um handtöku og afhendingu manna milli Noršurlandanna
vegna refsiveršra verknaša (norręn handtökuskipun)
.
(Lagt fyrir Alžingi į 138. löggjafaržingi 2009–2010.)
I. KAFLI Almenn įkvęši.
1. gr. Skilgreining į norręnni handtökuskipun.
Norręn handtökuskipun er įkvöršun sem tekin er ķ norręnu rķki um aš bišja annaš norręnt rķki um aš handtaka og afhenda eftirlżstan mann vegna mešferšar į sakamįli sem getur
varšaš fangelsisrefsingu eša annars konar frjįlsręšissviptingu ķ rķkinu sem hefur gefiš
handtökuskipunina śt eša til fullnustu į fangelsisrefsingu eša annarri įkvöršun um frjįlsręšissviptingu.
2. gr. Form og innihald norręnnar handtökuskipunar.
Handtökuskipun skal vera rituš į ķslensku, dönsku, norsku, sęnsku eša ensku og hafa aš
geyma eftirfarandi upplżsingar sem fram koma į eyšublaši fyrir norręna handtökuskipun:
a.
persónuauškenni og rķkisfang eftirlżsts manns,
b.
nafn, heimilisfang, sķmanśmer, faxnśmer og netfang žess sem hefur gefiš handtökuskipunina śt,
c.
hvort fyrir liggi endanlegur dómur, handtökuskipun eša önnur įkvöršun sem hefur sömu
réttarįhrif,
d.
tegund afbrots įsamt upplżsingum um hvar og hvenęr žaš var framiš og hver var žįttur
eftirlżsts manns ķ žvķ,
e.
um dęmda refsingu eša refsiramma sem gildir um afbrotiš ķ žvķ rķki sem gaf handtökuskipunina śt,
f.
ašrar afleišingar afbrotsins eftir žvķ sem unnt er.
Evrópsk handtökuskipun sem gefin er śt af norręnu rķki ķ samręmi viš rammaįkvöršun
rįšs Evrópusambandsins frį 13. jśnķ 2002 um evrópska handtökuskipun og mįlsmešferš um
afhendingu milli ašildarrķkjanna telst einnig norręn handtökuskipun.
Nś er eftirlżstur mašur skrįšur ķ Schengen-upplżsingakerfiš og skal slķk skrįning teljast
norręn handtökuskipun ef skrįningin hefur aš geyma žęr upplżsingar sem fram koma ķ 1.
mgr.
3. gr. Tengsl viš lög um mešferš sakamįla.
Žegar annaš er ekki tekiš fram ķ žessum lögum gilda įkvęši laga um mešferš sakamįla
eftir žvķ sem viš į.
II. KAFLI Skilyrši afhendingar samkvęmt norręnni handtökuskipun.
4. gr. Skylda til aš afhenda eftirlżstan mann.
Skylt er aš afhenda mann sem eftirlżstur er ķ norręnni handtökuskipun nema fyrir hendi
séu synjunarįstęšur skv. 5. eša 6. gr.
Nś er handtökuskipunin gefin śt vegna fleiri refsiveršra verknaša en eins og skal žį afhenda eftirlżstan mann žótt skilyrši fyrir afhendingu séu einungis varšandi einn af verknušunum. Ef skyldubundin synjunarįstęša skv. 5. gr. er fyrir hendi varšandi einn eša fleiri
af verknušunum skal setja žaš skilyrši fyrir afhendingu aš eftirlżstur mašur sęti ekki mįlsmešferš vegna viškomandi verknaša. Ef valkvęš synjunarįstęša skv. 6. gr. er fyrir hendi
er heimilt aš setja slķkt skilyrši.
5. gr. Skyldubundnar synjunarįstęšur.
Eftirlżstur mašur veršur ekki afhentur žegar:
a.
veitt hefur veriš sakaruppgjöf hér į landi vegna sama verknašar,
b.
hann getur ekki sökum aldurs boriš refsiįbyrgš hér į landi vegna verknašarins,
c.
hann hefur veriš dęmdur fyrir sama verknaš hér į landi meš endanlegum dómi og refsingin hefur žegar veriš fullnustuš, veriš er aš fullnusta hana eša ekki lengur unnt aš
fullnusta hana,
d.
hér į landi liggur fyrir endanlegur dómur žar sem beitt hefur veriš öryggisrįšstöfunum
gagnvart honum vegna sama verknašar og žeim hefur žegar veriš aflétt, veriš er aš
framkvęma žęr eša ekki lengur unnt aš framkvęma žęr,
e.
hér į landi liggur fyrir endanleg višurlagaįkvöršun vegna sama verknašar sem žegar
hefur veriš fullnustuš, veriš er aš fullnusta hana eša ekki lengur unnt aš fullnusta hana,
f.
mįl gegn honum vegna sama verknašar hefur veriš afgreitt meš įkęrufrestun hér į
landi nema forsendur séu til aš taka mįl upp aš nżju, eša
g.
rķkissaksóknari hefur upplżsingar um aš honum hafi veriš refsaš fyrir sama verknaš
meš endanlegum dómi ķ rķki sem er žįtttakandi ķ Schengen-samstarfinu eša önnur
endanleg įkvöršun ķ slķku rķki kemur ķ veg fyrir frekari mįlsmešferš vegna sama verknašar og slķk įkvöršun hefur veriš fullnustuš, veriš er aš fullnusta hana eša ekki lengur
unnt aš fullnusta hana.
6. gr. Valkvęšar synjunarįstęšur.
Heimilt er aš synja beišni um afhendingu į eftirlżstum manni žegar:
a.
rannsókn vegna sama verknašar er ķ gangi hér į landi og hśn beinist aš hinum eftirlżsta,
b.
verknašurinn er framinn aš hluta eša aš öllu leyti į ķslensku yfirrįšasvęši eša ķ ķslenskri refsilögsögu og er ekki refsiveršur samkvęmt ķslenskum lögum,
c.
rķkissaksóknari hefur vitneskju um aš ķ rķki sem ekki er žįtttakandi ķ Schengen-samstarfinu hafi honum veriš refsaš fyrir sama verknaš meš endanlegum dómi, refsingin hefur
žegar veriš fullnustuš, veriš er aš fullnusta hana eša hśn er fallin nišur samkvęmt
lögum viškomandi rķkis, eša
d.
handtökuskipunin varšar fullnustu refsivistar samkvęmt dómi og sį sem er eftirlżstur
er bśsettur eša dvelst į Ķslandi eša er ķslenskur rķkisborgari og ķslensk stjórnvöld skuldbinda sig til aš fullnusta refsingu dómsins eša įkvöršun um frjįlsręšissviptingu samkvęmt honum.
7. gr. Skilyrt afhending.
Žegar handtökuskipun varšar afhendingu eftirlżsts manns vegna mįlsmešferšar og hann
er bśsettur hér į landi eša ķslenskur rķkisborgari er heimilt aš setja žaš skilyrši fyrir afhendingu aš viškomandi verši sendur aftur hingaš til lands til aš afplįna hugsanlega refsingu.
8. gr. Skilyrši fyrir afhendingu. Sérreglan.
Setja skal žaš sem skilyrši fyrir afhendingu eftirlżsts manns aš hann verši ekki framseldur eša afhentur til rķkis utan Noršurlanda vegna verknašar sem framinn er fyrir afhendinguna nema:
a.
hann samžykki žaš sjįlfur,
b.
hann hafi ekki yfirgefiš landiš sem hann var afhentur, enda hafi hann įtt žess kost ķ 45
daga,
c.
hann hafi sjįlfviljugur fariš aftur til landsins sem hann var afhentur eftir aš hafa yfirgefiš žaš, eša
d.
dómsmįlarįšuneytiš samžykki framsališ eša afhendinguna.
Heimilt er aš hefja mįlsmešferš gegn manni sem afhentur er frį Ķslandi eša fullnusta refsingu gagnvart honum vegna verknašar sem framinn er fyrir afhendingu nema:
a.
fyrir hendi séu skyldubundnar synjunarįstęšur skv. 5. gr., eša
b.
verknašurinn sé framinn aš hluta eša aš öllu leyti į ķslensku yfirrįšasvęši eša ķ ķslenskri refsilögsögu, hann sé ekki refsiveršur samkvęmt ķslenskum lögum og rķkissaksóknari ekki veitt samžykki fyrir mįlsmešferš eša fullnustunni.
III. KAFLI Mįlsmešferš vegna norręnar handtökuskipunar.
9. gr. Framsending til rķkissaksóknara.
Handtökuskipun frį öšru norręnu rķki skal send til rķkissaksóknara. Nś berst handtökuskipun til annars stjórnvalds hér į landi og skal žaš žį strax framsenda hana til rķkissaksóknara og tilkynna žeim sem gaf handtökuskipunina śt um framsendinguna.
10. gr. Handtaka, gęsluvaršhald og beiting annarra žvingunarrįšstafana.
Rķkissaksóknari skal žegar gera rįšstafanir til aš eftirlżstur mašur verši handtekinn, nema
ljóst sé aš synja beri um afhendingu skv. 5. gr. eša aš hennar verši synjaš skv. 6. gr. Viš
handtöku skal eftirlżstur mašur upplżstur um handtökuskipunina, um hugsanlega mįlsmešferš vegna annarra verknaša, um žżšingu samžykkis fyrir afhendingu og hann spuršur hvort
hann samžykki afhendingu. Jafnframt skal honum skipašur verjandi.
Nś er eftirlżstur mašur ekki afhentur ķ beinu framhaldi af handtöku og skal žį gera kröfu
um aš hann sęti gęsluvaršhaldi. Viš mat į beišni um gęsluvaršhald skal dómur leggja til
grundvallar upplżsingar ķ handtökuskipuninni nema žęr séu augljóslega rangar. Žegar fallist
er į beišni um gęsluvaršhald skal žvķ ekki markašur lengri tķmi en tvęr vikur, sem heimilt
er aš framlengja um sama tķma ķ hvert sinn. Žessi tķmamörk gilda ekki žegar fyrir liggja fleiri
ósamrżmanlegar handtökuskipanir eša framsalsbeišnir eša viškomandi hefur veriš framseldur hingaš til lands frį rķki utan Noršurlanda. Beita mį vęgari žvingunarrįšstöfunum
žegar žęr teljast fullnęgjandi til aš koma ķ veg fyrir aš eftirlżstur mašur strjśki. Frestur til
aš kęra śrskurš um gęsluvaršhald eša beitingu annarra žvingunarrįšstafana til Hęstaréttar
er einn sólarhringur.
11. gr. Forréttindi og frišhelgi.
Nś nżtur eftirlżstur mašur forréttinda eša frišhelgi varšandi mįlsmešferš eša fullnustu
refsingar hér į landi og skal rķkissaksóknari žį strax senda viškomandi stjórnvöldum beišni
um aš afnema forréttindin eša frišhelgina.
12. gr. Afhending į eftirlżstum manni sem įšur hefur veriš afhentur eša framseldur til Ķslands.
Nś hefur eftirlżstur mašur veriš afhentur hingaš til lands į grundvelli norręnnar handtökuskipunar og er žį heimilt aš afhenda hann įfram til annars norręns rķkis į grundvelli
norręnnar handtökuskipunar vegna refsiveršs verknašar sem framinn var fyrir afhendingu
hingaš.
Nś hefur eftirlżstur mašur veriš framseldur hingaš til lands frį rķki utan Noršurlanda og
skal viškomandi žį ekki afhentur ef žaš gengur gegn skilyršum framsals hingaš. Ķ slķkum
tilvikum skal senda beišni til viškomandi rķkis og óska eftir samžykki til afhendingar.
13. gr. Įkvöršun um afhendingu.
Rķkissaksóknari tekur įkvöršun um hvort oršiš skuli viš beišni um afhendingu į eftirlżstum manni.
Nś samžykkir eftirlżstur mašur afhendingu og skal rķkissaksóknari žį strax og ķ sķšasta
lagi innan žriggja sólarhringa frį žvķ aš samžykki var gefiš taka įkvöršun um hvort skilyrši
séu fyrir afhendingu. Eftirlżstur mašur getur einnig samžykkt mįlsmešferš vegna annarra
refsiveršra verknaša sem framdir voru fyrir afhendingu. Samžykki skal vera skriflegt og
gefiš eftir aš viškomandi hefur veriš upplżstur um žżšingu samžykkis. Unnt er aš afturkalla
samžykki. Samžykki um mįlsmešferš vegna annarra refsiveršra verknaša veršur einungis
afturkallaš aš samžykki um afhendingu sé afturkallaš.
Nś vill rķkissaksóknari afhenda eftirlżstan mann ķ samręmi viš beišni ķ handtökuskipun
en hann samžykkir ekki afhendingu eša dregur samžykki til baka fyrir afhendingu og skal
mįliš žį lagt fyrir hérašsdóm. Meš śrskurši įkvešur hérašsdómur hvort skilyrši séu til
afhendingar. Ef unnt er skal fjallaš um žaš atriši ķ sama žinghaldi og žegar fjallaš er um
beišni um gęsluvaršhald. Žęr upplżsingar sem fram koma ķ handtökuskipun skulu lagšar
til grundvallar nema žęr séu augljóslega rangar. Heimilt er aš kęra śrskurš til Hęstaréttar samkvęmt almennum reglum um mešferš sakamįla aš öšru leyti en žvķ aš kęrufrestur er
einn sólarhringur. Kęra frestar afhendingu. Ef dómur śrskuršar aš skilyrši séu til afhendingar įkvešur rķkissaksóknari innan žriggja sólarhringa hvort oršiš skuli viš beišni um afhendingu. Ef unnt er skal įkvöršun um afhendingu į eftirlżstum manni ķ žessum tilvikum
tekin innan 30 daga frį handtöku.
Frestir skv. 2. og 3. mgr. byrja ekki aš lķša fyrr en rķkissaksóknari hefur móttekiš fullnęgjandi upplżsingar til aš taka įkvöršun. Nś nżtur eftirlżstur mašur forréttinda eša frišhelgi hér į landi vegna žess verknašar sem tilgreindur er ķ handtökuskipuninni og byrjar
frestur ķ slķkum tilvikum ekki aš lķša fyrr en forréttindin eša frišhelgin hafa veriš afnumin.
Nś eiga įkvęši 2. mgr. 12. gr. viš og byrja frestir žį ekki aš lķša fyrr en viškomandi rķki
hefur veitt samžykki sitt.
Ef ekki reynist ķ sérstökum tilvikum unnt aš taka įkvöršun ķ mįli innan tilgreindra fresta
skal rķkissaksóknari strax skżra žeim sem gaf handtökuskipun śt frį žvķ.
Įkvöršun rķkissaksóknara um afhendingu į eftirlżstum manni er endanleg.
Nś liggur įkvöršun um afhendingu fyrir og skal rķkissaksóknari žį žegar tilkynna žaš til
žess ašila sem gaf handtökuskipunina śt.
Rįšherra getur sett reglur um upplżsingagjöf til eftirlżsts manns og samžykki.
14. gr. Įkvöršun um afhendingu žegar beišnum lżstur saman.
Nś liggja fleiri en ein norręn handtökuskipun fyrir varšandi sama einstakling og įkvešur
rķkissaksóknari žį viš hvaša beišni veršur oršiš.
Žegar framsalsbeišni frį rķki utan Noršurlanda liggur fyrir til višbótar viš eina eša fleiri
norręnar handtökuskipanir įkvešur dómsmįla- og mannréttindarįšuneytiš viš hvaša beišni
veršur oršiš.
Viš mat į žvķ viš hvaša handtökuskipun eša framsalsbeišni skuli oršiš skal taka tillit til
grófleika afbrots, hvar žaš var framiš, hvenęr handtökuskipanirnar voru gefnar śt og hvort
žęr eru gefnar śt vegna mįlsmešferšar eša til fullnustu refsingar.
15. gr. Frestur til afhendingar.
Žegar endanleg įkvöršun um afhendingu liggur fyrir skal afhenda eftirlżstan mann eins
fljótt og unnt er og ķ sķšasta lagi fimm sólarhringum eftir aš įkvöršunin um afhendingu var
tekin. Nś er ekki unnt vegna sérstakra ašstęšna aš afhenda eftirlżstan mann innan framangreindra tķmamarka og skal rķkissaksóknari žį strax semja um nżjan frest viš žann sem gaf
handtökuskipunina śt.
Heimilt er aš fresta afhendingu vegna mjög mikilvęgra mannśšarįstęšna.
16. gr. Frestur og tķmabundin afhending.
Heimilt er aš fresta afhendingu eftirlżsts manns vegna mįls hér į landi gegn honum vegna
annars refsiveršs verknašar eša vegna fullnustu refsingar vegna annars afbrots.
Ķ staš žess aš fresta afhendingu er heimilt aš afhenda eftirlżstan mann tķmabundiš samkvęmt skilyršum sem samiš er um ķ skriflegu samkomulagi milli rķkissaksóknara og žess
sem gaf handtökuskipunina śt.
IV. KAFLI Afhending til Ķslands.
17. gr. Śtgįfa norręnnar handtökuskipunar.
Rķkissaksóknari getur gefiš śt handtökuskipun sem send er til annars norręns rķkis vegna
mešferšar mįls gegn eftirlżstum manni žegar grunur leikur į aš hann hafi framiš refsiveršan
verknaš sem getur varšaš fangelsisrefsingu. Sama gildir um fullnustu refsingar žegar fyrir
liggur endanlegur dómur sem felur ķ sér fangelsisrefsingu eša ašra frjįlsręšissviptingu.
Efni og form handtökuskipunar skal vera ķ samręmi viš 2. gr. og skal hśn send til žess
stjórnvalds sem samkvęmt löggjöf viškomandi rķkis er bęrt til aš taka į móti handtökuskipun.
18. gr. Frįdrįttur gęsluvaršhalds viš fullnustu refsingar.
Nś er eftirlżstur mašur sendur hingaš til lands vegna fullnustu į refsingu hér į landi og
skal žį draga frį refsingunni žann tķma sem hann var sviptur frjįlsręši vegna mešferšar
beišninnar um afhendingu ķ žvķ rķki sem tók į móti handtökuskipuninni. Sama gildir žegar
eftirlżstur mašur er afhentur vegna mįlsmešferšar verši hann dęmdur ķ fangelsisrefsingu
hér į landi vegna žess verknašar sem tilgreindur er ķ handtökuskipuninni.
19. gr. Mįlsmešferš vegna annars refsiveršs verknašar.
Sękja mį žann til saka sem fluttur er hingaš til lands fyrir önnur afbrot en žau sem hann
er afhentur vegna, framin fyrir afhendinguna, nema:
a.
ķ žvķ rķki sem afhenti viškomandi eigi viš žau atriši er greinir ķ a–f-liš 5. gr. eša fyrir
liggi upplżsingar um atriši er greinir ķ g-liš 5. gr., eša
b.
verknašurinn sé aš hluta eša ķ heild framinn į landsvęši žess rķkis sem afhenti viškomandi eša į staš sem jafna mį til žess og verknašurinn sé ekki refsiveršur samkvęmt
löggjöf žess rķkis nema žaš rķki samžykki mįlsmešferšina.
Žrįtt fyrir aš įkvęši ķ b-liš 1. mgr. séu ekki uppfyllt er heimilt aš sękja žann til saka sem
afhentur er hingaš til lands vegna afbrota sem framin eru fyrir afhendinguna žegar:
a.
hann hefur ekki yfirgefiš landiš, enda hafi hann getaš gert žaš ķ 45 daga, eša
b.
hann hefur komiš sjįlfviljugur til baka til landsins eftir aš hafa yfirgefiš žaš, eša
c.
hann hefur fyrir eša eftir afhendinguna samžykkt mįlsmešferš vegna annarra verknaša.
20. gr. Framsal einstaklings sem afhentur er hingaš til lands frį öšru norręnu rķki.
Einungis er heimilt aš framselja mann, sem afhentur hefur veriš hingaš til lands, til žrišja
rķkis aš:
a.
sį sem er eftirlżstur samžykki žaš,
b.
sį sem er eftirlżstur hafi ekki yfirgefiš landiš, enda hafi hann getaš gert žaš ķ 45 daga,
c.
sį sem er eftirlżstur hafi komiš sjįlfviljugur til baka til landsins eftir aš hafa yfirgefiš
žaš, eša
d.
rķkiš sem afhenti eftirlżstan mann hingaš til lands samžykki frekara framsal.
Dómsmįla- og mannréttindarįšuneytiš tekur įkvöršun um frekara framsal til rķkis utan
Noršurlanda samkvęmt įkvęšum ķ almennum lögum um framsal sakamanna.
V. KAFLI Önnur įkvęši ķ sambandi viš afhendingu.
21. gr. Haldlagning og afhending muna.
Rķkissaksóknari skal lįta leggja hald į mun og afhenda hann žegar munurinn telst hafa
žżšingu sem sönnunargagn ķ mįlinu sem tilgreint er ķ handtökuskipuninni eša er įgóši af
refsiverša verknašinum. Sama gildir žegar eftirlżstur mašur er lįtinn eša horfinn.
Rķkissaksóknari getur lįtiš halda muninum, sbr. 1. mgr., eša afhent hann tķmabundiš
žegar žaš telst hafa žżšingu vegna sönnunar ķ tengslum viš mįl sem rekiš er hér į landi.
Afhending hefur ekki įhrif į gildandi réttindi varšandi muninn. Heimilt er aš setja skilyrši fyrir afhendingu ef žaš er naušsynlegt til aš verja slķk réttindi.
22. gr. Gegnumflutningur.
Heimilt er aš flytja mann sem Danmörk, Finnland, Noregur eša Svķžjóš afhendir til eins
af žessum rķkjum um ķslenskt yfirrįšasvęši įn sérstaks samžykkis.
VI. KAFLI Lokaįkvęši.
23. gr. Gildistaka.
Rįšherra įkvešur hvenęr lög žessi öšlast gildi gagnvart hverju rķki sem um getur ķ 1. gr.
Viš gildistöku laga žessara falla brott lög um framsal sakamanna til Danmerkur, Finnlands,
Noregs og Svķžjóšar, nr. 7 14. mars 1962.
24. gr. Breytingar į öšrum lögum.
Viš gildistöku laga žessara verša eftirfarandi breytingar į öšrum lögum:
1.
6. gr. laga um fullnustu refsidóma, sem kvešnir hafa veriš upp ķ Danmörku, Finnlandi,
Noregi eša Svķžjóš, o.fl., nr. 69/1963, oršast svo:
Nś er mašur fluttur samkvęmt įkvęšum 5. gr. til Danmerkur, Finnlands, Noregs eša
Svķžjóšar til aš afplįna fangelsisrefsingu og skal žį, eftir žvķ sem viš į, fariš eftir
įkvęšum 8. gr. laga um handtöku og afhendingu manna milli Noršurlandanna vegna
refsiveršra verknaša (norręn handtökuskipun).
2.
Eftirfarandi breytingar verša į lögum um framsal sakamanna og ašra ašstoš ķ sakamįlum, nr. 13/1984, meš sķšari breytingum:
a.
3. mgr. 20. gr. laganna oršast svo:
Samžykki til aš viškomandi mašur verši framseldur įfram til Danmerkur, Finnlands, Noregs eša Svķžjóšar er žó heimilt aš veita ef fyrir hendi eru skilyrši laga um
handtöku og afhendingu manna milli Noršurlandanna vegna refsiveršra verknaša
(norręn handtökuskipun).
b.
2. mgr. 21. gr. laganna fellur brott.
c.
3. mįlsl. 4. mgr. 22. gr. laganna, sbr. 6. gr. laga nr. 15/2000, oršast svo: Varšandi
beišnir frį Danmörku, Finnlandi, Noregi eša Svķžjóš gildir ekki heldur fyrra skilyrši
1. mįlsl.
d.
4. mįlsl. 3. mgr. 23. gr. laganna oršast svo: Fyrsti mįlslišur gildir ekki varšandi
beišnir frį Danmörku, Finnlandi, Noregi eša Svķžjóš.
Įkvęši til brįšabirgša.
Nś er beišni um framsal sakamanns til Danmerkur, Finnlands, Noregs eša Svķžjóšar móttekin fyrir gildistöku laga žessara og fer žį um mešferš hennar samkvęmt lögum um framsal
sakamanna til Danmerkur, Finnlands, Noregs og Svķžjóšar, nr. 7 14. mars 1962.
Athugasemdir viš lagafrumvarp žetta.
I. Almennt.
Frumvarp žetta er samiš į vegum dómsmįlarįšuneytisins.
Ķ frumvarpi žessu eru nż įkvęši um framsal (afhendingu) sakamanna vegna mįlsmešferšar og til fullnustu refsingar į milli norręnu rķkjanna og er žeim ętlaš aš leysa af hólmi
lög um framsal sakamanna til Danmerkur, Finnlands, Noregs og Svķžjóšar, nr. 7 14. mars
1962. Ķ frumvarpinu er lagt til einfaldara og skilvirkara fyrirkomulag um afhendingu sakamanna į milli norręnu rķkjanna en samkvęmt gildandi lögum. Įkvęši frumvarpsins byggjast į samningi um afhendingu vegna refsiveršrar hįttsemi milli Noršurlandanna (norręn
handtökuskipun) sem undirritašur var 15. desember 2005 (hér eftir nefndur samningurinn).
Gildandi fyrirkomulag um framsal sakamanna į milli Noršurlandanna byggist į samręmdri löggjöf. Nś dvelst mašur hér į landi sem ķ öšru norręnu rķki er grunašur, įkęršur
eša dęmdur fyrir refsiveršan verknaš og getur žį žaš rķki sent framsalsbeišni til dómsmįlarįšuneytisins sem tekur įkvöršun um framsal. Beišnin getur bęši veriš vegna mešferšar
mįls eša fullnustu refsingar. Ķ reynd er unnt aš synja um framsal įn žess aš gefa upp sérstakar įstęšur fyrir žvķ.
Samningurinn byggist į žvķ aš nśverandi valkvęša framsalskerfiš milli Noršurlandanna
verši aflagt og tekiš verši upp fyrirkomulag um afhendingu manna sem byggt er į gagnkvęmri višurkenningu į įkvöršunum dómsmįlayfirvalda viškomandi rķkja. Hugtakinu
„framsal“ er skipt śt fyrir „afhendingu“ til aš leggja įherslu į kerfisbreytinguna. Sambęrileg
breyting var gerš meš rammaįkvöršun rįšs Evrópusambandsins frį 13. jśnķ 2002 um evrópska handtökuskipun og mįlsmešferš um afhendingu milli ašildarrķkjanna (2002/584/RIA).
Rammaįkvöršunin notar enska oršiš „surrender“ ķ stašinn fyrir „extradition“. Norręni samningurinn byggist į rammaįkvöršuninni. Nįnar veršur gerš grein fyrir rammaįkvöršuninni
ķ II. kafla žessara athugasemda.
Afhendingarfyrirkomulagiš er ķ fjórum grundvallaratrišum frįbrugšiš framsalsfyrirkomulaginu. Ķ fyrsta lagi kemur norręn handtökuskipun ķ staš venjubundinnar framsalsbeišni. Ķ
öšru lagi ber rķki sem tekur į móti norręnni handtökuskipun aš handtaka og afhenda eftirlżstan mann žvķ rķki sem gaf beišnina śt nema til stašar séu nįnar tilgreindar synjunarįstęšur. Ķ žrišja lagi er dómsmįlarįšuneytunum ekki blandaš ķ mįlsmešferšina. Ķ samningnum er mišaš viš aš įkęruvaldiš eša önnur stjórnvöld sem tilnefnd eru skuli gefa handtökuskipun śt, taka į móti og fjalla um hana og taka įkvöršun um hvort oršiš skuli viš
beišni um afhendingu eša ekki. Mįl vegna afhendingar manns į grundvelli handtökuskipunar
skal žvķ ašeins lagt fyrir dómstól aš eftirlżstur mašur samžykki ekki afhendingu. Ķ fjórša
lagi gilda stuttir frestir fyrir mįlsmešferš og afhendingu į manni sem er eftirlżstur ķ norręnni
handtökuskipun.
Sś mįlsmešferš sem frumvarpiš byggist į felur ķ sér verulega einföldun frį žvķ fyrirkomulagi sem nś gildir varšandi framsal sakamanna milli Noršurlandanna. Afhendingarfyrirkomulagiš į aš vera įrangursrķkara tęki ķ barįttu gegn afbrotum.
Žörfin fyrir nżtt fyrirkomulag um framsal byggist m.a. į žvķ aš ķ auknum męli eiga afbrot
sér ekki landamęri og eru skipulögš. Įrangursrķk barįtta gegn afbrotum į svęši žar sem frjįls för rķkir gerir žį kröfu aš eitt rķki setji ekki upp hindranir vegna rannsóknar eša mįlsmešferšar ķ sakamįlum.
Ķ 4. kafla samningsins eru įkvęši um sérstakar reglur um afhendingu til og frį Ķslandi. Žar
eru įkvęši um aš žrengja megi gildissviš samningsins eins og žaš er skżrt ķ 2. gr. hans žegar
um er aš ręša afhendingu milli Ķslands annars vegar og Danmerkur, Finnlands, Noregs og
Svķžjóšar hins vegar aš žvķ leyti aš synja megi um afhendingu nema eftirlżstur mašur hafi
sķšastlišin tvö įr fyrir framningu refsiveršs verknašar veriš bśsettur ķ landinu sem gaf handtökuskipunina śt eša verknašurinn eša sambęrilegur verknašur varši žyngri refsingu en 4
įra fangelsi. Žį megi synja um afhendingu į ķslenskum rķkisborgurum vegna stjórnmįlabrota
og rķkisborgurum annarra rķkja vegna stjórnmįlaafbrota nema verknašurinn eša sambęrilegur verknašur sé refsiveršur samkvęmt ķslenskum lögum eša 1., 2. eša 3. gr. Evrópusamnings um varnir gegn hryšjuverkum nįi yfir hann. Įkvęši frumvarpsins gera ekki rįš fyrir
aš heimilt verši aš synja um afhendingu į eftirlżstum manni žó aš žessar ašstęšur séu til
stašar og er gert rįš fyrir aš viš fullgildingu samningsins verši žvķ lżst yfir aš ķslensk stjórnvöld muni ekki beita takmörkunum į afhendingu į eftirlżstum mönnum samkvęmt žessum
įkvęšum samningsins.
II. Um bakgrunn samningsins.
Eins og įšur er fram komiš byggist samningurinn į rammaįkvöršun rįšs Evrópusambandsins frį 13. jśnķ 2002 um evrópska handtökuskipun og mįlsmešferš um afhendingu
milli ašildarrķkjanna (2002/584/RIA). Rammaįkvöršunin hefur frį 1. janśar 2004 komiš ķ
staš eldri samninga um framsal sakamanna milli ašildarrķkjanna. Samningur Evrópurįšsins
um framsal sakamanna frį 13. desember 1957 įsamt bókunum er grundvallarsamningur į
žessu sviši. Schengen-samningurinn frį 19. jśnķ 1990 bętir og einfaldar beitingu samningsins. Ķ rammaįkvöršuninni er kynnt til sögunnar kerfisbreyting varšandi afhendingu sakamanna milli rķkja sem kemur ķ staš hefšbundins framsalsfyrirkomulags. Rammaįkvöršunin
byggist į gagnkvęmri višurkenningu og trausti rķkja į réttarkerfum hvers annars. Meš
įkvöršuninni er sett į laggirnar einfaldara og įrangursrķkara fyrirkomulag varšandi afhendingu į sakamönnum į milli landa en hefšbundiš framsalsfyrirkomulag. Aš hluta eša öllu
leyti er falliš frį hefšbundnum įstęšum fyrir aš synja framsals, s.s. banni viš framsali eigin
rķkisborgara og kröfu um aš verknašur skuli einnig vera refsiveršur ķ rķki sem bešiš er um
framsal. Til aš gera kerfiš įrangursrķkara byggist rammaįkvöršunin į annarri mįlsmešferš
en ķ venjubundnum framsalsmįlum. Žetta nżja kerfi viršist t.d. sękja fyrirmyndir ķ gildandi
fyrirkomulag į Noršurlöndum ķ framsalsmįlum varšandi bein samskipti milli dómstóla rķkjanna og įkęruvaldshafa. Dómsmįlarįšuneyti rķkjanna taka ekki lengur įkvaršanir um afhendingu sakamanna og eru įkvaršanir žvķ ekki teknar af pólitķsku stjórnvaldi. Meginreglan
er aš ašildarrķkin skuldbinda sig til aš framfylgja handtökuskipun. Rammaįkvöršunin hefur
leitt til žess aš afhendingum manna milli rķkja Evrópusambandsins vegna refsiveršra verknaša hefur fjölgaš og ganga greišar en įšur.
Danmörk, Finnland og Svķžjóš hafa veriš ašilar aš evrópsku handtökuskipuninni frį įrinu
2002. Af žeirri įstęšu įkvįšu dómsmįlarįšherrar Noršurlanda į fundi sķnum į Svalbarša
25. jśnķ 2002 aš endurskoša gildandi framsalsfyrirkomulag į milli Noršurlanda. Markmišiš
meš endurskošuninni var aš norręna framsalsfyrirkomulagiš yrši eftir endurskošun į öllum
svišum aš minnsta kosti jafnvķštękt og įrangursrķkt og evrópska handtökuskipunin. Samningurinn var sķšan samžykktur į fundi dómsmįlarįšherra Noršurlandanna ķ Skagen 21. jśnķ
2005 og undirritašur ķ Kaupmannahöfn 15. desember 2005. Į nokkrum svišum leggur samningurinn vķštękari skyldur į samningsašila en evrópska handtökuskipunin ķ žeim tilgangi
aš gera mįlsmešferš vegna afhendingar įrangursrķkari. Mį žar til nefna aš krafan um tvöfalt
refsinęmi er aflögš, sem žżšir aš rķki sem tekur į móti norręnni handtökuskipun getur ekki
neitaš afhendingu į žeirri forsendu aš verknašurinn sem tilgreindur er ķ beišninni sé ekki
refsiveršur ķ viškomandi rķki, ekki er lengur gerš krafa um aš verknašur varši tilgreindri lįgmarksrefsingu, ekki er geršur greinarmunur į eigin rķkisborgurum og erlendum, valfrjįlsar
synjunarįstęšur eru fęrri, styttri frestir til įkvöršunar og afhendingar og ķ rķkari męli er
hęgt aš sękja žann sem er afhentur til saka fyrir önnur afbrot framin fyrir afhendingu.
III. Um innihald samningsins.
Samningurinn er ķ fimm köflum. Ķ fyrsta kafla er fjallaš um almennar meginreglur, ķ öšrum kafla um mįlsmešferš viš afhendingu, ķ žrišja kafla um réttarįhrif afhendingar, ķ fjórša
kafla um sérreglur um afhendingu til og frį Ķslandi og ķ fimmta kafla eru almenn įkvęši og
lokaįkvęši.
Ķ formįla samningsins segir aš žaš sé sameiginlegt markmiš Noršurlanda aš taka upp
žjįlli löggjöf į žessu sviši og innleiša fyrirkomulag byggt į norręnni handtökuskipun ķ staš
nśverandi framsalsfyrirkomulags. Samningurinn byggist į meginreglum um frelsi, lżšręši
og viršingu fyrir mannréttindum og hvķlir į žvķ mikla trausti sem rķkir į milli Noršurlanda.
Ķ fyrstu grein er skilgreining į norręnni handtökuskipun og žar kemur fram skyldan til aš
afhenda eftirlżstan mann. Norręn handtökuskipun er įkvöršun stjórnvalds ķ réttarkerfinu sem
tekin er ķ norręnu rķki ķ žeim tilgangi aš annaš rķki handtaki og afhendi rķkinu sem gaf handtökuskipunina śt eftirlżstan mann vegna mįlsmešferšar eša til fullnustu fangelsisrefsingar.
Ķ annarri grein er fjallaš um gildissviš samningsins. Unnt er aš gefa norręna handtökuskipun śt vegna afbrota sem geta varšaš frjįlsręšissviptingu eša til aš fullnusta slķka refsingu.
Ķ žrišju grein er fjallaš um dómsmįlayfirvöld, mišlęgt stjórnvald og skilgreiningu į
žrišja rķki.
Ķ fjóršu grein eru tilgreindar žrjįr skyldubundnar įstęšur sem leiša til žess aš synja beri
um framkvęmd norręnnar handtökuskipunar. Žessar įstęšur eru aš veitt hafi veriš sakaruppgjöf vegna verknašarins ķ rķkinu sem į aš framkvęma handtökuskipunina, aš eftirlżstur
mašur hafi žegar veriš dęmdur fyrir sama verknaš ķ rķkinu sem į aš framkvęma handtökuskipunina eša hann geti ekki sętt refsiįbyrgš vegna ungs aldurs.
Ķ fimmtu grein eru tilgreindar fimm valkvęšar synjunarįstęšur. Žęr eru ķ fyrsta lagi aš
mįlsmešferš sé žegar ķ gangi vegna žess verknašar sem handtökuskipunin fjallar um ķ rķkinu
sem bešiš er um afhendingu, ķ öšru lagi aš verknašurinn sé aš hluta eša ķ heild framinn į
landsvęši žess rķkis sem bešiš er um afhendingu og aš hann teljist ekki afbrot samkvęmt
löggjöf žess rķkis, ķ žrišja lagi aš eftirlżstur mašur hafi žegar veriš dęmdur fyrir verknašinn
ķ žrišja rķki og refsingin hafi žegar veriš fullnustuš, veriš sé aš fullnusta hana eša hśn sé
ekki lengur fullnustuhęf, ķ fjórša lagi aš viškomandi stjórnvöld hafi įkvešiš aš hefja ekki
saksókn vegna verknašarins eša hętt viš saksókn sem hafin var eša viškomandi einstaklingur hafi hlotiš endanlegan dóm ķ öšru norręnu rķki vegna sömu hįttsemi og ķ fimmta lagi
aš žegar bešiš er um afhendingu vegna fullnustu refsingar og sį eftirlżsti er rķkisborgari eša
bśsettur į landinu sé unnt aš synja um afhendingu gegn žvķ aš fullnusta refsinguna.
Ķ sjöttu grein eru įkvęši um aš žegar bešiš er um afhendingu vegna mįlsmešferšar og
sį eftirlżsti er rķkisborgari žess rķkis sem bešiš er um afhendingu megi setja žaš skilyrši fyrir afhendingu aš viškomandi verši fluttur til baka aš lokinni mįlsmešferš til fullnustu refsingarinnar ķ žvķ rķki sem afhenti viškomandi.
Ķ sjöundu grein eru įkvęši um form og innihald norręnnar handtökuskipunar. Ķ fylgiskjali
meš samningnum er formiš meš žeim upplżsingum sem žar eiga aš koma fram.
Ķ įttundu grein eru įkvęši um sendingu į norręnni handtökuskipun og eftirlżsingu žegar
dvalarstašur viškomandi er ekki žekktur.
Ķ nķundu grein eru įkvęši um réttindi žess sem er eftirlżstur. Žegar hann er handtekinn
skal honum kynnt norręna handtökuskipunin, innihald hennar og möguleikinn į žvķ aš
samžykkja afhendingu. Viškomandi į einnig kröfu į ašstoš verjanda og tślks ķ samręmi viš
löggjöf viškomandi lands.
Ķ tķundu grein er fjallaš um gęsluvaršhaldsvist mešan bešiš er įkvöršunar um afhendingu žess eftirlżsta. Gęsluvaršhaldi og öšrum žvingunarśrręšum er unnt aš beita ķ samręmi
viš löggjöf žess lands sem bešiš er um afhendingu.
Ķ elleftu grein er fjallaš um samžykki fyrir afhendingu og samžykki til mįlsmešferšar
fyrir ašra refsiverša verknaši sem framdir voru fyrir afhendingu (sérreglan).
Ķ tólftu grein eru įkvęši um aš eftirlżstur mašur eigi rétt į žvķ aš tjį sig um norręnu
handtökuskipunina samžykki hann ekki afhendingu.
Ķ žrettįndu grein eru įkvęši um aš rķkiš sem fęr handtökuskipun geti fengiš višbótarupplżsingar frį rķkinu sem gaf hana śt įn tafar en virša beri tķmafresti samningsins til įkvöršunartöku um afhendingu.
Ķ fjórtįndu grein eru įkvęši um fresti og mįlsmešferš ķ tengslum viš įkvöršun um afhendingu į eftirlżstum manni samkvęmt norręnni handtökuskipun.
Ķ fimmtįndu grein eru leišbeiningar um hvernig taka eigi įkvöršun žegar fleiri rķki en eitt
óska eftir aš eftirlżstur mašur verši afhentur eša framseldur.
Ķ sextįndu grein eru sérreglur um žaš žegar eftirlżstur mašur nżtur forréttinda eša
frišhelgi ķ rķkinu sem bešiš er um afhendingu.
Ķ sautjįndu grein eru įkvęši um žaš aš žegar eftirlżstur mašur er afhentur eša framseldur
til rķkis sem gaf handtökuskipunina śt frį ašildarrķki Evrópusambandsins eša žrišja rķki verši
aš virša skilyrši um bann viš aš hann verša afhentur eša framseldur įfram, en rķkinu beri
aš leita eftir samžykki til afhendingar.
Ķ įtjįndu grein eru įkvęši um aš stjórnvald sem bešiš er um afhendingu tilkynni žvķ
stjórnvaldi sem gaf handtökuskipunina śt hvort henni verši framfylgt.
Ķ nķtjįndu grein eru įkvęši um fresti til aš afhenda eftirlżstan mann eftir aš endanleg
įkvöršun um afhendingu hefur veriš tekin.
Ķ tuttugustu grein eru įkvęši um frestun afhendingar eša tķmabundna afhendingu į
eftirlżstum manni žegar viškomandi sętir mįlsmešferš ķ rķkinu sem bešiš er um afhendingu
eša afplįnar žar refsingu.
Ķ tuttugustu og fyrstu grein er įkvęši um aš ekki sé naušsynlegt aš sękja um leyfi fyrir
gegnumflutningi vegna afhendingar į eftirlżstum manni milli annarra Noršurlanda.
Ķ tuttugustu og annarri grein eru reglur um frįdrįtt gęsluvaršhaldsvistar sem eftirlżstur
mašur sętti vegna beišni um afhendingu.
Ķ tuttugustu og žrišju grein eru reglur um mįlsmešferš vegna annarra afbrota en žess sem
er grundvöllur afhendingar og sem framin voru fyrir afhendingu (sérreglan).
Ķ tuttugustu og fjóršu grein er įkvęši um afhendingu eša framsal įfram til žrišja rķkis.
Ķ tuttugustu og fimmtu grein eru įkvęši um afhendingu muna sem lagt hefur veriš hald
į hjį eftirlżstum manni.
Ķ tuttugustu og sjöttu grein eru frekari takmarkanir en greinir ķ 2. gr. samningsins į afhendingu eigin rķkisborgara til og frį Ķslandi. Synja mį um afhendingu nema eftirlżstur
mašur hafi sķšastlišin tvö įr fyrir framningu refsiveršs verknašar veriš bśsettur ķ landinu
sem gaf handtökuskipunina śt eša verknašurinn eša sambęrilegur verknašur varši žyngri
refsingu en 4 įra fangelsi.
Ķ tuttugustu og sjöundu grein eru frekari takmarkanir en greinir ķ 2. gr. samningsins į afhendingu til og frį Ķslandi vegna stjórnmįlaafbrota. Synja mį um afhendingu į ķslenskum
rķkisborgara vegna stjórnmįlaafbrota og į erlendum rķkisborgara vegna sömu brota nema
verknašurinn sé refsiveršur samkvęmt ķslenskum lögum eša 1., 2. eša 3. gr. Evrópusamnings um varnir gegn hryšjuverkum nįi yfir hann.
Ķ tuttugustu og įttundu grein er fjallaš um tengsl samningsins viš ašra löggerninga.
Ķ tuttugustu og nķundu grein eru įkvęši um undirritun og gildistöku. Rķki getur gerst ašili
aš samningnum meš undirritun meš eša įn fyrirvara um fullgildingu eša stašfestingu.
Samningurinn öšlast gildi žremur mįnušum eftir aš öll Noršurlöndin hafa samžykkt aš vera
bundin af samningnum. Hann öšlast žó fyrst gildi varšandi Gręnland og Fęreyjar žremur
mįnušum eftir aš danska dómsmįlarįšuneytiš hefur tilkynnt danska utanrķkisrįšuneytinu
og dómsmįlarįšuneytum hinna rķkjanna aš samningurinn skuli gilda aš žvķ er varšar Gręnland og/eša Fęreyjar. Einstök rķki geta įkvešiš aš vera bundin af samningnum įšur en öll
rķkin hafa įkvešiš aš vera bundin af honum.
Athugasemdir viš einstakar greinar frumvarpsins.
Um 1. gr.
Ķ žessari grein frumvarpsins er skilgreining į norręnni handtökuskipun og svarar hśn til
1. mgr. 1. gr. og 1. mgr. 2. gr. samningsins. Norręn handtökuskipun er įkvöršun sem tekin
er ķ norręnu rķki ķ žeim tilgangi aš annaš norręnt rķki handtaki eftirlżstan mann vegna mįlsmešferšar eša fullnustu fangelsisrefsingar og afhendi hann til annars norręns rķkis sem um
žaš hefur bešiš.
Heimilt er aš gefa handtökuskipun śt varši verknašur fangelsisrefsingu eša til fullnustu
į slķkri refsingu. Žaš aš verknašur varši fangelsisrefsingu žżšir aš brot į višeigandi refsiįkvęši geti varšaš fangelsisrefsingu en žaš hefur ekkert meš mat į žvķ aš gera hvort lķkur
séu į žvķ aš verknašurinn leiši til skiloršsbundinnar eša óskiloršsbundinnar fangelsisrefsingar verši viškomandi sakfelldur. Ef hingaš berst handtökuskipun žar sem verknašur varšar
eingöngu sektarrefsingu ķ rķkinu sem gaf hana śt veršur henni hafnaš. Ef handtökuskipun er
gefin śt vegna fleiri refsiveršra verknaša en eins er nęgilegt aš einungis einn verknašur
uppfylli skilyršiš um aš varša fangelsisrefsingu, sbr. 2. mgr. 4. gr. frumvarpsins og 2. mgr.
2. gr. samningsins.
Žaš er mįlefni hvers einstaks rķkis aš įkveša hvaša stjórnvöld séu bęr til aš gefa śt
handtökuskipun. Viš fullgildingu samningsins skulu rķkin skżra frį žvķ hvaša stjórnvöld
žetta eru. Ķ frumvarpinu er lagt til aš žaš verši rķkissaksóknari sem hafi žaš hlutverk aš gefa
śt norręna handtökuskipun hér į landi.
Um 2. gr.
Ķ 1. mgr. greinarinnar eru tilgreind žau atriši sem skulu koma fram ķ norręnni handtökuskipun og svara til įkvęša 7. gr. samningsins og 2. mgr. 9. gr. laga um framsal sakamanna til Danmerkur, Finnlands, Noregs og Svķžjóšar, nr. 7 14. mars 1962.
Ķ upphafi 1. mgr. kemur fram į hvaša tungumįlum beišnin skuli vera. Auk žess skal hśn
innihalda žęr upplżsingar er greinir ķ a–f-liš og sem fram koma ķ formi fyrir norręna handtökuskipun en formiš er fylgiskjal meš samningnum. Žetta form į žaš stjórnvald sem bęrt
er til aš gefa handtökuskipunina śt aš fylla śt. Žótt allar upplżsingar séu ekki tilgreindar
leišir žaš ekki til žess aš synja beri um framkvęmd skipunarinnar. Ef handtökuskipunin
inniheldur ekki allar tilgreindar upplżsingar ber rķkinu sem fęr handtökuskipunina aš hafa
samband viš rķkiš sem gaf hana śt og bišja um žęr upplżsingar sem į skortir. Žeir tķmafrestir
sem eru ķ samningnum byrja fyrst aš lķša žegar móttökurķkiš hefur fengiš višbótarupplżsingarnar.
Ķ 2. mgr. eru įkvęši um aš evrópsk handtökuskipun sem norręnt rķki hefur gefiš śt teljist
einnig norręn handtökuskipun. Žaš hefur žį žżšingu aš ekki er bęši naušsynlegt aš gefa
śt norręna og evrópska handtökuskipun žegar dvalarstašur eftirlżsts manns er ekki žekktur.
Ķ 3. mgr. eru įkvęši um aš skrįning ķ Schengen-upplżsingakerfi teljist norręn handtökuskipun žegar skrįningin inniheldur žęr upplżsingar sem fram koma ķ 1. mgr. Slķk skrįning
kemur helst til greina žegar dvalarstašur eftirlżsts manns er ekki žekktur.
Um 3. gr.
Ķ greininni eru įkvęši um aš žegar ekki sé annaš tekiš fram gildi įkvęši laga um mešferš sakamįla eftir žvķ sem viš į og er ķ samręmi viš 3. mgr. 10. gr. laga um framsal sakamanna til Danmerkur, Finnlands, Noregs og Svķžjóšar, nr. 7 14. mars 1962. Ķ frumvarpinu
eru einstök frįvik frį lögum um mešferš sakamįla. Žau mikilvęgustu eru aš lagt er til aš
kęrufrestur vegna śrskuršar um gęsluvaršhald ķ tengslum viš mešferš beišni um afhendingu, sbr. 10. gr. frumvarpsins, og śrskuršar um hvort skilyrši laganna um afhendingu séu
til stašar, sbr. 13. gr. frumvarpsins, verši einn sólarhringur.
Um 4. gr.
Ķ 1. mgr. kemur fram aš skylt sé aš afhenda mann sem eftirlżstur er ķ norręnni handtökuskipun og aš einungis sé heimilt aš synja um afhendingu į honum ef skyldubundnar eša
valkvęšar synjunarįstęšur séu til stašar samkvęmt įkvęšum 5. og 6. gr. frumvarpsins og
er žetta įkvęši ķ samręmi viš 3. mgr. 1. gr. samningsins.
Įkvęši greinarinnar byggist į meginreglunni um gagnkvęma višurkenningu og felur
bęši ķ sér skyldu til aš handtaka eftirlżstan mann og afhenda hann til annars norręns rķkis.
Ķ gildandi löggjöf um framsal į milli Noršurlandanna er meginreglan gagnstęš, žaš er hįš
mati ķslenskra stjórnvalda aš įkveša hvort oršiš verši viš beišni um framsal eša ekki, sbr.
1. gr. laganna um framsal sakamanna til Danmerkur, Finnlands, Noregs eša Svķžjóšar, nr.
7 14. mars 1962.
Ķ 2. mgr. eru įkvęši sem taka į žvķ žegar handtökuskipunin tekur til fleiri refsiveršra
verknaša en eins. Ķ slķkum tilvikum skal oršiš viš beišninni ef skilyrši laganna eru til stašar
varšandi einn verknaš. Žetta įkvęši er ķ samręmi viš 2. mgr. 2. gr. samningsins, sbr. og 3.
mgr. 3. gr. laganna um framsal sakamanna til Danmerkur, Finnlands, Noregs og Svķžjóšar,
nr. 7 14. mars 1962. Žegar til stašar er skyldubundin synjunarįstęša fyrir einn eša fleiri af
verknušunum segir ķ įkvęšinu aš afhending skuli bundin žvķ skilyrši aš eftirlżstur mašur
skuli ekki sęta mįlsmešferš vegna viškomandi verknašar og aš heimilt sé aš setja slķkt
skilyrši ef valkvęš synjunarįstęša er til stašar.
Um 5. gr.
Ķ greininni eru įkvęši um žaš hvenęr synja beri um afhendingu į manni sem er eftirlżstur
ķ norręnni handtökuskipun. Žegar ašstęšur eru žęr er greinir ķ a–g-liš er ekki heimilt aš
afhenda eftirlżstan mann. Įkvęši greinarinnar byggjast į įkvęšum 4. gr. og aš hluta til į
3. og 4. mgr. 5. gr. samningsins.
Ķ a-liš er įkvęši um aš synja beri um afhendingu ef sakaruppgjöf hefur veriš veitt vegna
sama verknašar hér į landi. Forsenda įkvęšisins er aš ķslensk stjórnvöld hafi veriš bęr til
aš įkveša aš mįliš sętti mešferš hér į landi ķ samręmi viš ķslensk lög. Ķ umfjöllun um c–g-
liši hér sķšar er skżrt śt hvaš įtt er viš žegar talaš er um „sama verknaš“.
Ķ b-liš kemur fram aš synja beri um framkvęmd handtökuskipunar ef eftirlżstur mašur
getur ekki vegna aldurs boriš refsiįbyrgš vegna verknašarins hér į landi. Įkvęšiš er ķ
samręmi viš 3. mgr. 4. gr. samningsins. Alls stašar į Noršurlöndum er sakhęfisaldur 15 įr
og hefur įkvęšiš žvķ litla raunhęfa žżšingu.
Ķ c–g-liš eru įkvęši um aš synja beri um framkvęmd handtökuskipunar ķ žeim tilvikum
aš mįlsmešferš vęri ķ andstöšu viš bann viš endurtekna mįlsmešferš – ne bis in idem – eins
og žaš įkvęši er sett fram og tślkaš ķ 54. gr. Schengen-samningsins.
Žegar meta į hvort synja beri um afhendingu į eftirlżstum manni į žeirri forsendu aš um
endurtekna mįlsmešferš sé aš ręša žarf aš vera til stašar beišni um afhendingu til mįlsmešferšar eša fullnustu refsingar vegna „sama verknašar“. Meš žessu er ekki įtt viš aš
refsiįkvęšin ķ bįšum löndunum žurfi aš vera meš sambęrilegu oršalagi. Žaš er hinn raunverulegi verknašur sem skiptir höfušmįli žegar skilgreint er hvort um sama verknaš er aš
ręša en ekki lögfręšileg skilgreining hans.
Ķ 4. gr. 7. višauka viš samning Evrópurįšsins um verndun mannréttinda og mannfrelsis
og 7. tölul. 14. gr. alžjóšasamningsins um borgaraleg og stjórnmįlaleg réttindi eru įkvęši
um bann viš endurtekinni mįlsmešferš. Žessi įkvęši gilda einungis innan eins og sama rķkis
og veršur žvķ ekki beitt ķ mįlum žar sem höfšaš er nżtt sakamįl ķ öšru rķki en žar sem dómur
var kvešinn upp.
Ķ c-liš er fjallaš um skyldu til aš synja um afhendingu žegar dęmt hefur veriš um sama
verknaš hér į landi meš endanlegum dómi. Bęši dómar um sakfellingu og sżknu hindra
afhendingu. Žegar um sakfellingu er aš ręša og refsing dęmd er žess žó krafist aš refsingin
hafi veriš fullnustuš, veriš sé aš fullnusta hana eša ekki sé lengur unnt aš fullnusta hana.
Žegar talaš er um aš veriš sé aš fullnusta refsingu er bęši įtt viš aš veriš sé aš undirbśa
fullnustu meš naušsynlegri undirbśningsvinnu, svo sem bošun dómžola ķ afplįnun og aš
afplįnun sé hafin. Hafi dómžoli ekki hafiš afplįnun vegna žess aš hann sé aš koma sér
undan henni, t.d. meš žvķ aš vera ķ felum eša į flótta, veršur afhendingu ekki hafnaš į
grundvelli žessa įkvęšis.
Ķ d-liš er įkvęši um aš synja beri um afhendingu į eftirlżstum manni žegar hér į landi
liggur fyrir endanlegur dómur žar sem beitt hefur veriš öryggisrįšstöfunum vegna verknašarins og žeim hefur žegar veriš aflétt, veriš sé aš framkvęma žęr eša ekki sé lengur unnt
aš framkvęma žęr.
Ķ e-liš er įkvęši um aš synja beri um afhendingu ef endanleg višurlagaįkvöršun vegna
verknašarins hefur žegar veriš fullnustuš, veriš sé aš fullnusta hana eša ekki sé lengur unnt
aš fullnusta hana. Ef eftirlżstur mašur kemur sér undan žvķ aš greiša sekt samkvęmt višurlagaįkvöršuninni veršur afhendingar ekki synjaš į grundvelli žessa įkvęšis. Sé gjalddagi
sektar ekki kominn ber aš synja um afhendingu.
Ķ f-liš er įkvęši um aš synja beri um afhendingu ef mįli hefur lokiš meš įkęrufrestun.
Almennt kemur įkęrufrestun ķ veg fyrir frekari mįlsmešferš vegna sama verknašar og eftirlżstur mašur skal žvķ ekki heldur ķ žessu tilviki afhentur til annars norręns rķkis. Liggi fyrir
atvik sem leiša til žess aš unnt sé aš taka mįlsmešferš upp hér į landi į nż ber einnig aš
afhenda hann til annars norręns rķkis. Samsvarandi įkvęši er ķ 5. gr. laga um framsal sakamanna til Danmerkur, Finnlands, Noregs eša Svķžjóšar, nr. 7 14. mars 1962.
Žaš aš mįli hafi lokiš meš įkęrufrestun er ekki skyldubundin synjunarįstęša ķ samningnum. Žar er įkęrufrestun valkvęš synjunarįstęša, sbr. 4. mgr. 5. gr. Įstęša žess aš lagt
er til aš įkęrufrestun verši skyldubundin synjunarįstęša hér į landi er aš hér er um afgreišslu sakamįls aš ręša sem stašfestir sekt viškomandi og um er aš ręša refsiréttarlega
afgreišslu mįls sem er endanleg standist viškomandi skilorš.
Ķ g-liš er fjallaš um žį stöšu žegar eftirlżstum manni hefur veriš refsaš meš endanlegum
dómi eša annarri endanlegri įkvöršun sem kemur ķ veg fyrir frekari mįlsmešferš ķ öšru rķki
sem tekur žįtt ķ Schengen-samstarfinu. Ķ slķkum tilvikum kemur 54. gr. Schengen-samningsins ķ veg fyrir frekari mįlsmešferš vegna verknašarins hér į landi og annars stašar į Noršurlöndum og žvķ er ekki heimilt aš afhenda viškomandi einstakling. Eins og varšandi ķslenska
dóma er žaš skilyrši aš refsingunni hafi veriš fullnęgt, veriš vęri aš fullnusta hana eša žaš
vęri ekki lengur heimilt.
Sś staša getur veriš uppi aš rķkissaksóknari hafi ekki upplżsingar um aš fyrir liggi dómur
eša önnur įkvöršun sem komi ķ veg fyrir frekari mįlsmešferš ķ öšru rķki. Ķ įkvęšinu segir
žvķ aš einungis beri aš hafna beišni um afhendingu žegar rķkissaksóknari hafi slķkar upplżsingar. Žaš hvķlir engin rannsóknarskylda į rķkissaksóknara ķ žessum tilvikum. Aftur į móti
ber aš kanna mįliš žegar upplżsingar benda til aš svo sé, svo sem žegar eftirlżstur mašur
veitir upplżsingar um mįliš. Ķ slķkum tilvikum bera aš fresta afhendingu žar til mįliš hefur
veriš kannaš og hugsanlega stašfest aš eftirlżstum manni hafi veriš refsaš fyrir viškomandi
verknaš meš endanlegum hętti.
Žegar žaš er augljóst aš synja beri um afhendingu manns samkvęmt norręnni handtökuskipun er ekki gert rįš fyrir aš eftirlżstur mašur verši handtekinn.
Um 6. gr.
Ķ žessari grein er fjallaš um žaš ķ hvaša tilvikum er heimilt aš synja um afhendingu į
eftirlżstum manni. Žegar ašstęšur eru žęr er greinir ķ a–d-liš er heimilt aš hafna afhendingu.
Žaš hvķlir engin skylda į stjórnvöldum aš synja um afhendingu į žessum forsendum, heldur
metur rķkissaksóknari žaš ķ hverju einstöku tilviki žegar žessi atvik eru til stašar hvort hafna
beri afhendingu samkvęmt eftirlżsingu ķ handtökubeišni.
Ķ a-liš er fjallaš um žaš tilvik žegar rannsókn er hafin hér į landi, sem beinist aš eftirlżsta
manninum vegna sama verknašar og greinir ķ handtökuskipuninni. Vķsaš er til athugasemda
viš 5. gr. um hvaš įtt er viš meš sama verknaši. Ķ samningnum eru engar leišbeiningar um
žaš hvaš miša eigi viš žegar sagt er aš verknašur sęti rannsókn. Mišaš er viš aš žaš teljist
nęgilegt aš rannsókn sé hafin og hśn į einn eša annan hįtt beinist aš eftirlżsta manninum.
Meš oršalaginu aš rannsókn beinist aš eftirlżstum manni felst ekki aš žaš sé skilyrši aš sį
eftirlżsti sé grunašur eša kęršur ķ mįlinu žótt žaš vęri oftast raunin. Žaš er nęgjanlegt aš
rannsókn ķ orši eša verki eša į annan hįtt beinist aš hinum eftirlżsta. Žaš getur oft veriš
įlitamįl hvort mįlsmešferš eigi aš fara fram hér į landi eša öšru norręnu rķki žegar mįliš
tengist fleiri rķkjum. Hvort synja beri um afhendingu į eftirlżstum manni af žessum įstęšum
byggist į żmsum atvikum, svo sem hversu langt rannsóknin er komin, hvar meginhluta sönnunargagna er aš finna, hvar vitni eru stödd o.s.frv. Ef rannsókn vegna verknašarins sem tilgreind er ķ handtökuskipuninni er langt komin vęri žaš śt frį fjįrhagssjónarmišum og meš
hlišsjón af hrašri mįlsmešferš óheppilegt ef skylt vęri aš afhenda eftirlżstan mann. Žetta
į enn frekar viš ef sį eftirlżsti er einn af fleirum sem er mešal grunašra vegna verknašarins
sem tilgreindur er ķ handtökuskipuninni eša ef verknašurinn er hluti af stęrra mįli. Ķ slķkum
tilvikum vęri lķklegt aš ķslensk stjórnvöld vęru betur ķ stakk bśin til aš fylgja mįlinu eftir
en rķkiš sem bišur um afhendingu. Rķkissaksóknari veršur m.a. aš skoša og meta žessi atriši
žegar hann įkvešur hvort oršiš verši viš handtökubeišni eša ekki.
Ķ b-liš er fjallaš um žaš tilvik žegar verknašurinn er aš hluta eša öllu leyti framinn į
ķslensku yfirrįšasvęši eša ķ ķslenskri refsilögsögu. Ķ slķkum tilvikum er heimilt aš hafna
afhendingu ef verknašurinn er ekki refsiveršur samkvęmt ķslenskum lögum. Įkvęšiš er ķ
samręmi viš 2. mgr. 5. gr. samningsins.
Ķ c-liš er fjallaš um žaš tilvik žegar til stašar er endanlegur dómur vegna sama verknašar
ķ rķki sem ekki tekur žįtt ķ Schengen-samstarfinu, en um slķk tilvik er fjallaš ķ 3. mgr. 5. gr.
samningsins. Hvorki Schengen-samningurinn né mannréttindasįttmįlar taka į žvķ hvort
heimilt sé aš endurtaka mįlsmešferš ķ slķkum tilvikum. Hvort taka eigi mįlsmešferš upp ķ
slķkum tilvikum er hįš żmsum atvikum, m.a. alvarleika og ešli afbrotsins, hvort mįlsmešferšin hafi veriš fullnęgjandi og hversu žung refsing hafi veriš dęmd žegar um sakfellingu
var aš ręša. Ķ slķkum tilvikum veršur aš telja ešlilegt aš stjórnvöld ķ žvķ rķki sem gaf handtökuskipunina śt meti žessi atriši. Žaš getur žó komiš til žess aš ķslensk stjórnvöld hafni
beišni um afhendingu ķ žessum tilvikum, t.d. vegna žess aš viškomandi hafi veriš hér į landi
um lengri tķma og ljóst viršist aš viškomandi hafi įšur afplįnaš višeigandi refsingu vegna
verknašarins.
Ķ d-liš er fjallaš um žaš žegar handtökuskipun varšar fullnustu refsingar samkvęmt dómi
og eftirlżstur mašur er bśsettur eša dvelst hér į landi eša er ķslenskur rķkisborgari. Ķ slķkum
tilvikum er lagt til aš heimilt verši aš hafna afhendingu gegn žvķ aš fullnusta refsinguna hér
į landi. Įkvęšiš er ķ samręmi viš 5. mgr. 5. gr. samningsins. Žegar afhendingu er hafnaš
į žessum forsendum skal meš framhald mįlsins fara eftir lögum um fullnustu refsidóma, sem
kvešnir hafa veriš upp ķ Danmörku, Finnlandi, Noregi eša Svķžjóš, o.fl., nr. 69 12. desember
1963.
Um 7. gr.
Ķ greininni er lagt til aš heimilt verši aš setja žaš skilyrši fyrir afhendingu vegna mįlsmešferšar, žegar eftirlżstur mašur er bśsettur hér į landi eša ķslenskur rķkisborgari, aš hann
verši sendur aftur hingaš til lands til aš afplįna hugsanlega refsingu. Įkvęši greinarinnar
eru ķ samręmi viš 6. gr. samningsins og byggjast į sömu sjónarmišum og ķ d-liš 6. gr. frumvarpsins.
Um 8. gr.
Ķ greininni er fjallaš um žaš hvaša heimildir rķkiš sem fęr mann afhentan frį Ķslandi hefur
til mįlsmešferšar eša fullnustu refsingar gegn honum eša til afhendingar eša framsals į
honum til rķkis utan Noršurlanda vegna verknašar sem framinn var fyrir afhendinguna frį
Ķslandi.
Žaš leišir af 1. mgr. aš viškomandi einstaklingur veršur ekki framseldur įfram eša afhentur til rķkis utan Noršurlanda nema eitt af skilyršunum sem tilgreind eru ķ a–d-liš 1. gr.
séu til stašar.
Ķ 2. mgr. er fjallaš um hvaša heimildir žaš norręna rķki sem eftirlżstur mašur er fluttur
til hefur til aš hefja mįlsmešferš vegna verknašar sem framinn var fyrir afhendinguna.
Meginreglan er aš slķk mįlsmešferš er heimil. Žegar skyldubundin synjunarįstęša er til
stašar skal mįlsmešferš žó ekki eiga sér staš, sbr. a-liš 2. mgr. Skv. b-liš gildir žaš sama
ef verknašurinn var aš hluta eša heild framinn hér į landi og hann er ekki refsiveršur samkvęmt ķslenskum lögum. Ķ slķkum tilvikum er mįlsmešferš žó heimil ef rķkissaksóknari
heimilar hana.
Um heimildir Ķslands til aš framselja žann sem hefur veriš afhentur hingaš til lands įfram
til žrišja rķkis og til mįlsmešferšar hér į landi vegna verknašar sem framinn var fyrir
afhendinguna er fjallaš ķ 19. og 20. gr. frumvarpsins.
Um 9. gr.
Ķ greininni er lagt til aš rķkissaksóknari verši žaš stjórnvald hér į landi sem er bęrt til aš
taka į móti norręnni handtökuskipun og ef slķk beišni berst til annars stjórnvalds skuli žaš
strax framsenda beišnina til rķkissaksóknara og tilkynna žeim sem gaf handtökuskipunina
śt um framsendinguna. Skv. 8. gr. samningsins skal senda handtökuskipun beint til žar til
bęrs stjórnvalds ķ rķkinu žar sem eftirlżstur mašur dvelst og įkvešur hvert ašildarrķki hvaša
stjórnvald žetta er.
Um 10. gr.
Ķ greininni eru sérįkvęši um beitingu žvingunarrįšstafana ķ afhendingarmįlum.
Ķ 1. mįlsl. 1. mgr. er fjallaš um skyldu til aš handtaka eftirlżstan mann og skyldu til aš
fjalla strax um mįliš, sbr. 9. og 1. mgr. 14. gr. samningsins. Ķ fyrirvaranum um aš ljóst sé
aš synja beri um afhendingu skv. 5. gr. eša hennar verši synjaš skv. 6. gr. felst aš ekki ber
aš handtaka eftirlżstan mann žegar į grundvelli žeirra upplżsinga sem fram koma ķ handtökuskipun ef ljóst er aš til stašar sé skyldubundin synjunarįstęša eša žegar rķkissaksóknari
telur lķklegt aš henni verši hafnaš į grundvelli valkvęšrar synjunarįstęšu skv. 6. gr. frumvarpsins. Sem dęmi mį nefna aš viškomandi hafi žegar veriš dęmdur fyrir verknašinn og
er aš afplįna refsingu vegna hans, hann var ekki sakhęfur vegna aldurs žegar verknašurinn
var framinn eša aš ķ gangi sé hér į landi mešferš mįls gegn viškomandi manni vegna verknašarins og rķkissaksóknari meti žaš svo aš réttast sé aš mįliš fįi įframhaldandi mešferš hér
į landi.
Samkvęmt 2. mįlsl. 1. mgr. skal viš handtöku upplżsa žann sem er eftirlżstur um handtökuskipunina, sbr. 1. mgr. 9. gr. samningsins. Žetta er jafnframt įrétting į įkvęšum 1. mgr.
93. gr. laga um mešferš sakamįla. Žį skal gera honum grein fyrir hugsanlegri mįlsmešferš
vegna annarra afbrota, um žżšingu žess aš samžykkja mįlsmešferš og hann spuršur hvort
hann samžykki afhendingu, sbr. 11. gr. samningsins.
Samkvęmt 3. mįlsl. 1. mgr. skal skipa eftirlżstum manni verjanda. Um slķka skipun fer
samkvęmt lögum um mešferš sakamįla.
Ķ 2. mgr. er fjallaš um gęsluvaršhald. Žegar eftirlżstur mašur er ekki afhentur ķ beinu
framhaldi af handtöku er gert rįš fyrir aš hann verši aš jafnaši śrskuršašur ķ gęsluvaršhald.
Ķ samręmi viš meginregluna um gagnkvęma višurkenningu skal dómur ķ sinni įkvöršun um
gęsluvaršhald leggja žęr upplżsingar sem fram koma ķ handtökuskipun til grundvallar nema
žęr séu augljóslega rangar. Sama gildir nś skv. 1. mgr. 12. gr. laga um framsal sakamanna
til Danmerkur, Finnlands, Noregs og Svķžjóšar, nr. 7 14. mars 1962. Žetta žżšir aš ekki er
gert rįš fyrir aš dómstólar stašreyni raunverulegar eša lagalegar forsendur sem handtökuskipunin byggist į. Til aš flżta mįlsmešferš er lagt til aš kęrufrestur į śrskurši um gęsluvaršhald til Hęstaréttar verši einn sólarhringur ķ staš žriggja samkvęmt lögum um mešferš
sakamįla. Ķ žessari mįlsgrein er lagt til aš gęsluvaršhaldi verši ekki markašur lengri tķmi
en tvęr vikur, sem žó verši heimilt aš framlengja um tvęr vikur ķ hvert sinn teljist žaš
naušsynlegt. Žegar til stašar eru ósamrżmanlegar framsalsbeišnir er ekki hęgt aš segja til
um žaš hvort unnt sé aš afgreiša mįliš innan žeirra tķmamarka er greinir ķ 13. gr. frumvarpsins. Sama gildir žegar viškomandi hefur veriš framseldur hingaš til lands frį žrišja rķki
og leita žarf samžykkis frį žvķ rķki fyrir afhendingu. Ķ slķkum tilvikum eru ekki forsendur til
aš hafa įkvešna stutta hįmarkslengd į tķmamörkum gęsluvaršhalds, heldur gilda žį um žaš
almennar reglur laga um mešferš sakamįla eša laga um framsal sakamanna og ašra ašstoš
ķ sakamįlum.
Um 11. gr.
Žegar eftirlżstur mašur nżtur forréttinda eša frišhelgi fyrir mįlsmešferš vegna viškomandi verknašar er ekki unnt aš afhenda hann nema forréttindin eša frišhelgin séu upphafin.
Žegar ķslensk stjórnvöld eru til žess bęr aš upphefja frišhelgina ber rķkissaksóknara žegar
aš senda viškomandi stjórnvöldum beišni um aš upphefja frišhelgina. Verši forréttindin eša
frišhelgin upphafin sętir handtökuskipunin ķ framhaldi af žvķ mešferš samkvęmt almennum
reglum frumvarpsins.
Žegar erlend stjórnvöld eru bęr til aš upphefja forréttindin eša frišhelgina er žaš hlutverk
žess stjórnvalds sem gaf handtökuskipunina śt aš fara žess į leit aš žau veriš upphafin. Ķ
slķkum tilvikum ber rķkissaksóknara aš upplżsa žaš stjórnvald sem gaf handtökuskipunina
śt um aš ekki sé unnt aš verša viš henni fyrr en forréttindum eša frišhelginni hafi veriš
aflétt.
Frestir til aš taka įkvöršun um afhendingu byrja ekki aš lķša ķ žessum tilvikum fyrr en
forréttindunum eša frišhelginni hefur veriš aflétt, sbr. 4. mgr. 13. gr. frumvarpsins. Įkvęši
greinarinnar byggist į 16. gr. samningsins.
Um 12. gr.
Ķ žessari grein er fjallaš um žį stöšu žegar eftirlżstur mašur hefur veriš afhentur eša
framseldur til Ķslands frį öšru rķki. Ķ slķkum tilvikum geta veriš takmarkanir į heimildum til
aš afhenda viškomandi einstakling vegna refsiveršra verknaša sem framdir voru fyrir afhendinguna.
Samkvęmt 1. mgr. er heimilt aš afhenda eftirlżstan mann sem afhentur hefur veriš hingaš
til lands į grundvelli norręnnar handtökuskipunar įfram til annars norręns rķkis vegna
refsiveršs verknašar sem framinn var fyrir afhendinguna.
Ķ 2. mgr. er fjallaš um žau tilvik žegar mašur hefur veriš framseldur hingaš til lands frį
rķki utan Noršurlanda. Ķ slķkum tilvikum kunna aš vera takmarkanir į heimildum til aš afhenda viškomandi einstakling til annars norręns rķkis. Ķ 17. gr. samningsins er į žvķ byggt
aš slķkar takmarkanir beri aš virša og žvķ sé ekki heimilt aš afhenda viškomandi nema aš
fengnu samžykki viškomandi stjórnvalds ķ rķkinu sem framseldi eftirlżstan mann hingaš til
lands. Ķ sķšari mįlsliš 2. mgr. segir aš ķ slķkum tilvikum skuli senda beišni til viškomandi
rķkis til aš óska eftir samžykki til afhendingar. Žaš fer eftir almennum reglum um samskipti
viš viškomandi rķki hvaša stjórnvald hér į landi er bęrt til aš senda beišni um heimild til
afhendingar į eftirlżstum manni.
Frestir ķ 13. gr. frumvarpsins byrja fyrst aš lķša žegar samžykki liggur fyrir.
Um heimildir ķslenskra stjórnvalda til aš framselja mann, sem afhentur hefur veriš hingaš
til lands į grundvelli norręnnar handtökuskipunar, įfram til rķkis utan Noršurlanda er fjallaš
ķ 20. gr. frumvarpsins.
Um 13. gr.
Ķ 1. mgr. žessarar greinar er lagt til žaš verši rķkissaksóknari sem taki įkvöršun hér į
landi um afhendingu samkvęmt norręnni handtökuskipun. Ķ slķkri įkvöršun felst m.a. aš
įkveša hvort setja žurfi einhver skilyrši fyrir afhendingu eša hvort fresta eigi afhendingu
skv. 16. gr. frumvarpsins vegna mįlsmešferšar eša fullnustu refsingar hér į landi.
Ķ 2. mgr. eru įkvęši um žaš aš žegar eftirlżstur mašur samžykkir afhendingu skuli
rķkissaksóknari žį žegar og ķ sķšasta lagi innan žriggja sólarhringa taka įkvöršun um hvort
skilyrši fyrir afhendingu séu til stašar. Ķ samręmi viš įkvęši 10. gr. frumvarpsins skal eftirlżstur mašur viš handtöku upplżstur um möguleika į žvķ aš samžykkja afhendingu. Til aš
slķkt samžykki sé gilt eru hér įkvęši um aš žaš skuli vera skriflegt og aš viškomandi hafi
veriš upplżstur um žżšingu samžykkis. Unnt er aš afturkalla samžykki og er heimilt aš gera
žaš hvenęr sem er įšur en afhending į sér staš. Žaš er ekki skilyrši aš afturköllun sé formbundin. Žį eru ķ mįlsgreininni įkvęši um aš eftirlżstur mašur geti samžykkt mįlsmešferš
vegna annarra refsiveršra verknaša sem framdir voru fyrir afhendingu. Žetta samžykki žarf
einnig aš vera skriflegt og gefiš eftir aš viškomandi hefur veriš upplżstur um gildi samžykkisins. Unnt er aš afturkalla slķkt samžykki en žó einungis žegar samžykki fyrir afhendingu er afturkallaš. Žegar eftirlżstur mašur samžykkir afhendingu en ekki mįlsmešferš
vegna annarra verknaša sem framdir voru fyrir afhendingu tekur rķkissaksóknari įkvöršun
um hvort hann skuli afhentur. Ķ slķkum tilvikum žarf ekki aš leggja mįliš fyrir dómstól til
įkvöršunar um hvort skilyrši afhendingar séu til stašar.
Ķ 3. mgr. eru įkvęši um žaš žegar rķkissaksóknari telur aš afhenda eigi eftirlżstan mann
ķ samręmi viš beišni ķ handtökuskipun en hann samžykkir ekki afhendingu eša dregur samžykki til baka. Ķ slķkum tilvikum ber aš leggja mįl fyrir dóm sem kvešur upp śrskurš um
hvort skilyrši til afhendingar séu til stašar. Ķ greininni segir aš ef unnt er skuli žaš gert ķ
sama žinghaldi og fjallar um beišni um gęsluvaršhald. Įstęšulaust į aš vera aš halda tvö
žinghöld žar sem upplżsingar ķ handtökuskipuninni er forsenda fyrir įkvöršun ķ bįšum tilvikum. Dómstól ber aš leggja žęr upplżsingar sem fram koma ķ handtökuskipun til grundvallar nema žęr séu augljóslega rangar. Śrskurš er heimilt aš kęra til Hęstaréttar ķ samręmi
viš almennar reglur um kęru ķ sakamįlum aš öšru leyti en žvķ aš lagt er til aš kęrufrestur
verši einn sólarhringur. Kęra frestar afhendingu. Telji dómstóll aš skilyrši til afhendingar
séu til stašar tekur rķkissaksóknari įkvöršun um afhendingu innan žriggja sólarhringa frį žvķ
aš endanleg nišurstaša dómstóls lį fyrir. Ķ slķkum tilvikum veršur afhendingar žvķ einungis
synjaš aš til stašar sé valkvęš synjunarįstęša eša ósamręmanleg handtökuskipun frį öšru
norręnu rķki. Til višbótar er einnig žaš tilvik aš til stašar sé framsalsbeišni frį rķki utan
Noršurlanda, en ķ slķkum tilvikum tekur dómsmįlarįšuneytiš įkvöršun um afhendingu eša
framsal. Ķ lok mįlsgreinarinnar er įkvęši um aš ef unnt er skuli įkvöršun um afhendingu
tekin innan 30 daga frį handtöku ķ žeim tilvikum žegar leggja žarf mįliš fyrir dóm og er žaš
ķ samręmi viš 3. mgr. 14. gr. samningsins.
Ķ 4. mgr. eru įkvęši um upphafstķma žeirra fresta sem um ręšir ķ 2. og 3. mgr. og žar
kemur fram aš žeir byrja ekki aš lķša fyrr en rķkissaksóknari hefur fengiš fullnęgjandi
upplżsingar til aš taka įkvöršun. Žetta įkvęši žżšir m.a. aš žegar hérašsdómur telur skilyrši til afhendingar vera til stašar og eftirlżstur mašur kęrir ekki žį įkvöršun byrjar frestur ekki
aš lķša fyrr en kęrufrestur til Hęstaréttar er lišinn.
Ķ 5. mgr. eru įkvęši um aš žegar ekki er ķ sérstöku tilvikum hęgt aš taka įkvöršun um
afhendingu innan tilgreindra fresta skuli rķkissaksóknari strax skżra žeim sem gaf handtökuskipun śt frį žvķ. Žetta į helst viš žegar aflétta žarf forréttindum eša frišhelgi eša leita
samžykkis frį žrišja rķki fyrir afhendingu, sbr. 2. mgr. 12. gr. frumvarpsins.
Ķ 6. mgr. eru įkvęši um aš įkvöršun rķkissaksóknara um afhendingu į eftirlżstum manni
sé endanleg. Žaš žżšir aš hśn veršur ekki kęrš til annars stjórnvalds.
Ķ 7. mgr. eru įkvęši um aš žegar įkvöršun um afhendingu liggur fyrir skuli rķkissaksóknari žegar tilkynna žaš til žess ašila sem gaf handtökuskipunina śt.
Ķ 8. mgr. eru įkvęši um aš dómsmįlarįšherra geti sett reglur um upplżsingagjöf til eftirlżsts manns og samžykki. Setning slķkra reglna į aš tryggja betri mįlsmešferš og réttaröryggi eftirlżstra manna.
Um 14. gr.
Ķ greininni eru įkvęši um mįlsmešferš žegar beišnum um afhendingu eša framsal lżstur
saman og svara žau til įkvęša 15. gr. samningsins.
Ķ 1. mgr. er fjallaš um žaš tilvik žegar fleiri en ein norręn handtökuskipun liggur fyrir.
Ķ slķkum tilvikum skal rķkissaksóknari taka įkvöršun um viš hvaša beišni verši oršiš.
Ķ 2. mgr. eru įkvęši um žaš žegar framsalsbeišni frį rķki utan Noršurlanda liggur fyrir
til višbótar viš eina eša fleiri norręnar handtökuskipanir. Ķ slķkum tilvikum tekur dómsmįla-
og mannréttindarįšuneytiš įkvöršun um viš hvaša beišni skuli oršiš. Ķ slķkum tilvikum ber
rķkissaksóknara, įšur en mįliš er sent rįšuneytinu til įkvöršunar, aš kanna hvort skilyrši til
afhendingar séu til stašar, m.a. kanna hvort eftirlżstur mašur samžykki afhendingu og ef ekki
aš leggja fyrir dómstól aš meta hvort skilyrši afhendingar séu til stašar. Jafnframt ber rķkissaksóknara aš meta hvort hann telji aš beita eigi valkvęšum synjunarįstęšum. Mešferš
framsalsbeišninnar er ķ žessum tilvikum ķ samręmi viš almennar reglur samkvęmt lögum
um framsal sakamanna og ašra ašstoš ķ sakamįlum, nr. 13 17. aprķl 1984.
Ķ 3. mgr. eru sķšan įkvęši um žaš į hvaša atriši skuli leggja įherslu žegar metiš er viš
hvaša beišni skuli oršiš og eru įkvęšin ķ samręmi viš 1. mgr. 15. gr. samningsins. Žau
atriši sem talin eru upp ķ mįlsgreininni eru ekki tęmandi. Samningurinn hefur engin įhrif
į skyldur Ķslands samkvęmt samžykktum um Alžjóšlega sakamįladómstólinn, sbr. lög nr.
43 19. maķ 2001. Žegar ósamrżmanlegar beišnir liggja fyrir frį norręnu rķki eša Alžjóšlega
sakamįladómstólnum ber aš verša viš beišninni frį Alžjóšlega sakamįladómstólnum.
Um 15. gr.
Ķ 1. mgr. eru įkvęši um aš afhenda skuli eftirlżstan mann eins fljótt og unnt er eftir aš
įkvöršun um afhendingu liggur fyrir og ķ sķšasta lagi innan fimm sólarhringa frį įkvöršun
og ef žaš er ekki hęgt skuli semja viš žann sem gaf handtökuskipunina śt um nżjan frest.
Ķ 2. mgr. eru įkvęši um heimild til aš fresta afhendingu vegna mjög mikilvęgra mannśšarįstęšna. Mišaš er viš aš hér sé um žrönga undantekningarreglu aš ręša sem fyrst og
fremst tekur til žess aš afhending geti haft alvarlegar afleišingar fyrir lķf eša heilsu eftirlżsts
manns. Ašrar persónulegar ašstęšur geta einnig komiš til įlita, svo sem aldur, fjölskyldustaša o.fl., sem žó geta einungis frestaš afhendingu ķ mjög sérstökum tilvikum. Tillit til eftirlżsts manns ber aš meta į móti hagsmunum žess rķkis sem gaf handtökuskipunina śt aš fį
eftirlżstan mann. Ķ slķkum tilvikum getur komiš til įlita hversu langt sé um lišiš frį verknaši sem handtökuskipun fjallar um. Sama gildir um tegund og alvarleika afbrots. Žegar afhendingu er frestaš į žessum grundvelli ber aš framkvęma hana um leiš og ašstęšur til frestunar
eru ekki lengur til stašar.
Įkvęši greinarinnar byggjast į 19. gr. samningsins.
Um 16. gr.
Ķ greininni eru įkvęši um frestun į afhendingu eftirlżsts manns eša um tķmabundna afhendingu hans ķ žeim tilvikum aš hann sęti mįlsmešferš eša afplįni refsingu hér į landi.
Žessi atriši koma fyrst til athugunar žegar įkvešiš hefur veriš aš afhenda eftirlżstan mann.
Įkvęši greinarinnar eru ķ samręmi viš 20. gr. samningsins og fjalla um sömu atriši og nś
greinir ķ 6. gr. laganna um framsal sakamanna til Danmerkur, Finnlands, Noregs og Svķžjóšar, nr. 7 14. mars 1962, en eru breytt frį žvķ įkvęši aš žvķ leyti aš nś er ekki lengur
bannaš aš afhenda eftirlżstan mann ķ žessum tilvikum. Eins og um önnur atriši er varša
framkvęmd afhendingar samkvęmt frumvarpi žessu er žaš rķkissaksóknari sem įkvešur
hvort afhendingu skuli frestaš eša hvort eftirlżstur mašur skuli afhentur tķmabundiš.
Ķ 1. mgr. eru įkvęši um aš heimilt sé aš fresta afhendingu eftirlżsts manns vegna mįls
hér į landi gegn honum vegna annars refsiveršs verknašar eša fullnustu refsingar vegna
annars afbrots. Ķ žessum tilvikum er ekki heimilt aš synja um afhendingu af žessum įstęšum
heldur einungis aš fresta henni. Žegar mįlsmešferš eša afplįnun er lokiš ber aš afhenda
eftirlżsta manninn.
Ķ 2. mgr. eru įkvęši um aš ķ staš žess aš fresta afhendingu sé heimilt viš framangreindar
ašstęšur aš afhenda eftirlżstan mann tķmabundiš. Um skilyršin fyrir slķkri afhendingu, žar
į mešal um hvenęr viškomandi skuli fluttur til baka, skal samiš skriflega į milli rķkissaksóknara og žess stjórnvalds sem gaf handtökuskipunina śt.
Um 17. gr.
Ķ žessari grein er lagt til aš žaš verši rķkissaksóknari sem gefi śt norręna handtökuskipun
fyrir hönd ķslenskra stjórnvalda sem send verši til viškomandi stjórnvalda annars stašar į
Noršurlöndum og skal slķk beišni aš efni og formi vera ķ samręmi viš įkvęši 2. gr. frumvarpsins.
Um 18. gr.
Ķ žessari grein er fjallaš um žaš aš žegar mašur sętir gęsluvaršhaldi ķ öšru norręnu rķki
vegna norręnnar handtökuskipunar sem gefin er śt hér į landi skuli žaš koma til frįdrįttar
afplįnun žegar viškomandi er sendur hingaš til lands vegna fullnustu refsingar. Sama gildir
žegar viškomandi er afhentur vegna mįlsmešferšar og hann er dęmdur ķ fangelsisrefsingu
hér į landi vegna verknašarins sem tilgreindur er ķ handtökuskipuninni. Žetta įkvęši er ķ
samręmi viš įkvęši 22. gr. samningsins.
Um 19. gr.
Ķ žessari grein er fjallaš um žaš ķ hvaša tilvikum er heimilt aš sękja žann, sem afhentur
er hingaš til lands, til saka hér į landi fyrir önnur afbrot en žau sem hann er afhentur vegna
og framin voru fyrir afhendinguna. Įkvęši greinarinnar svara til įkvęša 23. gr. samningsins.
Ķ 1. mgr. kemur fram sś meginregla aš slķk mįlsmešferš er heimil. Undantekningarnar
eru ķ fyrsta lagi aš ķ žvķ rķki sem afhenti viškomandi séu skyldubundnar synjunarįstęšur til stašar vegna viškomandi verknašar, sbr. įkvęši 5. gr. frumvarpsins. Ķ öšru lagi aš žegar
verknašurinn sem um ręšir var aš hluta eša heild framinn į landsvęši žess rķkis sem afhenti
viškomandi og hann er ekki refsiveršur samkvęmt lögum viškomandi rķkis er krafist samžykkis frį žvķ rķki fyrir mįlsmešferš hér į landi, nema žegar įkvęši a–c-lišar 2. mgr. eigi
viš.
Um 20. gr.
Ķ 1. mgr. er fjallaš um žaš hvenęr heimilt er aš framselja mann, sem afhentur hefur veriš
hingaš til lands, til žrišja rķkis. Meginreglan er aš annašhvort žurfi viškomandi sjįlfur eša
žaš rķki sem afhenti hann aš samžykkja framsališ. Ķ a–d-liš 1. mgr. eru nįnari įkvęši um
žaš ķ hvaša tilvikum framsal til žrišja rķkis er heimilt og eru įkvęšin ķ samręmi viš įkvęši
24. gr. samningsins.
Ķ 2. mgr. segir aš žaš sé dómsmįlarįšuneytiš sem taki įkvöršun um framsal į manni til
žrišja rķkis, sem afhentur hafi veriš hingaš til lands frį öšru norręnu rķki, samkvęmt įkvęšum ķ almennum lögum um framsal sakamanna. Įkvöršun um afhendingu til annars norręns
rķkis į manni sem afhentur hefur veriš hingaš frį norręnu rķki er tekin af rķkissaksóknara ķ
samręmi viš įkvęši 12. og 13. gr. frumvarpsins.
Um 21. gr.
Ķ greininni eru įkvęši um haldlagningu og afhendingu į mun ķ tengslum viš norręna
handtökuskipun sem talinn er hafa žżšingu sem sönnunargagn ķ mįlinu eša er įvinningur af
žeim refsiverša verknaši sem greinir ķ handtökuskipuninni. Įkvęši greinarinnar byggjast
į 25. gr. samningsins.
Ķ 1. mgr. eru įkvęši um aš rķkissaksóknari skuli lįta leggja hald į mun sem telst hafa
žżšingu sem sönnunargagn ķ mįlinu sem tilgreint er ķ handtökuskipuninni eša er įgóši af
žeim refsiverša verknaši. Žessi skylda tekur einungis til žess munar sem rķkissaksóknara er
kunnugt um vegna mešferšar mįlsins. Ķ įkvęšinu felst engin frumkvęšis- eša rannsóknarskylda vegna afhendingarmįla. Skylda um afhendingu er einnig til stašar žótt eftirlżstur
mašur sé horfinn eša lįtinn.
Ķ 2. mgr. er įkvęši um aš ķ staš žess aš afhenda mun sé unnt aš afhenda hann tķmabundiš
žegar hann telst hafa žżšingu sem sönnunargagn ķ sakamįli hér į landi og ķ 3. mgr. eru
įkvęši um aš afhending hafi ekki įhrif gagnvart réttindum žrišja manns varšandi muninn
og aš unnt sé aš setja skilyrši fyrir afhendingu til aš verja slķk réttindi.
Įkvęši žessarar greina gilda einungis žegar lagt er hald į mun ķ tengslum viš śtgefna
handtökuskipun sem unnt er aš verša viš samkvęmt įkvęšum ķ frumvarpi žessu.
Um 22. gr.
Ķ greininni er fjallaš um žaš aš žegar veriš er aš afhenda eftirlżstan mann milli annarra
Noršurlanda samkvęmt norręnni handtökuskipun sé heimilt įn sérstaks samžykkis aš flytja
hann um ķslenskt yfirrįšasvęši.
Um 23. gr.
Ķ žessari grein er lagt til aš dómsmįla- og mannréttindarįšherra įkveši hvenęr lögin
öšlist gildi gagnvart hverju ašildarrķki samningsins um sig. Aš žvķ er stefnt aš žaš fyrirkomulag um afhendingu į eftirlżstum mönnum milli Noršurlanda sem frumvarp žetta fjallar
um öšlist gildi į sama tķma ķ öllum löndunum. Af žeirri įstęšu er lagt til aš rįšherra verši veitt heimild til aš įkveša hvenęr įkvęši frumvarpsins öšlast gildi. Sams konar gildistökuįkvęši var ķ lögum um framsal sakamanna til Danmerkur, Finnlands, Noregs og Svķžjóšar, nr. 7 14. mars 1962.
Um 24. gr.
Ķ 1. tölul. er lögš til breyting į 6. gr. laga um fullnustu refsidóma, sem kvešnir hafa veriš
upp ķ Danmörku, Finnlandi, Noregi eša Svķžjóš, o.fl., nr. 69 12. desember 1963, sem felur
ķ sér aš ķ staš tilvķsunar ķ lög um framsal sakamanna til Danmerkur, Finnlands, Noregs og
Svķžjóšar, nr. 7 14. mars 1962, verši vķsaš til įkvęša ķ 8. gr. žessa frumvarps žegar mašur
er fluttur til framangreindra rķkja til įframhaldandi afplįnunar varšandi skilyrši žess aš hann
verši framseldur til žrišja rķkis utan Noršurlanda.
Ķ 2. tölul. eru lagšar til fjórar breytingar į lögum um framsal sakamanna og ašra ašstoš
ķ sakamįlum, nr. 13 17. aprķl 1984. Ķ a-liš er einungis veriš aš breyta tilvķsun sem nś er til
įkvęša laga um framsal sakamanna til Danmerkur, Finnlands, Noregs og Svķžjóšar, nr. 7
14. mars 1962, til įkvęša ķ frumvarpi žessu. Ķ b-liš er lagt til aš 2. mgr. 21. gr. laganna falli
brott. Um žaš efnisatriši er žar greinir er fjallaš ķ 22. gr. žessa frumvarps. Ķ c-liš er lögš til
sś breyting į 4. mgr. 22. gr. laganna aš bann viš réttarašstoš vegna stjórnmįlaafbrota sem
ekki eru refsiverš samkvęmt ķslenskum lögum verši fellt brott. Ķ 23. gr. laganna er fjallaš
um mešferš į beišni um aš mašur sem hér į landi er fangelsašur eša sviptur frelsi samkvęmt dómi vegna refsiveršs verknašar skuli sendur til annars rķkis til yfirheyrslu sem vitni
eša til samprófunar. Ķ 3. mgr. greinarinnar er įkvęši um aš ekki sé heimilt aš verša viš
beišni ef verknašurinn sem hśn fjallar um eša sambęrilegur verknašur er ekki refsiveršur
samkvęmt ķslenskum lögum eša getur ekki oršiš grundvöllur framsals skv. 5.–7. gr. laganna.
Ķ d-liš er lagt til aš žetta skilyrši gildi ekki um beišnir frį Danmörku, Finnlandi, Noregi eša
Svķžjóš.
Um įkvęši til brįšabirgša.
Hér er lagt til aš berist beišni um framsal fyrir gildistöku laganna fari um mešferš žeirrar
beišni samkvęmt lögum um framsal sakamanna til Danmerkur, Finnlands, Noregs og Svķžjóšar, nr. 7 14. mars 1962.
Fylgiskjal.
Fjįrmįlarįšuneyti,
fjįrlagaskrifstofa:
Umsögn um frumvarp til laga um handtöku og afhendingu manna milli
Noršurlandanna vegna refsiveršra verknaša (norręn handtökuskipun).
Ķ frumvarpi žessu eru settar fram nżjar reglur um framsal sakamanna vegna mįlsmešferšar og til fullnustu refsingar į milli norręnu rķkjanna sem ętlaš er aš leysa af hólmi
lög um framsal sakamanna til Danmerkur, Finnlands, Noregs og Svķžjóšar. Lagt er til einfaldara og skilvirkara fyrirkomulag um afhendingu sakamanna į milli norręnu rķkjanna en
samkvęmt gildandi lögum. Fyrirkomulagiš byggist į gagnkvęmri višurkenningu į įkvöršunum dómsmįlayfirvalda viškomandi rķkja.
Afhendingarfyrirkomulagiš er ķ fjórum grundvallaratrišum frįbrugšiš nśverandi framsalsfyrirkomulagi. Ķ fyrsta lagi kemur norręn handtökuskipun ķ staš venjubundinnar framsalsbeišni. Ķ öšru lagi ber rķki sem tekur į móti norręnni handtökuskipun aš handtaka og afhenda eftirlżstan mann til žess rķkis sem gaf beišnina śt nema til stašar séu nįnar tilgreindar
synjunarįstęšur. Ķ žrišja lagi er dómsmįlarįšuneytunum ekki blandaš ķ mįlsmešferšina.
Įkęruvald eša önnur stjórnvöld sem tilnefnd eru skulu gefa śt handtökuskipun, taka į móti
henni og fjalla um hana sem og aš taka įkvöršun um hvort oršiš skuli viš beišni um afhendingu. Mįl veršur ašeins lagt fyrir dómstól samžykki hinn eftirlżsti ekki afhendingu. Ķ fjórša
lagi eru allir mįlsmešferšarfrestir styttir. Frumvarpiš byggist į samningi um afhendingu
vegna refsiveršrar hįttsemi milli Noršurlandanna.
Verši frumvarpiš óbreytt aš lögum veršur ekki séš aš žaš hafi ķ för meš sér aukin śtgjöld
fyrir rķkissjóš.