Ašrar śtgįfur af skjalinu: PDF - Word Perfect. Ferill mįlsins.
Žskj. 33  —  33. mįl.




Frumvarp til laga

um breyting į almennum hegningarlögum,
nr. 19 12. febrśar 1940, meš sķšari breytingum
(upptaka, hryšjuverk, skipulögš brotastarfsemi,
mansal og peningažvętti).

(Lagt fyrir Alžingi į 136. löggjafaržingi 2008–2009.)




1. gr.
    Viš 6. gr. laganna bętast žrķr nżir tölulišir er oršast svo:
    19.      Fyrir hįttsemi sem greinir ķ samningi Sameinušu žjóšanna gegn fjölžjóšlegri, skipulagšri brotastarfsemi frį 15. nóvember 2000 og ķ bókun viš žann samning til aš koma ķ veg fyrir, berjast gegn og refsa fyrir verslun meš fólk, einkum konur og börn, frį 15. nóvember 2000.
    20.      Fyrir hįttsemi sem greinir ķ Evrópurįšssamningi um varnir gegn hryšjuverkum frį 3. maķ 2005.
    21.      Fyrir hįttsemi sem greinir ķ Evrópurįšssamningi um ašgeršir gegn mansali frį 3. maķ 2005.

2. gr.

    Ķ staš 69. gr. laganna kemur nżr kafli, er veršur VII. kafli A, Upptaka, meš įtta nżjum greinum er oršast svo:

    a. (69. gr.)
    Gera mį upptękan įvinning af broti eša fjįrhęš sem svarar til hans ķ heild eša aš hluta. Sama gildir um muni sem keyptir eru fyrir įvinninginn eša komiš hafa ķ staš hans. Žegar ekki er unnt aš fęra fullar sönnur į fjįrhęš įvinnings er heimilt aš įętla fjįrhęšina.
    Kostnašur sem tengist framkvęmd brots dregst ekki frį fjįrhęš įvinnings.

    b. (69. gr. a.)
    Gera mį upptęka meš dómi:
    1.      Hluti sem hafa veriš notašir, ętlašir eru til eša hętta žykir į aš verši notašir viš framningu brots.
    2.      Hluti sem hafa oršiš til viš brot.
    3.      Hluti sem meš öšrum hętti tengjast framningu brots.
    Ķ staš upptöku į hlutum skv. 1. mgr. mį gera upptęka fjįrhęš sem svarar til andviršis žeirra ķ heild eša aš hluta.
    Nś er félagi slitiš meš dómi og mį žį gera fjįrmuni, bękur, skjöl og ašrar eignir žess upptękar.

    c. (69. gr. b.)
    Gera mį upptęk veršmęti, aš hluta eša ķ heild, sem tilheyra einstaklingi sem gerst hefur sekur um brot žegar:
    1.      brotiš er til žess falliš aš hafa ķ för meš sér verulegan įvinning og,
    2.      žaš getur varšaš aš minnsta kosti 6 įra fangelsi.
    Meš sömu skilyršum og greinir ķ 1. mgr. mį gera upptęk veršmęti, aš hluta eša ķ heild, sem nśverandi eša fyrrverandi maki eša sambśšarmaki žess sem framiš hefur brot hefur aflaš nema:
    1.      veršmętanna hafi veriš aflaš meira en 5 įrum įšur en brotiš var framiš eša,
    2.      viškomandi voru ekki ķ hjśskap eša sambśš į žeim tķma sem veršmętanna var aflaš.
    Meš sömu skilyršum og greinir ķ 1. mgr. mį gera upptęk veršmęti, aš hluta eša ķ heild, sem runniš hafa til lögašila sem viškomandi einstaklingur, einn eša meš sķnum nįnustu, hefur rįšandi stöšu ķ. Sama gildir ef verulegur hluti af tekjum lögašilans rennur til viškomandi. Upptaka er žó ekki heimil ef veršmętin hafa runniš til lögašilans meira en 5 įrum įšur en brotiš var framiš.
    Nś sżnir viškomandi fram į aš veršmętanna hefur veriš aflaš į lögmętan hįtt og skulu žau žį ekki gerš upptęk.
    Ķ staš upptöku į tilgreindum veršmętum skv. 1.–3. mgr. mį gera upptęka fjįrhęš sem svarar til andviršis žeirra ķ heild eša aš hluta.

    d. (69. gr. c.)
    Nś hefur įvinningi af broti veriš blandaš saman viš eignir sem aflaš hefur veriš meš lögmętum hętti og mį žį gera žęr eignir upptękar allt aš matsvirši žess įvinnings sem blandaš var viš žęr.

    e. (69. gr. d.)
    Upptaka skv. 69. gr. mį fara fram hjį žeim sem notiš hefur įvinnings af broti.
    Upptaka skv. 1. og 2. mgr. 69. gr. a mį fara fram hjį žeim sem framiš hefur brot og žeim sem hann hefur unniš fyrir.
    Tryggingarréttindi yfir hlutum sem sęta upptöku geta ašeins falliš brott samkvęmt įkvöršun dómstóls žegar rétthafi er grandsamur.
    Hafi einhver žeirra sem nefndur er ķ 1. og 2. mgr. gert rįšstafanir eftir aš brot var framiš sem varša eignarhald eša réttindi yfir įvinningi eša hlut sem gera į upptękan mį gera įvinninginn eša hlutinn upptękan hjį žrišja manni hafi hann vitaš um tengsl įvinningsins eša hlutarins viš brot eša sżnt af sér stórfellt gįleysi ķ žvķ sambandi. Sama gildir žegar um gjöf er aš ręša.
    Upptöku veršur ekki komiš viš hafi viškomandi lįtist, nema um sé aš ręša upptöku skv. 69. gr.

    f. (69. gr. e.)
    Hafi einhver bešiš tjón viš brot mį ķ dómi įkveša aš nżta andvirši upptękra veršmęta til greišslu į skašabótakröfu viškomandi.
    Hafi dómfelldi greitt skašabętur til brotažola ķ slķkum tilvikum, eftir uppkvašningu dóms, skal lękka žį fjįrhęš sem gerš er upptęk ķ sama hlutfalli.

    g. (69. gr. f.)
    Nś er krafist upptöku į įvinningi, hlutum, munum, veršmętum eša eignum annarra en sakbornings og skal žį beina žeirri kröfu aš eigandanum eša handhafa réttindanna.
    Nś er ekki vitaš hver er eigandi eša handhafi réttindanna eša hann hefur ekki žekktan dvalarstaš hér į landi og mį dómstóll žį beita upptöku ķ mįli gegn sakborningi.
    Nś er ekki vitaš hver hefur gerst brotlegur eša er handhafi réttindanna og mį žį beita upptöku meš dómi įn žess aš nokkur sé įkęršur.
    Nś hefur veriš lagt hald į veršmęti viš rannsókn mįls og ekki er vitaš hver eigandi žeirra er og enginn gerir lögmętt tilkall til žeirra innan 5 įra og mį žį gera žau upptęk.

    h. (69. gr. g.)
    Žaš sem gert er upptękt er eign rķkissjóšs nema annaš sé sérstaklega įkvešiš ķ lögum. Žaš į žó ekki viš žegar andviršiš er nżtt til aš greiša skašabótakröfu žess sem bešiš hefur tjón viš brot, sbr. 69. gr. e.
    Dómsmįlarįšuneytinu er heimilt aš įkveša aš žvķ sem gert er upptękt sé skipt į milli ķslenska rķkisins og annars rķkis eša rķkja. Viš slķka įkvöršun skal m.a. leggja til grundvallar žau śtgjöld sem mįliš hefur leitt af sér ķ rķkjunum, hvort žar hafi oršiš tjón vegna mįlsins og hvašan upptękt veršmęti er runniš. Skipting samkvęmt žessari mįlsgrein mį ekki leiša til žess aš bótagreišslur til tjónžola séu takmarkašar.

3. gr.

    Eftirfarandi breytingar verša į 100. gr. a laganna:
    a.      Upphafsmįlslišur 1. mgr. oršast svo: Fyrir hryšjuverk skal refsa meš allt aš ęvilöngu fangelsi hverjum sem ķ žeim tilgangi aš valda almenningi verulegum ótta eša žvinga meš ólögmętum hętti ķslensk eša erlend stjórnvöld eša alžjóšastofnun til aš gera eitthvaš eša lįta eitthvaš ógert eša ķ žvķ skyni aš veikja eša skaša stjórnskipun eša stjórnmįlalegar, efnahagslegar eša žjóšfélagslegar undirstöšur rķkis eša alžjóšastofnunar fremur eitt eša fleiri af eftirtöldum brotum.
    b.      Viš 1. mgr. bętast tveir nżir tölulišir er oršast svo:
                7.      į ólöglegan hįtt tekur viš, hefur ķ vörslum sķnum, notar, flytur, breytir, losar eša dreifir kjarnakleyfum efnum skv. 169. gr. a,
                8.      fremur önnur brot sem greinir ķ alžjóšasamningi um aš koma ķ veg fyrir hryšjuverkasprengingar frį 15. desember 1997, alžjóšasamningi um aš koma ķ veg fyrir fjįrmögnun hryšjuverkastarfsemi frį 9. desember 1999 eša Evrópurįšssamningi um varnir gegn hryšjuverkum frį 3. maķ 2005.

4. gr.

    Viš 100. gr. b laganna bętist nż mįlsgrein er oršast svo:
    Sį sem meš sama hętti og greinir ķ 1. mgr. fjįrmagnar hryšjuverk skv. 100. gr. a skal sęta fangelsi allt aš 16 įrum.

5. gr.

    Į eftir 100. gr. c laganna kemur nż grein, 100. gr. d, svohljóšandi:
    Hver sem opinberlega hvetur menn til aš fremja hryšjuverk skv. 100. gr. a skal sęta fangelsi allt aš 3 įrum.

6. gr.

    Į eftir 175. gr. laganna kemur nż grein, 175. gr. a, er oršast svo:
    Sį er sammęlist viš annan mann um aš fremja verknaš sem varšar minnst 4 įra fangelsi og framkvęmd hans er lišur ķ starfsemi skipulagšra brotasamtaka skal sęta fangelsi allt aš 4 įrum, nema brot hans varši žyngri refsingu samkvęmt öšrum įkvęšum laga žessara eša öšrum lögum.
    Meš skipulögšum brotasamtökum er įtt viš félagsskap žriggja eša fleiri manna sem hefur žaš aš meginmarkmiši, beint eša óbeint ķ įvinningsskyni, aš fremja meš skipulegum hętti refsiveršan verknaš sem varšar minnst 4 įra fangelsi, eša žegar verulegur žįttur ķ starfseminni felst ķ žvķ aš fremja slķkan verknaš.

7. gr.

    227. gr. a laganna oršast svo:
    Hverjum žeim sem gerist sekur um eftirtalda verknaši, einn eša fleiri, ķ žeim tilgangi aš misnota mann kynferšislega eša til naušungarvinnu eša til aš nema į brott lķffęri hans skal refsa fyrir mansal meš allt aš 8 įra fangelsi:
    1.      Aš śtvega, flytja, afhenda, hżsa eša taka viš einhverjum og viš žaš er beitt eša hefur veriš beitt ólögmętri naušung skv. 225. gr., eša frelsissviptingu skv. 226. gr., eša hótun skv. 233. gr., eša ólögmętum blekkingum meš žvķ aš vekja, styrkja eša hagnżta sér villu viškomandi um ašstęšur eša meš žvķ aš hagnżta sér bįga stöšu viškomandi.
    2.      Aš śtvega, flytja, afhenda, hżsa eša taka viš einstaklingi yngri en 18 įra.
    3.      Aš lįta af hendi greišslu eša annan įvinning til aš afla samžykkis til misnotkunarinnar hjį manni sem ręšur geršum annars manns.
    Sömu refsingu skal sį sęta sem tekur viš greišslu eša öšrum įvinningi skv. 3. tölul. 1. mgr.
    Beinist brot skv. 1. mgr. gegn barni skal taka žaš til greina til žyngingar refsingunni.
    Sömu refsingu skal hver sį sęta sem gerist sekur um eftirtalda verknaši, einn eša fleiri, ķ žvķ skyni aš greiša fyrir mansali:
    1.      Aš falsa ferša- eša persónuskilrķki.
    2.      Aš annast milligöngu um slķk skilrķki eša śtvega žau.
    3.      Aš halda eftir, fjarlęgja, skemma eša eyšileggja ferša- eša persónuskilrķki annars einstaklings.

8. gr.

    264. gr. laganna oršast svo:
    Hver sem tekur viš, nżtir eša aflar sér eša öšrum įvinnings af broti į lögum žessum eša af refsiveršu broti į öšrum lögum, eša mešal annars umbreytir slķkum įvinningi, flytur hann, sendir, geymir, ašstošar viš afhendingu hans, leynir honum eša upplżsingum um uppruna hans, ešli, stašsetningu, rįšstöfun eša flutningi įvinnings skal sęta fangelsi allt aš 6 įrum. Sį sem framiš hefur frumbrot og fremur jafnframt brot skv. 1. mgr. skal sęta sömu refsingu og žar greinir. Įkvęši 77. gr. laga žessara gildir žį eftir žvķ sem viš į.
    Refsing getur oršiš fangelsi allt aš 12 įrum ef um ręšir įvinning af broti skv. 173. gr. a.
    Sé brot skv. 1. mgr. framiš af gįleysi varšar žaš sektum eša fangelsi allt aš 6 mįnušum.

9. gr.

    Lög žessi öšlast žegar gildi.

Athugasemdir viš lagafrumvarp žetta.

I.     Almenn atriši.
    Frumvarp žetta er samiš ķ refsiréttarnefnd aš tilhlutan dómsmįlarįšherra. Frumvarpiš var lagt fram į 135. löggjafaržingi en var ekki afgreitt į žvķ žingi. Žaš er nś lagt fram į nż óbreytt. Viš samningu frumvarpsins var leitaš umsagnar embęttis rķkissaksóknara og tekiš tillit til athugasemda og įbendinga sem bįrust frį embęttinu viš lokafrįgang žess.
    Meš frumvarpinu er lagt til aš geršar verši annars vegar breytingar į įkvęšum almennra hegningarlaga, nr. 19/1940, um hryšjuverk, peningažvętti og mansal. Žį er lagt til aš lögfestur verši nżr heildstęšur kafli um upptöku eigna auk žess sem lögfest verši nżtt įkvęši um skipulagša brotastarfsemi.
    Meš frumvarpinu er meš heildstęšum hętti leitast viš aš endurskoša gildandi įkvęši almennra hegningarlaga um framangreind efnisatriši meš žaš ķ huga aš fęrt sé ķ fyrsta lagi aš fullgilda samning Sameinušu žjóšanna gegn fjölžjóšlegri, skipulagšri brotastarfsemi (Palermó-samningur) frį 15. nóvember 2000 og bókun viš žann samning frį sama tķma um aš koma ķ veg fyrir, berjast gegn og refsa fyrir verslun meš fólk, einkum konur og börn, og ķ öšru lagi aš gera naušsynlegar rįšstafanir til aš hęgt sé aš fullgilda Evrópurįšssamning um varnir gegn hryšjuverkum og Evrópurįšssamning um ašgeršir gegn mansali sem bįšir eru frį 3. maķ 2005. Ķ žvķ sambandi veršur žó aš gera žann fyrirvara aš efni sķšastnefnds samnings kann aš kalla į ašrar lagabreytingar svo unnt verši aš fullgilda hann. Hvaš varšar endurskošun į įkvęšum almennra hegningarlaga um upptöku eigna hefur einnig veriš tekiš tillit til athugasemda ķ annarri matsskżrslu GRECO (Samtök rķkja gegn spillingu, e. Group of States Against Corruption) frį 2. jślķ 2004. Žį er meš frumvarpinu komiš til móts viš žęr athugasemdir varšandi gildandi löggjöf um peningažvętti sem fram koma ķ skżrslu FATF (Financial Action Task Force) um ašgeršir gegn peningažvętti į Ķslandi frį 13. október 2006.
    Helstu efnisįkvęši frumvarpsins eru eftirfarandi:
    1.      Lagt er til ķ 2. gr. aš lögfestur verši nżr kafli, VII. kafli A, um upptöku eigna.
    2.      Meš 3. gr. er lagt til aš geršar verši įkvešnar breytingar į įkvęšum almennra hegningarlaga um hryšjuverk. Verknašarlżsing hryšjuverka ķ 1. mgr. 100. gr. a er gerš skżrari og jafnframt gert ljóst aš hvers konar fjįrmögnun hryšjuverka eša annaš lišsinni viš slķka brotastarfsemi telst refsiverš. Žį er lögfest sérstakt įkvęši sem bannar opinbera hvatningu til hryšjuverka.
    3.      Meš 6. gr. er lagt til aš lögfest verši sérstakt įkvęši, 175. gr. a, um skipulagša brotastarfsemi.
    4.      Meš 7. gr. er lagt til aš geršar verši breytingar į 227. gr. a almennra hegningarlaga um mansal.
    5.      Meš 8. gr. er lagt til aš geršar verši breytingar į 264. gr. almennra hegningarlaga um peningažvętti.
    Įšur en fjallaš er um einstakar frumvarpsgreinar er ķ II.–VI. kafla fjallaš almennt um einstaka efnisžętti frumvarpsins. Ķ II. kafla er vikiš aš alžjóšlegri barįttu gegn skipulagšri brotastarfsemi sem horft var til viš samningu frumvarpsins og lżst meginefni Palermó-samningsins. Ķ III. kafla er fjallaš um Evrópurįšssamningana um varnir gegn hryšjuverkum og um ašgeršir gegn mansali. Žessu nęst er ķ IV. kafla vikiš aš žeim meginsjónarmišum sem höfš voru ķ huga viš endurskošun įkvęša almennra hegningarlaga um upptöku eigna og viš žį śtfęrslu sem fram kemur ķ 2. gr. frumvarpsins. Ķ V. kafla er fjallaš um žęr réttarpólitķsku röksemdir sem liggja til grundvallar žeirri tillögu 6. gr. frumvarpsins aš lögfest verši nżtt sérįkvęši um skipulagša brotastarfsemi ķ almenn hegningarlög. Loks er ķ VI. kafla fjallaš um hvort naušsyn sé sérstakra lagabreytinga vegna innleišingar į bókun viš Palermó-samninginn um aš koma ķ veg fyrir, berjast gegn og refsa fyrir verslun meš fólk, einkum konur og börn.

II.     Alžjóšleg barįtta gegn skipulagšri brotastarfsemi – Palermó-samningurinn.
    Samningur Sameinušu žjóšanna gegn fjölžjóšlegri, skipulagšri brotastarfsemi var samžykktur į allsherjaržingi Sameinušu žjóšanna 15. nóvember 2000 og hefur veriš nefndur Palermó-samningurinn. Einnig voru sama dag samžykktar į vettvangi allsherjaržingsins bókanir viš samninginn, žar į mešal bókun til aš koma ķ veg fyrir, berjast gegn og refsa fyrir verslun meš fólk, einkum konur og börn. Palermó-samningurinn gekk ķ gildi 29. september 2003 en af hįlfu ķslenska rķkisins var hann undirritašur 13. desember 2000 įsamt framangreindri bókun viš samninginn, en um hana veršur nįnar fjallaš ķ VI. kafla hér sķšar.
    Meš Palermó-samningnum er tekiš skref fram į viš ķ barįttunni gegn fjölžjóšlegri, skipulagšri brotastarfsemi. Meš tilkomu alžjóšavęšingar, framfara ķ upplżsingatękni, stóraukinna alžjóšavišskipta, aušveldari samgangna og breyttrar landamęravörslu hefur starfsumhverfi skipulagšra brotasamtaka gjörbreyst. Hér mį sem dęmi vekja athygli į žvķ aš 1. maķ 2004 fjölgaši rķkjum Evrópusambandsins śr 15 ķ 25. Tališ er lķklegt aš sś stękkun auki tękifęri skipulagšra brotasamtaka til aš sękja sér nżja markaši og aušveldi žeim aš skipuleggja brotastarfsemi sķna. Stękkunin mun aušvelda višskipti milli landa og draga śr żmsum hömlum į starfsemi brotasamtaka, en löggęslu- og eftirlitsstofnanir einstakra rķkja eru įfram hįšar landamęrum. Brotasamtök hafa nżtt sér žessar breyttu landfręšilegu ašstęšur og ógna nś žjóšum įn tillits til landamęra. Er engum vafa undirorpiš aš alvarleg brotastarfsemi į alžjóšlegum vettvangi er vaxandi vandamįl ķ žjóšfélögum nśtķmans.
    Eitt af žvķ sem einkennir skipulagša brotastarfsemi er fagmennska, skipulagning og nęr ótakmörkuš fjįrrįš. Fyrir vikiš er hér um sķfellt vaxandi og erfišari mįl aš ręša. Įgóši af skipulagšri brotastarfsemi eykst jafnt og žétt og ógnar rķkisvaldi og samfélagi, žar sem brotamennirnir festa illa fengiš fé sitt ķ löglegri starfsemi (peningažvętti) og bjóša heim hęttunni į spillingu. Skipulögš brotastarfsemi er eins og fram er komiš ekki bundin af landamęrum einstakra rķkja og eykur žaš žörfina fyrir alžjóšasamstarf lögreglu. Jafn mikilvęg er samręming löggjafar į milli rķkja og pólitķsk įhersla į upprętingu slķkra brota. Mismunandi framkvęmd löggęslu og ósamręmi milli landa er augljóslega til trafala, ekki sķst ķ ljósi žess aš brotamennirnir eru ekki hįšir slķkum takmörkunum. Meš samningnum eiga rķki aš geta treyst hvort į annaš viš rannsókn, saksókn og refsingu brota sem framin eru af skipulögšum brotasamtökum žar sem annašhvort brotin eša žeir sem žau fremja tengjast į einhvern hįtt milli landa. Meš tilkomu samningsins ętti skipulögšum brotasamtökum aš vera gert erfišara fyrir viš starfsemi sķna, t.d. meš žvķ aš misnota glufur ķ löggjöf einstakra rķkja eša vandamįl varšandi lögsögu rķkja.
    Megintilgangur Palermó-samningsins er aš stušla aš samvinnu į milli rķkja meš žaš markmiš ķ huga aš berjast gegn fjölžjóšlegri, skipulagšri brotastarfsemi meš skilvirkari hętti en įšur hefur tķškast og efla žar meš alžjóšlegt samstarf, sbr. 1. gr. samningsins.
    Samningurinn hefur aš telja 41 grein sem margar hverjar skiptast nišur ķ fjölda undirliša. Ķ 2. gr. samningsins eru hin żmsu hugtök sem fram koma ķ samningnum skilgreind, m.a. skipulögš brotasamtök, stórfelld brot, samhęfš samtök og frumbrot. Gildissviš samningsins er afmarkaš ķ 3. gr. hans en samkvęmt henni gildir hann um varnir gegn, rannsókn į og saksókn vegna žeirra brota sem lżst eru refsinęm skv. 5., 6., 8. og 23. gr. samningsins og alvarlegra brota samkvęmt skilgreiningu 2. gr. enda sé brotiš lišur ķ fjölžjóšlegri brotastarfsemi žar sem skipulögš brotasamtök koma viš sögu. Žį kemur fram ķ 2. mgr. 3. gr. aš brot teljist vera lišur ķ fjölžjóšlegri brotastarfsemi taki framkvęmd og afleišingar žess til fleiri en eins rķkis. Ķ 4. gr. samningins er fjallaš um fullveldisvernd og ķ 5. gr. hans er žįtttaka ķ starfsemi skipulagšra brotasamtaka lżst refsiverš. Ķ 6.–7. gr. er fjallaš um peningažvętti, en ķ 8.–9. gr. er fjallaš um spillingu og forvarnir. Įkvęši 10. gr. beinist aš įbyrgš lögašila og ķ 11. gr. er fjallaš um skyldur rķkisins til saksóknar, dómsįlagningar og til aš koma viš višurlögum vegna žeirra verknaša sem lżstir eru refsiveršir samkvęmt samningnum.
    Žį er ķ samningnum fjallaš um upptöku og haldlagningu sem og alžjóšlega samvinnu ķ slķkum mįlum, sbr. 12.–14. gr. samningsins. Ķ 15. gr. er fjallaš um lögsögureglur en ķ 16.–22. gr. er fjallaš um framsal, sbr. 16. gr., flutning dęmdra manna, sbr. 17. gr., gagnkvęma dómsmįlaašstoš og rannsóknir, sbr. 18.–20. gr., flutning mešferšar sakamįls milli ašildarrķkja, sbr. 21. gr., og atriši tengd skrįningu ķ sakaskrį, sbr. 22. gr. Ķ 23. gr. er fjallaš um skyldu ašildarrķkja til aš lżsa hindrun į framgangi réttvķsinnar refsiverša. Ķ 24. og 25. gr. samningsins er fjallaš um vitnavernd og ašstoš viš brotažola og vernd žeirra.
    Ķ 26. og 27. gr. er fjallaš um rįšstafanir til aš efla samstarf viš yfirvöld ašildarrķkja sem framfylgja efnisįkvęšum samningsins, sbr. 26. gr., og samvinnu milli rķkja varšandi brot žau sem samningurinn tekur til, sbr. 27. gr. samningsins. Ķ 29. gr. samningsins er fjallaš um skyldur rķkja til aš safna og mišla upplżsingum um ešli skipulagšrar brotastarfsemi. Žį er ķ 29. og 30. gr. samningsins vikiš aš naušsyn žess aš ašildarrķki žrói og betrumbęti sértękar įętlanir um žjįlfun žeirra starfsmanna sem framfylgja žeim lagaįkvęšum sem samningurinn leišir af sér, sbr. 29. gr., og komi į fót samstarfi milli ašildarrķkja sem og viš alžjóšastofnanir og svęšisstofnanir til aš berjast gegn skipulagšri, fjölžjóšlegri brotastarfsemi, sbr. 30. gr. samningsins. Žį er ķ 31. gr. samningsins fjallaš um forvarnarstarf ķ ašildarrķkjunum til aš koma ķ veg fyrir fjölžjóšlega, skipulagša brotastarfsemi.
    Ķ 32.–41. gr. samningsins er svo aš finna żmis lokaįkvęši.
    Loks mį geta žess aš réttarfarsnefnd hefur fariš yfir efni samningsins sem snertir réttarfar og telur žaš ekki gefa tilefni til breytinga į ķslenskri réttarfarslöggjöf.

III.    Evrópurįšssamningar um varnir gegn hryšjuverkum og ašgeršir gegn mansali.
    A.     Evrópurįšssamningur um varnir gegn hryšjuverkum.
    Samningur um varnir gegn hryšjuverkum var samžykktur af rįšherranefnd Evrópurįšsins 3. maķ 2005. Samningurinn var undirritašur af hįlfu Ķslands 16. maķ 2005, en 17. september 2007 höfšu sjö rķki fullgilt samninginn.
    Tilkomu samningsins mį rekja til hryšjuverkanna sem framin voru ķ Bandarķkjunum 11. september 2001, en ķ kjölfar žeirra samžykkti rįšherranefnd Evrópurįšsins yfirlżsingu um alžjóšlegar ašgeršir gegn hryšjuverkum og var komiš į fót nefnd sem hafši žaš hlutverk aš endurskoša og uppfęra gildandi regluverk innan rįšsins, sérstaklega Evrópusamning um varnir gegn hryšjuverkum frį 1977. Nefndin samdi višauka viš žann samning og var hann samžykktur af rįšherranefndinni og lagšur fram til undirritunar 16. maķ 2003. Innan nefndarinnar nįšist samstaša um aš žörf vęri į einum eša fleiri gerningum um varnir gegn hryšjuverkum sem hefšu afmarkaš gildissviš og tękju į fleiri atrišum en gildandi samningar. Óskaši žing Evrópurįšsins ķ janśar 2004 eftir žvķ aš hafin yrši vinna sem stefndi aš žessu markmiši og yrši grundvölluš į regluverki Sameinušu žjóšanna, Evrópurįšsins og Evrópusambandsins. Ķ kjölfariš var komiš į fót nżrri nefnd sérfręšinga į sviši hryšjuverka og lagši hśn fram drög til rįšherranefndarinnar aš samningi um varnir gegn hryšjuverkum ķ lok febrśar 2005 og var hann, eins og aš framan greinir, samžykktur af rįšherranefndinni 3. maķ 2005.
    Samningurinn hefur aš geyma 32 greinar og er helsta markmiš hans aš berjast gegn hryšjuverkum og žeim neikvęšu įhrifum sem žau hafa į mannréttindi, einkum réttinn til lķfs, bęši meš ašgeršum innan lands og meš alžjóšlegri samvinnu, aš teknu tilliti til žeirra marghliša og tvķhliša sįttmįla og samninga sem žegar eru ķ gildi milli samningsašila, sbr. 2. gr. Ķ 1. gr. segir aš hugtakiš hryšjuverk sé notaš um sérhvert brot sem fellur undir gildissviš žeirra sįttmįla sem getiš er ķ višauka viš samninginn og skilgreint er žar. Ķ 3. gr. er fjallaš um rįšstafanir sem samningsašilar skulu gera innan lands, en ķ 4. gr. er vikiš aš alžjóšlegri samvinnu.
    Ķ 5.–7. gr. er aš finna meginįkvęši samningsins, en samkvęmt žeim er samningsašilum skylt aš męla fyrir um refsinęmi opinberrar hvatningar til hryšjuverka, sbr. 5. gr., lišssöfnunar til hryšjuverka, sbr. 6. gr., og žjįlfunar til hryšjuverka, sbr. 7. gr. Žessir verknašir teljast ekki til hryšjuverka skv. 1. gr. samningsins, heldur er um aš ręša alvarleg brot sem tengjast hryšjuverkum og geta leitt til framningar žeirra. Tekiš er fram ķ 8. gr. aš verknašur geti falliš undir 5.–7. gr. žótt ekki hafi veriš framiš hryšjuverk.
    Ķ 9. gr. er męlt fyrir um refsinęmi brota sem tengjast tilraun og hlutdeild ķ žeim brotum sem skilgreind eru ķ samningnum. Ķ 10. gr. er fjallaš um rįšstafanir til aš unnt sé aš gera lögašila įbyrga fyrir hlutdeild ķ žeim brotum sem fjallaš er um ķ 5.–7. gr. og 9. gr. samningsins. Samkvęmt 11. gr. samningsins skulu višurlög viš brotum gegn 5.–7. gr. og 9. gr. vera skilvirk og ķ réttu hlufalli viš brotiš.
    Samkvęmt 12. gr. er samningsašilum skylt aš męla fyrir um refsinęmi žeirra verknaša sem fjallaš er um ķ 5.–7. gr. og 9. gr. ķ löggjöf sinni. Ķ 13. gr. er fjallaš um rįšstafanir til verndar og stušnings žeim sem hafa oršiš fyrir hryšjuverkum, svo og um bętur žeim til handa.
    Įkvęši 14. gr. um refsilögsögu er ķ samręmi viš alžjóšasamninga um hryšjuverk og samning Evrópurįšsins um tölvubrot. Ķ 15. gr. er vikiš aš skyldu samningsašila til aš rannsaka žau brot sem samningurinn tekur til žegar fyrir liggja upplżsingar um aš hinn brotlegi kunni aš vera į yfirrįšasvęši žeirra, en ķ 16. gr. er męlt fyrir um frįvik frį beitingu samningsins viš įkvešnar ašstęšur.
    Fjallaš er um alžjóšlega samvinnu ķ 17. gr. og nęr hśn til rannsóknar į sakamįli, mešferšar sakamįls og mįlsmešferšar viš framsal ķ tengslum viš brot gegn 5.–7. og 9. gr. samningsins. Ķ 18. gr. er męlt fyrir um skyldu samningsašila til aš fela višeigandi yfirvöldum saksókn mįls aš įkvešnum skilyršum uppfylltum, sé beišni um framsal meints brotamanns synjaš. Samkvęmt 19. gr. skulu brot gegn 5.–7. gr. og 9. gr. falla undir brot sem geta oršiš grundvöllur framsals ķ öllum framsalssamningum milli samningsašila. Ķ žvķ skyni aš greiša fyrir alžjóšlegri samvinnu er kvešiš į um ķ 1. mgr. 20. gr., sem varšar framsal og gagnkvęma réttarašstoš, aš ekki skuli lķta į brot gegn 5.–7. gr. eša 9. gr. sem stjórnmįlaafbrot, afbrot tengt stjórnmįlaafbroti eša afbrot sem sprottiš er af stjórnmįlaįstęšum, en ķ 2. mgr. įkvęšisins er aš finna undanžįgu frį žessu. Ķ 21. gr. er įréttuš naušsyn žess aš barįtta gegn hryšjuverkum sé ķ samręmi viš mannréttindi og er vikiš aš įstęšum sem geta bśiš aš baki synjun į framsali eša gagnkvęmri réttarašstoš. Meš 22. gr. er samningsašilum heimilaš aš mišla upplżsingum, sem žau hafa aflaš, ķ žįgu alžjóšlegrar samvinnu. Loks er aš finna żmis lokaįkvęši ķ 23.–32. gr. samningsins.
    Aš mati rįšuneytisins gefur efni samningsins ekki tilefni til breytinga į réttarfarslöggjöf.

    B.     Evrópurįšssamningur um ašgeršir gegn mansali og ķslensk refsilög um mansal.
    Įrlega verša žśsundir einstaklinga, ašallega konur og börn, fórnarlömb mansals, żmist ķ eigin heimalandi eša erlendis, og er markmišiš mešal annars hagnżting ķ kynferšislegum tilgangi. Bendir flest til žess aš fjöldi fórnarlamba fari vaxandi. Ašgeršir gegn mansali hafa hlotiš mikla athygli um heim allan og er įstęšan sś aš mansal ógnar mannréttindum og grundvallargildum ķ lżšręšisžjóšfélögum. Ašgeršir til aš berjast gegn žessari plįgu er einn žįttur ķ barįttu Evrópurįšsins fyrir helstu markmišum žess, mannréttindum og mannlegri reisn. Til aš nį įrangri ķ žessari barįttu verša ašgeršir aš fela ķ sér žverfaglega aškomu sem grundvallast į forvörnum, verndun mannréttinda fórnarlambanna og saksókn žeirra sem standa aš mansali, en į sama tķma veršur aš leitast viš aš samręma višeigandi įkvęši ķ landslögum rķkja og tryggja aš žeim verši beitt meš samstilltum og įrangursrķkum hętti.
    Rķki heims hafa ķ auknum męli beint sjónum sķnum aš barįttunni gegn mansali og hafa nokkrir alžjóšasamningar veriš geršir innan vébanda Sameinušu žjóšanna. Mį žar nefna alžjóšasamning Sameinušu žjóšanna um afnįm allrar mismununar gegn konum frį 1979, en sį samningur leggur žęr skyldur į ašildarrķki aš vinna gegn hvers konar verslun meš konur og gróšastarfsemi sem tengist vęndi kvenna. Var samningurinn fullgiltur af Ķslands hįlfu 18. jśnķ 1985 og öšlašist gildi mįnuši sķšar. Einnig mį nefna bókun viš samning Sameinušu žjóšanna um réttindi barnsins sem fjallar um sölu į börnum, barnavęndi og barnaklįm frį 25. maķ 2000. Var bókunin undirrituš af Ķslands hįlfu 7. september 2000 og fullgilt 9. jślķ 2001.
    Į įrinu 1991 samžykkti rįšherranefnd Evrópurįšsins tilmęli nr. R(91)11 um hagnżtingu ķ kynferšislegum tilgangi, klįm, vęndi og mansal barna og ungmenna og var žaš fyrsti alžjóšlegi gerningurinn sem tók sérstaklega į žessum mįlum. Žį voru į įrunum 2000 og 2001 samžykkt tilmęli rįšherranefndarinnar nr. R(2000)11 um ašgeršir gegn mansali vegna hagnżtingar ķ kynferšislegum tilgangi og tilmęli nefndarinnar R(2001)16 um verndun barna gegn hagnżtingu žeirra ķ kynferšislegum tilgangi. Žį mį einnig nefna įšurnefnda bókun frį 15. nóvember 2000 til aš koma ķ veg fyrir, berjast gegn og refsa fyrir verslun meš fólk, einkum konur og börn, en um er aš ręša bókun viš Palermó-samninginn um fjölžjóšlega, skipulagša brotastarfsemi.
    Sérstakt refsiįkvęši um mansal var sett inn ķ almenn hegningarlög, sem 227. gr. a, meš lögum nr. 40/2003. Refsing fyrir brot gegn įkvęšinu getur numiš allt aš įtta įra fangelsi. Ķ almennum athugasemdum ķ greinargerš meš frumvarpi žvķ sem varš aš lögum nr. 40/2003 segir aš meš hlišsjón af alžjóšasamningum sé lagt til aš lögfest verši sérstakt įkvęši ķ hegningarlög um refsinęmi mansals. Žótt sś hįttsemi sem fjallaš hafi veriš um ķ frumvarpinu hafi žegar veriš refsinęm segir ķ greinargerš aš meš frumvarpinu sé lögš sérstök įhersla į žessi brot og refsivernd gegn žeim aukin, en brotastarfsemin beinist gegn helgustu persónuréttindum, svo sem frjįlsręši. Žį segir ķ frumvarpinu aš viš įkvöršun višurlaga reyni į żmis sjónarmiš, og er žaš virt til refsižyngingar ef brot beinist aš barni eša ef brotastarfsemin er skipulögš. Žį sé brot refsivert įn tillits til žess hvort fólk er flutt til landsins eša śr landi meš sama hętti og žegar starfsemin fari aš öllu leyti fram hér į landi. Ķ žessu sambandi verši aš gęta žess aš brotastarfsemi tengd mansali sé alžjóšleg og virši ekki landamęri.
    Į žrķhliša fundi sem haldinn var ķ Genf 14. febrśar 2003, žar sem saman voru komnir hįttsettir embęttismenn Evrópurįšsins, Öryggis- og framfarastofnunar Evrópu (ÖSE) og Sameinušu žjóšanna, var lżst yfir stušningi viš gerš sérstaks Evrópurįšssamnings um ašgeršir gegn mansali. Sérfręšinganefnd, sem sett var į fót til aš sinna žessu verkefni, samžykkti endanleg drög aš samningnum ķ desember 2004 og var hann samžykktur af rįšherranefnd Evrópurįšsins 3. maķ 2005. Samningurinn var lagšur fram til undirritunar 16. maķ 2005 og var hann undirritašur af hįlfu Ķslands sama dag. Hinn 17. september 2007 höfšu įtta rķki fullgilt samninginn.
    Samningur Evrópurįšsins um ašgeršir gegn mansali styšst aš mörgu leyti viš įšurnefnda bókun viš Palermó-samninginn (Palermó-bókun), en er mun ķtarlegri og gildir til aš mynda bęši um mansal innan lands sem og fjölžjóšlegt mansal. Žį gildir samningurinn įn tillits til žess hvort skipulögš brotasamtök standa aš baki mansali eša ekki, en bókunin gildir hins vegar eingöngu um mansal sem į sér staš milli landa fyrir tilstilli skipulagšra brotasamtaka, sbr. mešal annars 4. gr. og 2. mgr. 1. gr. Palermó-bókunarinnar, sbr. 1. og 2. mgr. 3. gr. og 2. gr. a Palermó-samningsins. Loks mį nefna aš allnokkur atriši er aš finna ķ Evrópurįšssamningnum sem ekki er aš finna ķ Palermó-bókuninni, til aš mynda įkvęši um vitna- og upplżsingavernd og įkvęši um refsiįbyrgš lögašila.
    Hér į eftir veršur gerš grein fyrir meginefni Evrópurįšssamningsins um ašgeršir gegn mansali, en sjónum veršur einkum beint aš žeim įkvęšum sem žżšingu hafa fyrir frumvarp žetta.
    Ķ 1. gr. eru talin upp žau markmiš sem stefnt er aš meš samningnum. Meginįherslan er lögš į verndun réttinda fórnarlamba mansals og mįlshöfšun į hendur žeim sem eru įbyrgir fyrir žeim brotum. Fjallaš er um gildissviš samningsins ķ 2. gr., en hann tekur bęši til mansals innan lands og fjölžjóšlegs mansals, óhįš žvķ hvort žaš tengist skipulagšri brotastarfsemi. Ķ 3. gr. er fjallaš um bann viš mismunun.
    Ķ a-liš 4. gr. samningsins er aš finna skilgreiningu į mansali, en til aš berjast gegn mansali į alžjóšlegum vettvangi er undirstöšuatriši aš notast sé viš skilgreiningu į mansali sem alžjóšasamfélagiš hefur nįš samstöšu um. Umrędd skilgreining styšst aš nęr öllu leyti viš skilgreininguna ķ a-liš 3. gr. Palermó-bókunarinnar. Įkvęši 4. gr. er svohljóšandi samkvęmt frumtexta samningsins:
    For the purposes of this Convention:
    a.      „Trafficking in human beings“ shall mean the recruitment, transportation, transfer, harbouring or receipt of persons, by means of the threat or use of force or other forms of coercion, of abduction, of fraud, of deception, of the abuse of power or of a position of vulnerability or of the giving or receiving of payments or benefits to achieve the consent of a person having control over another person, for the purpose of exploitation. Exploitation shall include, at a minimum, the exploitation of the prostitution of others or other forms of sexual exploitation, forced labour or services, slavery or practices similar to slavery, servitude or the removal of organs;
    b.      The consent of a victim of „trafficking in human beings“ to the intended exploitation set forth in subparagraph (a) of this article shall be irrelevant where any of the means set forth in subparagraph (a) have been used;
    c.      The recruitment, transportation, transfer, harbouring or receipt of a child for the purpose of exploitation shall be considered „trafficking in human beings“ even if this does not involve any of the means set forth in subparagraph (a) of this article;
    d.      „Child“ shall mean any person under eighteen years of age;
    e.      „Victim“ shall mean any natural person who is subject to trafficking in human beings as defined in this article.
    Ķ skilgreiningunni felast žrķr meginžęttir; a) verknašur, ž.e. aš śtvega, flytja, afhenda, hżsa eša taka viš einstaklingum, b) ašferš, ž.e. meš žvķ hóta valdbeitingu, beita valdi eša annars konar naušung, brottnįmi, svikum, blekkingum o.fl., og c) tilgangur, ž.e. aš misnotkunin sé til hvers konar hagnżtingar (e. exploitation). Til aš um mansal geti veriš aš ręša verša allir žessir žrķr žęttir aš vera til stašar, en žegar um er aš ręša börn skiptir ekki mįli hvaša ašferš er beitt viš mansališ, sbr. c-liš 4. gr. Efnislega er skilgreining 227. gr. a almennra hegningarlaga į mansali svipuš skilgreiningunni ķ samningnum. Meš 14. gr. frumvarpsins er žó lagt til aš geršar verši įkvešnar breytingar į gildandi mansalsįkvęši hegningarlaga, og vķsast aš öšru leyti ķ žvķ efni til sérstakra athugasemda viš greinina.
    Ķ 5. gr. samningsins er fjallaš um forvarnir gegn mansali. Fjallaš er um ašgeršir til aš draga śr eftirspurn ķ 6. gr. og um landamęraeftirlit ķ 7. gr. sem er aš miklu leyti byggš į 11. gr. Palermó-bókunarinnar.
    Įkvęši 8. gr., sem styšst viš 12. gr. Palermó-bókunarinnar, fjallar um öryggi og skošun skilrķkja. Samkvęmt įkvęšinu er sś skylda lögš į heršar samningsašilum aš grķpa til višeigandi rįšstafana til aš tryggja gęši ferša- eša persónuskilrķkja og tryggja aš žau séu traust og örugg ķ žvķ skyni aš erfitt sé aš falsa žau eša breyta žeim, afrita žau eša gefa žau śt ólöglega. Ferša- og persónuskilrķki eru naušsynleg tęki ķ tengslum viš mansal, sérstaklega fjölžjóšlegt mansal. Samvinna milli samningsašila viš aš ganga śr skugga um lögmęti og gildi slķkra skilrķkja er žar af leišandi naušsynleg forvörn. Samkvęmt 9. gr., sem er byggš į 13. gr. Palermó-bókunarinnar, skal samningsašili aš beišni annars samningsašila, stašfesta innan hęfilegs frest, ķ samręmi viš landslög sķn, lögmęti og gildi ferša- og persónuskilrķkja sem eru gefin śt eša sögš hafa veriš gefin śt ķ umboši hans og grunur leikur į aš séu notuš til mansals. Meš žessu er įtt viš aš sį ašili sem beišni er beint til skuli ganga śr skugga um bęši formlegt og efnislegt lögmęti skilrķkja. Skilrķki sem notuš eru til mansals geta veriš hrein fölsun frį grunni og žar af leišandi ekki gefin śt af žeim ašila sem beišni er beint til. Skilrķki geta einnig hafa veriš gefin śt af žeim ašila sem beišni er beint til en sķšan getur žeim veriš breytt į sķšari stigum til aš falsa žau. Ķ slķkum tilfellum eru skilrķkin formlega ólögmęt. Į hinn bóginn geta skilrķki sem hvorki eru fölsuš né hefur veriš breytt veriš notuš viš mansal. Mį sem dęmi nefna gild og lögmęt skilrķki sem eru notuš af öšrum en žeim sem žau tilheyra. Ķ slķkum tilvikum eru skilrķkin efnislega ólögmęt.
    Ķ III. kafla samningsins er aš finna įkvęši sem fjalla um vernd og ašstoš viš fórnarlömb mansals. Sum įkvęši kaflans eiga viš um öll fórnarlömb (10., 11., 12., 15. og 16. gr.), en önnur eiga sérstaklega viš um fórnarlömb sem dvelja ólöglega ķ vištökurķkinu (13. og 14. gr.). Žį eiga sum įkvęši viš um einstaklinga sem hafa ekki enn žį veriš greindir sem fórnarlömb mansals en lķkur benda til žess aš svo sé (2. mgr. 10. gr., 1. og 2. mgr. 12. gr. og 13. gr.).
    Ķ 1. mgr. 12. gr. er fjallaš um žį ašstoš sem samningsašilum ber aš veita fórnarlömbum mansals. Ķ 13. gr. er vikiš aš žeim fórnarlömbum mansals sem dvelja ólöglega ķ vištökurķki eša sem dvelja žar löglega og hafa skammtķmadvalarleyfi. Įkvęši 14. gr. samningsins fjallar um dvalarleyfi og 15. gr. um bętur og lagalega śrlausn, žar į mešal um rétt til lögfręšiašstošar og gjafsóknar. Įkvęši 16. gr., sem er aš hluta til byggt į 8. gr. Palermó-bókunarinnar, tekur bęši til sjįlfviljugrar og žvingašrar endurkomu fórnarlamba mansals. Įhersla er žó lögš į aš slķk endurkoma skuli helst vera meš samžykki fórnarlambs.
    Meš 17. gr. er leitast viš aš koma ķ veg fyrir ójafnrétti į grundvelli kynferšis og leggja įherslu į žį stašreynd aš samkvęmt fyrirliggjandi upplżsingum eru konur ašalmarkhópurinn ķ tengslum viš mansal. Ķ 18., 19. og 20. gr. er męlt fyrir um refsinęmi tiltekinna verknaša, en samręming löggjafar samningsašila um žau atriši sem žar er fjallaš um aušveldar ašgeršir gegn mansali. Meš 18. gr. er leitast viš aš gera mansal aš refsiveršu athęfi, en greinin er byggš į 5. gr. Palermó-bókunarinnar. Rétt er aš taka fram aš fórnarlamb žarf ekki aš hafa t.d. oršiš fyrir misnotkun ķ kynferšislegum tilgangi til žess aš um mansal sé aš ręša. Sem fyrr greinir var sérstakt refsiįkvęši um mansal sett inn ķ almenn hegningarlög, 227. gr. a, meš lögum nr. 40/2003.
    Samkvęmt 19. gr. skulu samningsašilar ķhuga aš męla fyrir um refsinęmi žess aš nżta af įsettu rįši žį žjónustu sem mansal mišar aš. Tilgangur žess er aš draga śr eftirspurn eftir žeirri žjónustu sem mansal mišar aš, hvort sem žaš er ķ kynferšislegum tilgangi, įnauš, žręlahald eša brottnįm lķffęra. Sem dęmi mį nefna aš samkvęmt žessu įkvęši vęri žaš refsivert fyrir eiganda fyrirtękis aš hafa ķ vinnu verkamenn sem eru fórnarlömb mansals. Ķ slķku tilviki ętti 18. gr. ekki viš um eigandann, heldur mundi brotiš varša viš 19. gr. Meš sama hętti vęri hęgt aš refsa kaupanda vęndis sem er mešvitašur um aš viškomandi einstaklingur sé fórnarlamb mansals. Įhersla skal lögš į aš skilyrši refsinęmis er aš viškomandi hafi framiš brotiš vķsvitandi en slķkt gęti reynst įkęruvaldinu erfitt aš sanna.
    Nżlega voru samžykktar į Alžingi breytingar į įkvęši 206. gr. almennra hegningarlaga, sbr. 13. gr. laga nr. 61/2007, um vęndi. Žar var refsiįkvęši um sölu vęndis ķ atvinnuskyni fellt brott. Žį eru kaup į vęndi refsilaus. Į hinn bóginn voru geršar nokkar efnisbreytingar sem hafa žaš aš markmiši aš gera žaš refsivert meš öllu aš stunda milligöngu um vęndi, ž.e. aš hagnżta sér vęndi annarra meš żmsum hętti. Meš žetta ķ huga er ķ frumvarpi žessu, ķ tilefni af 19. gr. Evrópurįšssamningsins um ašgeršir gegn mansali, ekki hróflaš viš žeirri stefnu sem mótuš var nżlega af hįlfu löggjafans meš įšurgreindri 13. gr. laga nr. 61/2007.
    Tilgangur 20. gr. er aš litiš verši į tiltekna verknaši sem tengjast ferša- eša persónuskilrķkjum sem refsiverš brot žegar žeir eru framdir ķ tengslum viš mansal. Slķk skjöl, sem oft eru fölsuš, eru naušsynleg verkfęri žegar um er aš ręša mansal sem į sér staš milli landa. Ķ 13. gr. frumvarpsins eru geršar naušsynlegar breytingar į 227. gr. a almennra hegningarlaga til aš innleišing žessa įkvęšis samningsins sé fullnęgjandi.
    Ķ 21. gr. er annars vegar fjallaš um tilraun til brots og hins vegar ašstoš viš brot eša hvatningu til žess. Sams konar įkvęši er einnig aš finna ķ 2. mgr. 5. gr. Palermó-bókunarinnar. Ķ hegningarlögum er aš finna įkvęši um žetta, sbr. 20. og 22. gr.
    Įkvęši 22. gr. samningsins er ķ samręmi viš žį rķkjandi stefnu aš draga lögašila til refsiįbyrgšar. Meš lögum nr. 74/2006, um breyting į almennum hegningarlögum, lögum um mešferš opinberra mįla og lögum um fjarskipti (samningur Evrópurįšsins um tölvubrot frį 23. nóvember 2001), var lögfest nżtt įkvęši ķ almenn hegningarlög, 19. gr. d, sem veitir almenna heimild til aš leggja refsiįbyrgš į lögašila fyrir brot į įkvęšum žeirra laga, žar į mešal įkvęši 227. gr. a um mansal.
    Ķ 23. gr. er kvešiš į um višurlög viš brotum gegn 18.–22. gr. samningsins. Skulu samningsašilar tryggja aš višurlögin séu įhrifarķk, ķ réttu hlutfalli viš brotiš og letjandi.
    Įkvęši 24. gr. leggur žęr skyldur į heršar samningsašilum aš tryggja aš tilteknar ašstęšur hafi įhrif til žyngingar refsingar vegna brots gegn 18. gr. Ķ 70. gr. almennra hegningarlaga er aš finna įkvęši um atriši sem hafa įhrif į refsihęš žegar hegning er tiltekin. Aš öšru leyti vķsast hér til athugasemda viš 7. gr. frumvarpsins.
    Samkvęmt 25. gr. samningsins skal hver samningsašili eftir atvikum gera naušsynlegar breytingar į löggjöf og ašrar rįšstafanir til žess aš hęgt verši aš taka tillit til erlendra refsidóma viš įkvöršun refsingar. Ķ 2. mgr. 71. gr. almennra hegningarlaga segir: „Dómstólunum er heimilt aš lįta refsidóma, er kvešnir hafa veriš upp erlendis, hafa ķtrekunarįhrif, eins og žeir hefšu veriš kvešnir upp hér į landi.“ Er žvķ ekki žörf į lagabreytingum vegna žessa įkvęšis samningsins.
    Ķ 26. gr. samningsins er kvešiš į um undanžįgu frį refsingu. Samkvęmt henni skal fórnarlömbum ekki refsaš fyrir ašild sķna aš ólöglegri starfsemi, enda hafi žau veriš žvinguš til hennar. Hér mį lķta til 74. gr. almennra hegningarlaga.
    Ķ V. kafla samningsins er fjallaš um rannsókn, saksókn og um mįlsmešferš. Ķ VI. kafla er fjallaš um alžjóšlega samvinnu og samvinnu viš borgaralegt samfélag. Žį er ķ VII. kafla fjallaš um eftirlitskerfi. Ķ VIII. kafla er fjallaš um tengsl samningsįkvęšanna viš alžjóšlega gerninga. Įkvęši 39. gr. fjallar um tengsl viš Palermó-bókunina. Ķ 40. gr. er fjallaš um tengsl viš ašra alžjóšlega gerninga.

IV.     Nżr kafli ķ almenn hegningarlög um upptöku eigna.
    Įkvęši 69. gr. almennra hegningarlaga um upptöku eigna hefur stašiš óbreytt frį setningu laganna, aš öšru leyti en žvķ aš sķšari mįlslišur 3. tölul. 1. mgr. greinarinnar var lögfestur meš lögum nr. 10/1997. Endurskošun į įkvęšunum er žvķ oršin tķmabęr og er markmiš frumvarpsins aš gera įkvęšin skżrari og fęra žau ķ nśtķmalegt horf til aš um upptöku gildi skżrar og ótvķręšar reglur og unnt sé aš bregšast viš skipulagšri brotastarfsemi meš skilvirkari hętti. Žį er žörf į endurskošun įkvęšanna til innleišingar į 12. gr. Palermó- samningsins og til aš bregšast viš athugasemdum ķ annarri matsskżrslu GRECO frį 2. jślķ 2004. Er ķ žessu skyni lagt til aš nżr heildstęšur kafli um upptöku eigna, VII. kafli A, verši settur ķ almenn hegningarlög og komi hann ķ staš nśgildandi įkvęšis 69. gr.
    Meš 12. gr. Palermó-samningsins er samningsašilum gert skylt aš samžykkja rįšstafanir, aš žvķ marki sem frekast er unnt, til aš gera upptękan įvinning af refsiveršri hįttsemi, sem leiddur er af žeim brotum sem samningurinn tekur til, eša eign sem svarar til slķks įvinnings og eignir, bśnaš eša önnur tęki sem notuš eru eša ętluš eru til notkunar viš framningu brots sem samningurinn tekur til, sbr. 1. mgr. 12. gr. Hafi įvinningi af refsiveršu broti veriš breytt eša skipt ķ ašra eign, aš hluta eša aš öllu leyti, skal vera unnt aš gera hana upptęka ķ staš įvinningsins, sbr. 3. mgr. 12. gr. Hafi įvinningi af refsiveršu broti veriš blandaš saman viš eignir, sem hefur veriš aflaš meš lögmętum hętti, skal vera unnt aš gera žęr eignir upptękar allt aš matsverši žess įvinnings sem blandaš var viš žęr, sbr. 4. mgr. 12. gr. Žį skal vera unnt aš gera upptękar tekjur og annan hagnaš af įvinningi af refsiveršu broti, af eignum sem įvinningi hefur veriš breytt eša skipt ķ og af eignum sem įvinningi hefur veriš blandaš saman viš, sbr. 5. mgr. 12. gr. samningsins.
    Įkvęši 69. gr. almennra hegningarlaga žykir ekki fullnęgjandi til innleišingar į 3. og 4. mgr. 12. gr. samningsins og er brugšist viš žvķ meš a- og d-liš 2. gr. frumvarpsins. Ķ fyrrgreindum tilmęlum GRECO er mešal annars lagt til aš ķslenska rķkiš rżmki gildissviš įkvęša um upptöku eigna og įvinnings af refsiveršum brotum og ķhugi aš endurskoša reglur um sönnunarbyrši ķ žvķ skyni aš auka skilvirkni upptöku ķ mįlum sem varša spillingu, einkum aš žvķ er varšar ašstęšur žar sem ekki er hęgt aš koma viš sakfellingu og žegar veršmęti er ķ vörslum žrišja manns. Meš c- og g-liš 2. gr. frumvarpsins er leitast viš aš koma til móts viš žessi tilmęli GRECO.
    Viš gerš žessa kafla frumvarpsins voru įkvęši danskra og norskra hegningarlaga um upptöku eigna og gögn sem standa žeim aš baki könnuš vandlega, en geršar voru veigamiklar breytingar į dönsku įkvęšunum meš lögum nr. 411/1997 og į norsku įkvęšunum meš lögum nr. 39/1999. Įkvęši frumvarpsins voru samin meš hlišsjón af dönsku og norsku įkvęšunum og eiga sér flest hlišstęšu žar, en žess var žó gętt aš laga įkvęšin aš ķslensku lagaumhverfi og gera ekki tillögur aš breytingum į žvķ sem gefist hefur vel ķ gildandi löggjöf.
    Ķ kaflanum er aš finna żmis nżmęli og mį žar ķ fyrsta lagi nefna aš lagt er til aš lögfest verši rżmri heimild til upptöku veršmęta hafi einstaklingur gerst sekur um alvarlegt brot sem er til žess falliš aš hafa ķ för meš sér verulegan įvinning og er viš žęr ašstęšur hugsanlegt aš gera upptęk veršmęti sem tilheyra öšrum en honum sjįlfum, sbr. c-liš 2. gr. frumvarpsins. Ķ öšru lagi er sérstaklega fjallaš um upptöku hafi įvinningi veriš blandaš saman viš eignir sem aflaš hefur veriš meš lögmętum hętti, sbr. d-liš 2. gr. frumvarpsins. Ķ žrišja lagi er męlt fyrir um hjį hverjum upptaka getur fariš fram, sbr. e-liš 2. gr. frumvarpsins, og ķ fjórša lagi er fjallaš ķtarlega um tengsl skašabótakröfu žess sem bešiš hefur tjón af broti og upptöku veršmęta vegna sama brots, sbr. f-liš 2. gr. frumvarpsins. Žį er ķ fimmta lagi kvešiš į um aš hverjum beina į kröfu um upptöku og žį ašstöšu žegar sakborningur, eigandi eša handhafi réttinda sem gera į upptęk er óžekktur, sbr. g-liš 2. gr. frumvarpsins. Loks er ķ sjötta lagi męlt fyrir um heimild dómsmįlarįšherra til aš įkveša aš žvķ sem gert er upptękt skuli skipt milli ķslenska rķkisins og annars rķkis eša rķkja, sbr. h-liš 2. gr. frumvarpsins. Žaš nżmęli sem felst ķ c-liš 2. gr. frumvarpsins hefur aš geyma veigamestu breytinguna į gildandi löggjöf og veršur žvķ sérstaklega fjallaš um įlitaefni žvķ tengd hér į eftir. Um önnur nżmęli vķsast til athugasemda viš einstakar greinar frumvarpsins.
    Meš c-liš 2. gr. frumvarpsins er lagt til aš unnt verši aš gera upptęk veršmęti įn žess aš sżnt sé fram į aš žau megi rekja til tiltekins refsiveršs brots hafi viškomandi gerst sekur um brot sem er til žess falliš aš hafa ķ för meš sér verulegan įvinning og geti brotiš varšaš aš minnsta kosti 6 įra fangelsi. Aš žessum skilyršum uppfylltum mį gera upptęk veršmęti sem tilheyra viškomandi, nema hann sżni fram į aš žeirra hafi veriš aflaš meš lögmętum hętti. Viš žessar ašstęšur og aš uppfylltum nįnar tilgreindum skilyršum mį jafnframt gera upptęk veršmęti sem tilheyra maka eša sambśšarmaka viškomandi og veršmęti sem runniš hafa til lögašila sem viškomandi hefur einn eša meš sķnum nįnustu rįšandi stöšu ķ, sé ekki sżnt fram į aš žeirra hafi veriš aflaš meš lögmętum hętti. Er žvķ gert rįš fyrir frįviki frį meginreglunni um sönnunarbyrši įkęruvaldsins viš žessar ašstęšur. Sambęrilegt įkvęši er aš finna ķ 76. gr. a dönsku hegningarlaganna og į žaš rętur aš rekja til laga nr. 411/1997 sem sóttu aš einhverju leyti fyrirmynd ķ skżrslu svokallašrar upptökunefndar (n. Inndragningsudvalget) frį 17. september 1996 sem skipuš var af norska dómsmįlarįšherranum og bar mešal annars aš gera tillögur aš breytingum į įkvęšum norskra hegningarlaga um upptöku eigna, sbr. NOU 1996:21. Ķ 68. gr. norsku hegningarlaganna er aš finna įkvęši sem gerir rįš fyrir sams konar frįviki frį sönnunarbyrši įkęruvaldsins hafi einstaklingur gerst sekur um eitt eša fleiri brot sem eru til žess fallin aš hafa ķ för meš sér verulegan įvinning og aš uppfylltum nįnar tilgreindum skilyršum sem lśta aš alvarleika brota.
    Viš setningu įkvęšis af žessu tagi ķ ķslenska löggjöf veršur aš ganga śr skugga um aš žaš samręmist įkvęšum ķ stjórnarskrį lżšveldisins Ķslands, nr. 33/1944. Žį veršur einnig aš huga aš žjóšréttarlegum skuldbindingum ķslenska rķkisins samkvęmt įkvęšum mannréttindasįttmįla Evrópu sem einnig hefur veriš lögfestur hér į landi, sbr. lög nr. 62/1994. Kemur til skošunar annars vegar hvort įkvęši c-lišar 2. gr. frumvarpsins, sem męlir fyrir um frįvik frį sönnunarbyrši įkęruvaldsins, samrżmist 2. mgr. 70. gr. stjórnarskrįrinnar og 2. mgr. 6. gr. mannréttindasįttmįlans žar sem męlt er fyrir um aš hver sį sem borinn er sökum um refsiverša hįttsemi skuli talinn saklaus uns sekt hans hefur veriš sönnuš. Hins vegar žarf aš taka til athugunar hvort įkvęšiš gangi nęrri stjórnskipulegri eignarréttarvernd skv. 72. gr. stjórnarskrįrinnar žar sem męlt er fyrir um frišhelgi eignarréttarins, sbr. 1. gr. 1. višauka viš mannréttindasįttmįla Evrópu.
    Viš setningu sambęrilegra įkvęša ķ Danmörku og Noregi var fjallaš um žessi įlitaefni, einkum ķ Noregi, og komist aš žeirri nišurstöšu aš žau brytu ekki gegn įkvęšum innlendra laga og fyrrnefndum įkvęšum mannréttindasįttmįla Evrópu.
    Ķ dómi Mannréttindadómstóls Evrópu ķ mįli Phillips gegn Bretlandi frį 5. jślķ 2001 reyndi į upptökuįkvęši ķ breskum lögum žar sem vikiš er frį sönnunarbyrši įkęruvaldsins, en žarlend löggjöf gengur žó nokkuš lengra ķ žessum efnum en lagt er til ķ c-liš 2. gr. frumvarpsins. Įlitaefniš var žaš hvort fyrirkomulag bresku laganna gengi lengra en heimilt vęri skv. 2. mgr. 6. gr. mannréttindasįttmįla Evrópu. Mįlsatvik voru žau aš kęrandi var sakfelldur fyrir innflutning fķkniefna og dęmdur til aš sęta fangelsi ķ nķu įr. Ķ sérstöku upptökumįli, sem höfšaš var ķ kjölfariš, var įkvešiš aš hann skyldi sęta upptöku į įkvešinni fjįrhęš og honum gerš vararefsing. Kęrandi hélt žvķ fram aš brotiš hefši veriš gegn 2. mgr. 6. gr. sįttmįlans ķ sķšara mįlinu žar sem hann hefši samkvęmt breskum lögum žurft aš sżna fram į aš žeirra fjįrmuna, sem krafist var upptöku į, hefši veriš aflaš meš lögmętum hętti til aš komast hjį upptöku žeirra. Mannréttindadómstóllinn komst aš žeirri nišurstöšu aš ekki reyndi į 2. mgr. 6. gr. viš žessar ašstęšur žar sem kęrandi hefši ekki veriš ,,borinn sökum um refsiverša hįttsemi“ žegar tekin var įkvöršun um upptöku fjįrmunanna. Markmiš mįlsins hefši enda ekki veriš aš sakfella eša sżkna hann fyrir annaš brot en hann hafši žegar veriš sakfelldur fyrir. Taldi dómstóllinn žessa mįlsmešferš vera hlišstęša įkvöršun dómstóls um fjįrhęš sektar eša tķmalengd fangelsis eftir aš mašur hefši veriš sakfelldur.
    Viš gerš žessa frumvarps hefur veriš lagt til grundvallar aš viš tślkun 2. mgr. 70. gr. stjórnarskrįrinnar verši aš horfa til žess aš žaš įkvęši į rętur sķnar aš rekja til 2. mgr. 6. gr. mannréttindasįttmįla Evrópu eins og fram kemur ķ lögskżringargögnum aš baki stjórnarskrįrįkvęšinu. Aš žessi virtu og meš vķsan til įšurnefnds dóms Mannréttindadómstóls Evrópu ķ mįli Phillips gegn Bretlandi frį 5. jślķ 2001 hefur hér veriš lagt til grundvallar aš žaš frįvik frį sönnunarbyrši įkęruvaldsins sem męlt er fyrir um ķ c-liš 2. gr. frumvarpsins brjóti ekki ķ bįga viš 2. mgr. 70. gr. stjórnarskrįrinnar eša 2. mgr. 6. gr. mannréttindasįttmįla Evrópu. Žaš fyrirkomulag į upptöku veršmęta sem lagt er til meš c-liš 2. gr. frumvarpsins hefur enda ekki įhrif į žann rétt sem mönnum er tryggšur meš įšurnefndum įkvęšum, enda er sį er slķk upptökukrafa beinist aš viš žęr ašstęšur ekki ,,borinn sökum“ um annaš brot en hann hefur žegar veriš sakfelldur fyrir, eins og lagt er til grundvallar ķ framangreindum dómi Mannréttindadómstólsins.
    Hvaš varšar sķšara įlitaefniš er fyrir męlt ķ 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrįrinnar aš eignarrétturinn sé frišhelgur og aš engan megi skylda til aš lįta af hendi eign sķna nema almenningsžörf krefji. Žurfi til žess lagaboš og komi fullt verš fyrir. Žrįtt fyrir įkvęšiš hefur eignaupptaka į grundvelli 69. gr. almennra hegningarlaga veriš talin heimil og hefur ekki veriš tališ skipta mįli aš viškomandi sé sviptur eignarrétti įn žess aš fį nokkrar bętur fyrir. Samkvęmt 1. gr. 1. višauka mannréttindasįttmįla Evrópu veršur eignarsvipting aš eiga sér stoš ķ lögum og žjóna almannahagsmunum, auk žess sem hśn veršur aš vera ķ samręmi viš almennar meginreglur žjóšaréttar. Af dómaframkvęmd Mannréttindadómstóls Evrópu veršur rįšiš aš skeršing eignarréttar žurfi auk žess aš fullnęgja kröfum mešalhófsreglunnar, en ķ žvķ felst aš skeršingin mį ekki raska žvķ réttlįta jafnvęgi sem rķkja skal į milli almannahagsmuna og verndar eignarréttar. Ķ 2. mgr. įkvęšisins segir mešal annars aš rķki hafi rétt til aš fullnęgja žeim lögum sem žaš telur naušsynlegt til aš tryggja greišslu skatta, annarra opinberra gjalda eša višurlaga. Fjallaš var um hvort įkvęši af žvķ tagi sem c-lišur 2. gr. frumvarpsins hefur aš geyma vęri ķ samręmi viš fyrrgreint įkvęši mannréttindasįttmįlans viš setningu sambęrilegs įkvęšis ķ Noregi. Vķsaš var til žess aš ķ undantekningartilvikum gęti komiš til žess aš hin rśma heimild til upptöku leiddi til žess aš eignir, sem ekki hefši veriš aflaš meš refsiveršri hįttsemi, yršu geršar upptękar. Var žó tališ aš hagsmunir almennings af skilvirkum reglum um upptöku sem vęru naušsynlegar ķ barįttunni gegn brotastarfsemi ķ įgóšaskyni hefšu meira vęgi en žessi möguleiki. Vęri įkvęšiš žvķ ķ samręmi viš mešalhófsregluna og 1. gr. 1. višauka mannréttindasįttmįla Evrópu.
    Ķ fyrrnefndu mįli Phillips gegn Bretlandi frį 5. jślķ 2001 reyndi į žaš fyrir Mannréttindadómstól Evrópu hvort heimild til upptöku samkvęmt įkvęši breskrar fķkniefnalöggjafar vęri žaš vķštęk aš hśn bryti gegn umręddu įkvęši mannréttindasįttmįlans um frišhelgi eignaréttar. Dómstóllinn vķsaši til žess aš įkvöršun um upptöku ķ žessu tilviki vęri ,,višurlög“ ķ skilningi 2. mgr. įkvęšisins og aš ašildarrķkjum vęri heimilt aš fullnęgja žeim lögum sem žaš teldi naušsynlegt til aš tryggja greišslu višurlaga. Hins vegar yrši kröfum mešalhófsreglunnar aš vera fullnęgt. Ķ ljósi žess markmišs upptökunnar aš berjast gegn śtbreišslu fķkniefna og annarra atvika mįlsins var ekki tališ aš brotiš hefši veriš gegn mešalhófsreglunni ķ mįli kęranda og aš žvķ vęri ekki um aš ręša brot gegn 1. gr. 1. višauka mannréttindasįttmįlans. Aš framangreindu virtu og ķ ljósi žess markmišs c-lišar 2. gr. frumvarpsins aš berjast gegn skipulagšri brotastarfsemi er hér lagt til grundvallar aš įkvęšiš brjóti ekki gegn 72. gr. stjórnarskrįrinnar og 1. gr. 1. višauka mannréttindasįttmįla Evrópu, enda sé žvķ ķ hverju tilviki beitt žannig aš gętt sé mešalhófs aš virtum atvikum mįls.
    Ķ 2. og 3. mgr. c-lišar 2. gr. frumvarpsins er lagt til aš meš sömu skilyršum og greinir ķ 1. mgr. sé heimilt aš gera upptęk veršmęti, aš hluta eša ķ heild, sem nśverandi eša fyrrverandi maki eša sambśšarmaki žess sem framiš hefur brot hefur aflaš eša žau veršmęti sem runniš hafa til lögašila sem viškomandi einstaklingur einn eša meš sķnum nįnustu hefur rįšandi stöšu ķ eša ef verulegur hluti af tekjum lögašilans renna til viškomandi. Frį žessum reglum er męlt fyrir um tiltekin frįvik sem fram koma ķ 2. og 3. mgr. Ķ žessu sambandi ber aš geta žess aš af hįlfu fręšimanna hefur ekki veriš tališ aš rök standi til žess aš lķta svo į aš ķ ķslenskum rétti rįšist mörkin milli eignarnįms og eignaupptöku af žvķ hvort eignarskeršing komi nišur į mönnum sem eru į einhvern hįtt višrišnir refsiverš brot eša brotastarfsemi eša ekki. Skipti žar ekki mįli žótt unnt sé aš benda į aš slķk eignarupptaka komi mjög hart nišur. Į žessum grundvelli er į žvķ byggt ķ doktorsriti Gauks Jörundssonar Um eignarnįm (Bókaśtgįfa Menningarsjóšs, Reykjavķk 1969, bls. 153) aš meginmįli skipti ķ žessu sambandi hvort eignarskeršingin geti talist lišur ķ ašgeršum löggjafans til aš koma fram refsingu fyrir brot „eša hindra, aš žau séu framin“. Nišurstaša Gauks er sś aš „eignarnįmsįkvęši stj.skr. [komi] žvķ ašeins til įlita, aš telja megi, aš veriš sé aš fara į svig viš žaš undir žvķ yfirskini, aš veriš sé aš hindra afbrot eša refsa fyrir žau“. Ķ frumvarpi žessu er lagt til grundvallar aš tilvitnuš sjónarmiš endurspegli rķkjandi višhorf um efni og inntak eignarréttarįkvęšis 72. gr. stjórnarskrįrinnar. Žvķ sé ekki įstęša til aš ętla aš žaš fyrirkomulag sem lagt er til ķ 2. og 3. mgr. c-lišar 2. gr. frumvarpsins gangi nęrri hinni stjórnskipulegu eignarréttarvernd meš tilliti til efnis žessara įkvęša og žeirra markmiša sem aš baki žeim bśa um skipulega og skilvirka framkvęmd refsivörslu. Ekki veršur séš aš įkvęši 1. gr. 1. višauka viš mannréttindasįttmįla Evrópu leiši til annarrar nišurstöšu.

V.     Nżtt įkvęši um bann viš skipulagšri brotastarfsemi.
    Samkvęmt 1. mgr. 5. gr. Palermó-samningsins ber samningsašilum aš lögfesta ķ refsilöggjöf sinni įkvęši sem męlir fyrir um aš žįtttaka ķ starfsemi skipulagšra brotasamtaka sé refsinęm, enda sé um įsetning aš ręša. Hugtakiš skipulögš brotasamtök er skilgreint ķ a-liš 2. gr. samningsins, en žetta mun vera ķ fyrsta skipti sem hugtak žetta er skilgreint ķ alžjóšasamningi. Žį višleitni mį rekja til žess aš skortur į slķkri skilgreiningu gerši žaš nokkuš erfitt fyrir alžjóšasamfélagiš aš gera sér nęgjanlega grein fyrir umfangi skipulagšrar brotastarfsemi žar sem mikill munur er į réttarfars- og refsilöggjöf į milli landa sem og kerfisbundnum afbrotaskrįningarašferšum lögreglu og įkęruvalds. Birtast sjónarmiš žessi glögglega ķ markmišslżsingu 1. gr. samningsins.
    Af 5. gr. Palermó-samningsins veršur aš draga žį įlyktun aš til žess aš fullnęgja skuldbindingum samkvęmt žessu įkvęši sé žaš ekki višhlķtandi fyrir rķki aš gera hįttsemi žessa refsinęma į grundvelli tilraunarįkvęša ķ landslögum. Ķ žessu sambandi veršur žó aš lķta til žess aš ķslensk lög um tilraunaįbyrgš, sbr. hiš almenna įkvęši 20. gr. hgl., ganga töluvert lengra en tķškast ķ rétti flestra evrópskra rķkja, aš Danmörku undanskilinni, viš aš heimila refsiįbyrgš fyrir undirbśningsathafnir, jafnvel žótt fjarlęgar séu frį framkvęmdarathöfn. Žannig kann žaš aš sammęlast um aš fremja refsiveršan verknaš aš vera nęgur grundvöllur refsiįbyrgšar, einkum og sér ķ lagi žegar eitthvaš liggur fyrir um hvernig framkvęma eigi verknašinn eša hafist hefur veriš handa um aš śtvega eitthvaš til undirbśnings ķ tengslum viš framkvęmdina, sbr. m.a. Hrd. 1948, bls. 1. Umrętt įkvęši viršist hins vegar ekki śtiloka samkvęmt efni sķnu aš rķki geri žįtttöku ķ skipulögšum brotasamtökum refsiverša meš hlutdeildarįkvęšum refsilaga. Ekki eru žó forsendur til aš rżmka 22. gr. almennra hegningarlaga į žann veg aš brot žaš sem hér um ręšir geti tekiš til athafna žegar ekki er fyrir hendi įsetningur til hlutdeildar ķ įkvešnu broti.
    Hafa veršur ķ huga markmiš žau er 5. gr. Palermó-samningsins byggist į, ž.e. aš veita virka refsivernd gegn žessari alvarlegu brotastarfsemi, auk žess sem tryggja veršur meš ótvķręšum hętti aš Ķsland fullnęgi žeim žjóšréttarlegu skuldbindingum sem fullgilding samningsins hefur ķ för meš sér. Ķ žessu sambandi mį geta žess aš viš könnun danskra yfirvalda į efnisįkvęšum sįttmįlans komu upp efasemdir um aš hlutdeildarįkvęši dönsku hegningarlaganna (23. gr.) mundu teljast fullnęgjandi meš hlišsjón af innleišingu į efnisįkvęšum 1. mgr. 5. gr. samningsins. Hins vegar var žaš ekki tališ śtilokaš en žaš įlitaefni mundi koma til skošunar viš fullgildingu samningsins. Noršmenn hafa aftur į móti fullgilt samninginn og geršu ķ žvķ sambandi breytingar į hegningarlögum til žess aš uppfylla žęr skuldbindingar er felast ķ umręddri grein samningsins, sbr. lög nr. 78 frį 4. jślķ 2003. Annars vegar er um aš ręša refsihękkunarįstęšu (60. gr. a) en hins vegar er um aš ręša sjįlfstętt brot sem er aš finna ķ kafla um almannahęttubrot (162. gr. c).
    Eftir vandlega athugun af hįlfu refsiréttarnefndar er ķ frumvarpi žess lagt til grundvallar aš rök standi til aš stķga nś žaš skref aš lögfesta sérstakt refsiįkvęši ķ almenn hegningarlög um bann viš žįtttöku ķ skipulagšri brotastarfsemi. Žęr röksemdir sem hefur veriš horft til ķ žessu sambandi eru einkum aš žaš kunni eftir atvikum aš vera vafamįl hvort og žį aš hvaša marki hin almennu tilraunar- og hlutdeildarįkvęši 20. og 22. gr. almennra hegningarlaga taki til žeirrar hįttsemi sem skilgreind er ķ 5. gr. Palermó-samningsins. Ķ ljósi žeirrar įherslu į alžjóšavettvangi um aš rķki standi saman ķ barįttunni viš skipulagša brotastarfsemi, sem aš framan er lżst, sé naušsynlegt aš hafiš sé yfir allan vafa aš ķslensk refsilög hafi aš geyma refsinęma lżsingu į žįtttöku ķ slķkri starfsemi. Meš žetta ķ huga er ķ 6. gr. žessa frumvarps lagt til aš lögfest verši nżtt įkvęši ķ almenn hegningarlög, 175. gr. a, sem geri skipulagša brotastarfsemi refsiverša, eins og henni er žar nįnar lżst. Sś śtfęrsla sem žar lķtur dagsins ljós er annars vegar byggš į įkvęšum 2. og 5. gr. Palermó-samningsins, en einnig hefur veriš horft til 162. gr. c norsku hegningarlaganna sem aš framan var vķsaš til. Um nįnari skżringar į inntaki įkvęšisins og einstökum efnisžįttum vķsast til athugasemda viš 6. gr. frumvarpsins.

VI.     Bókun viš Palermó-samning til aš koma ķ veg fyrir, berjast gegn og refsa fyrir verslun meš fólk, einkum konur og börn, frį 15. nóvember 2000.
    Meš 7. gr. frumvarpsins er jafnframt stefnt aš žvķ aš innleiša bókun frį 15. nóvember 2000 viš samning Sameinušu žjóšanna gegn fjölžjóšlegri, skipulagšri brotastarfsemi sem fjallar um ašgeršir gegn mansali (Palermó-bókunin). Ķslenska rķkiš undirritaši bókunina 13. desember 2000 en hśn tók gildi gildi 25. desember 2003, sbr. 17. gr. hennar. Ķ 3. gr. bókunarinnar er mešal annars aš finna skilgreiningu į verslun meš fólk og er įkvęšiš samhljóša 4. gr. framangreinds samnings Evrópurįšsins um ašgeršir gegn mansali, aš öšru leyti en žvķ aš sķšarnefndur samningur hefur einnig aš geyma skilgreiningu į hugtakinu fórnarlamb.
    Meš 1. mgr. 5. gr. Palermó-bókunarinnar er ašildarrķkjum gert skylt aš lżsa žį hįttsemi sem lżst er ķ 3. gr. refsiverša žegar hśn er framin af įsetningi. Samkvęmt 2. mgr. sömu greinar skulu tilraun, hlutdeild og skipulag eša stjórnun slķks verknašar einnig vera refsiverš. Oršalag žess įkvęšis sem lagt er til ķ 13. gr. frumvarpsins dugir til innleišingar į 1. mgr. 5. gr. Palermó-bókunarinnar. Žį eru įkvęši 20. og 22. gr. almennra hegningarlaga um tilraun og hlutdeild fullnęgjandi til innleišingar į 2. mgr. 5. gr. bókunarinnar.

Athugasemdir viš einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1. gr.

    Ķ 6. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 eru heimildir til aš sękja mann til saka eftir ķslenskum hegningarlögum fyrir tiltekin brot enda žótt žau séu framin utan ķslenska rķkisins og įn tillits til žess hver er aš žeim valdur. Hér er um aš ręša reglur um rżmkaša refsilögsögu.
    Ķ 1. gr. frumvarpsins er ķ fyrsta lagi lögš til višbót, sem veršur 19. tölul. viš 6. gr. almennra hegningarlaga, sem męlir fyrir um aš žaš įkvęši taki einnig til brota sem falla undir samning Sameinušu žjóšanna gegn fjölžjóšlegri, skipulagšri brotastarfsemi frį 15. nóvember 2000 og bókun viš žann samning frį sama degi til aš koma ķ veg fyrir, berjast gegn og refsa fyrir verslun meš fólk, einkum konur og börn. Meš žessu er tryggt aš ķslensk lög fullnęgi žeim kröfum um refsilögsögu sem męlt er fyrir um ķ 15. gr. Palermósamningsins og 4. gr. įšurnefndrar bókunar viš žann samning.
    Ķ öšru lagi er gerš tillaga um samsvarandi višbót sem veršur 20. tölul. 6. gr. og varšar Evrópurįšssamning um varnir gegn hryšjuverkum frį 3. maķ 2005. Meš žessu er tryggt aš ķslensk lög fullnęgi įskilnaši ķ 14. gr. samningsins. Hlišstęšar breytingar į almennum hegningarlögum hafa įšur veriš geršar ķ tilefni af fullgildingu alžjóšasamninga į sviši refsiréttar sem leggja skyldur į ašildarrķki til aš rżmka refsilögsögu sķna vegna brota sem žar eru talin. Er žvķ fylgt žeirri löggjafarstefnu um lögfestingu įkvęša um hryšjuverk sem mótuš var meš 1. gr. laga nr. 99/2000, um breyting į almennum hegningarlögum og lögum um refsiįbyrgš lögašila vegna mśtugreišslu til opinbers starfsmanns (hryšjuverk).
    Loks er ķ žrišja lagi lagt til aš viš 6. gr. almennra hegningarlaga bętist nżr 21. tölul. žannig aš hin rżmkaša refsilögsaga taki einnig til brota sem falla undir Evrópurįšssamning um ašgeršir gegn mansali frį 3. maķ 2005, sbr. įskilnaš ķ 13. gr. samningsins.

Um 2. gr.

    Lagt er til aš nżr heildstęšur kafli, VII. kafli A, um upptöku eigna, verši lögfestur ķ almenn hegningarlög.
    Um a-liš (69. gr.).
    Įkvęšiš er efnislega sambęrilegt 3. tölul. 1. mgr. 69. gr. nśgildandi laga, eins og greininni var breytt meš 2. gr. laga nr. 10/1997. Žar er męlt fyrir um almenna heimild til upptöku įvinnings af broti, fjįrhęšar sem svarar til hans ķ heild eša aš hluta og muna sem keyptir hafa veriš fyrir įvinning eša komiš hafa ķ staš hans. Dómara er veitt sérstök heimild til mats į umfangi įvinnings, en ķ framkvęmd getur reynst erfitt aš fęra fullar sönnur į fjįrhęš hans. Lagt er til aš heimild til upptöku nįi einnig til muna sem komiš hafa ķ staš įvinnings, enda getur įvinningi veriš breytt ķ önnur veršmęti įn žess aš eiginleg kaup fari fram. Er žetta oršalag ķ betra samręmi viš 3. mgr. 12. gr. Palermó-samningsins žar sem fram kemur aš hafi įvinningi af refsiveršu broti veriš breytt eša skipt ķ ašra eign, aš hluta eša aš öllu leyti, skuli vera unnt aš gera hana upptęka ķ staš įvinningsins,
    Meš įvinningi er įtt viš žann hagnaš sem mašur hefur haft af broti. Sem dęmi mį nefna įgóša af sölu įvana- og fķkniefna og veršmęti sem hefur veriš stoliš. Sparnašur sem brot hefur ķ för meš sér getur einnig falliš undir įvinning, svo sem ef komist er hjį greišslu launa eša leigu. Ętla mį aš algengast verši ķ framkvęmd aš fjįrhęš sem svarar til įvinnings sé gerš upptęk, ž.e. svokölluš jafnviršisupptaka. Įstęša žess er sś aš erfitt getur reynst aš ašgreina žau veršmęti sem mynda eiginlegan įvinning af broti frį öšrum veršmętum ķ vörslum žess sem framiš hefur brot. Skilyrši fyrir upptöku samkvęmt įkvęšinu er aš framiš hafi veriš refsivert brot og getur upptaka fariš fram žrįtt fyrir aš gerandinn sé ósakhęfur, sbr. 14.–16. gr. almennra hegningarlaga. Loks skal getiš aš ešli mįls samkvęmt veršur ekki fallist į kröfu um jafnviršisupptöku į įvinningi af broti nema sżnt sé fram į aš fjįrmunir til upptöku séu fyrir hendi, sbr. dóm Hęstaréttar frį 9. jśnķ 2005 ķ mįli nr. 72/2005.
    Żmis įlitaefni geta vaknaš viš śtreikning į fjįrhęš įvinnings og mį sem dęmi nefna hvort hugsanlegt sé aš draga kostnaš sem tengist broti frį įvinningi af žvķ. Ķ 2. mgr. er tekiš af skariš um aš kostnašur sem tengist framkvęmd brots dragist ekki frį fjįrhęš įvinnings. Aš žvķ leyti sem skilja mį nišurstöšu Hęstaréttar frį 22. febrśar 2001 ķ mįli nr. 312/2000 į žį leiš aš žar sé byggt į žvķ aš draga beri kaupverš fķkniefna frį söluverši žeirra er meš 2. mgr. ótvķrętt lagt til grundvallar aš slķkur kostnašur dragist ekki frį fjįrhęš įvinnings. Önnur dęmi um slķkan kostnaš mį nefna greišslu til samverkamanns eša kostnaš sem ólögmętt er aš greiša, svo sem mśtur. Er žetta ķ samręmi viš 7. mgr. 5. gr. laga nr. 65/1974, um įvana- og fķkniefni, žar sem gert er rįš fyrir aš heimilt sé aš gera upptękt til rķkissjóšs andvirši ólögmętrar sölu efna sem lögin taka til og 2. mgr. 50. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, žar sem sérstaklega er tekiš fram aš kostnaš, hverju nafni sem nefnist, viš öflun ólöglegs upptęks hagnašar eša kostnaš tengdan saknęmum brotum megi ekki telja til rekstrarkostnašar eša til frįdrįttar skattskyldum tekjum.
    Sé um aš ręša skyld en ašskilin brot ber aš reikna įvinning hvers brots fyrir sig og leggja hann saman, en ekki lķta til heildarįvinnings žannig aš fjįrhagslegt tap af tilteknu broti sé dregiš frį įvinningi af öšru broti. Miša skal viš aš heimild til upptöku samkvęmt įkvęšinu nįi bęši til beins og óbeins įvinnings af broti, en sem dęmi um óbeinan įvinning mį nefna leigutekjur af veršmęti sem hefur veriš stoliš. Er slķk tślkun ķ samręmi viš 5. mgr. 12. gr. Palermó-samningsins žar sem gert er rįš fyrir aš unnt sé aš gera upptękar tekjur og annan hagnaš af įvinningi af refsiveršu broti, af eignum sem įvinningi hefur veriš breytt eša skipt ķ og af eignum sem įvinningi hefur veriš blandaš saman viš. Um śtreikning įvinnings hafi skašabótakrafa veriš greidd vķsast til athugasemda viš f-liš 2. gr. frumvarpsins.
    Um b-liš (69. gr. a).
    Ķ įkvęšinu er fjallaš um upptöku hluta sem tengjast broti. Ķ fyrsta lagi er um aš ręša hluti sem hafa veriš notašir, ętlašir eru til eša hętta žykir į aš verši notašir viš framningu brots og mį sem dęmi nefna vopn sem notuš hafa veriš viš lķkamsįrįs eša rįn og farartęki sem ętluš eru til innflutnings fķkniefna. Ķ öšru lagi er um aš ręša hluti sem hafa oršiš til viš brot og mį žar nefna myndir sem teljast barnaklįm og falsaša peninga. Ķ žrišja lagi er um aš ręša hluti sem meš öšrum hętti tengjast framningu brots. Vikiš er aš fyrstu tveimur flokkunum ķ 1. og 2. tölul. 69. gr. nśgildandi laga, en meš sķšasta flokknum er leitast viš aš tryggja aš heimild til upptöku nįi til allra hluta sem tengjast framningu brots. Žaš getur veriš įlitaefni hvort sżnt hafi veriš fram į nęgileg tengsl milli hlutar, sem krafist er upptöku į, og refsiveršs brots og fellur žaš ķ hlut dómstóla aš meta hvort sś sönnun hafi tekist.
    Ķ 2. mgr. er tekiš fram aš ķ staš upptöku į žeim hlutum sem taldir eru upp ķ 1. mgr. megi gera upptęka fjįrhęš sem svarar til andviršis žeirra ķ heild eša aš hluta. Žetta er sams konar heimild og ķ 1. mįlsl. a-lišar 2. gr., en samkvęmt nśgildandi lögum mį ašeins gera upptęka fjįrhęš sem svarar til andviršis muna sem aflaš hefur veriš meš broti eša muna sem keyptir eru fyrir įvinning. Hér er žvķ lögš til rżmkun į heimild til jafnviršisupptöku žannig aš hśn verši ętķš heimil žegar um er aš ręša hluti sem tengjast framningu brots. Valfrjįlst er hvort upptöku skv. 1. eša 2. mgr. er beitt og getur upptaka skv. 2. mgr. žvķ bęši komiš aš gagni žegar gera mętti hlutinn upptękan og žegar žaš er ekki hęgt.
    Ķ 3. mgr. er aš finna heimild til aš gera fjįrmuni, bękur, skjöl og ašrar eignir félags sem slitiš er meš dómi upptękar. Ķ 3. mgr. 69. gr. nśgildandi laga er męlt fyrir um skyldu til upptöku viš žessar ašstęšur, en rétt žykir aš breyta oršalagi įkvęšisins žar sem upp geta komiš ašstęšur žar sem upptaka žjónar ekki tilgangi.
    Um c-liš (69. gr. b).
    Meš žessu įkvęši er lagt til aš lögfest verši rżmri heimild til upptöku veršmęta vegna alvarlegra brota sem eru til žess fallin aš hafa ķ för meš sér verulegan įvinning. Ekki er gerš krafa um aš sżnt sé fram į tengsl milli įkvešins brots og žess sem gert er upptękt og er hugsanlegt aš gera veršmęti sem tilheyra öšrum en sakborningi upptęk. Gert er rįš fyrir aš sönnunarbyrši sé snśiš viš žannig aš viškomandi veršur aš sżna fram į aš veršmęti megi ekki rekja til brotastarfsemi. Tilgangur įkvęšisins er einkum aš nį til einstaklinga sem hafa lifibrauš sitt eša verulegar tekjur af brotastarfsemi og mį gera rįš fyrir aš žvķ verši ašallega beitt vegna innflutnings įvana- og fķkniefna, aušgunarbrota og annarrar skipulagšrar brotastarfsemi. Žį mį ętla aš žvķ verši einkum beitt til upptöku reišufjįr, innstęšna į bankareikningum, veršbréfa og annarra fjįrmuna sem sį sem framiš hefur brot getur ekki śtskżrt hvernig hann hefur aflaš. Žessi heimild er til višbótar almennum upptökuheimildum sem gert er rįš fyrir ķ a- og b-liš 2. gr. og mį beita henni samhliša žeim. Um almenn atriši og röksemdir fyrir lögfestingu žessa įkvęšis, m.a. aš virtum įkvęšum stjórnarskrįrinnar, vķsast til umfjöllunarinnar ķ IV. kafla ķ almennum athugasemdum hér aš framan.
    Skilyrši til upptöku samkvęmt įkvęšinu er ķ fyrsta lagi aš einstaklingur hafi framiš brot sem er til žess falliš aš hafa ķ för meš sér verulegan įvinning. Žaš er ekki naušsynlegt aš viškomandi hafi ķ raun hagnast af brotinu, heldur nęgir aš hann hefši getaš hagnast af žvķ. Sé einstaklingur til dęmis sakfelldur fyrir stórfelldan innflutning fķkniefna en ekki fyrir sölu efnanna vęri skilyršiš uppfyllt ef sala žeirra hefši getaš haft ķ för meš sér verulegan įvinning. Meš sama hętti getur tilraun til brots veriš grundvöllur upptöku samkvęmt įkvęšinu. Ķ öšru lagi er skilyrši aš brotiš geti varšaš aš minnsta kosti sex įra fangelsi. Rétt er aš taka fram aš brot gegn lögum nr. 65/1974, um įvana- og fķkniefni, geta oršiš grundvöllur upptöku samkvęmt įkvęšinu, enda segir ķ 1. mgr. 5. gr. laganna, sbr. 1. gr. laga nr. 13/1985, aš brot gegn lögunum, reglugeršum og öšrum fyrirmęlum samkvęmt žeim varši sektum eša fangelsi allt aš sex įrum.
    Sem dęmi um beitingu įkvęšisins mį nefna žį ašstöšu žegar einstaklingur sem hefur veriš gripinn į flugvelli meš fķkniefni ķ farangri sķnum, sem ętluš eru til sölu, er sakfelldur fyrir stórfellt fķkniefnalagabrot. Žótt enginn įvinningur hafi žannig hlotist af brotinu er ljóst mišaš viš ešli žess og umfang aš žaš var til žess falliš aš hafa ķ för meš sér verulegan įvinning. Viš rannsókn įkęruvalds į eignastöšu og fjįrhag viškomandi kemur ķ ljós aš hann į verulegar eignir og fjįrmuni sem ekki eru ķ samręmi viš uppgefnar tekjur hans eša ašrar fjįrhagslegar upplżsingar sem aflaš hefur veriš. Viš slķkar ašstęšur getur įkęruvaldiš krafist upptöku į žessum veršmętum, žó svo aš žau verši ekki rakin til žess brots sem viškomandi hefur veriš sakfelldur fyrir og nęr slķk krafa fram aš ganga nema viškomandi sżni fram į aš veršmętanna hafi veriš aflaš meš lögmętum hętti.
    Meš 2. og 3. mgr. er gerš undantekning frį žeirri meginreglu aš veršmęti sem gerš eru upptęk skuli tilheyra žeim einstaklingi sem gerst hefur sekur um brot. Žar er gert rįš fyrir aš heimild til upptöku geti nįš til veršmęta sem tilheyra nśverandi eša fyrrverandi maka eša sambśšarmaka viškomandi eša lögašila sem hann tengist. Stefnir žessi heimild aš žvķ aš tryggja skilvirkni reglnanna žannig aš viškomandi geti ekki komist hjį upptöku meš žvķ aš skjóta veršmętum til žeirra sem honum tengjast.
    Til aš unnt sé aš gera upptęk veršmęti sem tilheyra maka eša sambśšarmaka žess sem framiš hefur brot žarf ekki aš sżna fram į aš žau stafi frį hinum brotlega. Rökin fyrir žessu įkvęši eru aš hafi einstaklingur, sem tengist meš žessum hętti žeim sem gerst hefur sekur um brot, ķ vörslum sķnum veršmęti sem ekki er unnt aš sżna fram į hvernig var aflaš séu lķkur fyrir žvķ aš žau megi rekja til hins brotlega. Hins vegar mį upptaka ekki fara fram ef veršmętanna hefur veriš aflaš meira en fimm įrum įšur en brotiš var framiš eša viškomandi voru ekki ķ hjśskap eša sambśš į žeim tķma sem veršmętanna var aflaš.
    Heimild til upptöku veršmęta getur jafnframt nįš til lögašila sem viškomandi einstaklingur einn eša meš sķnum nįnustu hefur rįšandi stöšu ķ og gildir hiš sama ef verulegur hluti af tekjum lögašilans renna til viškomandi. Viš žessar ašstęšur žarf aš sżna fram į aš viškomandi hafi lįtiš veršmętin renna til lögašilans, en lķkt og žegar um er aš ręša veršmęti sem tilheyra maka eša sambśšarmaka er upptaka ekki heimil ef žau hafa runniš til lögašilans meira en fimm įrum įšur en brot var framiš. Meš hugtakinu ,,sķnum nįnustu“ er įtt viš žį sem undanžegnir eru vitnaskyldu skv. 1. mgr. 50. gr. laga nr. 19/1991, um mešferš opinberra mįla.
    Samkvęmt 4. mgr. ber eigandi žeirra veršmęta sem 1.–3. mgr. nį til sönnunarbyrši fyrir žvķ aš žeirra hafi veriš aflaš į lögmętan hįtt og skulu žau žį ekki gerš upptęk. Meginreglan er žvķ sś aš allt sem viškomandi getur ekki sżnt fram į aš hafi veriš aflaš meš lögmętum hętti mį gera upptękt. Meš vķsan til oršalags įkvęšisins og žar sem um frįvik frį sönnunarbyrši įkęruvaldsins er aš ręša ber ekki aš gera strangar kröfur til žess aš viškomandi sżni fram į žetta. Ķ sumum tilvikum kunna aš liggja fyrir kvittanir eša skrifleg gögn, ķ öšrum tilvikum getur framburšur vitna dugaš og ķ enn öšrum tilfellum getur skżring įkęrša veriš nęgilega trśveršug. Žį getur skattframtal viškomandi žar sem fram koma upplżsingar um tekjur hans og eignir haft įkvešiš vęgi. Auk žess getur viš matiš skipt mįli hvernig veršmętin hafa veriš geymd, t.d. hvort reišufé hefur veriš fališ eša fjįrhęšir geymdar į erlendum bankareikningum.
    Ķ 5. mgr. er męlt fyrir um heimild til žess aš gera upptęka fjįrhęš sem svarar til veršmętis žeirra eigna sem greinir ķ 1. til 3. mgr. ķ heild eša aš hluta. Er um aš ręša sambęrilega heimild og ķ a-liš og 2. mgr. b-lišar 2. gr. frumvarpsins.
    Um d-liš (69. gr. c).
    Hér er lagt til nżmęli ķ žvķ skyni aš bregšast viš žeirri ašstöšu žegar įvinningi af broti hefur veriš blandaš saman viš eignir sem aflaš hefur veriš meš lögmętum hętti. Lagt er til aš viš žęr ašstęšur verši heimilaš aš gera žęr eignir upptękar allt aš matsvirši žess įvinnings sem blandaš var viš žęr. Hafi įvinningur til dęmis veriš nżttur til endurbóta į hśsnęši, svo sem meš višbyggingu, vęri hęgt aš gera hśsnęšiš upptękt aš matsvirši įvinningsins sem nżttur var. Meš žessu er stefnt aš žvķ aš innleiša 4. tölul. 12. gr. Palermó-samningsins og er markmiš įkvęšisins aš koma ķ veg fyrir aš įvinningi af broti sé komiš undan meš žvķ aš blanda honum saman viš ašrar eignir.
    Um e-liš (69. gr. d).
    Hér er męlt fyrir um hjį hverjum upptaka getur fariš fram, en ķ nśgildandi lögum er ekki aš finna įkvęši um žetta. Samkvęmt 1. mgr. getur upptaka samkvęmt hinni nżju 69. gr., sbr. a-liš 2. gr. frumvarpsins, fariš fram hjį žeim sem notiš hefur įvinnings af broti. Ķ flestum tilvikum er um aš ręša žann sem framiš hefur brot eša įtt hlutdeild ķ žvķ. Einnig getur veriš um aš ręša žrišja mann, svo sem fyrirtęki sem sį sem framiš hefur brotiš starfar hjį og gęti upptaka žį fariš fram hjį žvķ. Žaš er hugsanlegt aš upptaka fari fram hjį tveimur eša fleiri ašilum og aš krafa um upptöku beinist óskipt aš žeim. Sem dęmi mį nefna aš gera mętti kröfu um upptöku įvinnings óskipt hjį tveimur mönnum sem stašiš hafa saman aš innflutningi og sölu fķkniefna.
    Ķ 2. mgr. er męlt fyrir um aš upptaka į hlutum eša samsvarandi fjįrhęš samkvęmt nżjum įkvęšum, sem verša 1. og 2. mgr. 69. gr. a, sbr. b-liš 2. gr. frumvarpsins, geti fariš fram hjį žeim sem framiš hefur brot og žeim sem hann hefur unniš fyrir. Žaš er skilyrši aš viškomandi eigi hlutinn, en hafi hann til dęmis fengiš hlutinn lįnašan eša leigšan getur upptaka varla fariš fram nema lįn- eša leigusalinn hafi įtt hlutdeild ķ brotinu. Upptaka samkvęmt žessu įkvęši fer almennt fram hjį žeim sem fremur brot eša žvķ fyrirtęki eša stofnun sem hann starfar hjį. Ekki er nęgilegt til aš upptaka geti fariš fram hjį fyrirtęki eša stofnun aš einstaklingur sem ber refsiįbyrgš hafi starfaš žar, heldur veršur aš meta hvort brotiš hefur veriš framiš į vegum žess eša sem lišur ķ starfsemi žess. Į grundvelli žessa įkvęšis vęri t.d. hęgt aš gera upptęka bifreiš sem tilheyrši fyrirtęki hefši starfsmašur žess notaš hana viš framningu brots ķ vinnu sinni.
    Ķ 3. mgr. er tekiš fram aš tryggingarréttindi yfir hlutum sem sęta upptöku geti ašeins falliš brott samkvęmt įkvöršun dómstóls žegar rétthafi er grandsamur. Meš žessu er tekiš af skariš um hvenęr tryggingarréttindi geta falliš į brott, en meginreglan er sś aš upptaka hluta hefur ekki įhrif į slķk réttindi.
    Ķ 4. mgr. er aš finna heimild til aš gera įvinning eša hlut upptękan hjį žrišja manni aš įkvešnum skilyršum uppfylltum hafi einhver žeirra sem nefndur er ķ 1. og 2. mgr. gert rįšstafanir eftir aš brot var framiš sem varša eignarhald eša réttindi yfir įvinningnum eša hlutnum. Meš žessu įkvęši er leitast viš aš koma ķ veg fyrir aš įvinning eša hlutum, sem tengjast broti og geta sętt upptöku, sé komiš undan žannig aš upptaka geti ekki fariš fram. Įkvęšiš nęr ekki ašeins til rįšstafana žeirra sem bera refsiįbyrgš, heldur til allra žeirra sem upptaka getur fariš fram hjį į hlutlęgum grunni skv. 1. og 2. mgr. Getur įkvęšiš žvķ nįš til tilvika žegar ašili gerir rįšstafanir varšandi įvinning eša hlut, en hvorki vissi né mįtti vita aš įvinningurinn eša hluturinn hefši tengsl viš refsivert brot. Žaš er hins vegar skilyrši aš sį sem upptaka fer fram hjį sé grandsamur um tengsl įvinningsins eša hlutarins viš brot eša hafi sżnt af sér stórkostlegt gįleysi ķ žvķ sambandi. Įkvęšiš nęr einnig til rįšstafana sem varša takmörkuš réttindi yfir hlutum og til žess žegar um gjöf er aš ręša.
    Um f-liš (69. gr. e).
    Ķ įkvęšinu er fjallaš um tengsl skašabótakröfu žess sem bešiš hefur tjón viš brot og upptöku veršmęta vegna sama brots. Segir žar aš nżta megi andvirši žeirra veršmęta sem gerš hafa veriš upptęk til greišslu į skašabótakröfu viškomandi. Heimildin nęr til upptöku samkvęmt öllum įkvęšum kaflans. Žegar upptaka fer fram samkvęmt įkvęši c-lišar 2. gr. frumvarpsins verša veršmętin ekki endilega rakin til įkvešins brots og žvķ ekki um įkvešinn brotažola aš ręša. Hins vegar mundi nęgja aš viškomandi sżndi fram į aš hann hefši bešiš tjón vegna žeirra brota sem eru grundvöllur upptöku samkvęmt įkvęšinu.
    Hafi dómfelldi greitt skašabętur įšur en hann er dęmdur til aš sęta upptöku skal lękka fjįrhęš įvinnings hans til samręmis viš žaš. Hafi sį sem bešiš hefur tjón viš brot falliš frį kröfu sinni, ekki gert kröfu um skašabętur eša ekki er vitaš hver hann er er ekki žörf į aš lķta til hugsanlegrar skašabótakröfu viš śtreikning įvinnings. Hugsanlegt er aš skašabótakrafa sé hęrri en įvinningur žess sem framiš hefur brot og getur žį komiš til žess aš heildarandvirši žess sem gert er upptękt renni til brotažola.
    Ķ 2. mgr. er įréttaš aš hafi dómfelldi greitt skašabętur til brotažola, eftir uppkvašningu dóms, žar sem ekki var litiš til skašabóta viš įkvöršun fjįrhęšar įvinnings, skuli lękka žį fjįrhęš sem gerš er upptęk ķ sama hlutfalli. Sönnunarbyrši fyrir žvķ aš slķk greišsla hafi įtti sér staš hvķlir į dómfellda.
    Vandamįl geta komiš upp ef um er aš ręša marga brotažola og tjón žeirra nemur hęrri fjįrhęš en andvirši žess sem gert hefur veriš upptękt. Žarf žį aš meta hvaš į aš koma ķ hlut hvers og eins ķ ljósi ašstęšna. Hafi upptaka fariš fram įn žess aš skašabótakrafa brotažola hafi komiš til įlita mį ętla aš hann geti krafiš ķslenska rķkiš um greišslu kröfunnar aš žvķ marki sem andvirši hins upptęka nęgir til greišslu hennar.
    Um g-liš (69. gr. f).
    Ķ įkvęšinu er kvešiš į um aš hverjum beina į kröfu um upptöku į įvinningi, hlutum, munum, veršmętum eša eignum sem tilheyra öšrum en sakborningi og žį ašstöšu žegar sakborningur, eigandi eša handhafi réttinda sem gera į upptęk er óžekktur.
    Ķ 1. mgr. er męlt fyrir um aš beina eigi kröfu um upptöku į eignum sem tilheyra öšrum en sakborningi aš eiganda eša handhafa réttindanna. Sś staša getur komiš upp aš ekki liggi fyrir hver eigandi eša handhafi réttinda sé eša hann eigi ekki žekktan dvalarstaš hér į landi. Brugšist er viš žvķ ķ 2. mgr. meš žvķ aš męla fyrir um aš žį megi dómstóll beita upptöku ķ mįli gegn sakborningi. Einnig er hugsanlegt aš til stašar séu įvinningur, hlutir, munir, veršmęti eša eignir sem rakin eru til brots en óvķst er hverjum tilheyra og hver sakborningur er. Viš slķkar ašstęšur er ekki unnt aš beina kröfu um upptöku aš neinum og til aš upptaka geti fariš fram er kvešiš į um ķ 3. mgr. aš beita megi upptöku meš dómi įn žess aš nokkur sé įkęršur. Žį er tekiš fram ķ 4. mgr. aš hafi veriš lagt hald į veršmęti vegna rannsóknar mįls og ekki er vitaš hver eigandi žeirra er megi gera žau upptęk hafi enginn gert lögmętt tilkall til žeirra innan fimm įra.
    Um h-liš (69. gr. g).
    Ķ 1. mgr. er męlt fyrir um žį meginreglu aš žaš sem gert er upptękt sé eign rķkissjóšs, nema annaš sé sérstaklega įkvešiš ķ lögum eša ef andviršiš hefur veriš nżtt til aš greiša skašabótakröfu brotažola. Žetta er ķ samręmi viš 2. mgr. 69. gr. nśgildandi laga.
    Samkvęmt 2. mgr. er dómsmįlarįšuneytinu heimilt aš įkveša aš žvķ sem gert er upptękt sé skipt milli ķslenska rķkisins og annars rķkis eša rķkja og er kvešiš į um til hvers ber aš lķta viš slķka skiptingu. Žessi heimild er ķ samręmi viš 14. gr. Palermó-samningsins žar sem męlt er fyrir um rįšstöfun samningsašila į įvinningi eša eignum sem geršar hafa veriš upptękar. Veršur aš telja sanngjarnt og ešlilegt aš įvinningur af brotum renni ekki óskipt til ķslenska rķkisins hafi annaš rķki bešiš tjón vegna žeirra eša mįliš leitt af sér śtgjöld žar, svo sem vegna rannsóknar. Heimild til skiptingar žess sem gert er upptękt milli rķkja er einnig til žess fallin aš efla alžjóšlega samvinnu viš rannsókn sakamįla. Sambęrilegt įkvęši er aš finna ķ 3. mgr. 75. gr. norsku hegningarlaganna.

Um 3.–5. gr.

    Meš 1. gr. laga nr. 99/2002, um breyting į almennum hegningarlögum og lögum um refsiįbyrgš lögašila vegna mśtugreišslu til opinbers starfsmanns (hryšjuverk), voru lögfest gildandi įkvęši 100. gr. a til c um hryšjuverk ķ hegningarlög. Meš žeim įkvęšum voru geršar naušsynlegar lagabreytingar vegna innleišingar į alžjóšasamningi um aš koma ķ veg fyrir hryšjuverkasprengingar frį 15. desember 1997 og alžjóšasamningi um aš koma ķ veg fyrir fjįrmögnun hryšjuverkastarfsemi frį 9. desember 1999. Ķ athugasemdum greinargeršar meš frumvarpi žvķ er varš aš lögum nr. 99/2000 er ķtarlega fjallaš um alžjóšlega samvinnu gegn hryšjuverkum og ašild Ķslands aš alžjóšasamningum į žvķ sviši, um efni žeirra samninga sem lagabreytingarnar tóku til og um įkvęši ķslenskrar löggjafar um hryšjuverk og hryšjuverkastarfsemi, žar į mešal um fjįrmögnun slķkrar starfsemi. Vķsast hér til žeirrar umfjöllunar.
    Ķ A-liš III. kafla hér aš framan er meš almennum hętti fjallaš um efni Evrópurįšssamningsins um varnir gegn hryšjuverkum frį 3. maķ 2005 sem žessi frumvarpsgrein beinist aš. Žį er meš frumvarpsgreininni komiš til móts viš žau tilmęli sem fram koma ķ skżrslu FATF um ašgeršir gegn peningažvętti į Ķslandi frį 13. október 2006. Ķ 3.–5. gr. frumvarpsins er lagt til aš eftirfarandi breytingar verši geršar į 100. gr. a og 100. gr. b almennra hegningarlaga. Žį er lagt til aš lögfest verši nż grein, 100. gr. d.
    Um a-liš 3. gr.
    Eins og fram kemur ķ athugasemdum greinargeršar meš frumvarpi žvķ er varš aš lögum nr. 99/2002 var viš lögfestingu hryšjuverkaįkvęšis 100. gr. a, sbr. a-liš 2. gr. laganna, horft aš mestu leyti til lagafrumvarps danska dómsmįlarįšuneytisins um sama efni. Tillögur žess frumvarps fólu ķ sér aš verknašurinn hryšjuverk var skilgreindur ķ refsilögum og lįtinn nį til alvarlegustu afbrota gegn hegningarlögum auk žess sem fjįrhagslegur stušningur viš hryšjuverkastarfsemi var geršur sjįlfstętt refsivert brot. Žį var lagt til aš lögfest yrši heimild til aš refsa lögašila fyrir slķk brot sem framin eru ķ starfsemi žeirra.
    Į undanförnum įrum hefur verknašarlżsing hryšjuverks ķ upphafsmįlsliš 100. gr. a almennra hegningarlaga sętt nokkurri gagnrżni fyrir aš vera of matskennd og óljós, m.a. af hįlfu ķslenskra fręšimanna. Žį er ķ įšurnefndri skżrslu FATF frį 13. október 2006, 101. mgr., sett fram sś athugasemd aš lok įkvęšisins sem eru svohljóšandi: „žegar verknašurinn ķ ljósi ešlis hans eša meš hlišsjón af ašstęšum žegar og žar sem hann er framinn getur skašaš rķki eša alžjóšastofnun alvarlega“, feli ķ sér of matskennda og óljósa lżsingu į hlutręnum efnisžįttum hryšjuverkabrotsins sem ekki sé įskilin samkvęmt įšurnefndum alžjóšasamningum um aš koma ķ veg fyrir hryšjuverkasprengingar frį 15. desember 1997 og um aš koma ķ veg fyrir fjįrmögnun hryšjuverkastarfsemi frį 9. desember 1999. Af hįlfu FATF-nefndarinnar er lagt til aš žetta skilyrši veriš afnumiš śr 100. gr. a, sjį 111. mgr. Einnig mį hér benda į athugasemdir mannréttindanefndar Sameinušu žjóšanna frį 25. aprķl 2005, žar sem nefndin lżsir įhyggjum sķnum yfir žvķ aš ķ „100. gr. a laga nr. 99/2002, um breytingu į almennum hegningarlögum, [sé] aš finna óljósa og vķštęka skilgreiningu į hryšjuverkum, sem gęti nįš til lögmęts athęfis ķ lżšręšisžjóšfélagi og stefnt žvķ ķ hęttu, einkum žįtttöku ķ opinberum mótmęlum (sjį 2. og 21. gr. sįttmįlans)“. Męlist nefndin til žess aš Ķsland „móti og taki upp nįkvęmari skilgreiningu į hryšjuverkum“.
    Į žessum grundvelli er lagt til ķ a-liš 3. gr. frumvarpsins aš tilvitnašur setningarlišur ķ lokin į upphafsmįlsliš 100. gr. a hegningarlaga verši felldur brott. Veršur enda aš telja aš sś višbót sem hann felur ķ sér sé óžarfur ķ ljósi annarra efnisžįtta įkvęšisins. Žótt ekki verši hjį žvķ komist aš orša verknašarlżsingu hryšjuverkabrotsins žannig aš notašir séu matskenndir efnisžęttir veršur aš telja aš žessi breyting feli ķ sér naušsynlega einföldum į įkvęšinu og geri žaš skżrara. Um nįnari skżringar į verknašarlżsingu 100. gr. a, sem eftir stendur, vķsast aš öšru leyti til athugasemda greinargeršar meš frumvarpi žvķ er varš aš lögum nr. 99/2002.
    Um b-liš 3. gr.
    Hér er lagt til aš viš upptalningu verknaša ķ 1.–6. tölul. 1. mgr. 100. gr. a bętist nżr 7. tölul. žar sem lagt er til aš žaš verši jafnframt gert refsinęmt aš fremja hryšjuverk, sbr. upphafsmįlsliš, meš žvķ į ólöglegan hįtt aš taka viš, hafa ķ vörslum sķnum, nota, flytja, breyta, losa eša dreifa kjarnakleyfum efnum skv. 169. gr. a hegningarlaga. Byggist žessi breytingartillaga į tilmęlum FATF-nefndarinnar frį 13. október 2006, sbr. 100. mgr. Einnig er lagt til aš viš įkvęšiš bętist nżr 8. tölul. žar sem framning annarra brota sem greinir ķ žeim alžjóšasamningum sem taldir eru upp ķ įkvęšinu er gerš refsiverš.
    Um 4. gr.
    Meš žessari grein er lagt til aš lögfest verši nż mįlsgrein, sem bętist viš 100. gr. b, žar sem bein fjįrmögnum hryšjuverka skv. 100. gr. a er gerš refsiverš žannig aš hśn varši allt aš 16 įra fangelsi. Įkvęši 1. mgr. 100. gr. b er takmarkaš samkvęmt oršalagi sķnu viš beinan eša óbeinan stušning viš mann, félag eša hóp sem fremur eša hefur žann tilgang aš fremja hryšjuverk skv. 100. gr. a meš žvķ aš leggja fram fé eša veita annan fjįrhagslegan stušning, śtvega eša safna saman fjįrmagni eša meš öšrum hętti aš gera fjįrmagn ašgengilegt. Meš 4. gr. frumvarpsins eru tekin af öll tvķmęli um aš refsinęmi beinnar fjįrmögnunar į hryšjuverki sé gerš sérstaklega refsinęm samkvęmt hegningarlögum, hvaš sem lķšur vangaveltum um inntak og gildissviš hins almenna hlutdeildarįkvęšis ķ 22. gr. almennra hegningarlaga. Er hér horft til tilmęla FATF-nefndarinnar frį 13. október 2006, sbr. 97. mgr.
    Um 5. gr.
    Meš žessari grein er lagt til aš lögfest verši nż grein, 100. gr. d žar sem gert veršur refsivert aš hvetja menn opinberlega til aš fremja hryšjuverk skv. 100. gr. a. Er hér horft til 5. gr. Evrópurįšssamningsins um varnir gegn hryšjuverkum. Žess ber aš geta aš ķ 1. mgr. 121. gr. almennra hegningarlaga er aš finna almennt įkvęši žar sem opinber hvatning til refsiveršra verka er lżst refsinęm, en žar segir: „Hver, sem opinberlega hvetur menn til refsiveršra verka, skal sęta fangelsi allt aš 2 įrum, eša sektum, ef mįlsbętur eru, nema brot hans varši žyngri refsingu aš lögum.“ Telja veršur ķ ljósi 5. gr. Evrópurįšssamningsins um varnir gegn hryšjuverkum og ešli og alvarleika žess brots sem felst ķ hryšjuverki skv. 100. gr. a aš rök standi til žess aš lögfesta sérrefsiįkvęši um žessa tegund opinberrar hvatningar. Žį er ķ žessu ljósi lagt til aš refsing fyrir aš hvetja opinberlega til hryšjuverka skuli vera allt aš žriggja įra fangelsi, en ekki tveggja įra eins og ķ hinu almenna įkvęši 1. mgr. 121. gr. almennra hegningarlaga.

Um 6. gr.

    Meš žessari grein er lagt til aš lögfest verši nżtt įkvęši ķ almenn hegningarlög, 175. gr. a, sem geri žaš refsivert aš taka žįtt ķ skipulagšri brotastarfsemi. Um almenn atriši og röksemdir ķ žessu sambandi vķsast til umfjöllunarinnar ķ II. kafla ķ almennum athugasemdum hér aš framan.
    Ķ 1. mgr. er hinni refsinęmu hįttsemi lżst. Ķ fyrsta lagi er įskiliš aš mašur sammęlist viš annan mann um aš fremja verknaš sem varšar minnst fjögurra įra fangelsi. Afmörkunin viš aš brot varši a.m.k. fjögurra įra fangelsi er byggš į skilgreiningu b-lišar 2. gr. Palermó- samningsins. Er žar įskiliš, sbr. i-liš a-lišar 1. mgr. 5. gr. samningsins, aš skipulögš brotastarfsemi taki til allra stórfelldra brota (e. serious crime) ķ merkingu samningsins, en samkvęmt įšurnefndum b-liš 2. gr. falla žar undir brot sem varša aš minnsta kosti fjögurra įra fangelsi. Ekki er įskiliš samkvęmt įkvęšinu aš um sé aš ręša brot samkvęmt almennum hegningarlögum. Öll refsiverš brot, sem fullnęgja žeirri kröfu aš varša a.m.k. fjögurra įra fangelsi, geta oršiš grundvöllur aš verknaši sem er lišur ķ starfsemi skipulagšra brotasamtaka. Leišir žaš einnig af oršalaginu ķ nišurlagi 1. mgr.: nema brot hans varši žyngri refsingu samkvęmt öšrum įkvęšum laga žessara eša öšrum lögum. Viš nįnari tślkun į hlutręna efnisskilyršinu um sammęli manna veršur aš horfa til žess hvort mašur hafi vitandi vits tekiš žį įkvöršun aš taka virkan žįtt ķ starfsemi skipulagšra brotasamtaka meš žvķ aš fremja verknaš sem fullnęgir framangreindum skilyršum og framkvęmd verknašarins er lišur ķ starfsemi slķkra samtaka eins og žau eru skilgreind ķ 2. mgr.
    Ķ 2. mgr. er hugtakiš skipulögš brotasamtök skilgreint. Įskiliš er aš um sé aš ręša félagsskap žriggja eša fleiri manna sem hefur žaš aš meginmarkmiši, beint eša óbeint ķ įvinningsskyni, aš fremja meš skipulegum hętti refsiveršan verknaš sem varšar minnst fjögurra įra fangelsi eša žegar verulegur žįttur ķ starfseminni felst ķ žvķ aš fremja slķkan verknaš. Hér er byggt į skilgreiningu a-lišar 2. gr. Palermó-samningsins og einnig aš sumu leyti 162. gr. c norsku hegningarlaganna. Žaš er žvķ įskiliš aš tilvist og mótun félagsskaparins sé ekki tilviljunarkennd heldur sé um aš ręša mešvitaš samstarf į milli žriggja eša fleiri manna um skipulega framkvęmd refsiveršra verka sem fullnęgja framangreindum skilyršum eša aš verulegur žįttur ķ starfseminni felist ķ žvķ aš fremja slķkan verknaš. Žį veršur framkvęmd refsiveršs verknašar aš vera beint eša óbeint ķ įvinningsskyni. Ekki er žar įskiliš aš įvinningurinn sé fjįrhagslegur heldur getur hvers konar efnislegur įvinningur eftir atvikum fullnęgt hlutręnum efnisskilyršum įkvęšisins.

Um 7. gr.

    Įkvęši 227. gr. a almennra hegningarlaga, nr. 19/1940, um mansal var lögfest meš lögum nr. 40/2003, en frumvarp žeirra laga var samiš į vegum žįverandi refsiréttarnefndar. Viš lżsingu brotsins var höfš hlišsjón af 3. gr. bókunar viš Palermó-samninginn til aš koma ķ veg fyrir, berjast gegn og refsa fyrir verslun meš fólk, einkum konur og börn, en henni žó ekki fylgt śt ķ hörgul. Skilgreiningin į mansalsbrotinu, sem fram kemur ķ 4. gr. Evrópurįšssamningsins um ašgeršir gegn mansali, er samhljóša 3. gr. fyrrgreindrar Palermó-bókunar. Įkvęši 4. gr. Evrópurįšssamningsins er rakiš oršrétt ķ B-liš III. kafla hér aš framan. Lagt er til ķ žessari frumvarpsgrein aš texta 4. gr. verši fylgt meš nįkvęmari hętti. Er ķ žessu efni einkum litiš til mansalsįkvęšis 262. gr. a dönsku hegningarlaganna.
    Um 1. mįlsl. 1. mgr.
    Lagt er til aš sögnin aš misnota komi ķ staš oršalagsins aš notfęra sér ķ įkvęšinu. Žį er hnykkt į žvķ aš um geti veriš aš ręša einn eša fleiri verknaši sem nįnar er lżst ķ 1.–3. tölul. 1. mgr.
    Um 1. tölul. 1. mgr.
    Hér žykir rétt aš bęta inn sögninni aš afhenda, einkum meš hlišsjón af enska oršinu „transfer“. Žį žykir réttara aš nota oršalagiš „og viš žaš er beitt eša hefur veriš beitt“ ķ staš „sem beittur er eša hefur veriš beittur“. Oršalagiš žykir skżrara aš žvķ leyti aš veriš er m.a. aš męla refsivert sem mansal aš śtvega, flytja mann og beita viš žaš ólögmętri naušung, frelsissviptingu o.s.frv. Nśverandi oršalag kann aš verša tślkaš žannig aš mašur sem t.d. einungis hżsir brotažola, sem beittur hefur veriš hótun af öšrum į fyrri stigum brotsins, og beitir viš žaš t.d. hótun, teljist ekki hafa gerst sekur um mansal heldur einungis frelsissviptingu eša hótun. Mikilvęgt er aš atriši sem žessi orki ekki tvķmęlis žar sem alžekkt er aš verkaskipting į sér staš viš framningu mansals m.a. ķ žvķ skyni aš villa um fyrir lögreglu um raunveruleg atvik. Viš žessa breytingartillögu hefur veriš höfš hlišsjón af tilvitnušu įkvęši dönsku hegningarlaganna um mansal žar sem umrętt atriši er oršaš svo: „hvor der anvendes eller har vęret anvendt“.
    Lagt er til aš bętt verši inn ķ įkvęšiš verknašarlżsingunni „meš žvķ aš hagnżta sér bįga stöšu viškomandi“, og fellt śt oršalagiš „annarri ótilhlżšilegri ašferš“, sbr. „anden utilbørlig fermgangsmåde“ ķ dönsku hegningarlögunum, enda meš öllu óljóst hvaš žar er įtt viš. Žessari verknašarašferš er ekki lżst ķ nśgildandi mansalsįkvęši en er skżrlega lżst ķ 4. gr. a ķ Evrópurįšssamningnum.
    Um 2. og 3. tölul. 1. mgr.
    Įkvęši 2. tölul. er skipt upp og til veršur 3. tölul. Jafnframt er lagt til aš verknašarlżsingin ķ 3. tölul. nįi ekki einungis til žeirra sem lįta af hendi greišslu eša annan įvinning til aš afla samžykkis frį žeim sem hefur umsjón meš barni, heldur verši slķk greišsla refsiverš žegar hśn er lįtin af hendi viš žann sem ręšur geršum annars manns. Hér er litiš til 4. gr. Evrópurįšssamningsins og 2. tölul. 2. mgr. 262. gr. a dönsku hegningarlaganna.
    Um 2. mgr.
    Greinin vķsar til 3. tölul. ķ staš 2. tölul. įšur.
    Um 3. mgr.
    Ķ įkvęšum 24. gr. Evrópurįšssamningsins er fjallaš um refsižyngingarįstęšur sem samningsašilum ber aš hafa ķ löggjöf sinni. Hér er lagt til grundvallar aš einungis žurfi aš lögfesta sérstaklega įkvęši sem varšar mansalsbrot gegn barni. Viš įkvęšiš bętist žvķ nż mįlsgrein sem gerir rįš fyrir refsižyningarįstęšu ef brot skv. 1. mgr. beinist gegn barni.
    Um 4. mgr.
    Viš bętist nż mįlsgrein sem lżsir refsinęmi athafna sem tengjast ferša- eša persónuskilrķkjum, sbr. įkvęši 20. gr. Evrópurįšssamningsins. Ķ gildandi refsilögum hér į landi eru ekki til stašar įkvęši sem gera žį hįttsemi refsiverša sem lżst er ķ a-, b- og c-lišum greinarinnar og er efni hennar žvķ tekiš hér upp og tališ rétt aš hafa žaš ķ įkvęšinu um mansal.

Um 8. gr.

    Įkvęši 1. mgr. 6. gr. Palermó-samningsins leggur žį skyldu į heršar ašildarrķkjum aš gera peningažvętti aš refsinęmum verknaši. Er refsiįbyrgš afmörkuš viš įsetning. Įkvęši 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 4. gr. laga laga nr. 10/1997, er svohljóšandi ķ heild sinni: Hver sem tekur viš eša aflar sér eša öšrum įvinnings af broti samkvęmt lögum žessum skal sęta sektum eša fangelsi allt aš 2 įrum. Sömu refsingu skal sį sęta sem geymir eša flytur slķkan įvinning, ašstošar viš afhendingu hans eša stušlar į annan sambęrilegan hįtt aš žvķ aš tryggja öšrum įvinning af broti. Nś er brot ķtrekaš eša stórfellt og getur refsing žį oršiš fangelsi allt aš fjórum įrum.
    Framangreind lagabreyting frį įrinu 1997 įtti rętur sķnar aš rekja til fullgildingar Ķslands į tveimur alžjóšasamningum, annars vegar samningi Sameinušu žjóšanna gegn ólöglegri verslun meš fķkniefni og skynvilluefni frį 20. desember 1988 (fķkniefnasamningurinn) og hins vegar Evrópurįšssamningi um žvętti, leit, hald og upptöku įvinnings af afbrotum frį 8. nóvember 1990 (žvęttissamningurinn). Meš tilvitnašri 4. gr. laga nr. 10/1997 var žvęttisbrot gert aš sjįlfstęšu broti svo unnt vęri aš fullnęgja žeim įskilnaši sem fram kemur ķ 6. gr. žvęttissamningsins. Žessi lagabreyting hafši žaš meš öšrum oršum ķ för meš sér aš žvętti įvinnings af brotum var gert aš sjįlfstęšum refsiveršum verknaši, įn tillits til žess um hvaša brotategund er aš ręša. Meš žessari hegningarlagabreytingu var 173. gr. b, sbr. 1. gr. laga nr. 39/1993, felld śt, sbr. 3. gr. laga nr. 10/1997, en samkvęmt žeirri grein var einungis heimilt aš refsa fyrir žvętti įvinnings af fķkniefnabrotum.
    Meš 8. gr. frumvarpsins eru lagšar til verulegar breytingar į gildandi įkvęši 264. gr. almennra hegningarlaga um peningažvętti. Hér hefur aš meginstefnu til veriš horft til 6. gr. Palermó-samningsins og athugasemda FATF-nefndarinnar frį 13. október 2006.
    Ķ 1. mgr. er lagt til aš almenn verknašarlżsing peningažvęttis ķ 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga verši gerš skżrari og gildissviš hennar rżmkaš. Ķ nśgildandi įkvęši er žessu broti lżst meš eftirfarandi hętti: „Hver sem tekur viš eša aflar sér eša öšrum įvinnings af broti samkvęmt lögum žessum skal sęta sektum eša fangelsi allt aš 2 įrum. Sömu refsingu skal sį sęta sem geymir eša flytur slķkan įvinning, ašstošar viš afhendingu hans eša stušlar į annan sambęrilegan hįtt aš žvķ aš tryggja öšrum įvinning af broti.“ Ķ fyrsta lagi er lagt til aš ķ staš lokamįlslišarins, sem vķsar til verknaša sem į sambęrilegan hįtt stušla aš žvķ aš tryggja öšrum įvinning af broti, verši verknašarlżsing peningažvęttis gerš skżrari meš žvķ aš orša sérstaklega žęr verknašarašferšir sem slķkt brot tekur til. Er žį höfš hlišsjón af 1. og 2. mgr. 6. gr. Palermó-samningsins. Ķ öšru lagi verši gildissviš peningažvęttisbrotsins skv. 1. mgr. 264. gr. rżmkaš žannig aš žaš taki ekki einungis til frumbrota į almennum hegningarlögum, heldur einnig til refsiveršra frumbrota į öšrum lögum, sem fullnęgja aš öšru leyti hlutręnum og huglęgum efnisskilyršum įkvęšisins. Er aš žessu leyti tekiš tillit til athugasemda FATF-nefndarinnar ķ skżrslunni frį 13. október 2006, sjį 67. mgr.
    Verši žessi frumvarpsgrein aš lögum veršur žvķ óžarfi aš orša sérstakar heimildir ķ sérrefsilögum til aš refsa fyrir peningažvętti, annašhvort sjįlfstętt eša meš tilvķsun til 264. gr. almennra hegningarlaga. Hvaš varšar mat į hvort nęgilega sé sżnt fram į aš įvinningur stafi af frumbroti eša sé af lögmętum toga skal tekiš fram aš žęr breytingar sem hér eru lagšar til raska ķ engu žeirri tślkun į 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga sem lögš er til grundvallar ķ dómi Hęstaréttar frį 8. nóvember 2001 ķ mįli nr. 200/2001. Žar sagši ķ forsendum Hęstaréttar: „Ķ 1. mgr. 264. gr. hegningarlaganna er įskiliš aš um įvinning sé aš ręša af broti samkvęmt žeim lögum. Žegar litiš er til ešlis og tilgangs įkvęšisins žykir hins vegar ekki verša gerš sś krafa, aš fyrir liggi, hvaša brot sé nįkvęmlega um aš ręša. Veršur aš meta ķ ljósi atvika hverju sinni, hvort sżnt sé nęgilega fram į aš įvinningur sé ekki af lögmętum toga, heldur stafi hann frį broti į lögunum.“ Meš rżmkun į gildissviši įkvęšisins er hér į žvķ byggt aš sömu sjónarmiš skuli lögš til grundvallar žegar metiš er hvort įvinningur stafi af broti samkvęmt öšrum refsilögum en almennum hegningarlögum.
    Einnig er lögš įhersla į aš meš žessari frumvarpsgrein eru ekki geršar breytingar į skilgreiningu hugtaksins įvinningur ķ merkingu 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga. Žaš hugtak tekur sem fyrr til allra tegunda eigna, hvort sem er fasteigna eša lausafjįrmuna, eša fjįrveršmęta, įžreifanlegra eša óįžreifanlegra, auk skjala eša gagna sem teljast skilrķki fyrir eignum eša fjįrveršmętum. Aš žessu leyti skal tślka inntak žessarar frumvarpsgreinar meš hlišsjón af d- og e-lišum 2. gr., sbr. og 6. gr. Palermó-samningsins. Hér mį einnig vķsa til 64. mgr. ķ skżrslu FATF-nefndarinnar frį 13. október 2006.
    Samkvęmt framangreindu gerir frumvarpsgreinin rįš fyrir allt aš sex įra fangelsi til handa žeim sem tekur viš, nżtir eša aflar sér eša öšrum įvinnings af broti į lögum žessum eša af refsiveršu broti į öšrum lögum, eša mešal annars umbreytir slķkum įvinningi, flytur hann, sendir, geymir, ašstošar viš afhendingu hans, leynir honum eša upplżsingum um uppruna hans, ešli, stašsetningu, rįšstöfun eša flutningi įvinnings. Peningažvętti getur tekiš į sig żmsar myndir eins og glöggt sést af žessu oršalagi. Viš tślkun einstakra verknašaržįtta veršur sem fyrr aš horfa til žess aš peningažvętti er ķ megindrįttum hver sś starfsemi sem lżtur aš žvķ aš fela uppruna og eiganda fjįr sem er įvinningur af brotastarfsemi. Meginmarkmišiš meš žvķ aš gera hįttsemina refsiverša er aš höggva aš rótum afbrota meš žvķ aš uppręta ašalhvata žeirra, žann įvinning sem af žeim kann aš leiša, sbr. įšurnefndan dóm Hęstaréttar frį 8. nóvember 2001 ķ mįli nr. 200/2001. Viš nįnari afmörkun į einstökum hugtökum ķ frumvarpsgreininni skal tślka žau samkvęmt oršanna hljóšan, til samręmis viš framangreind markmiš og meš hlišsjón af 6. gr. Palermó-samningsins.
    Samkvęmt nśgildandi 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga varšar peningažvętti allt aš tveggja įra fangelsi, en allt aš fjögurra įra fangelsi ef brot er ķtrekaš eša stórfellt. Ķ skżrslu FATF-nefndarinnar frį 13. október 2006 eru geršar athugasemdir viš refsihįmark gildandi įkvęšis. Er męlst til žess aš geršar verši breytingar į peningažvęttisįkvęšinu žannig aš refsihįmarkiš sé a.m.k. ķ samręmi viš refsihįmark sem almennt séš er lagt til grundvallar hér į landi žegar framiš er aušgunarbrot, ž.e. allt aš sex įra fangelsi. Ķ samręmi viš tilmęli FATF-nefndarinnar er ķ frumvarpsgreininni lagt til aš refsihįmark vegna brots gegn 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga verši allt aš sex įra fangelsi. Žį er lagt til aš um verši aš ręša eitt almennt refsihįmark, en ekki um tvķskipta refsireglu žar sem sérstök refsihękkunarheimild verši til stašar vegna stórfelldra eša ķtrekašra brota eins og er ķ nśgildandi įkvęši. Ekki er hins vegar hróflaš viš reglu 3. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga žar sem kvešiš er į um žaš aš refsing geti oršiš fangelsi allt aš tólf įrum ef um ręšir įvinning af broti skv. 173. gr. a almennra hegningarlaga.
    Ķ 2. mgr. er lagt til aš skżrt verši kvešiš į um žaš aš sį sem framiš hefur frumbrot, og fremur jafnframt brot skv. 1. mgr. (peningažvętti), skuli sęta sömu refsingu og žar greinir (sjįlfsžvętti, e. self-laundering). Hér er horft til žeirra athugasemda sem fram koma ķ 71. mgr. ķ skżrslu FATF-nefndarinnar frį 13. október 2006. Žar sem framning frumbrots og sķšar tilkomiš sjįlfsžvętti į įvinningi sem af žvķ stafar verša žannig tvö sjįlfstęš brot er ķ frumvarpsgreininni įréttaš aš 77. gr. almennra hegningarlaga um brotasamsteypu gildi eftir žvķ sem viš į.
    Ķ nśgildandi 3. mgr. 264. gr. er kvešiš svo į aš ef įvinningur er smįvęgilegur og engin sérstök atvik auka saknęmi brotsins skuli mįl eigi höfšaš nema almenningshagsmunir krefjist. Ķ 65. mgr. ķ skżrslu FATF-nefndarinnar er aš žvķ vikiš aš ekki hafi komiš fram skżringar į žvķ hvaš teljist „smįvęgilegur“ įvinningur ķ žessu sambandi. Ķ įkvęšinu sjįlfu eša lögskżringargögnum sé ekki aš finna neina hlutlęga višmišun ķ žessu sambandi. Vegna ešlis og alvarleika peningažvęttis, og ķ ljósi žess aš meš 1. mgr. hér aš framan er lagt til aš refsihįmark vegna žessa brots sé hękkaš umtalsvert, er hér jafnframt lagt til aš nśgildandi 3. mgr. 264. gr. verši felld brott. Sömu röksemdir bśa aš baki žeirri tillögu aš fella brott nśgildandi sķšari mįlsliš 4. mgr. 264. gr. en žar er veitt heimild til aš lįta refsingu falla nišur varši brotiš sem įvinningur stafar frį ekki žyngri refsingu en fangelsi allt aš einu įri.
    Loks er efnislega ekki hróflaš viš nśgildandi 4. mgr. 264. gr. um heimild til aš refsa fyrir brot skv. 1. mgr. sem framiš er af gįleysi. Žį er sérstaklega hnykkt į žvķ aš žaš taki til gįleysisbrots skv. 1. mgr.

Um 9. gr.

    Greinin žarfnast ekki skżringa.



Fylgiskjal.


Fjįrmįlarįšuneyti,
fjįrlagaskrifstofa:

Umsögn um frumvarp til laga um breytingu į lögum nr. 19/1940,
almennum hegningarlögum, meš sķšari breytingum.
    Meš frumvarpinu eru lagšar til breytingar į įkvęšum almennra hegningarlaga sem snśa aš upptöku eigna, hryšjuverkum, mansali og peningažvętti. Tilgangurinn meš frumvarpinu er aš laga žessi įkvęši aš alžjóšlegum skuldbindingum, annars vegar vegna fullgildingar samninga um alžjóšlega brotastarfsemi og hins vegar vegna tilmęla frį alžjóšlegum nefndum eins og nįnar er greint frį ķ almennum athugasemdum viš frumvarpiš. Žar į mešal er lagt til aš lögfest verši rżmri heimild til upptöku eigna en er ķ nśgildandi lögum hafi einstaklingur gerst sekur um alvarleg brot sem fela ķ sér verulegan įvinning. Ešli mįlsins samkvęmt er ekki hęgt aš segja fyrir um ķ hvaša męli reyna kynni į žaš įkvęši žannig aš upptęk veršmęti rynnu til rķkissjóšs.
    Ekki er įstęša til aš ętla aš įkvęši frumvarpsins hafi ķ för meš sér aukin śtgjöld rķkissjóšs verši žaš óbreytt aš lögum.