Ašrar śtgįfur af skjalinu: PDF - Word Perfect. Ferill mįlsins.

Žskj. 572  —  337. mįl.



Frumvarp til laga

um breyting į lögum um śtlendinga, nr. 96 15. maķ 2002,
meš sķšari breytingum.

(Lagt fyrir Alžingi į 135. löggjafaržingi 2007–2008.)




1. gr.
    Eftirfarandi breytingar verša į 1. gr. laganna:
    a.      Viš 1. mgr. bętist nżr mįlslišur er oršast svo: Meš śtlendingi er ķ lögum žessum įtt viš hvern žann einstakling sem ekki hefur ķslenskan rķkisborgararétt.
    b.      Į eftir oršunum „ķ siglingum erlendis“ ķ 4. mgr. kemur: og ķslensk loftför ķ flugferšum erlendis.

2. gr.

    1. mgr. 3. gr. laganna oršast svo:
    Dómsmįlarįšherra fer meš yfirstjórn mįla samkvęmt lögunum. Hann getur sett nįnari reglur um heimild śtlendinga til aš koma til landsins og dveljast hér į landi, žar į mešal um frekari skilyrši fyrir dvalar- og bśsetuleyfi.

3. gr.

    4. gr. laganna oršast svo įsamt fyrirsögn:
    Landamęraeftirlit.
    Hver sį sem kemur til landsins skal žegar ķ staš gefa sig fram į landamęrastöš eša viš nęsta lögregluyfirvald. Sama gildir um žann sem fer af landi brott og skal hann sęta brottfarareftirliti. Undanskilin er för yfir innri landamęri Schengen-svęšisins, svo og ašrar feršir sem eru ķ samręmi viš reglur sem dómsmįlarįšherra setur.
    Koma til landsins og för śr landi skal fara fram į stöšum og afgreišslutķmum sem dómsmįlarįšherra įkvešur. Įkvęši tollalaga gilda um för yfir innri landamęri Schengen-svęšisins.
    Dómsmįlarįšherra setur nįnari reglur um för yfir landamęri, žar į mešal skilyrši fyrir komu til landsins, tilhögun eftirlits, skrįningu upplżsinga og jafnframt um undantekningar frį įkvęšum 1. og 2. mgr. um för yfir innri landamęri Schengen-svęšisins. Hann setur einnig reglur um skyldu stjórnanda skips eša loftfars til aš ganga śr skugga um aš faržegar hafi gild feršaskilrķki.

4. gr.

    Į eftir 4. mgr. 6. gr. laganna koma žrjįr nżjar mįlsgreinar sem oršast svo:
    Heimilt er aš veita śtlendingi vegabréfsįritun sem gildir į öllu Schengen-svęšinu ef eftirfarandi grundvallarskilyršum er fullnęgt:
    a.      hann hefur gilt vegabréf eša annaš gilt kennivottorš sem višurkennt er sem feršaskilrķki viš komu til Ķslands og annarra Schengen-rķkja og viš brottför er gildir a.m.k. ķ žrjį mįnuši fram yfir žann tķma sem vegabréfsįritunin sem sótt er um tekur til,
    b.      hann hefur heimild til aš feršast til baka til heimalandsins eša annars rķkis sem gildir a.m.k. žrjį mįnuši fram yfir gildistķma įritunarinnar,
    c.      hann hefur nęgileg fjįrrįš sér til framfęrslu mešan į fyrirhugašri dvöl stendur og til aš greiša fyrir ferš til baka til heimalandsins eša annars lands žar sem honum hefur veriš tryggšur ašgangur, eša getur framfleytt sér į löglegan hįtt,
    d.      hann getur sżnt fram į tilgang dvalar,
    e.      ekki liggur fyrir įstęša til frįvķsunar eša brottvķsunar hans skv. 18. eša 20. gr.,
    f.      hann er ekki skrįšur ķ Schengen-upplżsingakerfiš ķ žvķ skyni aš honum verši meinaš aš koma til landsins,
    g.      hann telst ekki ógn viš allsherjarreglu, žjóšaröryggi eša alžjóšasamskipti rķkisins eša annars rķkis sem tekur žįtt ķ Schengen-samstarfinu,
    h.      hann hefur gilda sjśkrakostnašar- og heimferšartryggingu.
    Ef įstęšur sem varša utanrķkisstefnu eša almannaöryggi męla gegn žvķ skal vegabréfsįritun ekki veitt. Sama gildir ef įstęša er til aš vefengja uppgefinn tilgang feršar śtlendings hingaš til lands eša réttmęti upplżsinga sem hann hefur veitt, svo og žegar grunur leikur į aš umsękjandi eša barn hans muni sęta misnotkun eša ofbeldi.
    Dómsmįlarįšherra setur reglur um vegabréfsįritanir, žar į mešal um skilyrši fyrir aš veita žęr. Viš mat į umsókn um vegabréfsįritun ber auk žjóšernis aš taka tillit til félagslegrar stöšu og hęttu į aš śtlendingur dvelji lengur į Schengen-svęšinu en honum er heimilt. Heimilt er aš taka tillit til reynslu og framkvęmdar annarra Schengen-rķkja viš mat į umsókn um vegabréfsįritun.

5. gr.

    Ķ staš 2. mgr. 8. gr. laganna koma žrjįr nżjar mįlsgreinar sem oršast svo:
    Eftirtöldum śtlendingum er heimilt aš dveljast hér į landi įn dvalarleyfis:
    a.      dönskum, finnskum, norskum og sęnskum rķkisborgurum,
    b.      śtlendingi sem öšlašist ķslenskan rķkisborgararétt viš fęšingu en hefur misst hann eša afsalaš sér honum,
    c.      śtlendingi sem į ķslenskan rķkisborgara aš foreldri ef hann hefur haft fasta bśsetu og dvalarleyfi hér į landi samfellt ķ tvö įr, enda hafi foreldriš haft ķslenskan rķkisborgararétt ekki skemur en fimm įr,
    d.      śtlendingi sem er lögrįša og į ķslenskan rķkisborgara aš foreldri ef hann hefur haft fasta bśsetu og dvalarleyfi hér į landi samfleytt ķ fimm įr,
    e.      śtlendingi sem er ķ hjśskap eša stašfestri samvist meš ķslenskum rķkisborgara og hefur bśiš meš honum hér į landi og haft dvalarleyfi samfellt ķ žrjś įr eftir stofnun hjśskapar eša stašfestingu samvistar,
    f.      śtlendingi, sem bżr ķ skrįšri sambśš meš ķslenskum rķkisborgara og haft hefur fasta bśsetu og dvalarleyfi hér į landi samfellt ķ fimm įr frį skrįningu sambśšarinnar, enda séu bęši ógift og hinn ķslenski rķkisborgari hafi haft rķkisborgararétt ekki skemur en fimm įr.
    Dómsmįlarįšherra getur sett reglur um frekari undanžįgur frį kröfu um dvalarleyfi.
    Śtlendingastofnun er heimilt aš gefa śt skķrteini til stašfestingar į žvķ aš śtlendingur žurfi ekki dvalarleyfi hér į landi.

6. gr.

    10. gr. laganna oršast svo įsamt fyrirsögn:
Umsókn um dvalarleyfi.

    Śtlendingur sem sękir um dvalarleyfi ķ fyrsta skipti skal sękja um leyfiš įšur en hann kemur til landsins og er honum óheimilt aš koma til landsins fyrr en umsóknin hefur veriš samžykkt. Frį žessu mį vķkja ef rķkar sanngirnisįstęšur męla meš žvķ eša samkvęmt reglum sem dómsmįlarįšherra setur.
    Śtlendingastofnun tekur įkvöršun um dvalarleyfi. Sękja skal um dvalarleyfi į sérstöku eyšublaši. Umsókninni skal fylgja ljósmynd af umsękjanda og skal hann undirrita eigin hendi umsóknina žar sem m.a. komi fram aš hann samžykki aš gangast undir lęknisskošun innan tveggja vikna frį komu til landsins ķ samręmi viš gildandi lög og fyrirmęli heilbrigšisyfirvalda. Umsókn um dvalarleyfi skulu einnig fylgja öll žau gögn og vottorš sem Śtlendingastofnun gerir kröfu um til stašfestingar į aš umsękjandi uppfylli skilyrši sem lög og reglugeršir kveša į um, svo sem sakavottorš, heilbrigšisvottorš og stašfesting į framfęrslu og sjśkratryggingu. Dómsmįlarįšherra er heimilt aš setja ķ reglugerš nįnari fyrirmęli um hvaša gögn og vottorš umsękjandi skuli leggja fram.

7. gr.

    Į eftir 10. gr. laganna kemur nż grein, 10. gr. a, er oršast svo įsamt fyrirsögn:
Śtgįfa dvalarleyfis.

    Dvalarleyfi veršur ekki gefiš śt fyrr en umsókn um dvalarleyfi hefur veriš samžykkt, śtlendingur er kominn til landsins, hefur gengist undir lęknisskošun samkvęmt vottorši heilbrigšisstofnunar og gengiš frį skrįningu heimilisfangs hér į landi. Śtlendingastofnun gefur śt skķrteini til stašfestingar į veitingu dvalarleyfis. Skķrteini er gefiš śt į nafn śtlendingsins sem er handhafi dvalarleyfisins. Tekin skal stafręn mynd af umsękjanda og prentuš į skķrteiniš. Dómsmįlarįšherra er heimilt aš įkveša aš dvalarleyfisskķrteini skuli innihalda örflögu meš žeim upplżsingum sem skrįšar eru į kortiš auk fingrafara handhafa. Ķ skķrteininu skal m.a. koma fram nafn śtlendings, rķkisfang hans, nafn atvinnurekanda žegar žaš į viš og gildistķmi dvalarleyfisins.

8. gr.

    11. gr. laganna oršast svo įsamt fyrirsögn:
Grunnskilyrši dvalarleyfis.

     Heimilt er aš veita śtlendingi dvalarleyfi ķ samręmi viš įkvęši 12. gr. – 12. gr. e eša 13. gr. samkvęmt umsókn uppfylli hann eftirtalin grunnskilyrši:
    a.      framfęrsla hans, sjśkratrygging og hśsnęši sé tryggt, samkvęmt nįnari reglum sem dómsmįlarįšherra setur,
    b.      hann uppfylli skilyrši fyrir dvalarleyfi sem fram koma ķ lögum žessum og reglum skv. 1. mgr. 3. gr.,
    c.      hann samžykki aš gangast undir lęknisskošun innan tveggja vikna frį komu til landsins ķ samręmi viš gildandi lög og fyrirmęli heilbrigšisyfirvalda,
    d.      ekki liggi fyrir atvik sem valdiš geta žvķ aš honum verši meinuš landganga hér į landi eša dvöl samkvęmt öšrum įkvęšum laganna.
    Framfęrsla śtlendings skv. a-liš 1. mgr. telst trygg ef hann fęr launatekjur eša greišslur af sjįlfstęšri atvinnustarfsemi sem nęgja til framfęrslu hans, hann fęr tryggar reglulegar greišslur sem nęgja til framfęrslu hans, hefur nęgilegt eigiš fé til framfęrslu mešan į dvölinni stendur eša fęr nįmslįn eša nįmsstyrk sem nęgir til framfęrslu hans. Eigiš fé, nįmslįn eša nįmsstyrkur viškomandi žarf aš vera ķ gjaldmišli sem skrįšur er hjį Sešlabanka Ķslands. Framfęrsla getur stušst viš fleiri en einn liš og telst žį trygg ef śtlendingurinn sżnir fram į aš samanlögš fjįrrįš hans nęgi til framfęrslunnar. Atvinnuleysisbętur eša greišslur ķ formi félagslegrar ašstošar rķkis eša sveitarfélags, teljast ekki til tryggrar framfęrslu samkvęmt žessu įkvęši. Hiš sama gildir um greišslur śr almannatryggingum sem śtlendingurinn öšlast rétt til į grundvelli bśsetu hér į landi.
    Žegar sérstaklega stendur į er heimilt aš veita dvalarleyfi til śtlendings sem til landsins kemur ķ lögmętum og sérstökum tilgangi aš fullnęgšum skilyršum 1. og 2. mgr., žrįtt fyrir aš hann uppfylli ekki skilyrši fyrir dvalarleyfi skv. 12. gr. – 12. gr. e eša 13. gr. Slķkt dvalarleyfi skal eigi veitt til lengri tķma en eins įrs ķ senn og getur ekki veriš grundvöllur bśsetuleyfis.

9. gr.

    Ķ staš oršanna „2. mgr. 11. gr.“ ķ 2. mgr. 12. gr. laganna, sem veršur 51. gr. a, kemur: 12. gr. f.

10. gr.

    Į undan 13. gr. laganna koma įtta nżjar greinar er oršast svo įsamt fyrirsögnum:

    a. (12. gr.)
Dvalarleyfi vegna starfs sem krefst sérfręšižekkingar.

    Heimilt er aš veita śtlendingi dvalarleyfi vegna starfs hér į landi sem krefst sérfręšižekkingar. Skilyrši fyrir veitingu dvalarleyfis samkvęmt įkvęši žessu eru m.a. eftirfarandi:
    a.      śtlendingur fullnęgir skilyršum 1. og 2. mgr. 11. gr.,
    b.      atvinnuleyfi vegna starfs sem krefst sérfręšižekkingar hefur veriš veitt ķ samręmi viš lög um atvinnuréttindi śtlendinga.
    Dvalarleyfi samkvęmt įkvęši žessu skal ķ fyrsta skipti eigi veitt til lengri tķma en eins įrs en žó aldrei til lengri tķma en sem nemur gildistķma atvinnuleyfis. Heimilt er aš endurnżja dvalarleyfiš ķ allt aš tvö įr ķ senn enda séu uppfyllt skilyrši 1. mgr.
    Leyfi samkvęmt įkvęši žessu getur veriš grundvöllur bśsetuleyfis.

    b. (12. gr. a.)
Dvalarleyfi vegna skorts į vinnuafli.

     Heimilt er aš veita śtlendingi dvalarleyfi vegna atvinnužįtttöku į vinnumarkaši hér į landi ķ samręmi viš 9. eša 15. gr. laga um atvinnuréttindi śtlendinga. Skilyrši fyrir veitingu dvalarleyfis samkvęmt įkvęši žessu eru m.a. eftirfarandi:
    a.      śtlendingur fullnęgir skilyršum 1. og 2. mgr. 11. gr.,
    b.      atvinnuleyfi į grundvelli 9. eša 15. gr. laga um atvinnuréttindi śtlendinga hefur veriš veitt.
    Dvalarleyfi samkvęmt įkvęši žessu skal ķ fyrsta skipti eigi veitt til lengri tķma en eins įrs en žó aldrei til lengri tķma en sem nemur gildistķma atvinnuleyfis. Heimilt er aš endurnżja dvalarleyfiš ķ allt aš eitt įr til višbótar.
    Heimilt er aš endurnżja leyfi til lengri tķma en skv. 2. mgr. žegar um er aš ręša skżrt afmarkaša og tķmabundna verkframkvęmd sem tekur lengri tķma en žar greinir. Er žį heimilt aš veita dvalarleyfi til žess tķma žar til verkframkvęmd lżkur eša til žess tķma sem atvinnuleyfiš gildir.
    Óheimilt er aš veita śtlendingi sem haft hefur dvalarleyfi samkvęmt įkvęši žessu leyfi samkvęmt įkvęšinu aš nżju fyrr en aš lokinni tveggja įra samfelldri dvöl erlendis frį lokum gildistķma leyfisins. Įkvęši žetta į žó ekki viš žegar śtlendingur starfar hér į landi skemur en sex mįnuši į hverjum tólf mįnušum.
    Leyfi samkvęmt įkvęši žessu getur ekki veriš grundvöllur bśsetuleyfis.

    c. (12. gr. b.)
Dvalarleyfi ķžróttafólks.

    Heimilt er aš veita śtlendingi dvalarleyfi vegna starfa hans sem ķžróttamašur eša žjįlfari hjį ķžróttafélagi innan Ķžrótta- og Ólympķusambands Ķslands. Skilyrši fyrir veitingu dvalarleyfis samkvęmt įkvęši žessu eru m.a. eftirfarandi:
    a.      śtlendingur fullnęgir skilyršum 1. og 2. mgr. 11. gr.,
    b.      atvinnuleyfi fyrir ķžróttafólk hefur veriš veitt ķ samręmi viš lög um atvinnuréttindi śtlendinga.
    Dvalarleyfi samkvęmt įkvęši žessu skal ķ fyrsta skipti eigi veitt til lengri tķma en eins įrs en žó aldrei til lengri tķma en sem nemur gildistķma atvinnuleyfis. Heimilt er aš endurnżja žaš um allt aš tvö įr ķ senn enda séu uppfyllt skilyrši 1. mgr.
    Leyfi samkvęmt įkvęši žessu getur ekki veriš grundvöllur bśsetuleyfis.

    d. (12. gr. c.)
Samningar Ķslands viš önnur rķki um dvöl rķkisborgara žeirra hér į landi.

     Heimilt er aš veita rķkisborgurum tiltekinna rķkja į aldrinum 18 til 26 įra dvalarleyfi hér į landi aš hįmarki til eins įrs į grundvelli samnings sem ķslensk stjórnvöld hafa gert viš annaš rķki um dvöl rķkisborgara žess hér į landi ķ žeim tilgangi aš kynna sér landiš og menningu žess. Skilyrši fyrir veitingu dvalarleyfis samkvęmt įkvęši žessu er m.a. aš skilyrši 1. og 2. mgr. 11. gr. séu uppfyllt og aš śtlendingnum hafi ekki įšur veriš veitt dvalarleyfi į grundvelli slķks samnings hér į landi.
    Leyfi samkvęmt įkvęši žessu getur ekki veriš grundvöllur bśsetuleyfis.

    e. (12. gr. d.)
Dvalarleyfi vegna vistrįšningar.

     Heimilt er aš veita śtlendingi dvalarleyfi vegna vistrįšningar į heimili fjölskyldu hér į landi. Skilyrši fyrir veitingu dvalarleyfis samkvęmt įkvęši žessu eru m.a. eftirfarandi:
    a.      śtlendingur fullnęgir skilyršum 1. og 2. mgr. 11. gr.,
    b.      śtlendingur er ekki yngri en 18 įra eša eldri en 25 įra,
    c.      undirritašur samningur um vistrįšningu milli ašila liggur fyrir žar sem fram kemur m.a. gildistķmi samnings, hlunnindi aš žvķ er varšar fęši og hśsnęši, daglegur vinnutķmi, daglegur og vikulegur hvķldartķmi, réttur til aš stunda nįm og įkvęši um sjśkra- og slysatryggingar,
    d.      fęši og hśsnęši śtlendings er įn endurgjalds,
    e.      hinn vistrįšni hefur sérherbergi til afnota,
    f.      vistfjölskylda įbyrgist greišslu į heimflutningi śtlendings aš starfstķma loknum, ef um er aš ręša rįšningarslit eša ef śtlendingur veršur óvinnufęr um lengri tķma vegna veikinda eša slysa, og
    g.      vistfjölskylda tryggir aš hinn vistrįšni fįi nęgjanlegan tķma til ķslenskunįms og til aš geta sinnt eigin įhugamįlum.
    Dvalarleyfi samkvęmt įkvęši žessu skal eigi veitt til lengri tķma en eins įrs en žó aldrei til lengri tķma en sem nemur rįšningartķmanum samkvęmt samningi um vistrįšningu. Óheimilt er aš endurnżja leyfi samkvęmt įkvęši žessu. Jafnframt er óheimilt aš veita śtlendingnum dvalarleyfi samkvęmt įkvęši 12. gr. – 12. gr. c fyrr en aš lokinni tveggja įra samfelldri dvöl erlendis frį lokum gildistķma leyfisins.
    Verši slit į vistrįšningu įšur en vistrįšningartķma samkvęmt samningi ašila er lokiš skulu bęši hinn vistrįšni og vistfjölskyldan tilkynna žaš til žess ašila sem hafši milligöngu um rįšninguna og til Śtlendingastofnunar. Hinum vistrįšna er heimilt aš flytjast til nżrrar vistfjölskyldu. Samanlagšur dvalartķmi hjį vistfjölskyldum skal ekki vera lengri en eitt įr.
    Śtlendingi sem dvelur hér į landi samkvęmt įkvęši žessu er ekki heimilt aš vinna almenn störf utan heimilisins į dvalartķma.
    Leyfi samkvęmt įkvęši žessu getur ekki veriš grundvöllur bśsetuleyfis.
    Śtlendingastofnun skal gefa śt naušsynleg eyšublöš vegna samninga um vistrįšningu. Einnig įkvešur stofnunin lįgmarksfjįrhęš vasapeninga fyrir hinn vistrįšna. Śtlendingastofnun er heimilt aš fela stofnun eša fyrirtęki alla milligöngu og eftirlit meš vistrįšningum. Dómsmįlarįšherra setur nįnari reglur um dvöl samkvęmt įkvęši žessu, žar į mešal um skilyrši sem śtlendingur og viškomandi fjölskylda žurfa aš uppfylla vegna dvalarinnar og um kjör vistrįšinna.

    f. (12. gr. e.)
Dvalarleyfi vegna nįms.

     Heimilt er aš veita śtlendingi sem ętlar aš stunda fullt nįm hér į landi dvalarleyfi enda fullnęgi hann žeim kröfum sem geršar eru ķ viškomandi nįmi um undirbśning, žar į mešal tungumįlakunnįttu. Skilyrši fyrir veitingu dvalarleyfis samkvęmt įkvęši žessu eru m.a. eftirfarandi:
    a.      śtlendingur fullnęgir skilyršum 1. og 2. mgr. 11. gr., og
    b.      stundar fullt nįm hér į landi samkvęmt vottorši frį hlutašeigandi skóla.
    Fullt nįm telst vera 100% samfellt nįm į hįskólastigi, išnnįm eša žaš nįm annaš sem gerir sambęrilegar kröfur til undirbśningsmenntunar og nįm į hįskólastigi. Einstök nįmskeiš teljast ekki til nįms.
     Heimilt er aš veita erlendum skiptinemum dvalarleyfi samkvęmt įkvęši žessu komi žeir til landsins į vegum višurkenndra skiptinemasamtaka. Jafnframt mį veita śtlendingi sem dvališ hefur ķ landinu į grundvelli dvalarleyfis skv. 13. gr. en missir rétt til dvalar į žeim grundvelli viš 18 įra aldur dvalarleyfi samkvęmt žessari grein til aš stunda nįm viš framhaldsskóla.
    Dvalarleyfi samkvęmt įkvęši žessu skal aš jafnaši ekki veitt til lengri tķma en sex mįnaša ķ senn. Heimilt er aš endurnżja dvalarleyfi samkvęmt įkvęši žessu į nįmstķma ef śtlendingur fullnęgir įfram skilyršum 1. og 2. mgr. og getur sżnt fram į višunandi nįmsįrangur. Nįmsįrangur telst višunandi hafi śtlendingur lokiš a.m.k. 75% af fullu nįmi. Viš fyrstu endurnżjun dvalarleyfis telst nįmsįrangur višunandi hafi śtlendingur lokiš a.m.k. 50% af fullu nįmi.
    Leyfi samkvęmt įkvęši žessu getur ekki veriš grundvöllur bśsetuleyfis.
    
    g. (12. gr. f.)
Dvalarleyfi į grundvelli mannśšarsjónarmiša.

    Heimilt er aš veita śtlendingi dvalarleyfi, žótt ekki sé fullnęgt öllum skilyršum 11. gr. ef rķk mannśšarsjónarmiš standa til žess.
    Dvalarleyfi samkvęmt įkvęši žessu skal eigi veitt til lengri tķma en eins įrs. Heimilt er aš endurnżja dvalarleyfi samkvęmt įkvęši žessu ķ allt aš tvö įr ķ senn enda hafi forsendur fyrir veitingu leyfisins ķ upphafi ekki breyst.
    Leyfi samkvęmt įkvęši žessu getur veriš grundvöllur bśsetuleyfis.
    
    h. (12. gr. g.)
Brįšabirgšadvalarleyfi.

     Heimilt er, aš beišni śtlendings sem sótt hefur um hęli, aš veita honum brįšabirgšadvalarleyfi žar til įkvöršun hefur veriš tekin um hęlisumsóknina. Einnig er heimilt, aš beišni śtlendings sem hefur fengiš endanlega synjun um hęli eša dvalarleyfi sem kemur ekki til framkvęmda aš svo stöddu, aš veita honum brįšabirgšadvalarleyfi žar til synjunin kemur til framkvęmda. Skilyrši fyrir veitingu dvalarleyfis samkvęmt įkvęši žessu eru m.a. eftirfarandi:
    a.      aš tekin hafi veriš hęlisskżrsla af umsękjanda,
    b.      aš ekki leiki vafi į žvķ hver umsękjandi er,
    c.      aš ekki liggi fyrir įstęšur sem geta leitt til brottvķsunar umsękjanda,
    d.      aš ekki liggi fyrir beišni um aš annaš rķki taki viš honum į nż, sbr. e-liš 1. mgr. 46. gr.,
    e.      aš śtlendingur hafi veitt upplżsingar og atbeina sinn til aš ašstoša viš śrlausn mįls.
    Heimilt er aš vķkja frį skilyršum 1. mgr. žegar sérstaklega stendur į.
    Dvalarleyfi samkvęmt įkvęši žessu skal aš jafnaši eigi veitt til lengri tķma en sex mįnaša. Heimilt er aš endurnżja dvalarleyfi samkvęmt įkvęši žessu ķ allt aš eitt įr samkvęmt įkvöršun Śtlendingastofnunar.
    Įkvęši IV., V. og VII. kafla stjórnsżslulaga um andmęlarétt, um birtingu įkvöršunar, rökstušning o.fl. og um stjórnsżslukęru, og višeigandi įkvęši V. kafla laga žessara, gilda ekki um įkvöršun um brįšabirgšadvalarleyfi. Brįšabirgšadvalarleyfi hefur ekki önnur réttarįhrif en žau sem sérstaklega er getiš ķ lögum eša reglugerš.
    Leyfi samkvęmt įkvęši žessu getur ekki veriš grundvöllur bśsetuleyfis.
    
11. gr.

    13. gr. laganna oršast svo įsamt fyrirsögn:
Dvalarleyfi fyrir ašstandendur.

     Nįnustu ašstandendur ķslensks rķkisborgara eša annars norręns rķkisborgara sem bśsettur er hér į landi eša śtlendings sem dvelst hér į landi į grundvelli dvalarleyfis skv. 12. gr., 12. gr. b. og 12. gr. f. eša į grundvelli bśsetuleyfis geta samkvęmt umsókn fengiš dvalarleyfi, enda liggi ekki fyrir atvik sem greinir ķ d-liš 1. mgr. 11. gr., auk žess sem framfęrsla, sjśkratrygging og hśsnęši skal vera tryggt, sbr. a-liš 1. mgr. 11. gr. Sama gildir um nįnustu ašstandendur žeirra sem stunda doktorsnįm hér į landi į grundvelli 12. gr. e.
    Nįnustu ašstandendur ķ skilningi 1. mgr. eru maki, sambśšarmaki og samvistarmaki, börn viškomandi yngri en 18 įra į hans framfęri og ķ hans forsjį, ęttmenni hans eša maka ķ beinan legg eldri en 66 įra og į žeirra framfęri.
    Nś er rökstuddur grunur um aš til hjśskapar, stašfestrar samvistar eša sambśšar hafi veriš stofnaš ķ žeim tilgangi einum aš afla dvalarleyfis, og ekki er sżnt fram į annaš meš óyggjandi hętti, og veitir žaš žį ekki rétt til dvalarleyfis. Sama gildir ef rökstuddur grunur er um aš ekki hafi veriš stofnaš til hjśskapar eša stašfestrar samvistar meš vilja beggja hjóna eša ef stofnun hjśskapar eša stašfestrar samvistar brżtur ķ bįga viš allsherjarreglu og meginreglur ķslenskra laga. Ef annar makinn er 24 įra eša yngri skal įvallt kanna hvort mįlsatvik eru meš žeim hętti sem um getur ķ 1. og 2. mįlsl.
    Dvalarleyfi samkvęmt įkvęši žessu veršur ekki veitt ef nįnasti ašstandandi umsękjanda hefur į sķšustu fimm įrum hlotiš dóm eša veriš lįtinn sęta öryggisrįšstöfunum fyrir brot į įkvęšum XXI.–XXIV. kafla almennra hegningarlaga, nema synjun um dvalarleyfi mundi fela ķ sér ósanngjarna rįšstöfun gagnvart honum eša nįnustu ęttingjum hans.
    Dvalarleyfi samkvęmt įkvęši žessu skal ķ fyrsta skipti eigi veitt til lengri tķma en eins įrs. Heimilt er aš endurnżja dvalarleyfiš samkvęmt umsókn ef skilyrši žess eru enn uppfyllt. Dvalarleyfi ašstandanda śtlendings, sem dvelst hér į landi į grundvelli dvalar- eša bśsetuleyfis, getur žó aldrei gilt lengur en leyfi žess sķšarnefnda.
    Dvalarleyfi sem ašstandandi fęr samkvęmt žessu įkvęši getur ekki veriš grundvöllur bśsetuleyfis nema śtlendingurinn sem hann leišir rétt sinn af hafi dvalarleyfi sem skapar slķkan grundvöll.
    
12. gr.

    14. gr. laganna oršast svo įsamt fyrirsögn:
Endurnżjun dvalarleyfis.

     Endurnżja mį dvalarleyfi śtlendings aš fenginni umsókn ef skilyršum leyfisins er įfram fullnęgt.
    Śtlendingur sem óskar eftir endurnżjun dvalarleyfis skal sękja um hana eigi sķšar en fjórum vikum įšur en dvalarleyfi fellur śr gildi. Sé sótt um endurnżjun innan tilskilins frests er śtlendingi heimilt aš dveljast hér į landi žar til įkvöršun hefur veriš tekin um umsókn hans. Aš öšrum kosti skal śtlendingur hverfa śr landi įšur en leyfi hans rennur śt.
    Śtlendingastofnun getur ķ undantekningartilvikum heimilaš śtlendingi įframhaldandi dvöl žar til įkvöršun hefur veriš tekin um umsókn um endurnżjun leyfis sem borist hefur eftir žann frest sem um getur ķ 2. mgr., ef afsakanlegt er aš umsókn hafi ekki veriš skilaš fyrr eša rķkar sanngirnisįstęšur męli meš žvķ.
    Śtlendingastofnun tekur įkvöršun um aš fella dvalarleyfi nišur žegar leyfishafi hefur dvalist erlendis samfellt lengur en žrjį mįnuši. Žegar lögheimili śtlendings hefur veriš skrįš erlendis ķ žrjį mįnuši fellur dvalarleyfiš sjįlfkrafa nišur. Žótt dvalarleyfi falli nišur kemur žaš ekki ķ veg fyrir aš śtlendingur geti sótt um endurnżjun samkvęmt įkvęši žessu ef žaš er gert innan upphaflegs gildistķma dvalarleyfisins og sanngirnisįstęšur męla meš žvķ.

13. gr.

    15. gr. laganna oršast svo įsamt fyrirsögn:
Bśsetuleyfi.

     Heimilt er aš veita śtlendingi bśsetuleyfi, hafi hann dvališ hér į landi samfellt sķšustu fjögur įr samkvęmt dvalarleyfi sem getur veriš grundvöllur bśsetuleyfis. Skilyrši fyrir veitingu bśsetuleyfis eru m.a. eftirfarandi:
    a.      Śtlendingur hefur sótt nįmskeiš ķ ķslensku fyrir śtlendinga.
    b.      Ekki liggja fyrir įstęšur sem valdiš geta žvķ aš honum verši vķsaš śr landi, sbr. 1. mgr. 20. gr.
    c.      Śtlendingur sżnir fram į aš framfęrsla hans hafi veriš trygg į dvalartķma hans og aš hann hafi getaš og geti framfleytt sér hérlendis meš löglegum hętti. Śtlendingastofnun er m.a. heimilt aš afla skattframtala og gagna frį skattyfirvöldum žvķ til stašfestingar. Greišslur almannatrygginga, atvinnuleysisbętur eša greišslur ķ formi félagslegrar ašstošar rķkis eša sveitarfélags teljast ekki til tryggrar framfęrslu samkvęmt žessu įkvęši. Heimilt er aš vķkja frį žessu skilyrši ef framfęrsla hefur veriš ótrygg um skamma hrķš og rķkar sanngirnisįstęšur męla meš žvķ.
    d.      Śtlendingur hefur haft dvalarleyfi į sama grundvelli sķšustu fjögur įr įšur en umsókn um bśsetuleyfi er lögš fram og skilyrši žess leyfis eru enn uppfyllt.
    e.      Śtlendingur eigi ekki ólokiš mįli ķ refsivörslukerfinu žar sem hann er grunašur eša sakašur um refsiverša hįttsemi.
    Bśsetuleyfi felur ķ sér rétt til ótķmabundinnar dvalar hér į landi.
    Heimilt er aš veita barni sem fęšist eftir aš forsjįrforeldri kemur til landsins bśsetuleyfi enda hafi foreldriš bśsetuleyfi hér į landi.
    Śtlendingastofnun tekur įkvöršun um bśsetuleyfi. Śtlendingur sem óskar eftir bśsetuleyfi skal sękja um leyfiš til Śtlendingastofnunar eigi sķšar en fjórum vikum įšur en dvalarleyfi fellur śr gildi. Honum er heimilt aš dveljast hér į landi žar til įkvöršun hefur veriš tekin um umsókn hans, enda hafi umsóknin borist Śtlendingastofnun innan tilskilins frests. Įkvęši 2. mgr. 14. gr. į viš um umsóknir sem sķšar berast.
    Śtlendingastofnun tekur įkvöršun um aš fella bśsetuleyfi nišur žegar leyfishafi hefur dvalist erlendis samfellt lengur en 18 mįnuši. Žegar lögheimili śtlendings hefur veriš skrįš erlendis ķ 18 mįnuši fellur bśsetuleyfiš sjįlfkrafa nišur. Aš fenginni umsókn mį heimila śtlendingi lengri dvöl erlendis įn žess aš bśsetuleyfiš falli śr gildi.
    Śtlendingastofnun gefur śt skķrteini til stašfestingar į veitingu bśsetuleyfis. Skķrteini er gefiš śt į nafn śtlendingsins sem er handhafi leyfisins. Įkvęši 10. gr. a eiga viš um śtgįfu skķrteinis til stašfestingar į bśsetuleyfi.
    Dómsmįlarįšherra setur nįnari reglur um bśsetuleyfi, žar į mešal um lengri dvöl erlendis skv. 5. mgr. og um nįmskeiš ķ ķslensku fyrir śtlendinga skv. 1. mgr. Žar skal kvešiš į um lengd nįmskeišs, lįgmarkstķmasókn og vottorš til stašfestingar į žįtttöku. Einnig er heimilt aš kveša žar į um undanžįgu frį žįtttöku ķ nįmskeiši fyrir śtlendinga sem nįš hafa višhlķtandi žekkingu ķ ķslensku og um próf žvķ til stašfestingar. Žį er ķ reglugeršinni heimilt aš kveša į um gjald vegna žįtttöku ķ nįmskeiši eša prófi.

14. gr.

    Viš 16. gr. laganna bętist nż mįlsgrein sem oršast svo:
    Eftir afturköllun leyfis į grundvelli rangra upplżsinga eša žess aš leynt var atvikum sem verulega žżšingu gįtu haft viš śtgįfu leyfis, skal réttarstaša śtlendingsins samkvęmt lögum žessum vera sem hann hefši aldrei fengiš śtgefiš leyfi.

15. gr.

    Viš 3. mgr. 20. gr. laganna bętist nżr mįlslišur sem oršast svo: Dómsmįlarįšherra setur nįnari reglur um endurkomubann.

16. gr.

    Viš 23. gr. laganna bętast tvęr nżjar mįlsgreinar sem oršast svo:
    Śtlendingastofnun er heimilt aš fengnu samžykki dómsmįlarįšherra aš veita umsóknum skv. 12. gr., 12. gr. a og 12. gr. e forgangsafgreišslu.
    Śtlendingastofnun er heimilt aš veita umsóknum skv. 12. gr. og 12. gr. a hrašafgreišslu į grundvelli yfirlżsingar atvinnurekanda, sem fengiš hefur višurkenningu Śtlendingastofnunar. Atvinnurekandi skal lżsa žvķ yfir aš öll skilyrši dvalarleyfis séu uppfyllt og aš hann muni skila inn fullnęgjandi gögnum fyrir hönd śtlendings. Dómsmįlarįšherra getur sett reglur um beitingu žessarar heimildar, žar į mešal um žau skilyrši sem atvinnurekendur žurfa aš uppfylla til aš hljóta višurkenningu.

17. gr.

    1. mgr. 26. gr. laganna oršast svo:
    Stjórnvöldum sem fara meš mįlefni śtlendinga er heimilt aš lįta erlendum stjórnvöldum ķ té upplżsingar um śtlending vegna mešferšar į mįli er varšar vegabréfsįritun, dvalarleyfi eša hęli aš žvķ marki sem naušsynlegt er vegna samninga sem Ķsland hefur gert um višmišanir og fyrirkomulag viš aš įkvarša hvaša rķki skuli fara meš beišni um hęli sem lögš er fram į Ķslandi eša ķ einhverju samningsrķkjanna.

18. gr.

    7. mgr. 29. gr. laganna oršast svo:
    Ef śtlendingur neitar aš gefa upp hver hann er, rökstuddur grunur er um aš śtlendingur gefi rangar upplżsingar um hver hann eša hann sżnir af sér hegšun sem gefur til kynna aš af honum stafi hętta getur lögregla lagt fyrir hann aš tilkynna sig eša halda sig į įkvešnu afmörkušu svęši. Einnig er heimilt aš handtaka śtlendinginn og śrskurša ķ gęsluvaršhald samkvęmt reglum laga um mešferš opinberra mįla, eftir žvķ sem viš į.

19. gr.

    Ķ staš oršanna „3. mgr. 14. gr.“ ķ 1. og 2. mgr. 31. gr. laganna kemur: 2. mgr. 14. gr.

20. gr.

    3. og 4. mgr. 33. gr. laganna oršast svo:
    Til aš tryggja aš įkvöršun skv. 1. mgr. verši framkvęmd og ķ žeim tilvikum sem śtlendingur sżnir af sér hegšun sem gefur til kynna aš af honum stafi hętta getur lögregla lagt fyrir śtlendinginn aš:
    a.      tilkynna sig,
    b.      afhenda vegabréf eša annaš kennivottorš, sbr. 5. gr., og
    c.      halda sig į įkvešnu afmörkušu svęši.
    Fyrirmęli sem greinir ķ 3. mgr. mį žvķ ašeins gefa aš įstęša sé til aš ętla aš śtlendingur muni koma sér undan framkvęmd įkvöršunar skv. 1. mgr. eša ķ žeim tilvikum sem śtlendingur sżnir af sér hegšun sem gefur til kynna aš af honum stafi hętta fyrir samfélagiš. Viš mat į žvķ hvort įstęša sé til aš ętla aš śtlendingur muni koma sér undan framkvęmd įkvöršunar skv. 1. mgr. mį taka tillit til almennrar reynslu af undankomu. Fyrirmęlin gilda ekki lengur en ķ fjórar vikur nema śtlendingurinn samžykki žaš eša dómari įkveši samkvęmt reglum um mešferš opinberra mįla.

21. gr.

    Eftirfarandi breytingar verša į 34. gr. laganna:
    a.      Ķ staš oršanna ,,6. mgr. 29. gr.“ ķ 1. mgr. kemur: 7. mgr. 29. gr.
    b.      Ķ staš oršanna ,,2. mgr. 43. gr.“ ķ 2. mgr. kemur: 2. mgr. 42. gr.
    c.      Ķ staš oršanna „2. mgr. 11. gr.“ ķ 2. mgr. kemur: 12. gr. f.
    
22. gr.

    35. gr. laganna oršast svo įsamt fyrirsögn:
Koma og dvöl.

    Śtlendingur, sem fellur undir reglur EES-samningsins (EES-śtlendingur) eša stofnsamnings EFTA (EFTA-śtlendingur), mį koma til landsins įn sérstaks leyfis og dveljast eša starfa hér į landi ķ allt aš žrjį mįnuši frį komu hans til landsins, eša allt aš sex mįnuši ef hann er ķ atvinnuleit. Dvöl ķ öšru norręnu landi skal ekki draga frį dvalartķmanum.
    Śtlendingur, sem hvorki er rķkisborgari EES- eša EFTA-rķkis né ašstandandi slķks borgara, mį koma til landsins įn sérstaks leyfis til aš veita žjónustu ķ allt aš 90 starfsdaga į almanaksįri sé hann sannanlega starfsmašur žjónustuveitanda į Evrópska efnahagssvęšinu eša ķ EFTA-rķki.
    EES- eša EFTA-śtlendingi, sem dvelst eša starfar hér į landi lengur en greinir ķ 1. mgr., ber aš skrį sig og skal hann uppfylla skilyrši 36. gr.

23. gr.

    36. gr. laganna oršast svo įsamt fyrirsögn:
Réttur til dvalar.

     EES- eša EFTA-śtlendingur, žó ekki śtlendingur sem greinir ķ 2. mgr. 35. gr., į rétt til dvalar hér į landi lengur en žrjį mįnuši ef hann fullnęgir eftirgreindum skilyršum:
    a.      er launžegi sem fellur undir lög um frjįlsan atvinnu- og bśseturétt launafólks innan Evrópska efnahagssvęšisins, sbr. 2. tölul. V. višauka viš EES-samninginn,
    b.      ętlar aš stunda sjįlfstęša atvinnustarfsemi hér į landi eša veita eša njóta hér žjónustu,
    c.      žiggur nęgilegar fastar reglubundnar greišslur eša į nęgilegt eigiš fé og fellur undir sjśkratryggingu sem įbyrgist alla įhęttu mešan dvöl hans hér į landi varir, eša
    d.      er innritašur hjį višurkenndri nįmsstofnun meš žaš aš meginmarkmiši aš öšlast žar menntun eša starfsžjįlfun, fellur undir sjśkratryggingu sem įbyrgist alla įhęttu mešan dvöl hans hér į landi varir og getur sżnt fram į trygga framfęrslu.
    Krefja mį EES- eša EFTA-śtlending um aš framvķsa fullnęgjandi feršaskilrķkjum og gögnum sem stašfesta aš hann uppfylli skilyrši 1. mgr.
    Dómsmįlarįšherra getur sett nįnari reglur um rétt EES- og EFTA-śtlendinga til dvalar hér į landi, žar į mešal um skrįningu réttar til dvalar og um gögn skv. 2. mgr.

24. gr.

    37. gr. laganna oršast svo įsamt fyrirsögn:
Dvöl ašstandenda.

     Ašstandandi EES- eša EFTA-śtlendings sem dvelur löglega hér į landi į rétt til aš dvelja meš honum hérlendis.
    Eftirgreindir teljast til ašstandenda śtlendings sem fellur undir 1. mgr. 36. gr.:
    a.     maki, sambśšarmaki eša samvistarmaki,
    b.     nišji śtlendings, sem dvelur hér į landi skv. 1. mgr. 36. gr., og/eša maka hans, ef nišjinn er yngri en 21 įrs eša į framfęri viškomandi,
    c.     ęttmenni śtlendings, sem dvelur hér į landi skv. 1. mgr. 36. gr., eša maka hans, ķ beinan legg og į framfęri viškomandi.
    Ašstandanda EES- eša EFTA-śtlendings, sem hyggst dvelja meš honum hér į landi lengur en greinir ķ 1. mgr. 35. gr. og er sjįlfur EES- eša EFTA-śtlendingur, ber aš skrį sig hér į landi, sbr. 3. mgr. 35. gr.
    Ašstandanda sem er ekki EES- eša EFTA-śtlendingur ber aš sękja um dvalarskķrteini innan žriggja mįnaša frį komu til landsins.
    Dómsmįlarįšherra setur nįnari reglur um dvöl ašstandenda EES- eša EFTA-śtlendings, žar į mešal um skilyrši fyrir dvöl žeirra hér į landi.

25. gr.

    39. gr. laganna oršast svo įsamt fyrirsögn:
Réttur til ótķmabundinnar dvalar.

      EES- eša EFTA-śtlendingur, sem dvališ hefur löglega hér į landi samfellt ķ fimm įr skv. 1. mgr. 36. gr., į rétt til ótķmabundinnar dvalar hér į landi. Sama gildir um ašstandendur hans sem hafa dvališ löglega meš honum hér į landi ķ fimm įr.
    Dvöl erlendis ķ skemmri tķma en samtals sex mįnuši į įri, dvöl erlendis vegna heržjónustu eša dvöl ķ eitt skipti aš hįmarki ķ eitt įr vegna mešgöngu, fęšingar, alvarlegs sjśkdóms, nįms eša starfsžjįlfunar, telst ekki rof į samfelldri dvöl skv. 1. mgr.
    Réttur til ótķmabundinnar dvalar fellur nišur ef samfelld dvöl erlendis varir lengur en tvö įr.
    Samkvęmt umsókn og aš uppfylltum skilyršum gefur Śtlendingastofnun śt stašfestingu į rétti til ótķmabundinnar dvalar.
    Dómsmįlarįšherra setur nįnari reglur um skilyrši fyrir ótķmabundinni dvöl EES- eša EFTA-śtlendings og ašstandenda hans hér į landi, svo og um undanžįgur frį žeim.

26. gr.

    40. gr. laganna oršast svo įsamt fyrirsögn:
Brottfall dvalarréttar.

    Réttur til dvalar samkvęmt įkvęšum žessa kafla fellur nišur ef śtlendingur hefur vķsvitandi veitt rangar upplżsingar, ef um mįlamyndagerninga aš hętti 3. mgr. 13. gr. er aš ręša eša dvöl ķ öšrum tilgangi en žeim sem samręmist 1. mgr. 36. gr. Sama į viš ef um ašra misnotkun er aš ręša.
    Réttur til dvalar hér į landi skv. a- eša b-liš 1. mgr. 36. gr. fellur ekki nišur vegna tķmabundinna veikinda, slyss eša žess aš EES-eša EFTA-śtlendingur er atvinnulaus gegn vilja sķnum eftir aš hafa starfaš hér į landi ķ meira en eitt įr. Dómsmįlarįšherra setur nįnari reglur um takmarkanir į brottfalli dvalarréttar.
    Śtlendingastofnun tekur įkvöršun um hvort réttur til dvalar samkvęmt įkvęšum žessa kafla fellur nišur.

27. gr.

    41. gr. laganna oršast svo įsamt fyrirsögn:
Frįvķsun.

    Heimilt er aš vķsa EES- eša EFTA-śtlendingi frį landi viš komu til landsins eša allt aš sjö sólarhringum eftir komu ef:
    a.      hann fullnęgir ekki reglum sem settar eru um feršaskilrķki eša komu til landsins,
    b.      honum hefur veriš vķsaš śr landi og endurkomubann er enn ķ gildi og honum hefur ekki veriš veitt heimild til aš koma til landsins,
    c.      um er aš ręša hįttsemi sem greinir ķ 1. mgr. 42. gr., eša
    d.      žaš er naušsynlegt vegna öryggis rķkisins, krefjandi žjóšarhagsmuna eša almannaheilbrigšis.
    Lögreglustjóri tekur įkvöršun um frįvķsun skv. a- og b- liš 1. mgr., en Śtlendingastofnun skv. c- og d-liš. Nęgilegt er aš mešferš mįls hefjist innan sjö sólarhringa frestsins.
    Ef mešferš mįls skv. 1. mgr. hefur ekki hafist innan sjö sólarhringa mį vķsa EES- eša EFTA-śtlendingi frį landi meš įkvöršun Śtlendingastofnunar samkvęmt įkvęšum b-, c- og d-lišar innan žriggja mįnaša frį komu til landsins.

28. gr.

    42. gr. laganna oršast svo įsamt fyrirsögn:
Brottvķsun.

     Heimilt er aš vķsa EES- eša EFTA-śtlendingi, eša ašstandanda hans, śr landi ef žaš er naušsynlegt meš skķrskotun til allsherjarreglu eša almannaöryggis.
    Brottvķsun skv. 1. mgr. mį framkvęma ef śtlendingurinn sżnir af sér eša ętla mį aš um sé aš ręša persónubundna hįttsemi sem felur ķ sér raunverulega og nęgilega alvarlega ógn gagnvart grundvallaržjóšfélagssjónarmišum. Ef śtlendingurinn hefur veriš dęmdur til refsingar eša sérstakar rįšstafanir įkvaršašar mį brottvķsun af žessari įstęšu žvķ ašeins fara fram aš um sé aš ręša hįttsemi sem getur gefiš til kynna aš śtlendingurinn muni fremja refsivert brot į nż.
    Einnig er heimilt aš vķsa EES- eša EFTA-śtlendingi śr landi ef hann fullnęgir ekki skilyršum um dvöl skv. 36.–38. gr.
    Brottvķsun felur ķ sér bann viš komu til landsins sķšar. Endurkomubanniš gildir aš jafnaši ekki skemur en tvö įr. Samkvęmt umsókn mį fella endurkomubanniš śr gildi ef nżjar ašstęšur męla meš žvķ. Dómsmįlarįšherra setur nįnari reglur um endurkomubann.
    Śtlendingastofnun tekur įkvöršun um brottvķsun, svo og um heimild śtlendings sem vķsaš hefur veriš śr landi til endurkomu.
    
29. gr.

    43. gr. laganna oršast svo įsamt fyrirsögn:
Takmarkanir į heimild til brottvķsunar .

    Brottvķsun skal ekki įkveša ef žaš meš hlišsjón af mįlsatvikum og tengslum śtlendingsins viš landiš mundi fela ķ sér ósanngjarna rįšstöfun gagnvart honum eša nįnustu ęttingjum hans. Viš matiš skal m.a. taka miš af lengd dvalar į Ķslandi, aldri, heilsufari, fjölskyldu- og fjįrhagsašstęšum og tengslum viškomandi viš heimaland.
    Ekki er heimilt aš vķsa brott EES- eša EFTA-śtlendingi, eša ašstandanda hans, sem hefur varanlega bśsetu hér į landi, sbr. 39. gr., nema alvarlegar įstęšur er varša allsherjarreglu eša almannaöryggi krefjist žess.
    Hafi EES-eša EFTA-śtlendingur dvališ löglega hér į landi lengur en ķ tķu įr verša įstęšur brottvķsunar skv. 42. gr. aš vera brżnar. Sama gildir um ólögrįša EES- eša EFTA-śtlending, nema annaš verši tališ naušsynlegt vegna hagsmuna hans.

30. gr.

    Ķ staš oršanna „2. mgr. 11. gr.“ ķ 2. mgr. 45. gr. laganna kemur: 12. gr. f.
    
31. gr.

    Eftirfarandi breytingar verša į 46. gr. laganna:
    a.     E-lišur 1. mgr. oršast svo: krefja mį annaš rķki, sem tekur žįtt ķ samstarfi į grundvelli samninga sem Ķsland hefur gert um višmišanir og fyrirkomulag viš aš įkvarša hvaša rķki skuli fara meš beišni um hęli sem lögš er fram į Ķslandi eša ķ einhverju samningsrķkjanna, um aš taka viš.
    b.     Viš greinina bętist nż mįlsgrein, svohljóšandi:
            Dómsmįlarįšherra getur sett reglur um mįlsmešferš samkvęmt žessum kafla.

32. gr.

    1. mgr. 55. gr. laganna oršast svo:
    Śtlendingastofnun og lögreglu er heimil vinnsla persónuupplżsinga, žar į mešal žeirra sem viškvęmar geta talist aš žvķ marki sem slķk vinnsla telst naušsynleg viš framkvęmd laganna. Aš žvķ marki sem naušsynlegt er til aš tryggja aš śtlendingar dvelji og starfi löglega hér į landi er heimilt viš vinnslu persónuupplżsinga aš samkeyra upplżsingar Śtlendingastofnunar, Vinnumįlastofnunar, lögreglu, skattyfirvalda og žjóšskrįr. Slķkar samkeyrslur skulu geršar įn žess aš upplżsingar śr skrįm einstakra stofnana séu sendar öšrum žessara stofnana umfram žaš sem naušsynlegt er til skošunar į fyrir fram skilgreindu athugunarefni. Aš öšru leyti fer um mešferš persónuupplżsinga samkvęmt lögum um persónuvernd og mešferš persónuupplżsinga.

33. gr.

    Lög žessi öšlast gildi 1. jśnķ 2008.
    
Įkvęši til brįšabirgša.
    Dvalarleyfi og bśsetuleyfi sem veitt hafa veriš fyrir gildistöku laga žessara halda gildi sķnu. Žeir sem fengiš hafa śtgefiš dvalarleyfi vegna atvinnužįtttöku įn takmarkana fyrir gildistöku laganna geta óskaš endurnżjunar į leyfum sķnum skv. 12. gr. a laga um śtlendinga žrįtt fyrir aš skilyršiš um skort į vinnuafli sé ekki uppfyllt enda fullnęgi žeir öšrum skilyršum įkvęšisins. Handhafi slķks leyfis getur sótt um bśsetuleyfi skv. 15. gr. laganna og ašstandendur hans geta sótt um dvalarleyfi skv. 13. gr. žeirra žrįtt fyrir įkvęši 5. mgr. 12. gr. a og 1. mgr. 13. gr. laganna.

Athugasemdir viš lagafrumvarp žetta.

    Frumvarp žetta er samiš ķ dóms- og kirkjumįlarįšuneytinu. Frumvarpiš felur ķ sér endurskošun į allmörgum žįttum gildandi laga. Įstęšur til žessara breytinga eru af żmsu tagi og stafa žęr bęši af kröfum sem geršar eru ķ nżjum geršum sem samžykktar hafa veriš į vettvangi Schengen-samstarfsins eša teknar upp ķ EES-samninginn og af innlendum įstęšum.
    Ķ fyrsta lagi mišar frumvarp žetta aš žvķ aš samręma įkvęši śtlendingalaga viš įkvęši laga um atvinnuréttindi śtlendinga, nr. 97/2002. Félagsmįlarįšherra mun leggja fram samhliša žessu frumvarpi, frumvarp til breytinga į žeim lögum žar sem m.a. er lagt til aš fjölga flokkum atvinnuleyfa. Naušsynlegt er aš flokkar dvalarleyfa endurspegli flokka atvinnuleyfa, en rétt er aš geta žess aš meš nżjum flokkum atvinnuleyfa eru lagšar til töluveršar breytingar varšandi ašgang rķkisborgara frį löndum utan Evrópska efnahagssvęšisins aš ķslenskum vinnumarkaši. Um leiš er leitast viš aš hnykkja į žeirri grundvallarstefnu aš koma og dvöl śtlendings til landsins skuli vera ķ einhverjum yfirlżstum, lögmętum tilgangi og reglur sem lśta aš dvölinni taki miš af žeim tilgangi. Samrįš hefur veriš haft viš félagsmįlarįšuneytiš um žessar breytingar.
    Ķ öšru lagi mišar frumvarp žetta aš žvķ aš innleiša tilskipun Evrópusambandsins 38/2004/ EB um rétt rķkisborgara rķkja Evrópusambandsins, og fjölskyldna žeirra, til frjįlsrar farar og dvalar. Meš breytingum žeim sem lagšar eru til į VI. kafla gildandi laga og finna mį ķ 22.–29. gr. frumvarpsins eru efnisįkvęši tilskipunarinnar innleidd ķ ķslenskan rétt. Žessi gerš veršur vęntanlega tekin upp ķ EES-samninginn meš įkvöršun ķ sameiginlegu EES-nefndinni. Meš tilskipuninni er steypt saman ķ eina gerš helstu reglum sem gilt hafa um rétt EES- og EFTA-śtlendinga til frjįlsrar farar og dvalar į Evrópska efnahagssvęšinu. Hin nżja tilskipun felur ķ sér breytingar į įkvęšum reglugeršar nr. 1612/68/EBE um frjįlsa flutninga launžega innan EB en eftirfarandi tilskipanir eru jafnframt felldar śr gildi: Tilskipun nr. 64/221/EBE um takmarkanir į för fólks vegna allsherjarreglu, öryggis eša heilbrigšis; 72/194/EBE um aš tilskipun 64/221/EBE nįi einnig til žeirra sem nota sér rétt til įframhaldandi dvalar ķ ašildarrķki eftir aš hafa starfaš ķ žvķ; 75/35/EBE um aš tilskipun 64/221/EBE nįi einnig til ašila sem stundaš hafa sjįlfstęša starfsemi og nota sér rétt til įframhaldandi dvalar ķ ašildarrķki eftir aš hafa starfaš ķ žvķ; 68/360/EBE um afnįm takmarkana į feršum og bśsetu launžega og fjölskyldna žeirra innan EB; 73/148/EBE um afnįm hafta į flutningi og bśsetu sjįlfstętt starfandi rķkisborgara ašildarrķkja EB innan bandalagsins; 73/34/EBE um rétt rķkisborgara ašildarrķkis til aš dvelja ķ öšru ašildarrķki eftir aš hafa stundaš žar sjįlfstęša starfsemi; tilskipun 75/34/EBE um rétt sjįlfstętt starfandi rķkisborgara og fjölskyldna žeirra til įframhaldandi bśsetu eftir aš žeir hafa hętt rekstri; 90/364/EBE um bśseturétt žeirra sem hafa tekjur frį öšru landi en žeir bśa ķ; 90/365/EBE um bśseturétt launžega og sjįlfstętt starfandi einstaklinga sem lįtiš hafa af störfum; og tilskipun 93/96/EBE um bśseturétt nįmsmanna.
    Hin nżja tilskipun felur ķ sér talsveršar efnisbreytingar varšandi réttinn til frjįlsrar farar og dvalar į Evrópska efnahagssvęšinu, m.a. ķ samręmi viš tślkun Evrópudómstólsins į įkvęšum um hann. Sem dęmi mį nefna aš dvalarleyfi til EES- eša EFTA-śtlendinga eru afnumin en ķ staš žeirra er EES- eša EFTA-śtlendingi gert aš skrį sig hér į landi, žvķ rétturinn til dvalar er sjįlfstęšur og ekki hįšur žvķ aš skrįningarvottorš (įšur dvalarleyfi) sé gefiš śt. Einnig er skerpt į réttindum fjölskyldumešlima EES- eša EFTA-śtlendings til aš koma meš honum og dvelja hér į landi auk žess sem kvešiš er skżrar į um takmarkanir sem ašildarrķkin mega setja um m.a. brottvķsun EES- eša EFTA-śtlendings eša ašstandenda hans. Žį er jafnframt kvešiš į um rétt EES- eša EFTA-śtlendings til varanlegrar bśsetu eftir aš hafa bśiš um įkvešinn tķma ķ öšru EES-rķki.
    Ķ žrišja lagi felur frumvarpiš ķ sér tillögu um aš miklu nįkvęmari reglur um komu og dvöl verši aš finna ķ lögunum sjįlfum, en minna svigrśm skiliš eftir fyrir stjórnvaldsreglur. Eru fjölmörg įkvęši nśgildandi reglugeršar um śtlendinga, nr. 53/2003, meš sķšari breytingum tekin upp ķ frumvarpiš. Žetta į sérstaklega viš um įkvęšin um einstaka dvalarleyfisflokka en einnig um įkvęši um vegabréfsįritanir o.fl. Meš žessu er komiš til móts viš žį gagnrżni sem fram kom žegar nśgildandi lög voru sett. Žį er žaš jafnframt til žess falliš aš styrkja žann lagaramma sem stjórnvöld sem aš žessum mįlaflokki starfa bśa viš.
    Ķ fjórša lagi eru lagšar til breytingar til aš koma til móts viš athugasemdir frį Eftirlitsstofnun EFTA (ESA).
    Um ašrar breytingar vķsast til athugasemda viš einstakar greinar frumvarpsins.

Athugasemdir viš einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1. gr.

    Ķ śtlendingalögunum er ekki aš finna skilgreiningu į žvķ hver teljist śtlendingur ķ skilningi laganna. Er lagt til aš śr žessu verši bętt meš žvķ aš ķ 1. gr. laganna verši tekiš fram aš meš śtlendingi ķ lögunum sé įtt viš hvern žann einstakling sem ekki hefur ķslenskan rķkisborgararétt. Um śtlendinga sem falla undir EES-samninginn eša stofnsamning EFTA gilda sérreglur og er skilgreiningu žess hóps aš finna ķ 35. gr. laganna. Žį er lagt til aš sama regla gildi um ķslensk loftför ķ feršum erlendis įn viškomu hér į landi og nś gildir um ķslensk skip, ž.e. aš žau falli ekki undir gildissviš laganna.
    
Um 2. gr.

    Um er aš ręša lagfęringu į oršalagi 1. mgr. 3. gr. laganna varšandi heimild dómsmįlarįšherra til aš setja nįnari reglur um heimild śtlendinga til aš koma til landsins og dveljast hér į landi. Breytingunni er ętlaš aš taka af allan vafa um žaš aš rįšherra sé m.a. heimilt aš setja frekari skilyrši fyrir veitingu dvalarleyfis og bśsetuleyfis en fram koma ķ lögunum, ef įstęša žykir til. Reynslan sżnir aš óraunhęft er aš śtiloka aš śtfęra žurfi einstök atriši meš žessum hętti.
    
Um 3. gr.

    Meš žessu įkvęši er ķ fyrsta lagi lagt til aš heiti 4. gr. laganna verši breytt ķ „landamęraeftirlit“ Oršiš vegabréfaeftirlit žykir of žröngt hugtak fyrir žį starfsemi į landamęrum sem fellur undir hugtakiš landamęraeftirlit og ekki vera ķ samręmi viš žį starfsemi sem įtt er viš. Ķ öšru lagi er lagt til aš heimild rįšherra til aš setja reglugerš um landamęraeftirlit verši skżrš, en žetta er tališ naušsynlegt vegna alžjóšlegra skuldbindinga į vettvangi Schengen-samstarfsins en žar er sérstaklega įtt viš heildarreglugerš Evrópužingsins og rįšsins nr. 562/2006 um för yfir landamęri (Schengen Borders Code), sem žegar hefur tekiš gildi. Efni žeirrar geršar, sem er mjög ķtarleg, getur tekiš breytingum og žykir rétt aš hśn sé innleidd ķ ķslenskan rétt ķ heild sinni meš reglugerš. Ķ žrišja lagi er lagt til aš felld verši brott heimild lögreglustjóra til aš veita undanžįgu frį žeirri reglu aš för yfir landamęri skuli ašeins fara fram į višurkenndum stöšum, en žetta er ķ samręmi viš kröfur framangreindrar geršar. Žęr undanžįgur sem veita mį eru tilgreindar ķ geršinni.

Um 4. gr.

    Lagt er til aš žremur nżjum mįlsgreinum, 5.–7. mgr., verši bętt viš 6. gr. um vegabréfsįritanir, en ķ nśgildandi įkvęši er ekki aš finna neina fyrirsögn um hverjir skuli fį įritun eša viš hvaša sjónarmiš skuli miša slķka įkvöršun. Ķ fyrsta lagi er lagt til aš ķ staš nśgildandi 5. mgr., sem veršur 8. mgr., komi nż mįlsgrein sem hafi aš geyma lįgmarksskilyrši fyrir śtgįfu samręmdrar vegabréfsįritunar sem gildir į öllu Schengen-svęšinu. Aš fenginni reynslu žykir naušsynlegt aš lögin sjįlf hafi aš geyma slķkt įkvęši en skilyrši žessi eru nįnast óbreytt fęrš śr 19. gr. reglugeršar um śtlendinga. Įkvęšiš er heimildarįkvęši fyrir śtgįfu vegabréfsįritunar en felur ekki ķ sér skyldu stjórnvalda til slķkrar śtgįfu enda er rétt aš hafa hugfast aš ķslensk stjórnvöld eru bundin af žeim reglum sem samžykktar hafa veriš į vettvangi Schengen-samstarfsins og af framkvęmd rķkja sem eru ķ fyrirsvari fyrir Ķsland viš śtgįfu vegabréfsįritana. Žį er ķ öšru lagi lagt til aš viš įkvęši 6. gr. bętist nż mįlsgrein sem hefur aš geyma varnagla vegna śtgįfu vegabréfsįritana ef įstęšur sem varša utanrķkisstefnu eša almannaöryggi męla gegn veitingu vegabréfsįritunar. Žessi mįlsgrein er einnig fęrš śr 19. gr. reglugeršar um śtlendinga. Ķ lokamįlsliš er žó aš finna nżmęli žess efnis aš žegar grunur leikur į aš umsękjandi um vegabréfsįritun eša barn hans muni sęta misnotkun eša ofbeldi ķ ferš sinni hingaš til lands skuli ekki veita vegabréfsįritun. Brżnt žykir aš veita stjórnvöldum sérstaka heimild til aš synja umsókn um vegabréfsįritun ef hętt er viš aš umsękjandi eša barn hans lendi ķ slķkum ašstęšum en hér er um įkvešin verndarsjónarmiš aš ręša. Ķ tilvikum žar sem slķkur grunur er uppi vęri til aš mynda hęgt aš styšjast viš sakaferil gestgjafa hér į landi sem yrši žį ķ höndum lögreglu aš kanna. Ķ einhverjum tilvikum kann slķk vitneskja aš liggja fyrir įn žess aš leita žurfi til lögreglu eftir žeim upplżsingum. Gert er rįš fyrir aš rökstuddur grunur dugi hér sem įstęša synjunar, en óįsęttanlegt er aš leggja sönnunarbyrši um žetta atriši į Śtlendingastofnun žar sem slķkt fęli ķ raun ķ sér aš žekktir ofbeldismenn gętu tęlt til sķn konur og börn ķ skjóli sönnunaröršugleika. Ķ žrišja lagi er lagt til aš rįšherra verši veitt heimild til aš setja reglur um vegabréfsįritanir, žar į mešal um frekari skilyrši fyrir veitingu vegabréfsįritunar. Auk žess er lagt til aš lögfest verši įkvešin sjónarmiš sem viš skuli miša viš mat į umsókn um vegabréfsįritun. Žykir rétt aš bęta śr žvķ aš nś er ekki aš finna neina vķsbendingu um žaš ķ settum rétti eftir hvaša sjónarmišum skuli fariš žegar umsókn um vegabréfsįritun er afgreidd utan upptalningu į nokkrum ófrįvķkjanlegum skilyršum fyrir įritun ķ nśgildandi reglugerš um śtlendinga, nr. 53/2003. Žessi sjónarmiš styšjast viš markmiš laganna yfirleitt og hafa mótast ķ framkvęmd Schengen-rķkjanna. Viš mat į einstökum atrišum er naušsynlegt aš taka tillit til reynslu og framkvęmdar annarra Schengen-rķkja, enda er stefnan aš žessu leyti ķ framkvęmd mótuš aš öllu verulegu leyti į sameiginlegum vettvangi žeirra (samsettu nefndinni). Leišir žaš af ešli samstarfsins aš mikilvęgt er aš samręmis sé gętt į žessu sviši, svo sömu skilyrši gildi um vegabréfsįritanir į Schengen-svęšinu.

Um 5. gr.

    Ķ 8. gr. laganna er fjallaš um dvöl įn dvalarleyfis. Ķ 2. mgr. 8. gr. er nś męlt fyrir um aš dönskum, finnskum, norskum og sęnskum rķkisborgurum sé heimilt aš dveljast hér į landi įn dvalarleyfis en jafnframt er gert rįš fyrir žvķ aš dómsmįlarįšherra geti sett reglur um frekari undanžįgur frį kröfu um dvalarleyfi. Žannig hefur veriš getiš um frekari undanžįgur ķ 32. gr. reglugeršar um śtlendinga, nr. 53/2003. Rétt žykir aš įkvęši um dvöl įn dvalarleyfis sé aš finna į einum staš ķ lögunum sjįlfum. Er žvķ lagt til aš žęr undanžįgur sem upp eru taldar ķ 32. gr. reglugeršarinnar verši fęršar inn ķ 2. mgr. 8. gr. laganna, auk žess sem gert er rįš fyrir tveimur nżjum undanžįgum. Undanžįga a-lišar kemur sem fyrr segir žegar fram ķ 2. mgr. 8. gr. laganna. Undanžįga b-lišar er nżmęli en įstęša žykir til aš leggja til aš śtlendingar sem öšlast hafa ķslenskan rķkisborgararétt viš fęšingu, en hafa afsalaš sér honum eša misst hann, žurfi ekki leyfi til dvalar hér į landi. Er žaš einnig til samręmis viš b-liš 14. gr. nśgildandi laga um atvinnuréttindi śtlendinga. Undanžįgur c-, e- og f-lišar eru žegar ķ reglugerš um śtlendinga og eru žęr til samręmis viš lög nr. 100/1952, um ķslenskan rķkisborgararétt. Žess ber aš geta aš ķ žeim tilvikum žegar hjśskap eša stašfestri samvist lżkur bresta forsendur fyrir undanžįgu fyrir dvalarleyfi og ber śtlendingi žį aš sękja um dvalarleyfi hafi hann hug į įframhaldandi dvöl hér į landi. Įskilnašur e-lišar um žriggja įra samfellu tekur bęši til bśsetu meš maka hér į landi og dvalarleyfis. Undanžįga d-lišar er nżmęli og er til samręmis viš lög um ķslenskan rķkisborgararétt.
     Žį er enn fremur lagt til aš reglugeršarheimild rįšherra verši fęrš ķ nżja mįlsgrein, 3. mgr., og aš jafnframt bętist viš nż mįlsgrein žess efnis aš Śtlendingastofnun sé heimilt aš gefa śt skķrteini til stašfestingar į žvķ aš śtlendingur žurfi ekki dvalarleyfi hér į landi, en slķkt skķrteini er śtlendingi ķ žeim sporum naušsynlegt til aš geta sżnt fram į aš dvöl hans hér į landi sé lögleg.

Um 6. gr.

    Įkvęši 10. gr. nśgildandi laga kvešur į um śtgįfu dvalarleyfis og aš umsókn um dvalarleyfi skuli hafa veriš samžykkt įšur en śtlendingur kemur til landsins. Ķ samręmi viš žaš sem fyrr segir um žį višleitni aš fęra meira af efnisreglum inn ķ lögin sjįlf žykir rétt aš lögin geymi nįnari įkvęši um umsóknir um dvalarleyfi og móttöku žeirra. Er žvķ lagt til aš 10. gr. fjalli eingöngu um umsókn um dvalarleyfi en įkvęši um śtgįfu komi ķ nęstu grein į eftir. Ekki er um sérstakar efnisbreytingar aš ręša heldur tilfęrslu įkvęša śr reglugerš ķ lög. Ķ nśgildandi reglugerš um śtlendinga, nr. 53/2003, er fjallaš um mįlsmešferš viš afgreišslu umsókna um dvalarleyfi ķ 39. gr. en žašan kemur hluti žeirra breytinga sem lagšar eru til meš įkvęši žessu. Įfram veršur viš žaš mišaš aš śtlendingur sem sękir um dvalarleyfi ķ fyrsta skipti skuli sękja um leyfiš til Śtlendingastofnunar įšur en hann kemur til landsins og honum verši óheimilt aš koma til landsins fyrr en umsóknin hefur veriš samžykkt. Frį žessu megi žó vķkja ef rķkar sanngirnisįstęšur męla meš eša samkvęmt reglum sem dómsmįlarįšherra setur. Ķ 2. mgr. er gert rįš fyrir aš sótt verši um dvalarleyfi į sérstöku eyšublaši og aš umsókninni skuli fylgja ljósmynd af umsękjanda og skuli hann undirrita eigin hendi umsóknina žar sem mešal annars komi fram aš hann samžykki aš gangast undir lęknisskošun innan tveggja vikna frį komu til landsins. Umsókn um dvalarleyfi skulu fylgja öll žau gögn og vottorš sem Śtlendingastofnun gerir kröfu um til stašfestingar į aš umsękjandi uppfylli skilyrši sem lög og reglugeršir kveša į um. Ķ įkvęšinu eru nefnd dęmi um hvers konar gögn geti veriš aš ręša. Žį er ķ 2. mgr. tekinn af allur vafi um aš dómsmįlarįšherra er heimilt aš setja ķ reglugerš nįnari fyrirmęli um hvaša gögn og vottorš umsękjandi skuli leggja fram meš umsókn um dvalarleyfi. Er žaš įn efa vandašri hįttur en aš leggja slķkt alfariš ķ hendur Śtlendingastofnunar.
    
Um 7. gr.

    Hér er gert rįš fyrir sérstöku įkvęši er lżtur aš śtgįfu dvalarleyfis. Er aš öllu verulegu leyti byggt į įkvęšum nśgildandi reglugeršar og nśverandi framkvęmd. Eftir aš Śtlendingastofnun hefur fariš yfir umsókn og metiš hvort skilyršum dvalarleyfis sé fullnęgt er umsóknin samžykkt meš žeim fyrirvara aš śtlendingur gangist undir lęknisskošun innan tveggja vikna frį komu hans til landsins. Eftir aš umsókn hefur veriš samžykkt, śtlendingur er kominn til landsins, hefur skilaš vottorši um lęknisskošun innan tilskilins frests og gengiš frį skrįningu heimilisfangs hér į landi, er dvalarleyfiš gefiš śt. Samžykki dvalarleyfisumsóknar felur aš žessu leyti ķ sér skilyrta veitingu leyfis žvķ ef śtlendingur gengst til aš mynda ekki undir lęknisskošun innan tilskilins frests eša ķ ljós kemur aš hann er haldinn alvarlegum smitsjśkdómi, sem getur varšaš frįvķsun skv. g-liš 1. mgr. 18. gr. laganna, veršur dvalarleyfi ekki gefiš śt. Rétt žykir aš lögin hafi aš geyma skżrt įkvęši žessa efnis. Eftir aš dvalarleyfiš hefur veriš veitt gefur Śtlendingastofnun śt skķrteini til śtlendings til stašfestingar į dvalarleyfinu meš žeim upplżsingum sem getiš er ķ įkvęšinu. Sami bśnašur er notašur viš stafręna myndatöku og viš móttöku umsókna um vegabréf fyrir ķslenska borgara. Lagt er til aš veita rįšherra heimild til aš męla fyrir um aš upplżsingar į korti, auk fingrafara handhafa, verši skrįšar ķ örflögu į kortinu. Um er aš ręša sambęrilegar kröfur og geršar eru viš śtgįfu vegabréfa og er įkvęšiš um skrįningu fingrafara į kortiš sambęrilegt viš 3. mgr. 3. gr. laga nr. 136/1998, um vegabréf, sbr. 3. gr. laga nr. 72/2006. Žess er aš vęnta aš į vettvangi Schengen-rķkjanna verši į allra nęstu missirum samžykktar reglur um śtgįfu dvalarleyfiskorta meš žessu sniši og nżtist sami bśnašur og sama starfsfólk viš skrįningu umsókna og framleišslu žeirra og sinnir vegabréfaumsóknum og framleišslu.

Um 8. gr.

    Lagt er til aš geršar verši talsveršar breytingar į 11. gr. laganna sem ber nś yfirskriftina Skilyrši dvalarleyfis. Žó nokkuš hefur boriš į žeim misskilningi aš nęgilegt sé aš śtlendingur uppfylli žau skilyrši sem fram koma ķ nśgildandi įkvęši 11. gr. en raunin er sś aš įkvęšiš hefur ašeins aš geyma grunnskilyrši dvalarleyfis sem įvallt verša aš vera uppfyllt žegar sótt er um dvalarleyfi, óhįš tilgangi dvalar og įšur en metiš er hvort sérstökum skilyršum dvalarleyfis sé fullnęgt. Er žvķ lagt til aš įkvęšiš beri nś yfirskriftina Grunnskilyrši dvalarleyfis til aš endurspegla nęgilega vel hvers ešlis skilyršin eru sem žar koma fram. Lagt er til aš 1. mgr. haldist óbreytt aš mestu leyti fyrir utan oršalagsbreytingu og nżjan c-liš um aš śtlendingur samžykki aš gangast undir lęknisskošun innan tveggja vikna frį komu til landsins. Žį er lagt til aš 2. og 3. mgr. nśgildandi 11. gr. verši fęršar ķ sérstök įkvęši ķ 12. gr. laganna eins og nįnar veršur vikiš aš sķšar, en aš ķ nżrri 2. mgr. verši fjallaš nįnar um framfęrslu skv. a-liš 1. mgr. Žar er um aš ręša tilfęrslu įkvęšis śr 42. gr. reglugeršar um śtlendinga yfir ķ lögin. Įstęša er til aš geta žess aš įbyrgšaryfirlżsing eša greišslur žrišja ašila, t.d. ęttmennis śtlendings, eru ekki lagšar til grundvallar viš mat į framfęrslu śtlendings žar sem slķkt er ekki višurkennt sem trygg framfęrsla. Er hér einkum įtt viš tilvik žar sem ekki er framfęrsluskylda į milli ašila lögum samkvęmt.
    Žį er lagt til aš ķ nżrri 3. mgr. verši lögfest heimild fyrir Śtlendingastofnun til aš veita śtlendingi dvalarleyfi ķ sérstökum undanžįgutilvikum žrįtt fyrir aš hann uppfylli ekki skilyrši dvalarleyfis skv. 12. gr. – 12. gr. e eša 13. gr. laganna. Žaš er žó skilyrši fyrir veitingu slķks dvalarleyfis samkvęmt įkvęši žessu aš skilyrši 1. og 2. mgr. séu uppfyllt og aš tilgangur dvalar sé lögmętur og sérstakur. Sem dęmi mį nefna aš undir žetta įkvęši gętu falliš nunnur og trśbošar sem koma hingaš til lands, sem og śtlendingur sem hefur sérstök tengsl viš landiš. Dęmi um śtlending sem hefur sérstök tengsl viš landiš er śtlendingur sem į von į barni meš ķslenskum rķkisborgara og er ķ sambśš meš honum, en getur ekki fengiš dvalarleyfi į grundvelli 13. gr. laganna. Žar sem um undanžįguįkvęši er aš ręša ber aš tślka žaš žröngri skżringu.

Um 9. gr.

    Lagt er til aš įkvęši nśgildandi 12. gr. laganna verši fęrt til ķ nżja grein, 51. gr. a, og jafnframt er lagfęrš tilvķsun ķ 11. gr. gildandi laga um dvalarleyfi af mannśšarįstęšum sem samkvęmt frumvarpinu veršur ķ 12. gr. f.

Um 10. gr.

    Lagt er til aš bętt verši ķ lögin įtta nżjum greinum, 12. gr. – 12. gr. g, um dvalarleyfisflokka. Slķkt er nżmęli žar sem lögin nś hafa ekki aš geyma įkvęši um mismunandi dvalarleyfisflokka. Breytingarnar eru lagšar til nś til samręmis viš frumvarp félagsmįlarįšherra žar sem flokkum atvinnuleyfa er fjölgaš en rétt žykir aš męlt sé fyrir um samsvarandi dvalarleyfisflokka ķ lögunum sjįlfum. Žį er einnig lagt til aš 2. mgr. 11. gr. nśgildandi laga um dvalarleyfi į grundvelli mannśšarsjónarmiša verši fęrš meš žeim greinum sem fjalla um dvalarleyfisflokkana og verši 12. gr. f. Sama į viš um brįšabirgšadvalarleyfi sem nś er ķ 3. mgr. 11. gr. laganna en veršur 12. gr. g. Um alla flokkana į žaš viš aš ķ įkvęšunum koma fram skilyrši sem m.a. žurfa aš vera uppfyllt en gert er rįš fyrir aš rįšherra geti sett frekari skilyrši ķ reglugerš ef naušsynlegt žykir į grundvelli reglugeršarheimildar ķ 3. gr. laganna.
    Gert er rįš fyrir aš ķ 12. gr. verši aš finna įkvęši um dvalarleyfi vegna starfs sem krefst sérfręšižekkingar. Įkvęšiš męlir fyrir um hvaša skilyrši žurfi m.a. aš vera uppfyllt. Gildistķmi leyfisins mundi fylgja gildistķma atvinnuleyfisins nema ašrar įstęšur myndu męla meš skemmri gildistķma, t.d. gildistķmi vegabréfs. Aš lokum er lagt til aš dvalarleyfiš geti oršiš grundvöllur bśsetuleyfis, en gert er rįš fyrir aš samsvarandi atvinnuleyfi geti veriš grundvöllur óbundins atvinnuleyfis.
    Ķ 12. gr. a er gert rįš fyrir įkvęši um dvalarleyfi vegna skorts į vinnuafli hér į landi. Hér er um aš ręša leyfi sem er hlišstętt tķmabundnu atvinnuleyfi vegna skorts į vinnuafli žannig aš dvalarleyfi samkvęmt įkvęši žessu veršur ekki veitt nema samsvarandi atvinnuleyfi hafi įšur veriš veitt. Gert er rįš fyrir aš į grundvelli žessa įkvęšis verši einnig veitt dvalarleyfi žegar Vinnumįlastofnun hefur veitt tķmabundiš atvinnuleyfi til sérhęfšra starfsmanna į grundvelli žjónustusamnings. Gildistķmi slķks leyfis mundi įvallt fylgja gildistķma atvinnuleyfis og žvķ aš jafnaši ekki vera veitt til lengri tķma en sex mįnaša į grundvelli sama žjónustusamnings. Įkvęši 12. gr. a męlir aš öšru leyti fyrir um skilyrši sem žurfa aš vera uppfyllt. Žegar um er aš ręša dvalarleyfi vegna atvinnuleyfis į grundvelli 9. gr. laga um atvinnuréttindi śtlendinga, eins og frumvarp félagsmįlarįšherra um breytingu į lögum um atvinnuréttindi śtlendinga gerir rįš fyrir, mundi gildistķmi leyfisins almennt einnig fylgja gildistķma atvinnuleyfisins nema ašrar įstęšur męltu meš skemmri gildistķma, t.d. gildistķmi vegabréfs. Ķ samręmi viš viškomandi atvinnuleyfi er gert rįš fyrir aš hér sé um aš ręša leyfi sem ekki er unnt aš endurnżja nema ķ takmarkašan tķma. Ekki er gert rįš fyrir aš dvalarleyfi į žessum grunni geti oršiš grundvöllur bśsetuleyfis.
    Lagt er til aš ķ 12. gr. b verši aš finna įkvęši um dvalarleyfi ķžróttafólks, ž.e. komi śtlendingur til starfa hér į landi sem ķžróttamašur eša žjįlfari hjį ķžróttafélagi innan Ķžrótta- og Ólympķusambands Ķslands. Gildistķmi leyfisins mundi fylgja gildistķma atvinnuleyfisins. Ķ frumvarpi félagsmįlarįšherra til breytinga į lögum um atvinnuréttinda śtlendinga er ekki gert rįš fyrir aš atvinnuleyfi ķžróttafólks geti oršiš grundvöllur óbundins atvinnuleyfis og er lagt til hér aš samsvarandi dvalarleyfi ķžróttafólks geti ekki heldur oršiš grundvöllur bśsetuleyfis.
    Įkvęši 12. gr. c felur ķ sér nżmęli en gert er rįš fyrir aš heimilt sé aš veita śtlendingi dvalarleyfi hér į landi į grundvelli samnings sem Ķsland hefur gert viš annaš rķki um dvöl rķkisborgara žess hér į landi ķ žeim tilgangi aš kynna sér landiš og menningu žess. Er hér einkum įtt viš samninga sem ętlaš er aš veita ungu fólki į aldrinum 18–26 įra tękifęri til aš auka vķšsżni sķna meš žvķ aš gefa žvķ kost į aš kynna sér lķfshętti og višhorf annarra žjóša ķ leik og starfi. Slķkir samningar eru žekktir mešal annarra vestręnna žjóša, svo sem žar sem ungu fólki į tilteknu aldursbili er veitt fęri į aš dvelja ķ hįmarki eitt įr ķ samningsrķki og kynnast menningu, žjóš og störfum (Working holidays). Gert er rįš fyrir aš įkvęši 11. gr. um grunnskilyrši dvalarleyfis yršu įvallt aš vera uppfyllt auk žeirra reglna sem um slķka dvöl mundu gilda samkvęmt įkvöršun dómsmįlarįšherra. Žį er žaš skilyrši aš śtlendingi hafi ekki įšur veriš veitt dvalarleyfi į žessum grundvelli hér į landi.
    Ķ 12. gr. d er gert rįš fyrir dvalarleyfi vegna vistrįšningar („au-pair“). Ķ nśgildandi lögum er ekki įkvęši um dvalarleyfi vegna vistrįšningar žó aš slķk leyfi hafi veriš veitt fram til žessa samkvęmt reglugerš um śtlendinga. Ķ lögum um atvinnuréttindi śtlendinga hefur hins vegar fram til žessa veriš aš finna įkvęši um atvinnuleyfi vegna vistrįšningar. Žaš įkvęši byggist į samningi Evrópurįšsins um „au pair“-rįšningar žar sem slķk rįšning er skilgreind sem „tķmabundin móttaka fjölskyldna, ķ skiptum fyrir įkvešna žjónustu, į ungum, erlendum einstaklingum, sem koma til žess aš auka tungumįlakunnįttu sķna og jafnvel faglega žekkingu, jafnframt žvķ aš vķkka menningarlegan sjóndeildarhring sinn meš žvķ aš öšlast meiri žekkingu į landi žvķ sem žeir koma til“. Samkvęmt žeirri skilgreiningu er žvķ um aš ręša eins konar menningarskiptasamning sem hvorki fellur undir skilgreiningar um nįmsmenn né almenna starfsmenn. Er žvķ tališ heppilegra aš vegna dvalar śtlendings vegna vistrįšningar verši einungis veitt dvalarleyfi en ekki atvinnuleyfi žar sem ekki er um starf aš ręša sem lżtur hefšbundnum vinnumarkašssjónarmišum. Žess misskilnings hefur oft į tķšum gętt aš śtlendingur ķ vistrįšningu megi starfa į almennum markaši en sś hefur ekki veriš raunin. Žį er ekki gert rįš fyrir aš śtlendingar komi ķ framangreindum tilgangi til aš dvelja į heimili ęttmenna enda veršur vart séš aš meš žvķ vęri žeim tilgangi nįš sem bżr aš baki slķkri dvöl. Žrįtt fyrir aš framvegis verši ašeins gert rįš fyrir aš veitt verši dvalarleyfi vegna vistrįšningar en ekki atvinnuleyfi munu svipuš skilyrši gilda įfram fyrir slķkri dvöl, ž.e. skilyrši er snśa aš śtlendingi sjįlfum, kjörum hans, vistfjölskyldu o.fl. Tilgangur vistrįšningar er eins og fyrr segir fyrst og fremst menningarlegur og vinnuframlag hins vistrįšna sętir takmörkunum. Er žvķ bęši gert rįš fyrir aš virkur vinnutķmi verši ekki lengri en fimm tķmar į dag eša 30 vinnustundir į viku og aš hinn vistrįšni fįi nęgjanlegan tķma til ķslenskunįms sem og til aš sinna menningarlegum og faglegum įhugamįlum sķnum. Gert er rįš fyrir aš nešri aldursmörkin verši mišuš viš įtjįn įra afmęlisdag śtlendingsins viš umsókn, žannig aš śtlendingurinn sé oršinn fullra 18 įra žegar sótt er um tķmabundiš dvalarleyfi į grundvelli įkvęšis žessa. Enn fremur er lagt til aš efri aldursmörkin verši mišuš viš aš sótt sé um leyfi įšur en śtlendingurinn verši 25 įra žannig aš tryggt sé aš hann ljśki vistinni į 26. aldursįri. Žį er eingöngu kvešiš į um lįgmarksfjįrhęš vasapeninga ķ staš launa en fęši og hśsnęši er įn endurgjalds. Žį skal hinn vistrįšni hafa sérherbergi til afnota. Ķ ljósi tilgangs dvalar žeirra er rįša sig ķ vist į heimili hér į landi er ekki gert rįš fyrir aš hinn vistrįšni dveljist į landinu lengur en eitt įr. Er žvķ mišaš viš aš hinn vistrįšni snśi aftur til heimalands sķns aš dvalartķma loknum en ekki veršur unnt aš endurnżja dvalarleyfi vegna vistrįšningar. Gert er rįš fyrir aš dómsmįlarįšherra setji nįnari reglur um skilyrši er snśa aš dvöl samkvęmt įkvęši žessu.
    Įkvęši 12. gr. e kvešur į um dvalarleyfi śtlendings vegna nįms hér į landi. Įkvęšiš felur ekki ķ sér verulegar efnislegar breytingar heldur er lagt til aš lögfest verši sś framkvęmd sem višhöfš hefur veriš fram til žessa varšandi nįmsmenn. Er įréttaš ķ įkvęšinu aš erlendur nįmsmašur verši aš fullnęgja žeim kröfum sem geršar eru ķ fyrirhugušu nįmi hans um undirbśning enda telst žaš grundvallarforsenda fyrir žįtttöku hans ķ nįminu. Ķ sķšari mįlsliš 3. mgr. er aš finna nżmęli varšandi stöšu žeirra ungmenna sem koma til landsins til dvalar į grundvelli 13. gr. laganna. Viš 18 įra aldur eiga ungmenni sem hafa komiš skömmu fyrir žaš aldursmark į forsendum fjölskyldusameiningar ekki lengur sama rétt til dvalar į grundvelli 13. gr. Ekkert er žvķ til fyrirstöšu samkvęmt nśgildandi lögum um śtlendinga aš gefa śt nįmsmannaleyfi vegna išnnįms žeim til handa, ellegar aš veita žeim dvalarleyfi į grundvelli atvinnužįtttöku ef žeir hafa veriš į vinnumarkaši. Oft stunda žau ungmenni sem hér um ręšir hins vegar nįm viš framhaldsskóla og er meš žessu įkvęši leitast viš aš tryggja žeim rétt til įframhaldandi dvalar į grundvelli nįmsmannaleyfis žrįtt fyrir aš nįmiš mundi ekki teljast fullnęgjandi sem grundvöllur nįmsdvalar aš öšrum kosti. Loks er lagt til aš viš fyrstu endurnżjun dvalarleyfis nįmsmanns verši veitt aukiš svigrśm viš mat į višunandi nįmsįrangri žannig aš mišaš sé viš aš śtlendingur hafi a.m.k. lokiš 50% af fullu nįmi. Er žannig komiš til móts viš žį erlendu nema sem kunna af żmsum įstęšum aš eiga erfitt meš aš fóta sig ķ nįminu į fyrstu mįnušunum ķ nżju landi og viš nżjar ašstęšur.
    Ķ 12. gr. f er ekki um aš ręša efnislega breytingu heldur er įkvęši žessa efnis aš finna ķ nśgildandi 2. mgr. 11. gr. Gert er rįš fyrir aš įfram geti Śtlendingastofnun veitt śtlendingi dvalarleyfi hér į landi žótt ekki sé fullnęgt öllum skilyršum 11. gr. ef rķk mannśšarsjónarmiš standa til žess. Rétt er aš įrétta aš um undanžįguheimild er aš ręša og er gert rįš fyrir aš hvert tilvik sem til įlita kemur verši skošaš sérstaklega. Viš skošun į žvķ hvort til greina komi aš beita įkvęšinu er lagt ķ hendur stjórnvalda aš meta hversu langt eigi aš ganga ķ aš heimila undanžįgu frį skilyršum 11. gr. enda eru forsendur ķ mįlum misjafnar hverju sinni. Žį er ķ įkvęšinu gert rįš fyrir aš viš endurnżjun leyfis samkvęmt įkvęšinu verši upphaflegar forsendur fyrir veitingu dvalarleyfis į grundvelli žess įfram aš vera til stašar. Žį er gert rįš fyrir aš įkvęšiš geti oršiš grundvöllur bśsetuleyfis en til žess aš svo geti oršiš žarf viškomandi aš fullnęgja öllum skilyršum 15. gr.
    Ķ 12. gr. g er aš finna įkvęši 3. mgr. 11. gr. nśgildandi laga um brįšabirgšadvalarleyfi įsamt žeim skilyršum sem fram koma ķ 46. gr. reglugeršar um śtlendinga vegna slķks leyfis. Til višbótar viš žau skilyrši sem žar koma fram er lagt til aš bętt verši inn skilyrši um aš śtlendingur hafi veitt upplżsingar og atbeina sinn til aš ašstoša viš śrlausn mįls. Er žaš til samręmis viš žaš sem fram kemur um tilgang įkvęšisins ķ greinargerš meš frumvarpi žvķ er varš aš lögum nr. 96/2002. Žį er lagt til ķ 2. mgr. aš Śtlendingastofnun verši veitt heimild til aš vķkja frį skilyršum 1. mgr. žegar sérstaklega stendur į. Er t.d. įtt viš tilvik žegar öll skilyrši nema skilyrši b-lišar eru uppfyllt og ekki tekst aš afla feršaskilrķkja fyrir viškomandi en ómöguleikann er ekki aš rekja til śtlendingsins sjįlfs heldur yfirvalda heimalands. Žykir ekki sanngjarnt aš lįta śtlendinginn gjalda žess og vęri Śtlendingastofnun žį heimilt aš gefa śt brįšabirgšadvalarleyfi. Įkvęši 3. mgr. lżtur aš gildistķma brįšabirgšadvalarleyfa en 4. mgr. er óbreytt frį 3. mgr. 11. gr. nśgildandi laga. Skv. 5. mgr. er sķšan tekiš fram aš brįšabirgšadvalarleyfi geti ekki oršiš grundvöllur bśsetuleyfis.

Um 11. gr.

    Hér er lagt til aš geršar verši töluveršar breytingar į 13. gr. nśgildandi śtlendingalaga um dvalarleyfi fyrir ašstandendur. Ķ fyrsta lagi er lögš til oršalagsbreyting į 1. mgr. žannig aš ljóst sé hvers konar dvalarleyfi sį śtlendingur sem hér dvelst og ašstandandi hyggst leiša rétt sinn af žarf aš hafa til aš įkvęšiš komi til įlita. Žį er einnig gert rįš fyrir samkvęmt įkvęšinu aš nįnustu ašstandendur erlendra doktorsnema geti fengiš dvalarleyfi hér į landi į grundvelli 13. gr. Žį tillögu er aš rekja til samnings menntamįlarįšherra viš Hįskóla Ķslands um kennslu og rannsóknir viš Hįskólann til įrsins 2011, sem undirritašur var ķ janśarmįnuši 2007. Eitt af markmišum žess samnings er aš styrkja stöšu hįskólans ķ alžjóšlegu umhverfi hįskólamenntunar. Er m.a. stefnt aš žvķ aš stórefla rannsóknatengt framhaldsnįm viš Hįskólann meš žvķ aš auka fjölda brautskrįšra doktora. Vitaš er aš doktorsnemar eru oftar en ekki fjölskyldufólk og ef stefnan er aš laša aš erlenda doktorsnema er ljóst aš gera veršur žeim kleift aš koma meš fjölskyldur sķnar, žrįtt fyrir aš um tķmabundna dvöl sé aš ręša. Er žessari tillögu ętlaš aš koma til móts viš žessa stefnumótun menntamįlarįšherra. Įskilnašur 1. mgr. um bśsetu hér į landi į bęši viš um ķslenska rķkisborgara og ašra norręna rķkisborgara.
    Ķ 2. mgr. er lögš til sś breyting aš ungur aldur komi ekki fortakslaust ķ veg fyrir aš dvalarleyfi verši reist į hjśskap. Er žvķ lagt til aš 24 įra aldursmark verši fellt śr skilgreiningu įkvęšisins į nįnasta ašstandanda. Hins vegar er lagt til aš ķ 3. mgr. komi nżr mįlslišur žess efnis aš ef annar makinn er 24 įra eša yngri skuli įvallt kanna hvort žau tilvik sem um getur ķ žvķ įkvęši séu til stašar. Meš žessari breytingu er löggjöfin fęrš til žeirrar framkvęmdar sem hefur veriš fest ķ sessi eftir aš svonefnd 24 įra regla var lögfest meš lögum nr. 20/2004. Hefur Śtlendingastofnun višhaft žaš verklag aš kanna hvert mįl sérstaklega, en ef til hjśskapar hefur veriš stofnaš meš ešlilegum hętti hafa dvalarleyfi maka veriš reist į atvinnužįtttöku eša nįmi viškomandi ellegar einhverjum öšrum grunni. Rétt žykir aš įfram verši višhöfš sérstök ašgįt viš veitingu dvalarleyfis žegar maki er yngri en 24 įra žannig aš kannaš verši hvort įstęša sé til aš ętla aš um mįlamynda- eša naušungargerning sé aš ręša. Meš žessu móti er tališ aš tryggt sé eftir föngum aš stašinn sé vöršur um hagsmuni žeirra sem telja mį minni mįttar vegna ungs aldurs, įn žess aš lagatextinn gefi til kynna aš hjśskapur slķkra einstaklinga sé almennt ekki višurkenndur sem lögmętur grundvöllur bśsetu hér į landi. Žį eru lagšar til einfaldar oršalagsbreytingar žannig aš ķ staš oršanna „nišjar“ komi „börn“ og ķ staš oršanna „aš fešgatali“ komi „ķ beinan legg“. Žį žykir rétt aš hnykkja į žeirri framkvęmd laganna aš um sé aš ręša börn viškomandi sem hann hafi forsjį fyrir. Fari foreldrar sameiginlega meš forsjį barns og hitt foreldriš sękir ekki um dvalarleyfi įsamt barninu žį leišir žaš af reglum um sameiginlega forsjį aš samžykki hins foreldrisins veršur aš liggja fyrir ef unnt į aš vera aš veita barninu dvalarleyfi į grundvelli įkvęšisins.
    Žį er lagt til aš viš sķšasta mįlsliš 3. mgr. verši bętt nżjum mįlsliš žar sem tekinn verši af allur vafi um aš ef stofnun hjśskapar eša stašfestrar samvistar brżtur ķ bįga viš allsherjarreglu og meginreglur ķslenskra laga sé ekki um gildan gerning aš ręša og hann veiti žar af leišandi ekki rétt til dvalarleyfis. Žetta į t.d. viš um hjónavķgslu ef hjónin eša annaš žeirra voru börn eša žegar annaš eša hvorugt hjóna var višstatt athöfnina (svokallašar fulltrśagiftingar). Sama gildir um hjónavķgslu ef vķgslumašur hafši ekki réttindi til athafnarinnar (vķgsluheimild) ķ žvķ landi žar sem vķgslan fór fram og žegar stofnaš er til tvķkvęnis. Meš broti į allsherjarreglu eša meginreglum laga (ordre public), ķ alžjóšlegum einkaréttarlegum skilningi, er įtt viš gerning sem stofnaš er til ķ einu landi en talinn er strķša svo gegn réttarreglum annars lands žar sem beita į honum aš rétt žykir aš virša hann aš vettugi.
    Įkvęši 4. mgr. er nżmęli. Lagt er til aš śtlendingur fįi ekki śtgefiš dvalarleyfi į grundvelli 13. gr. ef fyrir liggur aš sį sem hann hyggst leiša rétt sinn af hér į landi hefur fengiš dóm eša žurft aš sęta öryggisrįšstöfun fyrir brot į įkvęšum XXI.–XXIV. kafla almennra hegningarlaga. Įkvęšinu er fyrst og fremst ętlaš aš vera stoš ķ barįttunni gegn mansali og heimilisofbeldi og į sér fyrirmynd m.a. ķ dönskum og norskum lögum. Įkvęšiš ķ frumvarpi žessu spannar žó yfir styttra tķmabil en žaš danska en nęr yfir fleiri brotaflokka. Norska įkvęšiš er einnig sett fram meš öšrum hętti žó aš žaš feli ķ sér sömu verndarsjónarmiš. Reynslan hefur sżnt aš öšru hvoru koma upp tilvik žar sem ašalhvati umsękjanda fyrir aš ganga ķ hjśskap meš ašila bśsettum hér į landi er aš eignast möguleika į bęttum lķfskjörum fyrir sig og e.t.v. börn sķn. Ķ sumum tilvikum verša hinir sömu einstaklingar fórnarlömb ofbeldis og sęta misnotkun į heimilinu. Oftast er žį um aš ręša tilvik žar sem umsękjandi er kvenkyns en karlkyns maki er bśsettur hér į landi. Žegar fyrir liggur vitneskja um aš nįnasti ašstandandi hér į landi hefur veriš dęmdur fyrir brot į įkvęšum XXI.–XXIV. kafla almennra hegningarlaga į sķšustu fimm įrum žykir įstęša til aš ętla aš umsękjandi geti vegna žeirra brota veriš ķ sérstakri hęttu į aš verša sjįlfur fyrir ofbeldi eša sęta misnotkun af hįlfu ašstandandans. Į hinn bóginn er ljóst aš slķk synjun getur ķ einstökum tilvikum veriš mjög ķžyngjandi ķ samanburši viš žį hęttu sem er į feršum. Er žvķ lagt til aš įkvęši 4. mgr. feli jafnframt ķ sér žann varnagla aš ekki skuli synja umsóknar um dvalarleyfi ef synjunin mundi fela ķ sér ósanngjarna rįšstöfun gagnvart žeim sem brotiš framdi eša nįnustu ęttingjum hans. Viš matiš veršur m.a. aš taka miš af žvķ hvers ešlis og hversu alvarlegt brotiš er, hverjum žaš beindist gegn og hvort um ķtrekun brota sé aš ręša. Ef brot var ekki alvarlegt, beindist ekki gegn heimilisfólki og hefur ekki veriš ķtrekaš yrši litiš svo į aš synjunin mundi fela ķ sér ósanngjarna rįšstöfun gagnvart viškomandi eša nįnustu ęttingjum hans. Žį veršur aš gera greinarmun į žeim mįlum žar sem umsękjandi hefur bśiš ķ sķnu heimarķki meš ašstandanda og žeir vilja flytjast saman til Ķslands og žeim tilvikum žar sem menn meš ofbeldisferil vilja stofna nżja fjölskyldu meš maka sem žeir hafa ekki bśiš meš įšur. Ef um er aš ręša sameiningu fjölskyldufólks sem įšur hefur bśiš saman um nokkurt skeiš mundi skilyršiš um ósanngjarna rįšstöfun oftast vera tališ fyrir hendi.
    Įkvęši 5. mgr. lżtur aš gildistķma dvalarleyfis en meš 6. mgr. er lagt til aš dvalarleyfi samkvęmt įkvęšinu geti ekki oršiš grundvöllur bśsetuleyfis nema sį śtlendingur sem ašstandandi leišir rétt sinn af hafi sjįlfur dvalarleyfi sem getur oršiš grundvöllur bśsetuleyfis, eša bśsetuleyfi. Ekki er um aš ręša nżmęli heldur hefur framkvęmdin hingaš til veriš meš žessum hętti. Rétt žykir aš hafa įkvęši žessa efnis ķ lögunum til aš koma ķ veg fyrir aš ašstandandi geti haft betri rétt en sį sem hann leišir rétt sinn af.

Um 12. gr.

    Lagt er til aš įkvęši 14. gr. verši breytt žannig aš 2. mgr. er felld brott žar sem ķ frumvarpinu, sbr. 10. gr., er tekiš fram sérstaklega viš hvern dvalarleyfisflokk hver gildistķmi leyfisins skuli vera og hvort endurnżjun sé heimil. Brżnt žykir aš įrétta aš śtlendingi ber aš sękja um endurnżjun dvalarleyfis fjórum vikum įšur en leyfi hans rennur śt. Geri hann žaš er honum heimil įframhaldandi dvöl į landinu mešan umsókn hans er til mešferšar en aš öšrum kosti er gert rįš fyrir aš śtlendingur žurfi aš vera staddur erlendis į mešan umsóknin er til mešferšar, lķkt og žegar umsókn um fyrsta leyfi er afgreidd. Ef afsakanlegt er aš umsókn berst ekki innan tilskilins frests getur Śtlendingastofnun žó heimilaš śtlendingi įframhaldandi dvöl į landinu. Sem dęmi um afsakanleg tilvik mį nefna ef śtlendingur hefur veriš alvarlega veikur eša hann hefur af óvišrįšanlegum įstęšum žurft aš fara fyrirvaralaust til heimalands įn žess aš hafa tök į aš leggja inn umsókn um endurnżjun. Sem dęmi um tilvik sem ekki falla undir greinina er ef śtlendingur ber žvķ viš aš hann hafi ekki vitaš aš leyfi hans vęri aš renna śt eša aš umbošsmašur hans hafi gert mistök. Ef śtlendingur sękir of seint um endurnżjun dvalarleyfis, ž.e. eftir aš leyfi hans rennur śt, veršur litiš svo į aš um fyrsta leyfi sé aš ręša og hefst talning ķ bśsetuleyfi upp į nżtt. Įkvęši 4. mgr. felur ekki ķ sér efnislegt nżmęli heldur er um aš ręša tilfęrslu śr reglugerš ķ lög. Žó er hnekkt į žvķ aš Śtlendingastofnun tekur almennt įkvöršun um nišurfellingu leyfis og gilda žį reglur stjórnsżslulaga um mešferš mįls. Ef leyfishafi hefur flutt lögheimili sitt og hefur dvalist lengur en žrjį mįnuši erlendis fellur leyfiš sjįlfkrafa nišur įn žess aš stofnunin taki um žaš sérstaka įkvöršun.

Um 13. gr.

    Lagšar eru til nokkrar breytingar į įkvęši 15. gr. um bśsetuleyfi. Ķ fyrsta lagi er lagt til aš tķmamark žaš sem śtlendingur žarf aš hafa tķmabundiš dvalarleyfi įšur en hann getur sótt um bśsetuleyfi verši fęrt śr žremur įrum ķ fjögur. Hefur veriš tekiš tillit til reglna į Noršurlöndunum žar sem tķmamarkiš er aš jafnaši allt aš sjö įr ķ Danmörku, fimm įr ķ Svķžjóš og fjögur įr ķ Finnlandi. Žykir tķmabęrt aš fęra tķmamarkiš hér į landi nęr žvķ sem tķškast į Noršurlöndunum.
    Ķ öšru lagi er lögš til breyting į uppsetningu įkvęšis 1. mgr. meš žvķ aš taka inn ķ įkvęšiš upptalningu į helstu skilyršum fyrir veitingu bśsetuleyfis. Skilyrši a-lišar og b-lišar eru žegar aš finna ķ 1. mgr. 15. gr. Skilyrši c-lišar er nżmęli en įkvęši žessa efnis hefur skort ķ lögin til aš taka af allan vafa um žaš grundvallarskilyrši fyrir veitingu bśsetuleyfis aš śtlendingur hafi getaš og muni geta framfleytt sér į Ķslandi meš löglegum hętti. Žį er lögfest heimild fyrir Śtlendingastofnun aš afla gagna til aš ganga śr skugga um aš skilyršiš sé uppfyllt. Ķ įkvęšinu eru einnig taldar upp greišslur sem ekki teljast trygg framfęrsla ķ skilningi įkvęšisins og er žaš til samręmis viš žaš sem lagt er til ķ 11. gr. og kemur žegar fram ķ reglugerš um śtlendinga. Hins vegar er gert rįš fyrir svigrśmi fyrir Śtlendingastofnun ķ undantekningartilvikum til aš taka tillit til žess žegar śtlendingur hefur žegiš slķkar greišslur ašeins ķ skamman tķma, t.d. vegna veikinda eša slyss viškomandi śtlendings. Skilyrši d-lišar er nżmęli en gert er rįš fyrir aš śtlendingur žurfi aš hafa dvalist fjögur įr į sama dvalargrundvelli hér į landi. Meš žessu verši tryggt aš nęgileg festa sé komin į dvöl hans og grundvöll hennar hér į landi įšur en hann getur fengiš ótķmabundiš dvalarleyfi. Skilyrši e-lišar er einnig nżmęli en rétt žykir aš śtlendingur geti ekki fengiš bśsetuleyfi ef hann į ólokiš mįli ķ refsivörslukerfinu žar sem hann er grunašur eša sakašur um refsiverša hįttsemi. Gert er rįš fyrir aš Śtlendingastofnun afli naušsynlegra upplżsinga til aš ganga śr skugga um hvort svo hįtti til. Skilyršiš e-lišar tengist skilyrši b-lišar aš žvķ leyti aš ef skilyrši e-lišar er ekki uppfyllt gętu legiš fyrir įstęšur sem valdiš geta brottvķsun śtlendings skv. 20. gr. laganna. Hér er enn fremur horft til samręmingar laganna viš lög um ķslenskan rķkisborgararétt.
    Ķ žrišja lagi er lagt til aš nżtt įkvęši komi ķ 3. mgr. varšandi heimild til aš veita bśsetuleyfi til barns sem fęšist hérlendis žegar forsjįrforeldri sjįlft hefur bśsetuleyfi. Er įkvęšinu ętlaš aš tryggja stöšu barns viš žęr ašstęšur svo žaš njóti sömu dvalarréttinda og forsjįrforeldri žess.
    Ķ fjórša lagi er lagt til aš 4. mgr. verši samręmd 14. gr. eins og lagt er til aš henni verši breytt ķ frumvarpi žessu. Žį er lagt til aš ķ 5. mgr. verši kvešiš į um nišurfellingu bśsetuleyfis žegar leyfishafi hefur dvalist erlendis lengur en 18 mįnuši. Ekki er um nżmęli aš ręša heldur tilfęrslu śr reglugerš ķ lögin sjįlf eins og ķ 11. gr. frumvarpsins. Śtlendingastofnun tekur įkvöršun um nišurfellingu leyfis og gilda žį reglur stjórnsżslulaga um mešferš mįls. Ef lögheimili leyfishafa hefur veriš skrįš erlendis lengur en 18 mįnuši erlendis fellur leyfiš sjįlfkrafa nišur įn žess aš stofnunin taki um žaš sérstaka įkvöršun.
    Ķ fimmta lagi er lagt til aš kvešiš verši į um śtgįfu bśsetuleyfis ķ 6. mgr. Önnur įkvęši 15. gr. haldast óbreytt.

Um 14. gr.

    Lagt er til aš viš 16. gr. laganna bętist nż mįlsgrein sem tekur af allan vafa um žaš aš śtlendingur sem aflaš hefur leyfis į grundvelli rangra upplżsinga eša hefur leynt atvikum viš leyfisveitinguna, skuli vera eins settur og ef leyfi hefši ekki veriš gefiš śt. Dvöl į grundvelli dvalarleyfis sem veršur afturkallaš telst žvķ ekki til dvalartķma į Ķslandi ef byggt er į slķku leyfi viš umsókn um bśsetuleyfi. Veršur aš teljast óešlilegt aš śtlendingur sem aflaš hefur leyfis į žennan hįtt geti aš einhverju marki öšlast betri rétt en sį sem aldrei hefur fengiš śtgefiš leyfi.
    
Um 15. gr.

    Hér er lagt til aš lögfest verši sérstök reglugeršarheimild fyrir dómsmįlarįšherra til aš setja nįnari reglur um endurkomubann en hefur veriš aš finna ķ gildandi regluverki fram til žessa. Er sérstaklega ętlast til aš gildandi framkvęmd um įkvöršun į lengd endurkomubanns verši fęrš ķ reglugerš til aš stušla aš auknu gagnsęi fyrir žį śtlendinga sem sęta brottvķsun og til aš tryggja samręmi ķ framkvęmd.

Um 16. gr.

    Lagt er til aš viš hina almennu mįlsmešferšarreglu 23. gr. bętist tvęr mįlsgreinar žar sem veittar eru heimildir til aš haga afgreišslu dvalarleyfa meš tilteknum hętti. Ķ fyrsta lagi er lagt til aš heimilt verši aš įkveša aš forgangsraša erindum sem Śtlendingastofnun berast. Ekki er žó gert rįš fyrir aš rįšherra hafi sjįlfdęmi um hvaša umsóknir skulu fį hrašasta afgreišslu, heldur er žessu įkvęši ętlaš aš opna möguleika į žvķ aš koma til móts viš žarfir fyrirtękja į aš fį fólk, einkum sérfręšinga, til starfa įn frekari tafa en hjį veršur komist auk žess sem gert er rįš fyrir aš Śtlendingastofnun fįi heimild til aš hraša afgreišslu nįmsmannaleyfa, en oft er naušsynlegt aš žau séu afgreidd hratt svo aš viškomandi geti hafiš nįm t.d. aš hausti. Sś öra fjölgun sem oršiš hefur į erindum til Śtlendingastofnunar hefur óhjįkvęmilega leitt til žess aš mįl žurfa aš bķša eftir afgreišslu og er žį mikilvęgt aš stofnunin hafi heimild til aš forgangsraša ķ sinni vinnu. Gert er rįš fyrir aš žessari heimild verši beitt meš almennum, skriflegum fyrirmęlum dómsmįlarįšherra til stofnunarinnar.
    Ķ sama skyni er ķ öšru lagi lagt til aš heimilaš verši aš taka upp svonefndar hrašafgreišslur. Žar er įtt viš aš unnt verši aš beita hrašvirkari vinnubrögšum žegar umsókn er lögš fram af fyrirtęki sem hefur sżnt af sér vönduš vinnubrögš um nokkurn tķma og hefur getu til aš standa undir kröfum um mjög vandaša vinnslu umsókna. Įkvęšiš į sér nokkra fyrirmynd ķ įkvęšum tollalaga um rafręnar tollafgreišslur. Hugmyndin er aš į grundvelli įkvęšisins verši fyrst śtfęrt tilraunaverkefni žar sem Śtlendingastofnun, ķ samstarfi viš nokkur fyrirtęki sem ķ senn hafa mikil umsvif į žessu sviši og sżnt hafa af sér vönduš vinnubrögš, móti fyrirkomulag žar sem gengiš er śt frį aš umsókn uppfylli öll skilyrši į grundvelli įbyrgšaryfirlżsingar viškomandi fyrirtękis. Ef žetta gefur góša raun verši sķšan sett ķ reglugerš višmiš um hvaša skilyrši fyrirtęki žurfi aš uppfylla til aš geta fengiš afgreišslu af žessu tagi.

Um 17. gr.

    Um er aš ręša oršalagsbreytingu ķ tilvķsun ķ 26. gr. laganna varšandi žaš samkomulag sem žar er vķsaš til. Breyting žessi er talin naušsynleg vegna žeirra breytinga sem hafa oršiš į alžjóšlegum skuldbindingum Ķslands. Breytingin er til samręmis viš žaš sem lagt er til meš 31. gr. frumvarpsins og vķsast til athugasemda sem žar koma fram.

Um 18. gr.

    Hér er lögš til breyting į 7. mgr. 29. gr. žannig aš įkvęšiš taki einnig til tilvika žar sem śtlendingur sżnir af sér hegšun sem gefur til kynna aš af honum stafi hętta fyrir einhverja lögvarša hagsmuni. Einnig er lagt til aš viš įkvęšiš um aš śtlendingur skuli halda sig į įkvešnu svęši verši bętt aš um afmarkaš svęši sé aš ręša. Aš fenginni reynslu frį setningu laganna žykir naušsynlegt aš įrétta heimild lögreglu til aš gera žeim śtlendingum sem taldir eru upp ķ frumvarpsgreininni aš halda sig į įkvešnu afmörkušu svęši. Stjórnvöldum er ekki heimilt aš ganga lengra en žörf er į hverju sinni til aš nį žvķ markmiši sem aš er stefnt, sbr. mešalhófsreglu stjórnsżslulaganna. Ķ nśgildandi įkvęšum er gert rįš fyrir aš gęsluvaršhald sé lokaśrręši sem hęgt er aš grķpa til, aš undangengnum öšrum vęgari śrręšum, sem ekki hafa skilaš tilskildum įrangri eša teljast ófullnęgjandi. Į žaš hefur reynt fyrir Hęstarétti en meš dómi hans ķ mįli nr. 379/2004, sem var kvešinn upp žann 15. september 2004, felldi Hęstiréttur śr gildi śrskurš hérašsdóms um aš śtlendingur skyldi sęta gęsluvaršhaldi žar sem ekki žótti nęgilega sżnt fram į aš naušsyn vęri į žvķ į grundvelli śtlendingalaganna žar sem ekki vęru tiltękar ašrar léttbęrari ašgeršir til aš tryggja framkvęmd įkvöršunar um aš śtlendingurinn skyldi yfirgefa landiš. Af dómnum mį skżrt rįša aš śtlendingur, sem ekki er vitaš hver er og hefur ekki gefiš réttar upplżsingar um hver hann er, veršur ekki śrskuršašur ķ gęsluvaršhald nema gripiš hafi veriš til annarra vęgari śrręša fyrst, enda žótt um sé aš ręša menn sem ekki uppfylla skilyrši laganna til dvalar ķ landinu og enginn veit hverjir eru.
    Aukist hefur aš śtlendingar sem sótt hafa um hęli hér į landi og ekki er vitaš hverjir eru, sżni af sér hegšun sem gefur til kynna aš af žeim stafi hętta. Eru til aš mynda dęmi um hótanir um lķkamsmeišingar gagnvart öšrum śtlendingum, sem dvelja į sama gististaš og starfsmönnum félagsžjónustu Reykjanesbęjar. Žį er jafnframt dęmi um lķkamsįrįs gagnvart almennum borgara og önnur afbrot. Ótękt veršur aš telja aš śtlendingur sem sżnir af sér slķka hegšun geti dvališ įfram į sama gististaš mešal annarra hęlisleitenda, žar sem oft dvelja einnig börn. Ķ tilvikum sem žessum er naušsynlegt aš lögregla geti lagt fyrir viškomandi śtlending aš dvelja į įkvešnu afmörkušu svęši įšur en lįtiš yrši reyna į gęsluvaršhald. Meš breytingunni ķ „įkvešnu afmörkušu svęši“ er t.d. įtt viš tiltekinn bęjarhluta, gistiheimili eša ašra ašstöšu sem komiš yrši upp fyrir žį śtlendinga sem hér um ręšir. Meš žeirri breytingu sem hér er lögš til er dómurum veitt almenn heimild til aš śrskurša ķ gęslu žį śtlendinga sem fjallaš er um ķ 29. gr. laganna. Heildstętt mat į žvķ hvort réttlętanlegt sé aš viškomandi śtlendingur gangi laus hlżtur aš taka miš af žvķ aš almennt er mönnum óheimil dvöl hér į landi ef žeir uppfylla ekki lögmęlt skilyrši. Žetta mat getur sķšan breyst, t.d. viš žaš aš śtlendingur sem hefur veriš śrskuršašur ķ gęsluvaršhald sżnir eftir žaš samvinnuvilja og góša hegšun eša aš mašur sem įkvešiš hefur veriš aš eingöngu skuli tilkynna sig, žverskallast viš aš sżna samvinnu viš aš stašreyna hver hann er.
    Žį er lagt til aš hįmarkstķmi gęsluvaršhalds verši afnuminn enda kann aš vera óljóst hvort mįli verši lokiš į žeim tķma, t.d. vegna žess aš śtlendingur er įfram ósamvinnužżšur eša önnur žörf er į gęsluvaršhaldi. Lķkt og ķ gęsluvaršhaldsmįlum almennt er gert rįš fyrir aš dómari marki gęsluvaršhaldi įkvešinn tķma. Viškomandi śtlendingur yrši sķšan lįtinn laus žegar įstęšur til gęslu vęru ekki lengur fyrir hendi. Į žaš sama viš ķ žessum mįlum og mį žvķ treysta į aš gęsluvaršhald verši ekki lengra en naušsyn ber til samkvęmt śrskurši dómara.

Um 19. gr.

    Um er aš ręša breytingu til samręmis viš 12. gr. frumvarpsins.
    
Um 20. gr.

    Žęr breytingar sem hér eru lagšar til eru sama ešlis og ķ 18. gr. frumvarpsins. Lagt er til aš fyrirmęli 3. mgr. 33. gr. verši žannig aš žau verši einnig hęgt aš gefa žegar śtlendingur sżnir af sér hegšun sem gefur til kynna aš af honum stafi hętta fyrir einhverja lögvarša hagsmuni. Žį er enn fremur lagt til aš viš įkvęšiš verši bętt „afmörkušu“ svęši, sbr. 18. gr. frumvarpsins. Er vķsaš til athugasemda viš žį grein til frekari skżringar. Žį er einnig lagt til aš hįmarkstķmi sem fyrirmęli 3. mgr. geta gilt verši fęršur śr tveimur vikum ķ fjórar. Frį žeim tķma sem lišinn er frį setningu laga nr. 96/2002, um śtlendinga, hefur komiš ķ ljós aš tveggja vikna hįmarkstķmi er ekki raunhęfur, enda getur mun lengri tķmi lišiš žar til hęgt er aš framkvęma žį įkvöršun sem um ręšir og sömu forsendur geta enn veriš til stašar. Žvķ žykir naušsynlegt aš lengja žann hįmarkstķma sem įkvęšiš męlir fyrir um.

Um 21. gr.

    Um er aš ręša breytingar til samręmis viš g-liš 10. gr., 18. gr. og 28. gr. frumvarpsins.
    
Um 22. gr.

    Meš žessu įkvęši er ķ fyrsta lagi lögš til breyting į yfirskrift nśgildandi įkvęšis žar sem ekki er lengur gert rįš fyrir aš réttur EES- eša EFTA-śtlendings til dvalar verši byggšur į dvalar- eša bśsetuleyfi sem veitt er hér į landi. Breytingin er til komin vegna tilskipunar Evrópusambandsins nr. 38/2004 um frjįlsa för. Žar er žvķ slegiš föstu aš rétturinn til frjįlsrar farar og dvalar sé svo afdrįttarlaus aš ekki žurfti aš veita EES- eša EFTA-śtlendingi sérstakt leyfi til stašfestingar į réttinum. EES- eša EFTA-śtlendingur nżtur žvķ réttar til frjįlsrar farar og dvalar į Evrópska efnahagssvęšinu įn žess aš til komi sérstakt dvalarleyfi en hins vegar mį skylda EES- eša EFTA-śtlending til aš skrį sig hjį višeigandi stjórnvöldum hér į landi. Felur žessi breyting ķ raun ķ sér aš réttarstaša EES- og EFTA-śtlendinga hér į landi veršur lķk žeirri sem norręnir borgarar hafa notiš hingaš til. Ķ öšru lagi er lögš til breyting į 2. mgr. 35. gr. Eftirlitsstofnun EFTA (ESA) hefur gert athugasemdir viš įkvęši nśgildandi 2. mgr. 35. gr. laganna ķ ljósi dómaframkvęmdar Evrópudómstólsins. Skilyršiš ķ įkvęšinu um óbundiš leyfi eša žriggja įra tķmabundiš leyfi žykir takmarka rétt žjónustuveitenda um of samkvęmt EES-rétti. Evrópudómstóllinn hefur komist aš žeirri nišurstöšu aš löggjöf sem krefst žess aš śtsendir starfsmenn hafi starfaš ķ a.m.k. 6 mįnuši įšur en žeir fara og veita žjónustuna gangi of langt. Er žvķ lagt til aš įkvęšinu verši breytt į žann veg aš skilyršiš verši tekiš śt. Meš žeirri breytingu sem lögš er til meš žessari grein og ķ eftirfarandi greinum um breytingar į VI. kafla laganna (22.–29. gr. frumvarps žessa) er efni framangreindrar tilskipunar innleidd ķ ķslenskan rétt.

Um 23. gr.

    Lķkt og getiš var hér aš framan hafa dvalarleyfi EES- eša EFTA-śtlendinga veriš afnumin meš tilskipun 38/2004/EB og er hér žvķ lagt til aš yfirskrift nśgildandi įkvęšis verši breytt til samręmis viš žaš. Jafnframt žykir rétt aš breyta 1. mgr. 36. gr. žannig aš ķ staš oršanna „į rétt į dvalarleyfi“ komi oršin „į rétt til dvalar“. Skilyršiš um aš framvķsa fullnęgjandi feršaskilrķkjum og gögnum sem stašfesta aš hann uppfylli skilyrši 1. mgr. verši nż 2. mgr. Ķ d-liš 1. mgr. er hins vegar lagt til aš skerpt verši į skilyršinu um aš nįmsmašur verši aš sżna fram į aš hann sé sjśkratryggšur og hafi trygga framfęrslu en įkvęši žessa efnis er nś aš finna ķ 4. mgr. 71. gr. reglugeršar um śtlendinga, nr. 53/2003. Nśverandi 2. mgr. veršur 3. mgr. en lagt er til aš įkvęši nśgildandi 3. og 4. mgr. 36. gr. verši felld brott žar sem žau eiga ekki lengur viš.

Um 24. gr.

    Meš žessu įkvęši er kvešiš į um aš ašstandandi EES- eša EFTA-śtlendings, sem dvelur hér į landi löglega, eigi rétt til aš dvelja meš honum hérlendis įn žess aš žurfa sérstakt dvalarleyfi. Breytingin er ķ samręmi viš tilskipun 38/2004/EB žar sem kvešiš er skżrar į um rétt fjölskyldumešlima EES- eša EFTA-śtlendings til aš koma og dvelja meš honum į Evrópska efnahagssvęšinu. Rétturinn į viš um ašstandendur hvort sem žeir eru sjįlfir EES- eša EFTA-śtlendingar eša hafa rķkisfang ķ rķki sem er utan EES. Lagt er til aš ķ 2. mgr. verši skilgreint hverjir teljist til ašstandenda śtlendings sem dvelur hér į landi skv. 1. mgr. 36. gr. en skilgreiningu er nś aš finna ķ 73. gr. reglugeršar um śtlendinga. Ešlilegt žykir aš skilgreiningin sé fęrš śr reglugerš ķ lagatextann sjįlfan. Ķ 3. mgr. er lagt til aš kvešiš verši į um sömu skyldu til skrįningar og męlt er fyrir um ķ 3. mgr. 35. gr. til aš ķtreka aš skyldan nįi einnig til ašstandanda sem sjįlfur er EES- eša EFTA-śtlendingur. Lagt er til aš ašstandendur sem hafa rķkisfang ķ rķki utan EES sęki um dvalarskķrteini. Samkvęmt tilskipun 38/2004/EB į slķkur ašstandandi aš sękja um dvalarskķrteini (e. residence card) ķ žvķ rķki sem dvalist er ķ innan žriggja mįnaša frį komu til landsins, ef ętlunin er aš dveljast lengur en žrjį mįnuši ķ landinu. Dvalarskķrteiniš kemur ķ staš dvalarleyfisskķrteinis og er gefiš śt til stašfestingar į rétti til dvalar. Ašstandandi sem er handhafi slķks dvalarskķrteinis getur framvķsaš žvķ viš komu inn į Schengen-svęšiš og žarf žį ekki vegabréfsįritun sé hann į annaš borš skyldugur til aš hafa slķka įritun viš komu inn į Schengen-svęšiš. Loks er gert rįš fyrir aš reglugeršarheimild dómsmįlarįšherra til aš setja nįnari reglur um dvöl ašstandenda EES- eša EFTA-śtlendings verši aš finna ķ 5. mgr. 37. gr. Veršur sś heimild m.a. nżtt til aš afmarka, innan žeirra marka sem tilskipun 38/2004/EB setur, ķ hvaša męli ašstandendur EES- eša EFTA-śtlendings geta haldiš rétti sķnum til dvalar eftir andlįt hans eša eftir skilnaš viš hann.

Um 25. gr.

    Hér er lagt til aš 39. gr. nśgildandi laga verši felld brott žar sem dvalarleyfi verša ekki lengur gefin śt til EES- eša EFTA-śtlendinga. Ķ stašinn er gert rįš fyrir aš įkvęšiš męli fyrir um rétt EES- eša EFTA-śtlendings, eša ašstandanda hans, til ótķmabundinnar dvalar hér į landi eftir fimm įra samfellda bśsetu. Hér er um nżmęli aš ręša en įšur var gert rįš fyrir aš EES- śtlendingur eša EFTA-śtlendingur gęti sótt um bśsetuleyfi samkvęmt almennum reglum laganna. Įkvęšiš felur ķ sér töluverša rżmkun į réttindum žessa hóps til varanlegrar bśsetu hér į landi og fellur rétturinn ekki nišur nema samfelld dvöl erlendis vari lengur en ķ tvö įr, sbr. 3. mgr. greinarinnar. Ķ 2. mgr. eru talin upp tilvik žar sem EES- eša EFTA-śtlendingur žarf aš dvelja erlendis af tilgreindum įstęšum og er gert rįš fyrir aš sś dvöl teljist ekki rof į samfelldri dvöl ķ skilningi 1. mgr. Gert er rįš fyrir aš Śtlendingastofnun gefi śt stašfestingu į rétti til ótķmabundinnar dvalar, hvort sem er ķ formi vottoršs eša skķrteinis. Žį er lagt til aš dómsmįlarįšherra setji nįnari reglur um skilyrši fyrir ótķmabundinni dvöl EES- eša EFTA-śtlendings, og ašstandenda hans, innan žess ramma sem tilskipun 38/2004/EB męlir fyrir um. Aš sama skapi er gert rįš fyrir aš settar verši nįnari reglur um ķ hvaša tilvikum er unnt aš öšlast rétt til ótķmabundinnar dvalar įšur en fimm įra tķmamarkinu er nįš og um ašrar undanžįgur frį skilyršunum sem męlt er fyrir um ķ tilskipun 38/ 2004/EB.

Um 26. gr.

    Hér er lagt til aš įkvęši nśgildandi 40. gr. laganna verši fellt brott og ķ stašinn komi nżtt įkvęši um brottfall dvalarréttar. Įkvęšiš kemur aš hluta til ķ staš 41. gr. nśgildandi laga en ekki veršur lengur gert rįš fyrir afturköllun dvalarleyfis žegar svo stendur į sem ķ 16. gr. greinir. Ķ 35. gr. tilskipunar 38/2004/EB er hins vegar gert rįš fyrir aš ašildarrķkin geti gripiš til naušsynlegra rįšstafana til aš sporna gegn misnotkun į žeim réttindum sem tilskipunin męlir fyrir um, t.d. vegna mįlamyndahjónabanda. Žvķ er lagt til aš ķ 40. gr. verši aš finna heimildarįkvęši fyrir Śtlendingastofnun til aš fella nišur dvalarrétt EES- eša EFTA-śtlendings žegar um misnotkun er aš ręša, t.d. mįlamyndahjónaband eša vķsvitandi ranga upplżsingagjöf.
    Ķ įkvęši 2. mgr. žykir hins vegar rétt aš taka fram hvenęr dvalarréttur fellur ekki nišur jafnvel žótt viškomandi śtlendingur uppfylli ekki lengur skilyrši a–b-lišar 1. mgr. 36. gr. um rétt til dvalar, en hér er um aš ręša hluta af įkvęši nśgildandi 1. mgr. 41. gr. Žį er gert rįš fyrir aš dómsmįlarįšherra setji nįnari reglur um hvenęr dvalarréttur EES- eša EFTA- śtlendings, eša ašstandanda hans, heldur gildi sķnu vegna sérstakra ašstęšna. Ķ 3. mgr. er lagt til aš tekiš verši fram aš Śtlendingastofnun taki įkvöršun um nišurfellingu leyfis. Žegar til įlita kemur aš fella nišur rétt til dvalar gilda reglur stjórnsżslulaga um mešferš mįls.

Um 27. gr.

    Hér er gert rįš fyrir aš nśgildandi 42. gr. verši 41. gr. Žį er lagt til aš oršinu „vegabréf“ ķ a-liš 1. mgr. verši breytt ķ „feršaskilrķki“ enda getur EES- eša EFTA-śtlendingur framvķsaš vegabréfi eša öšru kennivottorši frį heimalandi sem višurkennt er sem feršaskilrķki. Hugtakiš er žvķ rżmra og žykir lżsa betur žvķ sem įtt er viš. Žį er lagt til aš gerš verši breyting į nśgildandi b-liš 1. mgr. Eftirlitsstofnun EFTA (ESA) hefur gert athugasemdir viš b-liš 1. mgr. 42. gr. laganna, ž.e. einkum oršin „ķ öšru norręnu landi“. Haustiš 2002 hóf ESA aš eigin frumkvęši athugun į ķslenskri löggjöf um śtlendinga til aš kanna hvort hśn vęri fyllilega ķ samręmi viš EES-geršir um rétt EES-borgara samkvęmt tilteknum geršum ESB. Įkvęši b-lišar hefur enga raunhęfa žżšingu lengur žar sem Noršurlöndin hęttu aš skiptast sérstaklega į upplżsingum um brottvķsaša śtlendinga um leiš og žau tengdust Schengen- upplżsingakerfinu. Įkvęšinu hefur ekki veriš beitt ķ tķu įr. ESA telur eigi aš sķšur aš įkvęšiš feli ķ sér brot į EES-samningsskuldbindingum okkar. Lagt er žvķ til aš oršin „hér į landi eša ķ öšru norręnu landi“ verši felld brott. Auk žessa er ķ d-liš lagt til aš almannaheilbrigši bętist viš sem naušsynleg įstęša frįvķsunar žar sem tilskipun 38/2004/EB tilgreinir žaš sem įstęšu fyrir takmörkun réttar til komu. Žeir sjśkdómar sem geta réttlętt frįvķsun meš skķrskotun til almannaheilbrigšis er hver sį sjśkdómur sem getur valdiš farsótt eins og skilgreint er ķ alžjóšaheilbrigšisreglugeršinni af Alžjóšaheilbrigšisstofnuninni, sem og ašrir smitsjśkdómar af völdum snķkjudżra ķ samręmi viš įkvęši laga um sóttvarnir. Loks er lagt til aš ķ 3. mgr. verši sett inn žriggja mįnaša višmišunartķmamark en gera mį rįš fyrir aš eftir žaš tķmamark verši aš koma til brottvķsunar ef įstęšur sem varša allsherjarreglu eša almannaöryggi krefjast žess aš dvalarréttur verši takmarkašur. Ekki er heimilt aš vķsa frį EES- eša EFTA-śtlendingi, eša ašstandanda hans, meš skķrskotun til almannaheilbrigšis ef lengri tķmi en žrķr mįnušir eru lišnir frį komu til landsins.

Um 28. gr.

    Hér er ķ fyrsta lagi lagt til aš 43. gr. gildandi laga verši 42. gr. Ķ öšru lagi er lagt til aš heimild 1. mgr. til brottvķsunar verši einnig lįtin nį til ašstandanda EES- eša EFTA-śtlendings, enda er skżrt kvešiš į um žaš ķ tilskipun 38/2004/EB aš heimildin nįi einnig til ašstandenda óhįš rķkisfangi žeirra. Ķ žrišja lagi er lagt til aš įkvęši nśgildandi 4. mgr. 43. gr. verši fęrt ķ nżja grein um takmarkanir į heimild til brottvķsunar, sem vikiš veršur aš hér į eftir. Ķ fjórša lagi er lagt til aš ótķmabundiš endurkomubann verši afnumiš žar sem tilskipun 38/2004/EB kvešur į um aš slķkt bann skuli ekki lengur heimilaš gagnvart EES- eša EFTA-śtlendingi. Žį er ķ fimmta lagi lagt til aš lögfest verši sérstök reglugeršarheimild fyrir dómsmįlarįšherra til aš setja nįnari reglur um endurkomubann og vķsast til athugasemda viš 15 gr. frumvarpsins.

Um 29. gr.

    Hér er lagt til aš bętt verši viš nżrri lagagrein, 43. gr., sem kveši į um takmarkanir į heimild Śtlendingastofnunar til brottvķsunar EES- eša EFTA-śtlendings, eša ašstandanda hans. Įkvęši 1. mįlsl. 1. mgr. er ķ fyrsta lagi fęrt óbreytt śr 4. mgr. nśgildandi 43. gr. Žį er ķ öšru lagi lagt til aš įkvęšiš tilgreini dęmi um atriši sem Śtlendingastofnun ber aš leggja mat į varšandi ašstęšur EES-eša EFTA-śtlendings, eša ašstandanda hans, žegar įkvöršun um brottvķsun kemur til įlita. Ķ žrišja lagi er lagt til aš žeim EES- eša EFTA- śtlendingum, eša ašstandendum žeirra, sem hér hafa varanlega bśsetu hér į landi skv. 39. gr. laganna, verši veitt aukin vernd gegn brottvķsun, žannig aš žeim verši ekki vķsaš brott nema alvarlegar įstęšur er varša allsherjarreglu eša almannaöryggi krefjist žess. Ķ fjórša lagi er einnig lagt til aš tilteknum hópi EES- eša EFTA-śtlendinga, eša ašstandenda žeirra, verši veitt aukin vernd žannig aš žeim sem hafa dvališ hér löglega ķ lengri tķma en tķu įr verši ekki vķsaš brott nema brżnar įstęšur skv. 42. gr. krefjist žess. Sama gildi um ólögrįša einstaklinga nema annaš verši tališ naušsynlegt vegna hagsmuna barnsins eins og sįttmįli SŽ um réttindi barnsins frį 20. nóvember 1989 kvešur į um (meginreglan um aš žaš sem barni sé fyrir bestu skuli įvallt hafa forgang žegar stjórnvöld gera rįšstafanir sem varša börn, sbr. 3.gr. sįttmįlans).

    Um 30. gr.

    Um er aš ręša breytingu til samręmis viš g-liš 10. gr. frumvarpsins.

Um 31. gr.

    Tvenns konar breytingar eru lagšar til į 46. gr. meš žessu įkvęši. Ķ fyrsta lagi er lagt til aš oršalagi e-lišar 1. mgr. verši breytt til samręmis viš žį žróun sem oršiš hefur ķ samstarfi Ķslands og Evrópusambandsins um višmišanir og fyrirkomulag viš aš įkvarša hvaša rķki skuli fara meš beišni um hęli sem lögš er fram į Ķslandi, Noregi eša ķ ašildarrķki Evrópusambandsins. Nś žegar hefur rķkiš Sviss undirritaš samning viš Ķsland, Noreg og Evrópusambandiš um žįtttöku og sķšar munu bętast viš hin nżju ašildarrķki Evrópusambandsins, en ekki er ljóst hvernig ašild žeirra rķkja veršur hįttaš og er žvķ lagt til aš oršalag įkvęšisins verši almennara en nś er žannig aš ekki žurfi aš koma til lagabreyting ķ hvert sinn sem geršur er nżr samningur į žessum vettvangi. Ķ öšru lagi er lagt til aš dómsmįlarįšherra geti sett reglur um mįlsmešferš ķ hęlismįlum en slķkar reglur er ekki aš finna ķ löggjöfinni ķ dag. Flóttamannastofnun Sameinušu žjóšanna hefur m.a. gagnrżnt aš slķkar reglur sé ekki aš finna ķ löggjöfinni og er žvķ lagt til aš rįšherra verši veitt heimild til aš festa ķ sessi žęr reglur sem višhafšar hafa veriš ķ framkvęmd.
    
Um 32. gr.

    Lagt er til aš nśgildandi heimild til aš samkeyra upplżsingar Śtlendingastofnunar og lögreglu verši vķkkuš śt žannig aš hśn nįi einnig til upplżsinga ķ vörslum Vinnumįlastofnunar, skattyfirvalda og žjóšskrįr. Um leiš er leitast viš aš setja žvķ skżrari mörk en įšur ķ hvaša skyni og meš hvaša hętti slķk upplżsingaskipti geti fariš fram. Įstęša žessarar tillögu er aš ķ framkvęmd hefur komiš ķ ljós aš barįttan gegn misnotkun erlends vinnuafls og ólögmętri dvöl śtlendinga hér į landi nęr ekki settu markmiši ef einvöršungu er stušst viš upplżsingar śr skrįm Śtlendingastofnunar og lögreglu. Til aš tryggt verši aš stjórnvöld hafi yfirsżn yfir fjölda erlendra rķkisborgara sem koma til dvalar og starfa hingaš til lands og aš fariš verši eftir žeim reglum sem um komu, dvöl og atvinnu žeirra gilda, er naušsynlegt aš efla eftirlitsžįtt stjórnvalda. Slķkt eftirlit žarf m.a. aš vera reglubundiš og skilvirkt. Meš skilvirku eftirliti veršur unnt aš fylgjast mun betur meš žvķ aš žeir sem skrįšir eru inn ķ landiš hjį tilteknum yfirvöldum, skili sér réttilega ķ skrįr annarra. Eftirlit af žessu tagi krefst samvinnu žeirra stjórnvalda sem aš mįlaflokknum koma, m.a. meš samkeyrslu upplżsinga frį žjóšskrį, Śtlendingastofnun, Vinnumįlastofnun, skattyfirvöldum og lögreglu. Sem dęmi um athuganir sem fram geta fariš į grundvelli įkvęšisins er athugun į žvķ hvort śtlendingar meš dvalarleyfi sem renna śt į tilteknu tķmamarki telja fram stašgreišslu į einhverju öšru, sķšara tķmamarki. Slķkt er unnt aš leiša ķ ljós meš vélręnum samanburši į kennitölum žeirra sem eru ķ žessum tveimur hópum. Annaš dęmi um heimila vinnslu er vélręn athugun meš fyrirspurn į milli tölvukerfa į žvķ aš tiltekinn śtlendingur hafi atvinnuleyfi įšur en skattkort er gefiš śt eša aš hann eigi ekki ólokiš mįl ķ refsivörslukerfinu įšur en bśsetuleyfi er gefiš śt. Žrišja dęmiš um heimila vinnslu er samanburšur į skrį Śtlendingastofnunar yfir śtlendinga sem vķsaš hefur veriš brott og žjóšskrį žar sem fram gęti komiš aš t.d. norręnn borgari sem śrskuršašur hefur veriš ķ endurkomubann sé bśinn aš fęra lögheimili sitt hingaš til lands. Sem dęmi um vinnslu sem er ekki heimil samkvęmt įkvęšinu er almennur ašgangur lögreglu eša Śtlendingastofnunar aš upplżsingum skattyfirvalda eša aš einstökum hlutum upplżsingakerfa sem bera meš sér launafjįrhęšir. Annaš dęmi um vinnslu sem ekki fęr stoš ķ įkvęšinu er samkeyrsla į skrįm Śtlendingastofnunar eša žjóšskrįr annars vegar og skattyfirvalda hins vegar ķ žvķ skyni aš athuga tekjudreifingu einstakra hópa į borš viš erlenda maka ķslenskra borgara eša erlenda nįmsmenn.
    
Um 33. gr.

    Greinin žarfnast ekki skżringar.
    
Um įkvęši til brįšabirgša.

    Įkvęšinu er ętlaš aš tryggja aš žeir sem komiš hafa hingaš til lands fyrir gildistöku laganna haldi leyfum sķnum og geti fengiš žau endurnżjuš aš öllum skilyršum uppfylltum žrįtt fyrir aš sś tegund dvalarleyfis sem žeir hafa nś hverfi viš gildistöku žessara laga. Sama į viš um žį sem žegar hafa fengiš śtgefin bśsetuleyfi fyrir gildistöku laganna. Žau halda gildi sķnu. Žį į įkvęšiš aš tryggja aš žessi lög hrófli ekki viš réttarstöšu ašstandenda śtlendinga ķ žessari stöšu.



Fylgiskjal.


Fjįrmįlarįšuneyti,
fjįrlagaskrifstofa:

Umsögn um frumvarp til laga um breytingu į lögum nr. 96/2002,
um śtlendinga, meš sķšari breytingum.
    Frumvarpiš felur ķ sér breytingar į żmsum greinum nśgildandi laga į žessu sviši. Helstu breytingarnar lśta aš žvķ aš veita rįšherra heimild til aš innleiša meš reglugerš heildarreglur Evrópurįšsins og žingsins um för yfir landamęri nr. 562/2006/ESB, aš innleiša tilskipun Evrópurįšsins og žingsins nr. 38/2004/EC um rétt rķkisborgara EB og EFTA og fjölskyldna žeirra til frjįlsrar farar og dvalar į EES-svęšinu, samręma įkvęši laganna viš fyrirhugašar breytingar į lögum nr. 97/2002, um atvinnuréttindi śtlendinga, sem lagšar eru til ķ öšru frumvarpi samhliša žessu og fjölga dvalarleyfisflokkum, auk žess sem komiš er til móts viš athugasemdir sem komiš hafa fram frį Eftirlitsstofnun EFTA. Ekki er žó gert rįš fyrir aš lögfesting frumvarpsins feli ķ sér verulegar breytingar į framkvęmd laganna og er ekki įstęša til aš ętla aš žaš hafi ķ för meš sér teljandi kostnašarauka fyrir rķkissjóš.