Ašrar śtgįfur af skjalinu: PDF - Word Perfect. Ferill mįlsins.
Žskj. 419  —  365. mįl.




Frumvarp til laga

um breyting į almennum hegningarlögum, nr. 19 12. febrśar 1940
(heimilisofbeldi).

(Lagt fyrir Alžingi į 132. löggjafaržingi 2005–2006.)




1. gr.
    Viš 70. gr. laganna bętist nż mįlsgrein, svohljóšandi:
    Hafi verknašur beinst aš karli, konu eša barni sem eru nįkomin geranda, og tengsl žeirra žykja hafa aukiš į grófleika verknašarins, skal aš jafnaši taka žaš til greina til žyngingar refsingunni.

2. gr.
    Įkvęši 191. gr. laganna fellur brott.

3. gr.
    Viš XXV. kafla laganna bętist nż grein, 233. gr. b, svohljóšandi:
    Sį sem móšgar eša smįnar maka sinn eša fyrrverandi maka, barn sitt eša annan mann sem er nįkominn geranda, og verknašur veršur talinn fela ķ sér stórfelldar ęrumeišingar, skal sęta fangelsi allt aš tveimur įrum.

4. gr.
    Įkvęši 1. tölul. 242. gr. laganna veršur svohljóšandi: Brot gegn įkvęšum 233. gr., 233. gr. a og 233. gr. b sęta opinberri įkęru.

5. gr.
    Lög žessi öšlast žegar gildi.

Athugasemdir viš lagafrumvarp žetta.

I. Inngangur.
    Frumvarp žetta er samiš ķ refsiréttarnefnd aš tilhlutan dómsmįlarįšherra.
    Mįl er tengjast heimilisofbeldi hafa undanfariš veriš til sérstakrar athugunar ķ dómsmįlarįšuneytinu. Meš bréfi dómsmįlarįšherra, dags. 18. nóvember 2004, fór rįšherra žess į leit viš refsiréttarnefnd aš nefndin gęfi įlit į žeim sjónarmišum sem fram hefšu komiš um hvort setja bęri ķ almenn hegningarlög refsiįkvęši žar sem heimilisofbeldi yrši lżst sem sérstökum refsinęmum verknaši eša hvort įfram skyldi stušst viš hin almennu lķkamsmeišingarįkvęši 217. og 218. gr. laganna. Ķ bréfinu er jafnframt tekiš fram aš telji nefndin įstęšu til aš lżsa sjónarmišum um önnur atriši žessa mįls vęri óskaš eftir žvķ aš žau yršu kynnt. Ķ tengslum viš vinnu sķna aflaši refsiréttarnefnd gagna um löggjafaržróun į žessu sviši į Noršurlöndum og į meginlandi Evrópu. Žį var enn fremur fariš ķtarlega yfir fyrirliggjandi gögn og upplżsingar hér į landi, m.a. skżrslur opinberra nefnda, er beinast aš žįttum er varša heimilisofbeldi og mešferš slķkra mįla. Žį var einnig leitast viš aš greina žį dómaframkvęmd sem telja veršur aš geti haft žżšingu ķ žessum efnum og žį einkum ķ žeim mįlum žar sem hįttsemi įkęrša getur talist vera heimilisofbeldi m.t.t. tengsla geranda og žolanda. Meš hlišsjón af žeim atrišum sem greind eru hér aš framan var sį kostur kannašur hvort lagaleg eša refsipólitķsk rök stęšu til žess aš lögfesta nś sérstakt refsiįkvęši um heimilisofbeldi ķ almenn hegningarlög eša hvort fara bęri ašrar leišir ķ žessum efnum. Ķ įlitsgerš refsiréttarnefndar til dómsmįlarįšherra, dags. 29. įgśst 2005, lagši nefndin til aš geršar yršu eftirfarandi breytingar į almennum hegningarlögum:
    „1.     Aš lögfest yrši nż mįlsgrein ķ 70. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sem yrši 3. mgr., žar sem vęri aš finna refsižyngingarįstęšu žegar nįin tengsl geranda og brotažola žykja hafa aukiš į grófleika verknašar;
    2.     Aš geršar yršu breytingar į oršalagi 191. gr. almennra hegningarlaga žannig aš įkvešiš yrši gert skżrara m.a. ķ ljósi 1. mgr. 69. gr. stjórnarskrįrinnar.“
    Ķ framhaldi af įlitsgerš refsiréttarnefndar fól dómsmįlarįšherra nefndinni aš semja frumvarp žetta til breytinga į almennum hegningarlögum, nr. 19 12. febrśar 1940, žar sem ofangreindar tillögur eru nįnar śtfęršar.
    Ķ II. kafla veršur stuttlega lżst žeirri vinnu sem įšur hefur veriš rįšist ķ af hįlfu opinberra nefnda hér į landi um mįlefni er varša heimilisofbeldi. Ķ III. kafla veršur fjallaš um löggjafaržróun ķ öšrum rķkjum, einkum ķ refsilöggjöf į Noršurlöndunum. Ķ IV. kafla veršur vikiš aš žeim forsendum sem refsiréttarnefnd lagši til grundvallar viš mat į hvort žörf vęri į aš lögfesta nżtt sérrefsiįkvęši um heimilisofbeldi ķ almenn hegningarlög og nišurstöšum nefndarinnar um žaš efni lżst. Ķ V. kafla veršur efni frumvarpsins skżrt.

II. Skżrslur opinberra nefnda um heimilisofbeldi.
    Meš bréfi, dags. 13. febrśar 1995, skipaši dómsmįlarįšherra nefnd ķ samręmi viš įlyktun Alžingis į 117. löggjafaržingi sem var fališ aš kanna orsakir, umfang og afleišingar heimilisofbeldis og annars ofbeldis gegn konum og börnum. Ķ skżrslu dómsmįlarįšherra af žessu tilefni frį 28. febrśar 1997, sem lögš var fram į 121. löggjafaržingi, sbr. žskj. 612 – 340. mįl, segir um skilgreiningu hugtaksins heimilisofbeldi:
    „Ķ žessari skżrslu er hugtakiš heimilisofbeldi (domestic violence) notaš til aš lżsa žvķ ofbeldi sem konur og karlar verša fyrir af hįlfu nśverandi eša fyrrverandi maka. Skilgreiningin takmarkast ekki viš hjón og nęr jafnframt til fólks ķ sambśš. Hins vegar tekur skilgreiningin ekki til annarra tegunda ofbeldis, svo sem ofbeldis gegn börnum, kynferšislegrar misnotkunar į börnum eša annars konar ofbeldis sem getur įtt sér staš inni į heimilum eša milli fjölskyldumešlima.“
    Ķ framhaldi af störfum ofangreindrar nefndar skipaši dómsmįlarįšherra 18. įgśst 1997 žrjįr nefndir til aš fjalla um heimilisofbeldi, ž.e. um mešferš heimilisofbeldismįla hjį lögreglu og ķ dómskerfinu og um forvarnir gegn heimilisofbeldi o.fl. Afrakstur žessa nefndarstarfs voru žrjįr skżrslur dómsmįlarįšherra frį 12. maķ 1998 sem nś veršur stuttlega gerš grein fyrir.
    Ķ skżrslu dómsmįlarįšherra frį 12. maķ 1998 um mešferš heimilisofbeldismįla hjį lögreglu, sem lögš var fram į 122. löggjafaržingi 1997–1998, sbr. žskj. 1383 – 712. mįl, er notast viš žaš hugtak sem aš framan greinir. Um lżsingu į ešli žeirra mįla sem lögreglan žarf ķ störfum sķnum aš kljįst viš ķ tilvikum sem žessum segir svo ķ kafla III:
    „Heimilisofbeldi er afbrot sem tengist mjög einkalķfi manna, enda oft um aš ręša persónuleg mįlefni sem eiga sér staš innan „frišhelgi heimilisins“. Vegna žessa geta mįlin veriš mjög erfiš og vandasöm śrlausnar fyrir lögreglu. Žannig finnst žeim sem hlut eiga aš mįli lögreglan oft komin śt fyrir yfirrįšasvęši sitt og farin aš hnżsast ķ einkamįl žeirra. Žetta į einkum viš ķ žeim tilvikum žar sem hvorki brotažoli né gerandi kalla til lögreglu. Lögreglumenn eru žvķ oft aš vinna ķ umhverfi žar sem žeir eru óvelkomnir og hafa fį śrręši til aš hjįlpa hlutašeigandi.“
    Ķ skżrslu dómsmįlarįšherra frį 12. maķ 1998 um mešferš heimilisofbeldismįla ķ dómskerfinu, sem lögš var fram į 122. löggjafaržingi, sbr. žskj. 1384 – 713. mįl, er aš finna greinargóša lżsingu į žeim įkvęšum refsilaga og réttarfarslaga sem žį voru ķ gildi og gįtu aš mati nefndarinnar tekiš til heimilisofbeldismįla. Ekki er žörf į aš taka žau upp hér.
    Ķ skżrslu dómsmįlarįšherra frį 12. maķ 1998 um forvarnir gegn heimilisofbeldi, hjįlparśrręši fyrir žolendur og mešferšarśrręši fyrir gerendur, sem lögš var fram į 122. löggjafaržingi, sbr. žskj. 1382 – 711. mįl, er vķsaš til ofangreindrar skilgreiningar śr skżrslu rįšherra frį 28. febrśar 1997 og segir aš verksviš nefndarinnar afmarkist af henni. Žar segir žó jafnframt:
    „Žaš er hins vegar įlit nefndarmanna aš ekki sé unnt aš skilja ofbeldi gegn börnum frį umręšu um heimilisofbeldi. Allt ofbeldi žar sem börn eru į heimili sé jafnframt ofbeldi gagnvart börnum. Nefndin bendir į aš mörg śrręši sem lögš eru til ķ skżrslunni geta komiš börnum til góša, en lżsir jafnframt žeirri skošun aš žörf sé heildstęšrar rannsóknar į tķšni ofbeldis- og kynferšisbrota gegn börnum og mešferš slķkra mįla, hvort sem žau verša innan veggja heimilisins eša utan.“
    Ķ ofangreindum skżrslum er hvorki tekin bein afstaša til žess įlitaefnis hvort lögfesta eigi sérstakt refsiįkvęši um heimilisofbeldi né aš öšru leyti lagt mat į hvort gildandi įkvęši refsilaga veiti nęga refsivernd aš žvķ er varšar žęr athafnir sem falla undir žį skilgreiningu heimilisofbeldis sem notast er viš ķ skżrslunum.

III. Löggjafaržróun ķ öšrum rķkjum.
    Ķ Danmörku, Finnlandi, Noregi og Svķžjóš hefur veriš unniš mikiš žverfaglegt starf ķ žessum mįlaflokki. Til aš mynda hafa stjórnvöld ķ Noregi og Danmörku sett fram ķtarlegar ašgeršarįętlanir til nokkurra įra ķ senn žar sem m.a. er lögš įhersla į ašstoš og śrręši fyrir žolendur og gerendur heimilisofbeldis sem og bęttar starfsašferšir lögreglu. Samkvęmt fyrirliggjandi upplżsingum stendur ekki til aš lögfesta sérstakt refsiįkvęši um heimilisofbeldi ķ Danmörku eša Finnlandi. Įriš 1998 var ķ Svķžjóš lögfest įkvęši ķ žarlendum hegningarlögum (Brottsbalken), 4. gr. a ķ fjórša kafla, žar sem lżst er meš sérgreindum hętti ofbeldisbrotum gagnvart nįkomnum. Įkvęšiš er tvķskipt žannig aš ķ 1. mgr. er lżst brotum gagnvart žeim sem teljast nįkomnir (s. närstående) en 2. mgr. fjallar sérstaklega um ofbeldisbrot karls gagnvart konu sem hann er eša hefur veriš giftur eša ķ sambśš meš og er heiti brotsins tiltekiš ķ verknašarlżsingunni sem gróft kvenfrelsisbrot (s. grov kvinnofridskränkning). Įkvęši 4. gr. a er eyšuįkvęši aš žvķ leyti sem žaš vķsar til almennu įkvęša hegningarlaganna um lķkamsmeišingar (žrišji kafli), um brot gegn frjįlsręši manna (fjórši kafli) og um kynferšisbrot (sjötti kafli). Įkvęšiš įskilur hins vegar aš auki aš hver og einn žessara verknaša sé žįttur ķ endurteknum brotum gegn frišhelgi brotažolans (s. personens integritet) og aš hann sé til žess fallinn aš skaša alvarlega sjįlfsmat hans (Brottsbalken 4. kapittel § 4 a):
    „Den som begår brottsliga gärningar enligt 3, 4 eller 6 kap. mot en närstående eller tidigare närstående person, döms, om var och en av gärningarna utgjort led i en upprepad kränkning av personens integritet och gärningarna varit ägnade att allvarligt skada personens självkänsla, för grov fridskränkning till fängelse, lägst sex månader och högst sex år.
    Har gärningar som anges i första stycket begåtts av en man mot en kvinna som han är eller har varit gift med eller som han bor eller har bott tillsammans med under äktenskapsliknande förhållanden, skall i stället dömas för grov kvinnofridskränkning till samma straff.“
    Ķ ķslenskri žżšingu hljóšar įkvęšiš svo:
    Hver sį sem brżtur gegn įkvęšum 3., 4., eša 6. kafla, og brotažoli er eša hefur veriš nįkominn, skal dęmdur fyrir gróft frelsisbrot og sęta fangelsi, allt frį sex mįnušum til sex įra, ef hver og einn žessara verknaša er žįttur ķ endurteknum brotum gegn frišhelgi brotažola og til žess fallinn aš skaša alvarlega sjįlfsmat hans.
    Hafi brot, sem um getur ķ 1. mgr., veriš framiš af karli gegn konu sem hann er eša hefur veriš giftur eša ķ sambśš meš, skal hann dęmdur fyrir gróft kvenfrelsisbrot og sęta sömu refsingu.
    Eins og sést af verknašarlżsingu 1. mgr. įkvęšisins er žaš ekki kynbundiš en brot karls gegn nśverandi eša fyrrverandi eiginkonu eša sambśšarkonu fęr sérstakt heiti ķ 2. mgr. Refsiįbyrgš samkvęmt verknašarlżsingu įkvęšisins er aš verulegu leyti reist į mati į andlegum afleišingum verknašarins. Reynslan af įkvęšinu hefur leitt ķ ljós įkvešinn sönnunarvanda tengdan hinu andlega ofbeldi. Žį hefur įkęrum og sakfellingum ķ minni hįttar mįlum ekki fjölgaš eftir gildistöku įkvęšisins. Refsingar ķ hinum alvarlegri mįlum hafa hins vegar žyngst enda dęmt fyrir gróft frelsisbrot/kvenfrelsisbrot žar sem refsilįgmarkiš er 6 mįnaša fangelsi, auk annarra brota.
    Ķ Noregi hefur veriš ķ gangi vinna viš breytingar į norskum hegningarlögum vegna ofbeldis į milli žeirra sem teljast nįkomnir (n. vold i nęre relasjoner). Ķ žeirri vinnu hefur m.a. veriš kannaš hvort taka eigi upp sjįlfstętt refsiįkvęši eša hvort gera eigi breytingar į 219. gr. laganna, sem er efnislega sambęrileg viš 191. gr. ķslensku hegningarlaganna.
    Ķ skżrslu norskrar rįšgjafarnefndar, sem birtist ķ NOU 2003:31, er ķ kafla 9.1.2. fjallaš um hvort setja eigi sérstakt refsiįkvęši ķ norsku hegningarlögin sem taki miš af ofangreindu įkvęši ķ 4. kafla sęnsku hegningarlaganna. Er žar lżst aš reynsla Svķa eftir lögfestingu ofangreinds įkvęšis sé beggja blands en jafnframt tekiš fram aš žaš sé mat sęnskra stjórnvalda aš of stuttur tķmi sé lišinn frį lögfestingu įkvęšisins til aš draga einhlķtar įlyktanir um hvort lögfesting žess hafi veriš til bóta.
    Ķ norsku skżrslunni eru sett fram rök meš og į móti žvķ aš lögfesta sérstakt įkvęši um heimilisofbeldi ķ norsk hegningarlög en žaš skal tekiš fram aš įherslan ķ störfum nefndarinnar beindist fyrst og fremst aš žvķ aš taka afstöšu til žess hvernig slķkar breytingar į refsilöggjöf gętu aukiš réttarvernd kvenna. Ķ fyrsta lagi er rakiš aš žaš sé reynsla sęnska įkęruvaldsins aš žaš hafi veriš verulega erfitt aš fęra fram višhlķtandi sönnun ķ einstökum tilvikum um aš atvik hafi veriš meš žeim hętti sem lżst er ķ įkvęši sęnsku hegningarlaganna. Ķ skżrslu norsku nefndarinnar er hins vegar tekiš fram aš sönnunarvandkvęši geti ein og sér ekki réttlętt aš lįtiš verši hjį lķša aš lögfesta slķkt įkvęši ķ Noregi. Ķ annan staš er nefnt ķ skżrslunni aš ķ Svķžjóš hafi refsingar vegna ofbeldisbrota gegn konum oršiš talsvert žyngri eftir lögfestingu umrędds įkvęšis. Nefndin telur aš žessi stašreynd feli ķ sér rök meš žeirri leiš sem farin hafi veriš ķ Svķžjóš enda sé žaš mat norsku nefndarinnar aš žaš sé ęskilegt aš refsingar ķ žessum mįlaflokki ķ Noregi verši hertar. Ķ žrišja lagi er rakiš ķ norsku skżrslunni aš lögfesting sérstaks įkvęšis um heimilisofbeldi ķ ętt viš žaš sęnska geti umfram hin lagalegu įhrif einnig haft tiltekin tįknręn eša réttarpólitķsk įhrif um žį afstöšu samfélagsins aš taka skuli hart į brotum af žessu tagi. Slķkt įkvęši muni žvķ hafa aš geyma tiltekinn męlikvarša um félagslegt samneyti manna auk žess aš hafa tiltekin fyrirbyggjandi įhrif. Žaš er nišurstaša norsku nefndarinnar aš rök standi til žess aš lögfesta nżtt refsiįkvęši sem beinist aš ofbeldisbrotum gegn konum sem framin eru af körlum sem teljast nįkomnir žeim. Ķ skżrslunni er hins vegar tekiš fram aš ekki hafi veriš mögulegt af hįlfu nefndarinnar aš śtfęra oršalag slķks įkvęšis og gera į žeim grundvelli įkvešnar tillögur ķ žvķ efni. Žess skal getiš aš ķ umfjöllun norsku rįšgjafarnefndarinnar er ekki sérstaklega fjallaš um ašra möguleika ķ žessum efnum, svo sem lögfestingu į sérgreindri refsižyngingarheimild žegar brot er framiš ķ samskiptum žeirra sem teljast nįkomnir, heldur beinist hśn einungis aš žvķ aš meta hvort fara eigi sömu leiš og ķ Svķžjóš.
    Į grundvelli framangreindrar skżrslu var žann 9. september 2005 kynnt og samžykkt ķ norsku rķkisstjórninni frumvarp dómsmįlarįšherra m.a. til breytinga į norsku hegningarlögunum (Ot.prp. nr. 113, Om lov om oppheving af løsgjengerloven og om endringer i straffeloven mv. (eget straffebud mot vold i nęre relasjoner mv.)), žar į mešal um breytingu į 219. gr. laganna sem er sambęrilegt įkvęši 191. gr. ķslensku hegningarlaganna, eins og rakiš er hér aš framan. Ķ hinu nżja frumvarpi kemur fram aš nśgildandi įkvęši sé um margt óskżrt og naušsynlegt sé aš ašlaga oršalagiš betur nśtķmavišhorfum svo unnt sé aš beita žvķ ķ meira męli ķ framkvęmd. Meš frumvarpinu er lagt til aš tekiš verši upp sérstakt refsiįkvęši vegna ofbeldis į milli žeirra sem teljast nįkomnir og oršast breytingartillagan um nżtt oršalag į 219. gr. laganna svo:
    „Den som ved å true, tvinge, begrense bevegelsesfriheten til, utøve vold mot eller på annen måte krenke, grovt eller gjentatt mishandler
    a)    Sin tidligere eller nåvęrende ektefelle,
    b)    sin eller tidligere eller nåvęrende ektefelles slektning i rett nedstigende linje,
    c)    sin slektning i rett oppstigende linje,
    d)    noen i sin husstand, eller
    e)    noen i sin omsorg
straffes med fengsel inntil 3 år.
    Dersom mishandlingen er grov eller fornęrmede som følge av handlingen dør eller får betydelig skade på legeme eller helse, er straffen fengsel inntil 6 år. Ved avgjørelsen av om mishandlingen er grov, skal det sęrlig legges vekt på om den har vart over lang tid og om det foreligger forhold som nevnt i § 232.
    Medvirkning straffes på samme måte.“
    Ķ verknašarlżsingu 1. mgr. įkvęšisins er m.a. lżst verknušum sem nś žegar falla undir gildandi norsk refsilög. Ķ athugasemdum meš frumvarpinu er lögš įhersla į aš beita eigi įkvęšinu žegar um lķkamlegt ofbeldi er aš ręša ķ staš hinna almennu lķkamsmeišingarįkvęša norsku hegningarlaganna. Žį eru ķ įkvęšinu tilgreindir žeir ašilar sem njóta refsiverndar į grundvelli įkvęšisins. Ķ 2. mgr. įkvęšisins kemur fram aš ef verknašurinn žykir grófur, leišir til bana eša hefur ķ för meš sér stórfellt lķkams- eša heilsutjón skuli refsingin vera allt aš sex įra fangelsi. Viš grófleikamat verknašarins skal samkvęmt įkvęšinu einkum horft til žess hvort hann hafi veriš langvarandi eša til stašar séu einhverjar refsižyngingarįstęšur sem tilgreindar eru ķ 232. gr. laganna, ž.e. hvort brot sé framiš vķsvitandi į sérstaklega sįrsaukafullan hįtt, žaš telst sérstaklega hęttulegt vegna žeirrar ašferšar, žar į mešal tękja eša efna sem notuš eru, eša sakir eru miklar vegna sérstakra kringumstęšna. Ķ frumvarpinu er sérstaklega tekiš fram aš refsivernd žeirra sem teljist nįkomnir sé stórlega aukin meš breytingartillögunni, m.a. sé fyrrverandi mökum nś einnig veitt refsivernd į grundvelli įkvęšisins. Lagafrumvarpiš gerir hins vegar ekki rįš fyrir aš tekiš sé upp ofangreint įkvęši ķ 4. kafla sęnsku hegningarlaganna um gróft kvenfrelsisbrot karls gagnvart fyrrum eiginkonu eša sambśšarkonu. Žį er ķ frumvarpinu ķtrekaš aš lögfesting sérstaks įkvęšis um heimilisofbeldi geti umfram hin lagalegu įhrif einnig haft tiltekin tįknręn eša réttarpólitķsk įhrif um žį afstöšu samfélagsins aš taka skuli hart į brotum af žessu tagi.
    Viš undirbśning žessa frumvarps hefur einnig veriš aflaš upplżsinga frį fleiri löndum til aš öšlast betri yfirsżn yfir žęr leišir sem farnar hafa veriš ķ žessum efnum. Fyrir utan Svķžjóš hafa żmis rķki sett tiltekin įkvęši ķ refsilöggjöf sem lśta aš brotum sem eiga sér staš ķ samskiptum žeirra sem teljast nįkomnir. Žessi įkvęši eru breytileg aš inntaki en hafa öll žaš aš meginmarkmiši aš beinast aš ofbeldisbrotum sem eiga sér staš viš slķkar ašstęšur. Sem dęmi mį nefna aš ķ refsilöggjöf Belgķu, Frakklands, Portśgals og Spįnar er t.d. aš finna heimild til aš žyngja refsingu žegar ofbeldisbrot er framiš ķ samskiptum maka.

IV. Er žörf į aš lögfesta sérrefsiįkvęši um heimilisofbeldi?
    Viš skošun į dómaframkvęmd hér į landi kemur ķ ljós aš um er aš ręša talsveršan fjölda mįla sem skilgreina mętti sem heimilisofbeldismįl aš virtum sjónarmišum og višhorfum sem fram koma ķ II. og III. kafla hér aš framan. Žį veršur rįšiš aš żmis brot önnur en lķkamsmeišingar geta falliš undir žaš hugtak, svo sem kynferšisbrot, hśsbrot, hótanir og eignaspjöll. Ekki veršur alltaf lesiš śt śr dómunum hvort litiš hefur veriš til tengsla geranda og brotažola viš įkvöršun refsingar. Žį sżnir dómaframkvęmd undanfarinna įra aš konur eru ķ sumum tilvikum einnig gerendur žegar kemur aš heimilisofbeldi, žó aš karlar séu žar ķ meiri hluta. Mį hér nefna dóma žar sem konur voru sakfelldar fyrir aš beita hnķfi gagnvart maka sķnum. Meš hlišsjón af framangreindu er tališ rétt aš almennt beri aš miša viš žaš viš mat į hvort įstęša sé til aš lögfesta sérstök refsiįkvęši, eša fara ašrar leišir til aš bregšast viš žeim vanda sem leišir af heimilisofbeldi, aš gerendur og žolendur geta viš slķkar ašstęšur veriš af bįšum kynjum. Hér er einnig haft ķ huga žaš almenna löggjafarvišhorf hér į landi viš mótun og setningu refsiįkvęša aš lżsing gerenda- og žolendahóps skuli ekki byggš į kyni nema slķkt leiši af ešli mįls.
    Žaš er ljóst aš markmiš opinberra ašgerša til aš sporna viš heimilisofbeldi, eins og žaš hugtak hefur almennt veriš skiliš, t.d. ķ umfjöllun um breytingar į refsilöggjöf ķ žeim rķkjum sem nefnd eru ķ III. kafla hér aš framan, er fyrst og fremst aš veita žeim einstaklingum réttarvernd sem hafa žolaš langvarandi eša endurtekiš ofbeldi af hįlfu žeirra sem teljast nįkomnir. Undir žaš ofbeldishugtak sem byggt hefur veriš į ķ žessari umręšu kunna aš falla ašrir verknašir en žeir sem beinlķnis er lżst ķ gildandi refsilöggjöf. Žaš įlitaefni sem žarf žvķ aš svara er hvort įstęša sé til aš lögfesta sérrefsiįkvęši sem hafi žaš aš markmiši aš bregšast viš žeim tilvikum žar sem gerandi er sekur um žį verknaši sem falla undir gildandi refsilög, en jafnframt sé ķ slķku įkvęši geršur sį įskilnašur aš verknašur hafi t.d. veriš til žess fallinn aš skerša sjįlfsviršingu brotažola eša hafa ķ för meš sér nišurlęgingu eša skert sjįlfsmat hans, enda verši gerandi talinn honum nįkominn. Dęmi um slķkt įkvęši er ofangreind 4. gr. a ķ fjórša kafla sęnsku hegningarlaganna. Hins vegar kynni slķkt sérgreint refsiįkvęši aš gera beinlķnis rįš fyrir žvķ aš tilteknir verknašir, sem hingaš til hafa ekki veriš taldir žess ešlis aš žeir ęttu aš falla undir refsilög, yršu geršir refsiveršir žegar žeir eiga sér staš ķ samskiptum nįkominna. Hér mį sem dęmi nefna aš gerandi kemur ķ veg fyrir aš maki sinn eigi félagslegt samneyti viš ašra ķ fjölskyldu og vini, dragi śr fjįrhagslegu sjįlfstęši hans, setji fram svķviršingar ķ tķma og ótķma o.s.frv aš žvķ marki sem slķk hįttsemi fellur ekki undir verknašarlżsingu 191. gr. almennra hegningarlaga, nr. 19/1940.
    Ķ žessu frumvarpi er byggt į žeirri nišurstöšu refsiréttarnefndar aš ekki standi til žess višhlķtandi lagaleg eša refsipólķtisk rök aš lögfesta sérrefsiįkvęši ķ ętt viš hiš sęnska įkvęši eša įkvęši sem gerir ašrar athafnir refsiveršar en žęr sem nś falla undir refsilög og eiga sér staš ķ samskiptum žeirra sem teljast nįkomnir. Žessi nišurstaša byggist einkum į eftirfarandi rökum:
    Ķ fyrsta lagi veršur tališ ķ ljósi žeirra upplżsinga og sjónarmiša sem vķsaš er til hér aš framan, og eftir mat į fyrirliggjandi dómaframkvęmd og fręšivišhorfum, aš varhugavert sé aš leggja til grundvallar fastmótaša skilgreiningu į hugtakinu heimilisofbeldi žegar tekin er afstaša til žess hvort rök standi til žess aš leggja til breytingar į refsilöggjöf ķ tilefni af refsiveršum brotum sem eiga sér staš į milli nįkominna. Žó er ljóst aš žaš hlżtur aš teljast grundvallarhugtaksatriši žeirrar tegundar hįttsemi sem hér um ręšir aš hśn į sér staš į milli einstaklinga sem teljast nįkomnir į verknašarstundu enda hafi žeir į žeim tķma eša įšur myndaš nįin samfélagsleg tengsl sem endurspeglast ķ sambandi foreldris og barns, systkina eša maka, eša eru aš öšru leyti taldir aš lögum nįkomnir žar sem žeir hafa myndaš į einhverjum tķmapunkti tiltekna fjölskylduheild ķ rżmri merkingu žess oršs. Žaš er žvķ ekki verknašurinn sem slķkur, hvort sem um beint lķkamlegt eša andlegt ofbeldi er aš ręša, kynferšislega misnotkun, brot tengd misnotkun fjįrmuna, hótanir, naušung eša eignaspjöll, sem leišir til žess aš samfélagiš įlķtur brot žessi sišferšilega įmęlisveršari en endranęr, heldur sś ašstaša aš gerendur og žolendur slķkra brota teljast nįkomnir enda eru žeir eša hafa veriš tengdir nįnum samfélagslegum böndum. Žessi nįnu tengsl į milli einstaklinga eru žannig talin auka į grófleika tiltekins verknašar vegna žess trśnašarbrots sem hann endurspeglar en žessi ašstaša breytir almennt ķ engu um refsinęmi verknašarins. Žaš er žvķ vandséš aš rökrétt sé aš skilgreina heimilisofbeldi meš tęmandi hętti, a.m.k. ķ refsiréttarlegum skilningi, og žį aš teknu tilliti til žeirra refsiveršu athafna (eša athafnaleysis) sem eiga sér staš į milli žeirra sem teljast nįkomnir. Žaš veršur fremur aš meta žaš hverju sinni hvort žęr athafnir sem refsiveršar eru samkvęmt gildandi įkvęšum almennra hegningarlaga teljist ķ ljósi nįinna tengsla geranda og brotažola veršskulda ašrar įherslur viš rannsókn slķkra mįla og viš įkvöršun refsingar. Af žessu leišir aš breytingar į refsilöggjöf, sem hafa žaš aš markmiši aš auka varnašarįhrif ķ mįlum af žessu tagi og treysta žar meš réttarvernd žeirra sem verša fyrir ofbeldi af hįlfu nįkominna, verša žvķ fyrst og fremst aš vera til žess fallnar aš beina sjónum dómenda aš žvķ mati löggjafans aš litiš sé eftir atvikum alvarlegar į brot sem framin eru viš žessar ašstęšur en ķ öšrum tilvikum.
    Ķ öšru lagi sjįst žess ekki merki śr réttarframkvęmd, hvort sem um rannsóknarathafnir lögreglu er aš ręša eša dómaframkvęmd, aš į skorti aš nśgildandi refsilöggjöf lżsi meš fullnęgjandi hętti óęskilegum athöfnum sem eiga sér staš į milli nįkominna um skemmri eša lengri tķma. Hvaš varšar til aš mynda žaš įlitamįl hvort žörf sé į aš setja sérrefsiįkvęši um heimilisofbeldi sem tęki žį viš af lķkamsmeišingarįkvęšum 217. og 218. gr. almennra hegningarlaga veršur aš horfa til žess aš undir žessi įkvęši falla allar hefšbundnar ofbeldisathafnir gagnvart brotažola sem telst nįkominn sem leiša til tjóns į lķkama eša andlegu heilbrigši hans. Hvaš tjón į andlegu heilbrigši varšar sem hlżst af ofbeldisathöfnum sem eiga sér staš ķ sambśš mį ķ žessu sambandi benda į dóm Hęstaréttar frį 5. jślķ 2005 ķ mįli nr. 287/2005. Žar reyndi į skilyrši 2. mgr. 44. gr. b laga nr. 19/1991, um mešferš opinberra mįla, sbr. 14. gr. laga nr. 36/1999 um skipun réttargęslumanns til handa brotažola. Samkvęmt nefndu įkvęši er žaš m.a. skilyrši žess aš brotažoli geti fengiš tilnefndan réttargęslumann aš ętla megi aš hann hafi oršiš fyrir „verulegu tjóni į lķkama eša andlegu heilbrigši af völdum brotsins“. Hérašsdómur taldi žvķ skilyrši ekki fullnęgt en mįliš hófst meš kęru konu į hendur fyrrum sambśšarmaka fyrir lķkamsįrįs og önnur ofbeldisbrot į sambśšartķma žeirra. Ķ dómi Hęstaréttar var fallist į aš ofangreint skilyrši 2. mgr. 44. gr. b laga nr. 19/1991 vęri fullnęgt en forsendur dómsins eru athyglisveršar fyrir žaš efni sem hér er til umfjöllunar en žar segir m.a. svo:
    „… Į žessu stigi mįlsins veršur ekkert fullyrt um til hverrar nišurstöšu rannsókn leišir og hvort hśn muni beinast eingöngu aš lķkamsįrįs 25. febrśar 2005. Ljóst er hins vegar aš sķ endurtekiš ofbeldi innan heimilis er til žess falliš aš valda žeim sem fyrir žvķ veršur verulegu tjóni į andlegu heilbrigši sķnu.“
    Ljóst er af žessum forsendum aš gildandi refsilöggjöf, og žį einkum įkvęši almennra hegningarlaga um lķkamsmeišingar, kynferšisbrot, brot gegn frjįlsręši manna og um żmis naušungarbrot, geta eftir atvikum leitt til žess aš sannaš žyki aš tjón hafi oršiš į andlegu heilbrigši brotažolans enda žótt ekkert liggi fyrir um beina lķkamlega įverka.
    Ķ žessu samhengi er rétt aš geta žess aš viš undirbśning žessa frumvarps var höfš hlišsjón af nżsamžykktum verklagsreglum rķkislögreglustjóra um skrįningu og mešferš heimilisofbeldismįla hjį lögreglu sem tóku gildi 20. október 2005, sbr. fylgiskjal I meš frumvarpi žessu. Ķ 1. mgr. 1. gr. verklagsreglanna kemur fram aš forsenda skrįningar mįls ķ verkefnaflokkinn heimilisofbeldi sé aš ętlašur gerandi eša žolandi séu nįkomnir, ž.e. skyldir eša tengdir. Til nįkominna ķ žessu sambandi teljist m.a. nśverandi eša fyrrverandi maki, hvort sem um er aš ręša hjón eša sambśšarfólk, börn, systkini og foreldra eša forrįšamenn, sbr. 2. mgr. 1. gr. Ķ 2. gr. eru sķšan skilgreindir žeir brotaflokkar sem falla undir reglurnar en įkvęšiš er svohljóšandi:
    „Žegar um er aš ręša skyldleika eša tengsl geranda og žolanda, sbr. 1. gr., og rannsókn beinist aš brotum į eftirgreindum įkvęšum almennra hegningarlaga, skal auk venjubundinnar skrįningar fęra mįliš undir verkefnaflokkinn heimilisofbeldi:
    a.      brot į įkvęšum 108., 231., 232. og 233. gr.
    b.      brot į įkvęšum 217. og 218. gr.
    c.      brot į įkvęšum 1. mgr. 191. gr., 194., 195., 196., 200., 201., 202., og 209. gr.
    d.      brot į įkvęšum 225. og 226. gr.
    e.      brot į įkvęšum 253. og 257. gr.“
    Lögš er į žaš įhersla aš allir žeir verknašir sem lżst er ķ tilvitnašri 2. gr. verklagsreglanna geta įtt sér staš ķ samskipum nįkominna og žannig veriš lišur ķ heimilisofbeldi.
    Ķ žrišja lagi mį almennt fallast į žau sjónarmiš sem fram koma ķ skżrslu norsku rįšgjafarnefndarinnar, sem rakin er ķ III. kafla hér aš framan, um aš sjónarmiš er lśta aš sönnunarvanda geti ekki ein og sér haft žau įhrif aš lįtiš sé hjį lķša aš męla meš lögfestingu sérrefsiįkvęšis um heimilisofbeldi. Sś hętta veršur žó ugglaust fyrir hendi meš lögfestingu slķks įkvęšis, sem įskilur t.d. aš sżnt sé fram į skert sjįlfsmat brotažola eša aš um sé aš ręša athafnir sem eru til žess fallnar aš nišurlęgja žann sem žeim er beint aš žegar til lengri tķma er litiš, aš sį žröskuldur sem įkvęšiš setur refsiréttarlega og réttarfarslega verši óyfirstķganlegur ķ fjölda tilvika. Žį kunna refsiskilyrši slķks įkvęšis aš vera žess ešlis aš rannsóknir brota af žessu tagi verši mjög ķžyngjandi fyrir ętlašan geranda og brotažola og ašra einstaklinga, svo sem börn eša ašra nįkomna, ķ ljósi tengsla allra žessara ašila innbyršis, sbr. tilvitnaša lżsingu śr skżrslu dómsmįlarįšherra frį 12. maķ 1998 um mešferš heimilisofbeldismįla hjį lögreglu sem getiš er ķ II. kafla hér aš framan.
    Ķ fjórša lagi er unnt aš nefna aš oršalag sérrefsiįkvęšis um heimilisofbeldi yrši įn vafa verulega matskennt svo aš raunhęft vęri aš nį žeim refsiréttarlegu og réttarpólitķsku markmišum sem almennt eru lögš til grundvallar ķ žessu sambandi. Meš žaš ķ huga veršur aš horfa til žess aš verulegar hömlur eru settar viš žvķ ķ ķslenskum rétti aš löggjafinn orši refsiįkvęši meš matskenndum hętti. Samkvęmt 1. mgr. 69. gr. stjórnarskrįrinnar eru geršar strangar kröfur til skżrleika refsiheimilda. Draga veršur t.d. ķ efa aš refsiskilyrši umrędds įkvęšis ķ 4. gr. a ķ fjórša kafla sęnsku hegningarlaganna yršu talin nęgilega skżr mišaš viš žęr kröfur sem geršar hafa veriš aš žessu leyti ķ ķslenskri dómaframkvęmd.

V. Efni frumvarpsins.
    Ķ ljósi žeirra višhorfa sem fram hafa komiš hér į landi og erlendis um mįlefni fjölskyldunnar, og žjóšréttarlegra skuldbindinga Ķslands į žvķ sviši, veršur aš telja aš rökrétt sé og naušsynlegt aš ķslensk refsilöggjöf endurspegli meš skżrari hętti žaš mat löggjafans aš brot, sem framin eru ķ samskiptum nįkominna, hafi sérstöšu. Er žį bęši horft til refsiréttarlegra og afbrotafręšilegra raka er tengjast varnašarįhrifum og samkvęmni ķ löggjöfinni og hins vegar mikilvęgum sjónarmišum um tįknręn eša réttarpólitķsk įhrif slķkra lagareglna į félagslegt samneyti žeirra sem tengjast eša hafa tengst nįnum fjölskylduböndum ķ rśmri merkingu. Ķ ljósi ofangreindra sjónarmiša og raka veršur hins vegar ekki tališ rétt eša naušsynlegt aš fara žį leiš aš lögfesta sérstakt refsiįkvęši um heimilisofbeldi heldur aš brugšist verši viš meš žvķ aš gera dómendum aš lķta til atvika af žessu tagi viš įkvöršun refsingar. Meš žvķ móti verši žaš lagt ķ hendur dómarans į refsiįkvöršunarstigi aš meta hvort nįin tengsl geranda og brotažola séu žess ešlis aš slķk atvik verša talin auka į grófleika žeirra brota sem sannaš er aš viškomandi hafi framiš.
    Meš framangreint ķ huga er ķ 1. gr. frumvarpsins lagt til aš lögfest verši nż mįlsgrein ķ 70. gr. almennra hegningarlaga, er verši 3. mgr., žar sem verši aš finna refsižyngingarįstęšu žegar nįin tengsl geranda og brotažola žykja hafa aukiš į grófleika verknašar. Um yrši aš ręša heimild til aš hękka refsingu innan lögmęltra refsimarka viškomandi refsiįkvęšis meš sama hętti og nś er gert į grundvelli žeirra heimilda sem fram koma ķ 1. og 2. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Telja veršur aš įkvęši af žessu tagi sé til žess falliš aš beina sjónum dómara aš nįnum tengslum geranda og brotažola žegar kemur aš žvķ aš įkvarša refsingu fyrir brot į gildandi refsilögum. Žannig žurfi dómari įvallt aš leggja į žaš mat og rökstyšja ķ forsendum sķnum hvort nįin tengsl geranda og brotažola hafi haft einhver įhrif viš įkvöršun refsingar. Meš lögfestingu įkvęšisins yrši ljós sį vilji löggjafans aš almennt beri aš žyngja refsingu innan lögmęltra refsimarka įkvęšis žegar slķk tengsl eru talin auka į grófleika verknašar. Įkvęši af žessu tagi mundi žvķ jafnframt styrkja lagalegan grundvöll sakamįlarannsóknar žar sem grunur leikur į aš heimilisofbeldi hafi įtt sér staš enda mun rannsókn af žvķ tagi žį m.a. beinast aš žvķ aš upplżsa hvort atvik og ašstęšur hafi veriš meš žeim hętti aš rétt sé aš beita žeirri refsižyngingarįstęšu sem hér er gerš tillaga um, sbr. til hlišsjónar įšurnefndar verklagsreglur rķkislögreglustjóra um skrįningu og mešferš heimilisofbeldismįla hjį lögreglu. Um nįnari skżringar viš žetta įkvęši vķsast aš öšru leyti til sérstakra athugasemda viš įkvęšiš ķ žessu frumvarpi.
    Ķ įlitsgerš refsiréttarnefndar til dómsmįlarįšherra var lagt til aš geršar yršu oršalagsbreytingar į 1. mgr. 191. gr. almennra hegningarlaga žannig aš įkvešiš yrši gert skżrara, m.a. ķ ljósi 1. mgr. 69. gr. stjórnarskrįrinnar. Meš 2. gr. frumvarpsins er lagt til aš 191. gr. verši felld brott ķ heild sinni en aš ķ samręmi viš tillögur refsiréttarnefndar verši meš 3. gr. frumvarpsins lögfest nżtt įkvęši sem taki viš af 1. mgr. 191. gr. almennra hegningarlaga, sbr. nįnar žau sjónarmiš sem rakin verša hér sķšar um 3. gr. frumvarpsins.
    Um rök fyrir žvķ aš fella brott 2. og 3. mgr. 191. gr. almennra hegningarlaga meš 2. gr. frumvarpsins er vķsaš til žess aš ķ athugasemdum meš greininni kemur fram aš 2. mgr. 191. gr. eigi einkum viš um menn sem hafa nęgileg efni į aš inna af höndum framfęrslutillög en greiša žau ekki góšfśslega eša valda erfišleikum viš innheimtuna. Įkvęšiš nįi til hjóna žótt žau bśi ekki samvistum eša séu skilin aš borši og sęng. Hins vegar eigi žaš ekki viš um mešlagsgreišslu eftir aš fullur lögskilnašur er oršinn. Ķ 3. mgr. įkvęšisins birtist sķšan žaš višhorf aš ef afbrot bitnar į nįnum vandamanni geranda sé heimilt aš taka tillit til hagsmuna hans og vandamannsins og lįta sökina nišur falla. Meš hlišsjón af žeirri žjóšfélagsžróun sem įtt hefur sér staš hér į landi į sķšustu įratugum og žeim sjónarmišum sem nįnar eru rakin ķ IV. kafla hér aš framan veršur hvorki tališ aš til žess standi refsiréttarleg né refsipólitķsk rök aš višhalda 2. mgr. 191. gr. ķ almennum hegningarlögum. Sama į viš um 3. mgr. 191. gr. žegar horft er til sérstaks ešlis žessara brota og meginreglunnar um aš sérhver refsiveršur verknašur sęti įkęru, sbr. 24. gr. almennra hegningarlaga og 111. gr. laga um mešferš opinberra mįla, nr. 19/1991. Meš žessari rįšagerš er einnig lögš įhersla į žaš mat löggjafans aš litiš sé eftir atvikum alvarlegar į brot sem framin eru viš žessar ašstęšur en ķ öšrum tilvikum. Brotažolinn, vegna tengsla sinna viš geranda og fyrri samskipta, kann žvķ ķ kjölfar kęru aš standa frammi fyrir frekari ofsóknum eša ógnunum ķ einni eša annari mynd sem telja veršur sérstaklega meinlegar fyrir žann sem misgert er viš, sem og fjölskyldu hans. Er žessi tillaga ķ samręmi viš sjónarmiš er birtust ķ skżrslu dómsmįlarįšherra til Alžingis um mešferš heimilisofbeldismįla ķ dómskerfinu, sem lögš var fyrir Alžingi į 122. löggjafaržingi, og żmissa samtaka sem hafa lįtiš sig žetta mįlefni sérstaklega varša.
    Ķ 1. mgr. 191. gr. almennra hegningarlaga segir aš ef nokkur misbżšur meš stórfelldri vanrękslu eša móšgunum eiginkonu sinni eša eiginmanni, barni sķnu eša öšru barni eša ungling undir 18 įra aldri, sem hann hefur til umsjónar eša fósturs, eša manni, sem er skyldur honum eša tengdur ķ beinan legg upp į viš, žį varši žaš fangelsi allt aš 2 įrum. Ķ athugasemdum meš įkvęšinu ķ frumvarpi žvķ er varš aš almennum hegningarlögum kemur fram aš brot skv. 1. mgr. sé fólgiš ķ žvķ aš misbjóša tilteknum vandamönnum meš stórfelldri vanrękslu eša móšgunum. Sem dęmi um tilvik žar sem įkvęšiš eigi viš er ķ dęmaskyni nefnt aš einhver žessara vandamanna er lįtinn bśa viš skort žótt žess sé ekki žörf, aš stórfelldar ęrumeišingar hafa veriš ķ frammi hafšar eša ašrar slķkar móšganir, t.d. žaš aš eiginmašur lokar konu sķna śti eša gerist sekur um verknaš er getur ķ sķšasta mįlsliš 184. gr. almennra hegningarlaga handa Ķslandi frį 25. jśnķ 1869, ž.e. aš hvetja ķ įvinningsskyni konu sķna til aš hafa holdlegt samręši viš ašra menn.
    Eins og greinir hér aš framan er aš finna sambęrilegt įkvęši ķ norsku (219. gr.) og dönsku hegningarlögunum (213. gr.) Hafa įkvęši žessi veriš gagnrżnd af žarlendum fręšimönnum og į žaš bent aš žau séu aš miklu leyti śrelt og óskżr. Dómaframkvęmd ber žess enda merki aš lķtiš hefur reynt į žau fyrir dómstólum sķšustu įratugi. Ķ frumvarpi žvķ sem greint er frį ķ III. kafla, og varšar fyrirliggjandi frumvarp til breytinga į norsku hegningarlögunum, er įkvęšiš lagt nišur ķ nśverandi mynd og ķ staš žess er lagt til aš sett verši sjįlfstętt įkvęši um heimilisofbeldi žar sem ekki er beinlķnis aš finna žį efnisžętti sem nś eru tilgreindir ķ verknašarlżsingu 219. gr. laganna. Fram kemur ķ skżringum meš frumvarpinu aš mikilvęgt hafi veriš aš nśtķmavęša įkvęšiš enda hafi žaš lķtiš veriš notaš ķ réttarframkvęmd og ekki veitt žį refsivernd sem aš hafi veriš stefnt, ž.e. aš vernda frišhelgi einstaklinga, heilbrigši og velferš almennt.
    Telja veršur aš markmišiš aš baki 1. mgr. 191. gr. almennra hegningarlaga sé einkum aš vernda frišhelgi og ęru einstaklinga ķ samskiptum viš ašra fjölskyldumešlimi. Ljóst er hins vegar aš refsivernd įkvęšisins hefur ekki, frekar en ķ Danmörku og Noregi, veriš virk ķ réttarframkvęmd frį gildistöku laganna. Meš hlišsjón af ofangreindum atrišum, og žeirri löggjafaržróun sem įtt hefur sér staš į sķšari tķmum um žörfina į aš vernda einstaklinga betur en įšur gegn afbrotum nįkominna ķ skjóli hjónabands og fjölskyldu ķ rśmri merkingu žess oršs, er meš 3. gr. žessa frumvarps gerš tillaga um nżmęli sem hefur žaš aš markmiši aš gera žį refsivernd gegn stórfelldum ęrumeišingum, sem nśgildandi 1. mgr. 191. gr. almennra hegningarlaga įtti aš męla fyrir um, virka žannig aš raunhęfara sé aš nį žeim refsiréttarlegu og réttarpólitķsku markmišum sem ešlilegt er aš leggja til grundvallar ķ žessu sambandi. Er žį einnig ķ samręmi viš tilmęli refsiréttarnefndar horft til lagasjónarmiša um skżrleika refsiheimilda, sbr. 1. mgr. 69. gr. stjórnarskrįrinnar, enda veršur tališ aš gildandi įkvęši 1. mgr. 191. gr. almennra hegningarlaga hafi žżšingu žegar lagt er heildstętt mat į žį refsivernd sem lögin veita einstaklingum ķ samskiptum viš žį sem teljast žeim nįkomnir. Hafa veršur žó ķ huga ķ žessu sambandi aš įvallt veršur žó meiri hętta į sönnunarerfišleikum viš žessar ašstęšur, einkum mešan žolandi reynir aš halda fjölskyldunni saman, en žaš eitt og sér į ekki aš hafa žau įhrif aš lįtiš sé hjį lķša aš męla fyrir um lögfestingu žessa įkvęšis, sbr. žau sjónarmiš sem fram koma ķ IV. kafla hér aš framan.
    Ķ samręmi viš framangreint er ķ 3. gr. žessa frumvarps lagt til aš sį efnisžįttur 1. mgr. 191. gr. almennra hegningarlaga sem varšar stórfelldar ęrumeišingar ķ samskiptum innan fjölskyldu verši śtfęršur ķ nżju įkvęši sem lögfest verši ķ XXV. kafla laganna um ęrumeišingar og brot gegn frišhelgi einkalķfs. Oršalag įkvęšisins taki žį miš af öšrum įkvęšum ķ sama kafla, einkum 233. gr. a og 234. gr., og kveši į um aš sį sem smįnar eša móšgar maka sinn eša fyrrverandi maka, barn sitt eša annan mann sem er nįkominn geranda, og verknašur veršur talinn fela ķ sér stórfelldar ęrumeišingar, skuli sęta fangelsi allt aš tveimur įrum. Um nįnari skżringar viš žessa frumvarpsgrein vķsast til sérstakra athugasemda viš hana hér sķšar.
    Įkvęši 1. mgr. 191. gr. almennra hegningarlaga gerir rįš fyrir žvķ aš žau brot sem žar er lżst sęti opinberri įkęru, sbr. meginreglu 24. gr. sömu laga. Ekki er ętlunin aš breyta žeirri skipan mįla meš nżmęli 233. gr. b, sbr. 3. gr. frumvarpsins. Af žeim sökum žarf aš gera žį breytingu į 1. tölul. 242. gr. almennra hegningarlaga sem fram kemur ķ 4. gr. frumvarpsins.

Athugasemdir viš einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1. gr.
    Hér er lagt til aš lögfest verši nż mįlsgrein ķ 70. gr. almennra hegningarlaga, nr. 19/1940, er verši 3. mgr., žar sem verši aš finna refsižyngingarįstęšu žegar nįin tengsl geranda og brotažola žykja hafa aukiš į grófleika verknašar. Um yrši aš ręša heimild til aš hękka refsingu innan lögmęltra refsimarka viškomandi refsiįkvęšis meš sama hętti og nś er gert į grundvelli žeirra heimilda sem fram koma ķ 1. og 2. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Mišast įkvęšiš viš aš brotažolinn og gerandinn teljist vera nįkomnir į verknašarstundu og aš žau nįnu tengsl séu žannig talin auka į grófleika verknašar en žessi ašstaša breyti almennt ķ engu um refsinęmi verknašarins. Mat į hvort nįin tengsl ašila hafi aukiš į grófleika verknašar er hįš mati dómara aš virtum atvikum hverju sinni.
    Tekiš skal fram aš viš mótun į oršalagi įkvęšisins hefur aš vel athugušu mįli veriš įkvešiš aš nota oršin „karl, kona eša barn“ til aš lżsa hópi brotažola. Hefur sś lżsing tvķžęttan tilgang. Ķ fyrsta lagi er tališ aš hśn hafi tiltekna tįknręna žżšingu, sem ekki nęst meš almennu oršalagi į borš viš „einstakling“ eša „mann“, meš tilliti til žess aš refsižyngingarįstęša 1. gr. frumvarpsins beinist aš verknušum sem eiga sér staš ķ samskiptum į milli nįkominna. Ķ öšru lagi er meš žessari lżsingu leitast viš aš draga meš skżrum hętti fram aš refsižynging į grundvelli žessa įkvęšis byggist į žeirri grundvallarforsendu aš žolendur heimilisofbeldis geta veriš hvort tveggja fulloršnir einstaklingar eša börn enda sé öšrum skilyršum įkvęšisins fullnęgt.
    Lögš er į žaš įhersla aš žótt ljóst sé aš tengsl geranda og brotažola séu žess ešlis aš ašilar teljast nįkomnir getur žaš ekki eitt og sér leitt til žess aš beitt sé žessari refsižyngingarįstęšu. Mat į hvort nįin tengsl ašila hafi aukiš į grófleika verknašar yrši hįš atvikum hverju sinni. Yrši žį einkum aš horfa til žess hvort um langvarandi eša endurtekin brot er aš ręša og žvķ almennt ekki gert rįš fyrir aš einstök tilvik séu žess ešlis aš refsižynging į grundvelli žessa įkvęšis kęmi til greina en žaš yrši aš vera hįš mati hverju sinni. Žar sem um refsižyngingarįstęšu er aš ręša, sem hįš er mati dómara aš virtum atvikum hvers mįls, mętti jafnframt lķta til žess hvort atvik eša ašstęšur hafi veriš meš žeim hętti aš brot hafi veriš til žess falliš į grundvelli almenns og hlutlęgs męlikvarša aš nišurlęgja brotažola eša jafnvel aš skerša sjįlfsmat hans eša sjįlfsviršingu.
    Ekki er talin įstęša til žess aš skilgreina žaš meš tęmandi hętti ķ lagatextanum eša lögskżringargögnum hvernig tengsl geranda og brotažola žurfa aš vera śr garši gerš. Samkvęmt tillögunni er įkvęšiš bundiš viš žaš aš karl, kona eša barn séu nįkomin geranda. Žaš įskilur žvķ aš nįin félagsleg tengsl séu į milli ašila. Žaš žżšir hins vegar ekki aš gerandi og brotažoli žurfi aš bśa saman į verknašarstundu eša hafa veriš ķ daglegum samskiptum žegar verknašur į sér staš. Įkvęšiš tekur žvķ til samskipta fyrrverandi maka, ž.e. hjóna sem eru skilin og sambśšarfólks, svo lengi sem tengsl žeirra verša talin žess ešlis samkvęmt almennum męlikvarša aš žau séu nįkomin. Refsižynging samkvęmt žvķ įkvęši sem hér er gerš tillaga um kęmi žvķ t.d. vel til greina ef einstaklingur tęki upp į žvķ aš ofsękja fyrrum maka sinn eša hóta honum jafnvel žótt nokkuš langt vęri um lišiš frį samvistarslitum enda yrši hįttsemi geranda talin ķ beinum tengslum viš fyrri sambśš hans og brotažola. Eins og žegar um ašrar lögmęltar refsiįkvöršunarįstęšur er aš ręša veršur žaš į endanum aš vera mat dómarans mišaš viš atvik mįls ķ heild hvort skilyrši įkvęšisins verša talin uppfyllt. Ķ žvķ sambandi er bent į aš almennt verša ekki geršar sömu kröfur til oršalags lagareglna sem hafa aš geyma sjónarmiš sem horfa skal til viš refsiįkvöršun og geršar eru žegar um eiginleg refsiįkvęši er aš ręša.

Um 2. gr.
    Meš įkvęši žessu er lagt til aš 191. gr. falli brott ķ heild sinni. Hér vķsast til athugasemda ķ V. kafla hér aš framan.

Um 3. gr.
    Lagt er til meš žessu įkvęši frumvarpsins aš lögfest verši nż grein ķ XXV. kafla almennra hegningarlaga er verši 233. gr. b žar sem gert er rįš fyrir allt aš tveggja įra fangelsi ef mašur móšgar eša smįnar maka sinn eša fyrrverandi maka, barn sitt eša annan mann sem er nįkominn geranda, og verknašur veršur talinn fela ķ sér stórfelldar ęrumeišingar.
    Um tengsl žessa įkvęšis viš gildandi 1. mgr. 191. gr. almennra hegningarlaga vķsast til almennra athugasemda ķ V. kafla hér aš framan. Ķtrekaš skal aš meš žessu įkvęši er ekki veriš aš lögfesta nżmęli ķ ķslenska refsilöggjöf heldur er veriš aš śtfęra meš skżrari hętti žį refsivernd sem žegar leišir af 1. mgr. 191. gr. almennra hegningarlaga um stórfelldar ęrumeišingar ķ samskiptum fjölskyldumešlima. Markmiš žessa nżmęlis er žvķ aš stušla aš virkari refsivernd fyrir einstaklinga gegn stórfelldum ęrumeišingum ķ samskiptum viš žį sem teljast žeim nįkomnir meš žvķ aš śtfęra refsiįkvęši um žetta efni meš nśtķmalegra oršalagi sem tekur aš nokkru leyti miš af gildandi refsifyrirmęlum 233. gr. a og 234. gr. almennra hegningarlaga. Žį er lagt til aš įkvęšiš verši lögfest ķ XXV. kafla almennra hegningarlaga sem fjallar um ęrumeišingar og brot gegn frišhelgi einkalķfs. Ekki er tališ rökrétt aš višhalda žeirri skipan mįla aš brot af žessu tagi sé lżst ķ XXI. kafla laganna um sifskaparbrot. Er žvķ leitast viš aš koma žvķ refsipólitķska sjónarmiši löggjafans į framfęri aš ętlast sé til aš tekiš verši į žessum brotum sem hverjum öšrum brotum gegn ęruvernd manna.
    Įkvęšiš tekur til brota ķ samskiptum maka eša fyrrverandi maka og falla žar undir hvort tveggja hjón og sambśšarfólk. Žį tekur įkvęšiš til samskipta geranda og barns hans eša annars manns, žar į mešal annars barns, sem telst nįkominn geranda. Įkvęšiš er žvķ hvaš afmörkun į hópi brotažola varšar nokkuš rżmra en gildissviš 1. mgr. 191. gr. almennra hegningarlaga. Hvaš varšar nįnari afmörkun į hópi gerenda og brotažola ber hér aš taka miš af gildissviši nżmęlis 1. gr. frumvarps žessa og vķsast žvķ um žaš atriši aš öšru leyti til athugasemda viš žaš įkvęši.
    Ķ įkvęšinu er lżst žeim verknašarašferšum aš móšga eša smįna žann sem er manni nįkominn. Móšgun ķ merkingu žessa įkvęšis getur įtt sér staš ķ oršum eša athöfnum. Um skżringu žessa hugtaks ber aš miša viš žį merkingu sem lögš hefur veriš ķ žaš hugtak ķ réttarframkvęmd um beitingu 234. gr. almennra hegningarlaga og ķ skrifum fręšimanna um žaš įkvęši. Sama gildir um hugtakiš smįnun sem fram kemur ķ 233. gr. a almennra hegningarlaga, sbr. til hlišsjónar dóm Hęstaréttar frį 24. aprķl 2002, mįl nr. 461/2002, (Hrd. 2002, bls. 1485).
    Lögš er į žaš įhersla aš samkvęmt oršalagi 3. gr. frumvarpsins er refsinęmi verknašarins bundiš viš aš hann verši talinn fela ķ sér „stórfelldar ęrumeišingar“. Aš žessu leyti er žvķ stigsmunur į grófleika žess verknašar sem falla mundi undir 3. gr. frumvarpsins annars vegar og 234. gr. almennra hegningarlaga hins vegar. Falli verknašur ekki undir žaš nżmęli sem hér er lagt til, sökum žess aš ęrumeišing veršur ekki talinn stórfelld, er sem fyrr sį möguleiki fyrir hendi aš sį sem telur sig hafa oršiš fyrir ęrumeišingum ķ samskiptum viš nįkominn geranda höfši einkarefsimįl į grundvelli 234. gr., sbr. og 3. tölul. 242. gr. almennra hegningarlaga og įkvęši ķ IV. kafla sömu laga. Įkvęši 3. gr. frumvarpsins hefur žaš žvķ einkum aš markmiši aš sporna viš žvķ aš höfš séu ķ frammi ummęli eša athafnir į milli nįkominna sem taldar verša į grundvelli almenns og hlutlęgs męlikvarša fela ķ sér stórfelldar ęrumeišingar, svo sem żmsar athugasemdir eša athafnir geranda sem beinast m.a. aš śtliti, persónulegum eiginleika eša hįtterni brotažola. Meiri lķkur verša taldar į žvķ aš fullnęgt sé skilyršinu um stórfelldar ęrumeišingar ef fyrir liggur aš móšgandi eša smįnandi oršbragš eša athafnir į milli nįkominna sé endurtekiš eša aš ašstęšur séu aš öšru leyti žess ešlis aš móšgun eša smįnun veršur talin alvarleg skeršing į frišhelgi brotažola. Af žessu leišir aš almennt séš žarf talsvert mikiš til aš koma aš einstakar athugasemdir eša athafnir į milli nįkominna eša önnur einangruš tilvik fullnęgi žessu skilyrši en leggja žarf sem fyrr heildstętt mat į hvert tilvik fyrir sig.

Um 4. gr.
    Įkvęši 1. mgr. 191. gr. almennra hegningarlaga gerir rįš fyrir žvķ aš žau brot sem žar er lżst sęti opinberri įkęru, sbr. meginreglu 24. gr. sömu laga. Ekki er ętlunin aš breyta žeirri skipan mįla meš nżmęli 233. gr. b, sbr. 3. gr. frumvarpsins, um stórfelldar ęrumeišingar ķ samskiptum nįkominna. Af žeim sökum žarf aš gera žį breytingu į 1. tölul. 242. gr. almennra hegningarlaga sem fram kemur ķ 4. gr. frumvarpsins.

5. gr.
    Greinin žarfnast ekki skżringa.


Fylgiskjal I.


Rķkislögreglustjórinn:

Verklagsreglur
um mešferš og skrįningu heimilisofbeldismįla

1. gr.
Heimilisofbeldi – tengsl ašila
    Forsenda fyrir skrįningu mįls ķ verkefnaflokkinn heimilisofbeldi er aš gerandi og žolandi séu nįkomnir, ž.e. skyldir eša tengdir.
    Meš geranda og žolanda er ķ reglum žessum įtt viš ętlašan brotamann og ętlašan brotažola. Til skyldra og tengdra ķ žessu sambandi teljast m.a. nśverandi eša fyrrverandi maki, hvort sem um er aš ręša hjón eša sambśšarfólk, börn, systkini og foreldrar eša forrįšamenn.

2. gr.
Brotaflokkar
    Žegar um er aš ręša skyldleika eša tengsl geranda og žolanda, sbr. 1. gr., og rannsókn beinist aš brotum į eftirgreindum įkvęšum almennra hegningarlaga, skal auk venjubundinnar skrįningar fęra mįliš undir verkefnaflokkinn heimilisofbeldi:
    a.      brot į įkvęšum 108., 231., 232. og 233. gr.
    b.      brot į įkvęšum 217. og 218. gr.
    c.      brot į įkvęšum 1. mgr. 191. gr., 194., 195., 196., 200., 201., 202., og 209. gr.
    d.      brot į įkvęšum 225. og 226. gr.
    e.      brot į įkvęšum 253. og 257. gr.

3. gr.
Vettvangur
    Heimilisofbeldi samkvęmt 1. og 2. gr. eru brot framin innan veggja heimilis eša į öšrum staš žar sem skyldir og tengdir dvelja eša hittast fyrir.

4. gr.
Mįlaskrį
    Mįl samkvęmt reglum žessum skal skrį ķ mįlaskrį undir verkefnaflokkinn heimilisofbeldi og vķsa til brots eša brota, sbr. 2. gr. Sömu ašferš skal beita viš skrįningu mįls ķ mįlaskrį žótt ekki sé talin žörf į frekari afskiptum lögreglu į vettvangi.
    Nś er lögreglan kölluš į heimili eša į annan staš žar sem įgreiningur er į milli skyldra og tengdra, en ekki er grunur um brot, sbr. 2. gr., og skal žį fęra mįliš ķ mįlaskrį undir verkefnaflokkinn įgreiningur.
    Įvallt skal skrį tengsl ašila ķ mįli, sbr. 1. gr.

5. gr.
Almenn atriši um śtköll
    a.      Ef lögreglan er kölluš į vettvang žar sem grunur er um heimilisofbeldi getur skipt mįli aš hśn afli upplżsinga įšur en žangaš er komiš um fyrri tilvik, sbr. verkefnaflokkinn heimilisofbeldi.
    b.      Žegar komiš er į vettvang og mįlavextir hafa veriš kannašir er mikilvęgt aš lögreglan geri sér grein fyrir žvķ hvort um brot sé aš ręša, sbr. 2. gr., eša hętta sé į žvķ aš brot verši framiš.
    c.      Ef mašur er gestkomandi og hśsrįšandi óskar eftir žvķ aš lögreglan fjarlęgi hann af heimilinu getur lögreglan gert žaš. Ef ķbśi óskar aš lögreglan fjarlęgi mann eša vķsi af eigin heimili žurfa aš liggja til žess rķkari įstęšur, s.s. aš hann sé hęttulegur sjįlfum sér eša öšrum og aš handtaka sé heimil samkvęmt XII. kafla laga um mešferš opinberra mįla. Einnig getur žurft aš fjarlęgja mann af heimili sķnu eftir langvarandi drykkju eša neyslu fķkniefna, s.s. ef börn eru į heimilinu, og öšrum śrręšum er ekki til aš dreifa.
    d.      Ef lögreglan er kölluš į heimili en er ekki hleypt žar inn getur hśn žurft aš grķpa til annarra rįšstafana. Geta nįgrannar žį komiš aš liši ef žeir bśa yfir vitneskju um ašra ķ fjölskyldunni sem hęgt er aš leita til.
    e.      Lokaśrręši fyrir lögregluna getur veriš aš brjóta sér leiš inn į heimiliš žegar rökstuddur grunur er um aš veriš sé aš misžyrma manni, eša mašur sé žar alvarlega veikur og biš eftir śrskurši dómara getur haft hęttu ķ för meš sér. Viš žessar ašstęšur skal gęta heimilda ķ XI. og XII. kafla laga um mešferš opinberra mįla, um leit og handtöku.

6. gr.
Söfnun upplżsinga į vettvangi
    Leggja ber įherslu į eftirtalin atriši:
    a.      Aš kanna vettvang eins fljótt og mögulegt er og lżsa ašstęšum skilmerkilega, og taka myndir og nęrmyndir žegar viš į.
    b.      Skrį frįsögn žolanda strax og fį hana undirritaša ef žess er nokkur kostur, upplżsa hann um réttindi sķn samkvęmt lögum um mešferš opinberra mįla og žar į mešal įkvęša 50. gr. um undanžįgu frį vitnaskyldu.
    c.      Naušsynlegt er aš lżsa andlegu įstandi žolanda og sżnilegum įverkum eins nįkvęmlega og unnt er.
    d.      Aš leita vitna og skrį upplżsingar um žau og ašra sem hlut eiga aš mįli.
    e.      Athuga fyrri śtköll eša afskipti lögreglu af heimilinu og heimilisfólki, hafi upplżsinga ekki veriš aflaš įšur en į komiš var į vettvang.

7. gr.
Ašstoš viš brotažola og leišbeiningar
    a.      Lögreglumönnum sem hafa afskipti af heimilisofbeldismįlum ber aš aušsżna žolanda fyllstu tillitssemi og vingjarnlegt višmót. Žeir skulu svara spurningum hans og annars heimilisfólks, en gęta ber fyllsta jafnręšis ķ samskiptum viš žį sem deila og varast aš taka afstöšu.
    b.      Lögreglumenn skulu vera undir žaš bśnir aš veita leišbeiningar og svör um śrręši sem žolendum standa til boša ķ umdęmum žeirra, (sjį nįnar ķ višauka). Mį žį benda į og afhenda upplżsingabękling dóms- og kirkjumįlarįšuneytisins fyrir žolendur afbrota, sem geymir upplżsingar um réttindi žolenda og feril opinberra mįla ķ meginatrišum, og nįlgast mį į innri vef lögreglunnar.
    c.      Žegar žolanda er gerš grein fyrir žvķ į vettvangi aš lögregluskżrsla verši skrįš um śtkalliš og ašstęšur allar, skal honum jafnframt tilkynnt aš lögreglu beri af sjįlfsdįšum aš hefja rannsókn śt af vitneskju eša grun um aš refsivert brot hafi veriš framiš, hvort sem kęra hefur borist eša ekki, sbr. 2. mgr. 66. gr. laga um mešferš opinberra mįla. Hann megi žį bśast viš žvķ aš verša kallašur fyrir sķšar og aš vitnisburšur hans geti rįšiš śrslitum um framvindu lögreglurannsóknar, en sé žó ekki skilyrši hennar.
    d.      Fęra skal žolanda sem hlotiš hefur įverka til lęknis eša į neyšarmóttöku ef tališ er aš um kynferšisbrot sé aš ręša, eša bjóša fram slķka ašstoš hafi žolandi ekki frumkvęši aš žvķ aš óska eftir henni. Žį skal bjóša honum ašstoš viš aš komast ķ athvarf eša į annaš heimili sem stendur honum til boša.
    e.      Ķ mįlum žar sem börn eru į heimili og ašstęšur eru meš žeim hętti aš ekki žykir sambošiš barni, eša žvķ er ógnaš, skal tafarlaust kalla til fulltrśa barnaverndaryfirvalda sem ber įbyrgš į žvķ aš barn fįi žį ašstoš, skjól og umhyggju sem žvķ ber.
    f.      Lögreglumenn skulu leišbeina žolanda um réttindi hans, eftir žvķ sem viš į, og śtskżra fyrir honum framhald mįlsins, sbr. stafališi g til m hér į eftir.
    g.      Réttargęslumašur, sbr. VII kafla laga um mešferš opinberra mįla: Žolanda er heimilt aš rįša į sinn kostnaš lögmann til aš gęta hagsmuna sinna ķ mįli. Lögreglu er skylt aš tilnefna réttargęslumann ef um kynferšisbrot er aš ręša og žolandi óskar žess. Ef žolandi hefur ekki nįš 18 įra aldri žegar rannsókn hefst, og um kynferšisbrot er aš ręša, skal įvallt tilnefna honum réttargęslumann.
    h.      Skylt er lögreglu endranęr eftir ósk žolanda eša lögrįšamanns hans aš tilnefna honum réttargęslumann ef rannsókn beinist aš broti gegn XXIII. kafla almennra hegningarlaga, um manndrįp og lķkamsmeišingar, eša XXIV. kafla laganna, um brot gegn frjįlsręši manna, og ętla mį aš žolandi hafi oršiš fyrir tjóni į lķkama eša andlegu heilbrigši af völdum brotsins og hann hefur aš mati lögreglu žörf fyrir sérstaka ašstoš réttargęslumanns til žess aš gęta hagsmuna sinna ķ mįlinu. Žį getur lögregla tilnefnt žolanda réttargęslumann žótt hann eša lögrįšamašur hans hafi ekki óskaš žess, ef skilyršum laganna ķ 2. mgr. 44. gr. b laga um mešferš opinberra mįla er fullnęgt og žolandi er sérstaklega sljór eša skilningslķtill.
    i.      Nįlgunarbann, sbr. XIII kafla A laga um mešferš opinberra mįla: Heimilt er aš leggja bann viš žvķ aš mašur komi į tiltekinn staš eša svęši, veiti eftirför, heimsęki eša setji sig meš öšru móti ķ samband viš annan mann, ef rökstudd įstęša er til aš ętla aš hann muni fremja afbrot eša raska į annan hįtt friši žess manns sem ķ hlut į, sbr. 110. gr. laga um mešferš opinberra mįla. Lögregla gerir kröfu um nįlgunarbann en dómari śrskuršar um kröfuna. Lögregla skal tilkynna žolanda, sem njóta į verndar meš nįlgunarbanni, aš krafa verši lögš fyrir dóm.
    j.      Telji lögregla įstęšu til aš ętla aš žolandi treysti sér ekki til žess aš leggja fram beišni um nįlgunarbann af ótta viš geranda, eša honum sé žaš ókleift af öšrum sambęrilegum įstęšum, getur lögregla af sjįlfsdįšum lagt kröfuna fram. Žį skal upplżsa žolanda aš brjóti mašur gegn nįlgunarbanni varši žaš sektum eša fangelsi og aš brot sęti opinberri įkęru eftir kröfu žess sem misgert er viš.
    k.      Lögregla skal tilkynna žolanda um lok nįlgunarbanns.
    l.      Leišbeina skal žolanda aš hann geti komiš bótakröfu aš ķ refsimįli samkvęmt XX. kafla laga um mešferš opinberra mįla um einkaréttarkröfur. Hann kann aš eiga rétt į aš fį greiddar bętur vegna lķkamstjóns og miska, samkvęmt lögum um greišslu rķkissjóšs į bótum til žolenda afbrota, nr. 69/1995. Samkvęmt 18. gr. laganna skal lögregla leišbeina žolanda um rétt til greišslu bóta samkvęmt žeim.
    m.      Lögregla heldur įfram rannsókn mįls ef fyrir liggja skżrar vķsbendingar um aš brot, sbr. 1. og 2. gr., hafi veriš framin, žrįtt fyrir aš žolandi vilji ekki ašstoša viš rannsóknina, eša hann hafi afturkallaš kęru sķna, nema žvķ ašeins aš mįlshöfšun sé hįš kröfu žess sem misgert er viš.

8. gr.
Afturköllun kęru
    Nś óskar žolandi eftir žvķ aš afturkalla kęru sķna og skal žį fara žess į leit aš hann gefi skżrslu um žį įkvöršun. Žar komi fram hverjar eru įstęšur afturköllunar, s.s. hvort skżrsla sem įšur var gefin sé rétt og hvort hann hafi veriš beittur žrżstingi.
    Ef žolandi neitar aš gefa skżrslu um žessi atriši skal lögreglumašur sem viš hann ręšir gera eigin skżrslu um samskipti sķn viš hann og śt į hvaš žau gengu.
    Gera skal žolanda grein fyrir žvķ aš mįlinu verši allt aš einu haldiš įfram af hįlfu lögreglu ef grunur er um aš gerandi hafi framiš refsivert brot sbr. m-liš 7. gr.

9. gr.
Mįlshraši
    Hraša skal rannsókn mįls śt af heimilisofbeldi, sbr. aš öšru leyti fyrirmęli / leišbeiningar rķkissaksóknara um hįmarkstķma mįlsmešferšar.

10. gr.
Gildistaka
    Verklagsreglur žessar taka žegar gildi.

Reykjavķk, 20. október 2005

Haraldur Johannessen



Fylgiskjal II.


Fjįrmįlarįšuneyti,
fjįrlagaskrifstofa:

Umsögn um frumvarp til laga um breyting į almennum hegningarlögum,
nr. 19 12. febrśar 1940 (heimilisofbeldi).
    Meš frumvarpinu er lagt til aš lögfest verši refsižyngingarįstęša žegar nįin tengsl geranda og brotažola žykja hafa aukiš į grófleika verknašar. Ekki er įstęša til aš ętla aš frumvarpiš hafi ķ för meš sér kostnašarauka fyrir rķkissjóš verši žaš aš lögum.