um
starfsemi innri markašarins ķ tengslum viš frjįlsa vöruflutninga
innan Evrópska efnahagssvęšisins
.
(Lagt fyrir Alžingi į 132. löggjafaržingi 2005–2006.)
1. gr.
Įkvęši reglugeršar rįšsins (EB) nr. 2679/98 frį 7. desember 1998, um starfsemi innri
markašarins ķ tengslum viš frjįlsa vöruflutninga milli ašildarrķkjanna, skulu hafa lagagildi
hér į landi ķ samręmi viš bókun 1 um altęka ašlögun viš samninginn um Evrópska efnahagssvęšiš, sbr. lög nr. 2/1993, um Evrópska efnahagssvęšiš, žar sem bókunin er lögfest.
Reglugeršin er prentuš sem fylgiskjal meš lögum žessum.
2. gr.
Lög žessi öšlast žegar gildi.
Athugasemdir viš lagafrumvarp žetta.
Meš frumvarpi žessu, sem samiš er ķ dóms- og kirkjumįlarįšuneytinu, er lagt til aš
reglugerš rįšsins (EB) nr. 2679/98 frį 7. desember 1998, um starfsemi innri markašarins ķ
tengslum viš frjįlsa vöruflutninga milli ašildarrķkjanna, verši tekin upp ķ innlendan rétt.
Frumvarpiš er lagt fram meš hlišsjón af įkvöršun sameiginlegu EES-nefndarinnar nr.
71/2004 frį 8. jśnķ 2004 žar sem įkvešiš var aš breyta II. višauka viš EES-samninginn og
fella umrędda reglugerš inn ķ samninginn. Meš įkvöršuninni var įlyktun rįšsins og fulltrśa
rķkisstjórna ašildarrķkjanna frį 7. desember 1998 um frjįlsa vöruflutninga jafnframt felld inn
ķ samninginn. Stjórnvöldum ber aš taka tillit til įlyktunarinnar viš framkvęmd reglugeršarinnar en hana ber ekki aš leiša ķ innlendan rétt.
Ašdragandi, markmiš og efni reglugeršarinnar. Reglugeršin į rętur aš rekja til umręšna innan Evrópubandalagsins um skort į śrręšum
vegna alvarlegra truflana į frjįlsum vöruflutningum milli ašildarrķkjanna og dóms Evrópudómstólsins frį 9. desember 1997 ķ mįli nr. 265/95 sem laut aš hindrun į frjįlsum vöruflutningum. Ķ dóminum var komist aš žeirri nišurstöšu aš Frakkland hefši brotiš gegn reglum Rómarsįttmįlans um frjįlsa vöruflutninga og meginreglunni um trśnaš žar sem lögregla
hefši ekki gripiš til fullnęgjandi ašgerša til aš koma ķ veg fyrir hindranir franskra bęnda į
innflutningi jaršarberja frį öšrum ašildarrķkjum Evrópubandalagsins. Markmiš reglugeršarinnar er aš koma ķ veg fyrir alvarlegar hindranir į frjįlsum vöruflutningum milli ašildarrķkjanna, svo sem vegna vegatįlmana eša eyšileggingar į varningi.
Ķ reglugeršinni er annars vegar męlt fyrir um skyldur ašildarrķkjanna til aš grķpa til naušsynlegra ašgerša til aš fjarlęgja slķkar hindranir og hins vegar komiš į fót kerfi upplżsingaskipta į milli ašildarrķkjanna og framkvęmdastjórnarinnar eša eftir atvikum Eftirlitsstofnunar EFTA ef slķkra hindrana veršur vart.
Reglugeršin nęr ašeins til hindrana sem hafa ķ för meš sér alvarlega röskun į frjįlsum
vöruflutningum, valda einstaklingum sem žęr bitna į alvarlegu tjóni og krefjast tafarlausra
ašgerša til aš komiš verši ķ veg fyrir aš röskunin eša tjóniš sem um ręšir verši višvarandi,
breišist śt eša magnist, sbr. 1. gr. reglugeršarinnar. Ķ 2. gr. reglugeršarinnar eru tekin af öll
tvķmęli um aš reglugeršin hafi ekki įhrif į grundvallarréttindi, svo sem verkfallsrétt. Ef
hindrun er fyrir hendi eša hętta er į hindrun ķ skilningi 1. gr. reglugeršarinnar skulu ašildarrķki senda framkvęmdastjórninni eša Eftirlitsstofnun EFTA žęr upplżsingar sem skipta mįli
og mišlar stofnunin žeim upplżsingum til annarra ašildarrķkja, sbr. 3. gr. reglugeršarinnar.
Viškomandi ašildarrķki er jafnframt skylt aš gera allar naušsynlegar rįšstafanir, ķ réttu hlutfalli viš ašstęšur, til aš tryggja frjįlsa vöruflutninga į yfirrįšasvęši sķnu og tilkynna stofnuninni um žęr ašgeršir sem gripiš hefur veriš til eša ętlunin er aš grķpa til, sbr. 4. gr. reglugeršarinnar. Telji framkvęmdastjórnin eša Eftirlitsstofnun EFTA aš hindrun sé fyrir hendi
skal hśn tilkynna viškomandi ašildarrķki um įstęšurnar fyrir žessari nišurstöšu og óska eftir
žvķ aš ašildarrķkiš geri allar naušsynlegar rįšstafanir, ķ réttu hlutfalli viš ašstęšur, til aš
afnema hindrunina innan tiltekins frests. Stofnuninni er heimilt aš birta texta tilkynningarinnar opinberlega og skal ašildarrķkiš tilkynna henni um žęr ašgeršir sem gripiš hefur veriš
til eša ętlunin er aš grķpa til innan tiltekins frests eša leggja fram rökstudda greinargerš fyrir
žvķ aš ekki sé um aš ręša hindrun sem brżtur ķ bįga viš įkvęši Rómarsįttmįlans eša EES-
samningsins um frjįlsa vöruflutninga.
Į įrinu 2001 gaf framkvęmdastjórnin śt skżrslu um framkvęmd reglugeršarinnar žar
sem sjónum er beint aš veikleikum hennar og geršar tillögur aš žremur leišum til śrbóta.
Rįšiš tók m.a. undir tillögur framkvęmdastjórnarinnar um aš gefnar yršu śt leišbeiningar
til ašildarrķkjanna um nįnari mįlsmešferš ef hindrun į frjįlsum vöruflutningum er fyrir
hendi eša hętta er į slķkri hindrun. Gert er rįš fyrir aš umręddar leišbeiningarreglur verši
gefnar śt į fyrri hluta žessa įrs.
Ķslensk löggjöf og reglugeršin. Samkvęmt 7. gr. EES-samningsins er ķslenska rķkiš skuldbundiš til aš taka reglugeršir
Evrópubandalagsins sem slķkar upp ķ landsrétt.
Upphaflega var farin sś leiš aš innleiša reglugeršina meš fyrirmęlum dómsmįlarįšuneytisins til rķkislögreglustjóra. Žaš var gert į žeim grundvelli aš rétt vęri aš rķkislögreglustjóri annašist žęr skyldur sem lagšar vęru į ķslensk stjórnvöld samkvęmt reglugeršinni, enda teldust žau tilvik sem reglugeršin fjallar um almennt til ólögmętra ašgerša. Eftirlitsstofnun EFTA gerši athugasemd viš žessa innleišingu og vķsaši mešal annars til žess aš
žaš hefši veriš stašfest af Evrópudómstólnum aš fyrirmęli innan stjórnsżslunnar, eins og
žau sem um var aš ręša, vęru ekki fullnęgjandi til innleišingar į reglugerš. Ķ ljósi žessa var
kannaš hvort unnt vęri aš fella reglugeršina inn ķ gildandi löggjöf. Žar sem reglugeršin tekur
ekki ašeins til ašgerša sem lögregla getur žurft aš grķpa til veršur hśn ekki felld inn ķ
lögreglulög, nr. 90/1996. Žį veršur ekki séš aš efni reglugeršarinnar eigi heima ķ öšrum
gildandi lögum. Til aš fullnęgja 7. gr. EES-samningsins er žvķ lagt til aš reglugeršin verši
innleidd meš sérstökum lögum. Žess mį geta aš sama leiš var farin viš innleišingu reglugeršarinnar ķ Noregi, en žar var reglugeršinni veitt lagagildi meš lögum um framkvęmd
frjįlsra vöruflutninga innan Evrópska efnahagssvęšisins sem tóku gildi 4. mars 2005.
Samkvęmt lögreglulögum er hlutverk lögreglu m.a. aš gęta almannaöryggis og halda
uppi lögum og reglu, aš vernda hvers konar lögmęta starfsemi og stemma stigu viš afbrotum, sbr. a. og b. liši 2. mgr. 1. gr. laganna. Hefur lögregla žvķ heimildir til aš grķpa til
ašgerša vegna ólögmętra hindrana į frjįlsum vöruflutningum og er ekki žörf į breytingum
į lögreglulögum vegna innleišingar į reglugeršinni. Ef til stašar er hindrun ķ skilningi reglugeršarinnar eša hętta į slķkri hindrun er hugsanlegt aš lögregla žurfi ašstoš stofnana į borš
viš Landhelgisgęsluna. Af 1. mgr. 5. gr. laga nr. 25/1967, um Landhelgisgęslu Ķslands er
ljóst aš starfsmenn Landhelgisgęslunnar hafa heimild til aš ašstoša lögreglu ef žörf er į
ašgeršum vegna hindrana ķ skilningi reglugeršarinnar.
Fylgiskjal I.
REGLUGERŠ RĮŠSINS (EB) nr. 2679/98
frį 7. desember 1998
um starfsemi innri markašarins ķ tengslum viš frjįlsa
vöruflutninga milli ašildarrķkjanna
RĮŠ EVRÓPUSAMBANDSINS HEFUR,
meš hlišsjón af stofnsįttmįla Evrópubandalagsins,
einkum 235. gr.,
meš hlišsjón af tillögu framkvęmdastjórnarinnar,
meš hlišsjón af įliti Evrópužingsins,
meš hlišsjón af įliti efnahags- og félagsmįlanefndarinnar, og aš teknu tilliti til eftirfarandi:
1)
Eins og kvešiš er į um ķ 7. gr. a ķ sįttmįlanum
myndar innri markašurinn svęši įn innri
landamęra žar sem einkum eru tryggšir frjįlsir
vöruflutningar ķ samręmi viš 30.–36. gr.
sįttmįlans.
2)
Brot į žessari meginreglu, eins og eiga sér staš
žegar einstaklingar hindra meš ašgeršum sķnum frjįlsa vöruflutninga ķ tilteknu ašildarrķki,
geta valdiš alvarlegri röskun į ešlilegri starfsemi innri markašarins og valdiš einstaklingunum, sem slķkt bitnar į, alvarlegu tjóni.
3)
Ašildarrķkin skulu, til aš standa viš žęr skuldbindingar sem felast ķ sįttmįlanum og einkum
til aš tryggja ešlilega starfsemi innri markašarins, annars vegar lįta ógert aš samžykkja
rįšstafanir eša ašhafast eitthvaš sem gęti
orsakaš višskiptahindrun og hins vegar skulu
žau gera allar naušsynlegar rįšstafanir, ķ réttu
hlutfalli viš ašstęšur, til aš greiša fyrir frjįlsum vöruflutningum į yfirrįšasvęši sķnu.
4)
Slķkar rįšstafanir mega ekki hafa įhrif į grundvallarréttindi, ž.m.t. réttur eša frelsi til verkfalls.
5)
Žessi reglugerš kemur ekki ķ veg fyrir neinar
ašgeršir, sem kunna aš vera naušsynlegar ķ
tilteknum tilvikum į vettvangi Bandalagsins,
til aš bregšast viš vandamįlum ķ starfsemi
innri markašarins, aš teknu tilliti til beitingar
žessarar reglugeršar, žar sem žaš į viš.
6)
Ašildarrķki hefur eitt til žess vald aš višhalda
allsherjarreglu og standa vörš um innra öryggi,
sem og til aš įkvarša hvort, hvenęr og hvaša
rįšstafanir eru naušsynlegar og ķ réttu hlutfalli
viš ašstęšur til aš greiša fyrir frjįlsum vöruflutningum į eigin yfirrįšasvęši viš tilteknar
ašstęšur.
7)
Upplżsingaskipti milli ašildarrķkjanna og framkvęmdastjórnarinnar um hindranir į frjįlsum
vöruflutningum skulu vera fullnęgjandi og
hröš.
8)
Ef hindranir eru fyrir hendi į frjįlsum vöruflutningum į yfirrįšasvęši ašildarrķkis, skal
žaš gera allar naušsynlegar rįšstafanir, ķ réttu
hlutfalli viš ašstęšur, til aš koma aftur į
frjįlsum vöruflutningum eins fljótt og aušiš er
į yfirrįšasvęši sķnu til žess aš forša žvķ aš
röskun sś eša tjón, sem um er aš ręša, verši
višvarandi, breišist śt eša magnist sem og aš
hrun geti oršiš ķ višskiptum og samningsbundnum tengslum sem aš baki žeim liggja.
Žetta ašildarrķki skal tilkynna framkvęmdastjórninni og, ef eftir žvķ er leitaš, öšrum ašildarrķkjum um rįšstafanir sem žaš hefur gert eša
hyggst gera til aš nį žessu markmiši.
9)
Framkvęmdastjórnin skal, til aš uppfylla
skyldur sķnar samkvęmt sįttmįlanum, tilkynna
viškomandi ašildarrķki um aš žaš telji aš brot
hafi veriš framiš og skal ašildarrķkiš svara tilkynningunni.
10)
Ķ sįttmįlanum er ekki kvešiš į um ašrar heimildir fyrir samžykki žessarar reglugeršar en
žęr sem er aš finna ķ 235. gr.
SAMŽYKKT REGLUGERŠ ŽESSA:
1. gr.
Ķ žessari reglugerš er merking eftirfarandi hugtaka
sem hér segir:
1. „hindrun“: hindrun frjįlsra vöruflutninga milli
ašildarrķkja, sem rekja mį til ašildarrķkis, hvort sem
hśn felst ķ ašgerš eša ašgeršarleysi af žess hįlfu, er
kann aš fela ķ sér brot į 30.–36. gr. sįttmįlans og
sem:
a)
hefur ķ för meš sér alvarlega röskun į frjįlsum
vöruflutningum meš žvķ aš koma ķ veg fyrir,
įžreifanlega eša öšrum hętti, tefja eša beina
annaš innflutningi til, śtflutningi frį eša flutningi ķ gegnum ašildarrķki,
b) veldur einstaklingunum, sem hśn bitnar į, alvarlegu tjóni, og
c) krefst tafarlausra ašgerša til aš komiš verši ķ
veg fyrir aš röskunin eša tjóniš, sem um ręšir,
verši višvarandi, breišist śt eša magnist,
2. „ašgeršarleysi“: žegar lögbęr yfirvöld ašildarrķkis lįta hjį lķša aš gera allar naušsynlegar rįšstafanir, ķ réttu hlutfalli viš ašstęšur, sem ķ žeirra
valdi standa, til aš fjarlęgja hindrun, sem einstaklingar hafa skapaš meš ašgeršum sķnum, og tryggja
frjįlsa vöruflutninga į yfirrįšasvęši sķnu.
2. gr.
Ekki mį tślka žessa reglugerš žannig aš hśn hafi
nokkur įhrif į grundvallarréttindi, eins og žau eru
višurkennd ķ ašildarrķkjunum, ž.m.t. réttur eša frelsi
til verkfalls. Til žessara réttinda getur einnig talist
réttur eša frelsi til annarra ašgerša sem fellur undir
sérstök samskiptakerfi ašila vinnumarkašarins ķ
ašildarrķkjunum.
3. gr.
1. Ef hindrun er fyrir hendi eša hętta er į hindrun
a) skal hvert žaš ašildarrķki sem bżr yfir upplżsingum, sem skipta mįli (hvort sem um er aš ręša
ašildarrķki, sem hlut į aš mįli, eša ekki), žegar
ķ staš senda žęr til framkvęmdastjórnarinnar, og
b) skal framkvęmdastjórnin žegar ķ staš senda
ašildarrķkjunum žessar upplżsingar įsamt hverjum žeim upplżsingum, fengnum eftir öšrum
heimildum, sem hśn telur aš skipti mįli.
2. Viškomandi ašildarrķki skal svara eins fljótt og
unnt er beišnum framkvęmdastjórnarinnar og annarra ašildarrķkja um upplżsingar um ešli hindrunarinnar eša hęttunnar og um žaš til hvaša ašgerša
žaš hefur gripiš eša hyggst grķpa. Upplżsingar, sem
fara į milli ašildarrķkjanna, skal einnig senda til
framkvęmdastjórnarinnar.
4. gr.
1. Žegar hindrun er fyrir hendi skal viškomandi
ašildarrķki, meš fyrirvara um 2. gr.,
a) gera allar naušsynlegar rįšstafanir, ķ réttu hlutfalli viš ašstęšur, til aš tryggja frjįlsa vöruflutninga į yfirrįšasvęši ašildarrķkisins ķ samręmi
viš sįttmįlann, og
b) tilkynna framkvęmdastjórninni um žęr ašgeršir
sem yfirvöld žess hafa gripiš til eša hyggjast
grķpa til.
2. Framkvęmdastjórnin skal žegar ķ staš senda
upplżsingarnar sem hśn fęr, skv. b-liš 1. mgr., til
hinna ašildarrķkjanna.
5. gr.
1. Telji framkvęmdastjórnin aš hindrun sé fyrir
hendi ķ ašildarrķki skal hśn tilkynna viškomandi
ašildarrķki um įstęšurnar fyrir žessari nišurstöšu
sinni og óska eftir žvķ viš ašildarrķkiš aš žaš geri
allar naušsynlegar rįšstafanir, ķ réttu hlutfalli viš
ašstęšur, til aš afnema fyrrnefnda hindrun innan
frests sem hśn įkvaršar meš hlišsjón af žvķ hversu
brżnt mįliš er.
2. Framkvęmdastjórnin skal hafa hlišsjón af 2. gr.
žegar hśn kemst aš nišurstöšu.
3. Framkvęmdastjórninni er heimilt aš birta texta
tilkynningarinnar, sem hśn sendi viškomandi
ašildarrķki, ķ Stjórnartķšindum Evrópubandalaganna
og skal žegar ķ staš senda textann til allra ašila sem
óska eftir žvķ.
4. Ašildarrķkiš skal, innan fimm virkra daga frį
vištöku textans, annašhvort:
— tilkynna framkvęmdastjórninni um žęr ašgeršir
sem žaš hefur gripiš til eša hyggst grķpa til til
framkvęmdar 1. mgr., eša
— leggja fram rökstudda greinargerš fyrir žvķ aš
ekki sé um aš ręša hindrun sem brżtur ķ bįga
viš 30.36. gr. sįttmįlans.
5. Ķ undantekningartilvikum getur framkvęmdastjórnin heimilaš lengingu į frestinum, sem greint er
frį ķ 4. mgr., ef ašildarrķkiš leggur fram tilhlżšilega
rökstudda beišni, og rökin, sem žaš leggur til
grundvallar, teljast fullnęgjandi.
Reglugerš žessi er bindandi ķ heild sinni og gildir ķ
öllum ašildarrķkjunum įn frekari lögfestingar.
Gjört ķ Brussel
7. desember 1998
.
Fyrir hönd rįšsins,
J. FARNLEITNER forseti.
Fylgiskjal II.
Fjįrmįlarįšuneyti,
fjįrlagaskrifstofa:
Umsögn um frumvarp til laga um starfsemi innri markašarins
ķ tengslum viš frjįlsa vöruflutninga innan Evrópska efnahagssvęšisins.
Frumvarp žetta felur ķ sér innleišingu į EES-gerš sem tekur til reglugeršar Evrópurįšsins
nr. 2679/98 frį 7. desember 1998, um starfsemi innri markašarins ķ tengslum viš frjįlsa
vöruflutninga milli ašildarrķkjanna. Markmiš reglugeršarinnar er aš koma ķ veg fyrir alvarlegar hindranir į frjįlsum vöruflutningum, svo sem vegna vegatįlmana eša eyšileggingar į
varningi. Lögfesting frumvarpsins ętti ekki aš leiša til śtgjalda fyrir rķkissjóš.