđuneytiđ ađ ákvćđi um ţessi atriđi leiđi ekki til aukins kostnađar ríkisins.
    Í bráđabirgđaákvćđi er gert ráđ fyrir ađ embćtti rektors Tćkniskóla Íslands verđi lagt niđur um mitt ár 2002 en sá sem gegnir starfinu nú eigi rétt til starfa viđ hinn nýja Tćkniháskóla. Einnig er gert ráđ fyrir ađ störf skipađra og ótímabundiđ ráđinna kennara viđ Tćkniskóla Íslands sem ekki uppfylla starfsskilyrđi samkvćmt lögum um háskóla verđi lögđ niđur frá og međ 1. ágúst 2002 en ţó sé heimilt ađ fresta niđurlagningu starfanna til 31. júlí 2005. Ef fresturinn verđur nýttur til fulls er taliđ ađ núverandi fastir kennarar á háskólastigi öđlist rétt til allt ađ 88 mánađa biđlauna, enda bjóđist ţeim ekki sambćrileg kennslustörf viđ frumgreinadeild sem reikna má međ ađ verđi áfram viđ skólann. Kostnađurinn er lauslega áćtlađur 24 m.kr. í heildina ef allir nýta rétt sinn, sem er fremur ólíklegt.
    Ţegar á allt er litiđ telur fjármálaráđuneytiđ í fyrsta lagi ađ frumvarpiđ gefi tilefni til nokkurs útgjaldaauka sem skólinn ţarf ađ óbreyttum reglum um fjárveitingar ađ mćta međ hagrćđingu í rekstri. Í öđru lagi gefur frumvarpiđ tilefni til aukins kostnađar vegna nemendafjölgunar, breytinga á námsframbođi og rannsókna sem eđlilegt er taliđ ađ ákveđa viđ fjárlagagerđ hverju sinni. Ađ lokum vekur frumvarpiđ upp rétt til biđlauna sem ađ hámarki er áćtlađur kosta 24 m.kr. en verđur líklega töluvert minni í reynd.