Ašrar śtgįfur af skjalinu: PDF - Word Perfect. Ferill mįlsins.
136. löggjafaržing 2008–2009.
Žskj. 235  —  191. mįl.




Frumvarp til laga


um breytingu į lögum nr. 21/1992, um Lįnasjóš ķslenskra nįmsmanna.

Flm.: Katrķn Jakobsdóttir, Kolbrśn Halldórsdóttir, Įlfheišur Ingadóttir, Atli Gķslason.


1. gr.

    Viš 3. gr. laganna bętist nż mįlsgrein er veršur 2. mgr. og oršast svo:
    Fullt nįmslįn mišast aš jafnaši viš 100% nįm samkvęmt skipulagi skóla samžykktu af stjórn sjóšsins. Nįmslįn skeršist hlutfallslega ķ samręmi viš nįmsframvindu allt aš 50%.

2. gr.

    Eftirfarandi breytingar verša į 6. gr. laganna:
    a.      1. mgr. oršast svo:
            Nįmslįn skal veitt til eins missiris ķ einu og skal lįnsfjįrhęš greišast śt mįnašarlega fyrir fram žannig aš fyrsta greišsla sé innt af hendi viš upphaf missiris.
    b.      2. mgr. oršast svo:
            Ķ lok hvers missiris skal nįmsmašur skila vottorši um tilskilda skólasókn og nįmsįrangur. Ef nįmsmašur sżnir ekki fram į tilskildan nįmsįrangur og skólasókn skal gefa honum kost į endurgreišslu lįnsins į sérstöku skuldabréfi ķ samręmi viš reglur sjóšsins um ofgreidd lįn. Stjórn sjóšsins er heimilt aš kveša į um nįnari śtfęrslu į endurgreišslu ofgreiddra lįna.
    c.      5. mgr. oršast svo:
            Nįmsmenn sem fį lįn śr sjóšnum skulu undirrita skuldabréf viš lįntöku.
    d.      6. og 7. mgr. falla brott.

3. gr.

    4. mgr. 7. gr. laganna fellur brott.

4. gr.

    Viš 8. gr. laganna bętist nż mįlsgrein er veršur 2. mgr. og oršast svo:
    Višbótargreišsla skal fyrst innheimt tveimur įrum eftir nįmslok en föst greišsla fjórum įrum eftir nįmslok. Sjóšstjórn skilgreinir hvaš telja beri nįmslok samkvęmt lögum žessum og śrskuršar um vafatilfelli.

5. gr.

    Lög žessi öšlast žegar gildi.

Greinargerš.

    Eldri gerš frumvarps žessa var lögš fram af varažingmanni Vinstri hreyfingarinnar – gręns frambošs, Auši Lilju Erlingsdóttur įsamt mešflutningsmönnum, Katrķnu Jakobsdóttur og Kolbrśnu Halldórsdóttur, į 135. löggjafaržingi. Žetta nżja frumvarp er žó nokkuš breytt žar sem lagt er til aš teknar verši upp mįnašargreišslur ķ staš žess yfirdrįttarkerfis sem nś er viš lżši.
    Flestir geta veriš sammįla um aš menntun sé undirstaša velferšar og framfara. Aukin menntun stušlar aš betra mannlķfi og betra samfélagi og helst ķ hendur viš hagvöxt. Žaš skiptir žvķ mįli aš sem flestir eigi kost į aš mennta sig og geti stundaš žaš nįm sem hęfileikar, geta og įhugi segja til um, óhįš efnahag, félagslegum žįttum eša stöšu aš öšru leyti.
    Ljóst er aš stjórnvöld geta stušlaš aš aukinni menntun meš hvatningu og meš žvķ aš bśa skólastarfi gott umhverfi. Žess vegna skiptir miklu aš reka öflugan lįnasjóš meš góšum kjörum fyrir nįmsmenn. Lįnasjóšur ķslenskra nįmsmanna er mikilvęgur sjóšur fyrir menntun ķ landinu og į aš gegna žvķ hlutverki aš gera sem flestum kleift aš stunda nįm og jafna ašstöšu til nįms.
    Frumvarp žetta gerir mešal annars rįš fyrir žvķ aš nįmslįn verši greidd śt fyrir fram ķ byrjun hvers mįnašar. Meš žessum breytingum vilja flutningsmenn koma til móts viš nįmsmenn sem almennt hafa žurft aš leita eftir yfirdrįttarlįni frį višskiptabanka sķnum fram aš śtgreišslu lįna viš lok hvers missiris en slķk yfirdrįttarlįn eru afar dżr. Sams konar fyrirkomulag er viš lżši ķ nįgrannalöndum okkar, ž.e. Danmörku, Noregi og Svķžjóš. Meš fyrirframgreišslu nįmslįna getur sś staša vissulega komiš upp aš ķ lok missiris standi nįmsmašur sem fengiš hefur fyrirgreišslu ekki skil į tilskildum nįmsįrangri eša skólavist og kemur žį sś fjįrhęš sem ofgreidd hefur veriš til endurgreišslu meš skuldabréfi śtgefnu į viškomandi nįmsmann eftir žeim reglum sem sjóšurinn almennt notar um ofgreidd lįn.
    Žį gerir frumvarpiš einnig rįš fyrir žvķ aš afnumin verši krafan um įbyrgšarmenn į nįmslįnum, en slķkir įbyrgšarmenn tķškast ekki heldur ķ nįgrannalöndum okkar, og loks felst ķ frumvarpinu aš tekjutengdar afborganir nįmslįna skuli hefjast tveimur įrum eftir aš nįmi lżkur en fastar įrlegar afborganir hefjist fjórum įrum eftir nįmslok. Samkvęmt nśgildandi reglum hefjast afborganir, hvort sem er tekjutengdar eša fastar, tveimur įrum eftir nįmslok.
    Meš žessum ašgeršum telja flutningsmenn aš nįmsmönnum verši sköpuš betri kjör, nįmslįnakerfiš verši sveigjanlegra og lögin um Lįnasjóšinn réttlįtari.

Athugasemdir viš einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1. gr.

    Lagt er til aš nįmsmenn fįi notiš aukins sveigjanleika ķ nįmi į žann veg aš 50% lįn fįist fyrir 50% nįmsframvindu.

Um 2. gr.

    Ķ įkvęšinu felst breyting į žann hįtt aš afnumin eru nokkur įkvęši ķ nśgildandi 6. gr. laga um Lįnasjóš ķslenskra nįmsmanna, nr. 21/1992, og nokkrum įkvęšum breytt til samręmis viš tillögur flutningsmanna um aš nįmslįn skuli greidd śt mįnašarlega fyrir fram ķ staš greišslu ķ loks missiris žegar nįmsmašur hefur skilaš vottorši um skólasókn og tilskilinn nįmsįrangur. Auk žess felst ķ įkvęši žessu brottfall 2. mgr. 6. gr. laganna sem heimilar greišslu vaxtastyrks, en samkvęmt žvķ fyrirkomulag sem nś er lagt fram er ekki žörf į aš tryggja nįmsmanni vaxtastyrk žar sem nįmsmašur losnar undan žvķ aš taka į sig yfirdrįttarlįn ķ višskiptabönkum meš tilheyrandi vaxtakostnaši.
    Žį felst ķ įkvęši žessu einnig tillaga um afnįm įbyrgšarmanna į lįnum, sbr. 5., 6. og 7. mgr. 6. gr. laganna, enda samręmist hśn ekki 1. gr. laganna um jafnrétti til nįms. Ķ rķku samfélagi į ekki aš lķšast aš fólk žurfi aš hverfa frį įętlunum um nįm vegna žess aš žaš hefur ekki įbyrgšarmenn sem Lįnasjóšurinn tekur gilda.

Um 3. og 4. gr.

    Lagt er til aš endurgreišsla af nįmslįnum breytist į žann hįtt aš tveimur įrum eftir aš nįmi lżkur hefji nįmsmašur aš greiša tekjutengdar afborganir en žurfi ekki aš borga fasta įrlega afborgun fyrr en fjórum įrum eftir aš nįmi lżkur. Į fyrstu įrunum aš nįmi loknu er algengt aš fólk sé aš koma sér žaki yfir höfušiš og stofna fjölskyldu. Žessi breyting léttir greišslubyrši af nįmslįnunum fyrstu įrin.

Um 5. gr.

    Greinin žarfnast ekki skżringa.