um breytingu į lögum nr. 54/2006, um atvinnuleysistryggingar,
lögum nr. 40/1991, um félagsžjónustu sveitarfélaga, og
lögum nr. 95/2000, um fęšingar- og foreldraorlof,
meš sķšari breytingum.
(Lagt fyrir Alžingi į 138. löggjafaržingi 2009–2010.)
I. KAFLI Breytingar į lögum nr. 54/2006, um atvinnuleysistryggingar, meš sķšari breytingum. 1. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 9. gr. laganna:
a.
3. mgr. oršast svo:
Sį sem telst tryggšur į grundvelli laga žessara skal upplżsa Vinnumįlastofnun um
allar breytingar sem kunna aš verša į högum hans į žeim tķma er hann fęr greiddar
atvinnuleysisbętur eša sętir bištķma eša višurlögum samkvęmt lögum žessum eša annaš žaš sem kann aš hafa įhrif į rétt hans samkvęmt lögum žessum, svo sem um nįmsžįtttöku, tekjur sem hann fęr fyrir tilfallandi vinnu og hversu lengi vinnan stendur yfir.
b.
Į eftir oršunum „hlutašeigandi lķfeyrissjóšir“ ķ 4. mgr. kemur: Fangelsismįlastofnun.
c.
Viš bętast tvęr nżjar mįlsgreinar, svohljóšandi:
Sį sem telst tryggšur į grundvelli laga žessara skal eftir aš umsókn hans skv. 1. mgr.
hefur veriš samžykkt og į žeim tķma sem hann fęr greiddar atvinnuleysisbętur eša sętir bištķma eša višurlögum samkvęmt lögum žessum hafa reglulegt samband viš Vinnumįlastofnun eftir nįnara fyrirkomulagi sem stofnunin įkvešur.
Félags- og tryggingamįlarįšherra er heimilt aš setja reglugerš, aš fenginni umsögn
stjórnar Atvinnuleysistryggingasjóšs, um nįnari framkvęmd įkvęšisins, žar į mešal
um rafręnar umsóknir, svo sem hvernig standa skuli aš undirskrift rafręnnar umsóknar
og skilum į öšrum gögnum sem fylgja skulu rafręnni umsókn, sem og nįnar um fyrirkomulag žess hvernig umsękjendur skulu hafa reglulegt samband viš stofnunina.
2. gr.
Į eftir 4. mgr. 11. gr. laganna kemur nż mįlsgrein, svohljóšandi:
Śrskuršir śrskuršarnefndarinnar um endurkröfu ofgreiddra atvinnuleysisbóta eru ašfararhęfir.
3. gr.
Viš 4. mgr. 12. gr. laganna bętist nżr mįlslišur, svohljóšandi: Stjórnsżslukęra frestar žó
ašför į grundvelli įkvöršunar Vinnumįlastofnunar um endurkröfu ofgreiddra atvinnuleysisbóta, sbr. 6. mgr. 39. gr.
4. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 13. gr. laganna:
a.
C-lišur 1. mgr. oršast svo: er bśsettur og staddur hér į landi, sbr. žó VIII. kafla.
b.
Viš bętist nż mįlsgrein, svohljóšandi:
Vinnumįlastofnun er heimilt aš boša žann tryggša til stofnunarinnar meš sannanlegum hętti į žeim tķma sem hann fęr greiddar atvinnuleysisbętur eša sętir bištķma eša
višurlögum samkvęmt lögum žessum, mešal annars til aš kanna hvort breytingar hafi
oršiš į högum hans sem kunna aš hafa įhrif į rétt hans samkvęmt lögum žessum. Skal
hinn tryggši žį vera reišubśinn aš męta til stofnunarinnar meš mjög skömmum fyrirvara.
5. gr.
Į eftir 4. mgr. 14. gr. laganna kemur nż mįlsgrein, svohljóšandi:
Sį sem hefur veriš skrįšur ķ nįm, sbr. c-liš 3. gr., į sķšustu nįmsönn įn žess aš hafa
sannanlega lokiš nįminu og hyggst halda nįmi įfram į nęstu nįmsönn telst ekki vera ķ virkri
atvinnuleit ķ nįmsleyfi samkvęmt kennslu- og/eša nįmskrį hlutašeigandi skóla. Hiš sama
gildir um nįmsmenn sem skipta um skóla milli nįmsanna eša fara milli skólastiga.
6. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 18. gr. laganna:
a.
C-lišur 1. mgr. oršast svo: er bśsettur og staddur hér į landi, sbr. žó VIII. kafla.
b.
Viš bętist nż mįlsgrein, svohljóšandi:
Vinnumįlastofnun er heimilt aš boša žann tryggša til stofnunarinnar meš sannanlegum hętti į žeim tķma sem hann fęr greiddar atvinnuleysisbętur eša sętir bištķma eša
višurlögum samkvęmt lögum žessum, mešal annars til aš kanna hvort breytingar hafi
oršiš į högum hans sem kunna aš hafa įhrif į rétt hans samkvęmt lögum žessum. Skal
hinn tryggši žį vera reišubśinn aš męta til stofnunarinnar meš mjög skömmum fyrirvara.
7. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 25. gr. laganna:
a.
Ķ staš „36“ ķ 1. mgr. kemur: 72.
b.
Ķ staš „48“ ķ 3. mgr. kemur: 84.
c.
Ķ staš „36“ ķ 4. mgr. kemur: 72.
8. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 32. gr. laganna:
a.
Ķ staš oršanna „tķu virka daga“ ķ 1. mgr. kemur: hįlfan mįnuš.
b.
5. mgr. fellur brott.
9. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 33. gr. laganna:
a.
Ķ staš oršanna „4.431 kr. į dag.“ ķ 2. mgr. kemur: 149.523 kr. į mįnuši.
b.
1. mįlsl. 3. mgr. fellur brott.
c.
Viš bętist nż mįlsgrein, svohljóšandi:
Vinnumįlastofnun er heimilt aš rįšstafa grunnatvinnuleysisbótum hins tryggša til
vinnumarkašsašgerša fyrir hlutašeigandi enda sé žaš tryggt aš hinn tryggši njóti hęrri
launa mešan žįtttaka hans ķ vinnumarkašsašgerš stendur yfir. Frestast žį greišsla tekjutengdra atvinnuleysisbóta skv. 32. gr. eftir žvķ sem viš į.
10. gr.
Viš 35. gr. laganna bętast tvęr nżjar mįlsgreinar, svohljóšandi:
Vinnumįlastofnun er heimilt aš halda eftir greišslu atvinnuleysisbóta sem hinum tryggša
hefur įšur veriš įkvöršuš ķ allt aš einn mįnuš frį žvķ aš greišsluna įtti aš inna af hendi
žegar stofnunin hefur rökstuddan grun um aš hinn tryggši uppfylli ekki lengur skilyrši laganna eša hafi žegar fengiš ofgreiddar atvinnuleysisbętur. Žegar slķkur grunur vaknar skal
Vinnumįlastofnun įn įstęšulauss drįttar og aš lįgmarki fimm virkum dögum fyrir nęsta
greišsludag atvinnuleysisbóta skv. 1. mgr tilkynna hlutašeigandi meš sannanlegum hętti aš
fyrirhugaš sé aš halda eftir greišslu. Skal stofnunin jafnframt hefja athugun į mįlinu žegar
ķ staš skv. 10. gr. stjórnsżslulaga, nr. 37/1993, og veita hlutašeigandi andmęlarétt skv. 13.
gr. sömu laga. Įkvęši stjórnsżslulaga gilda aš öšru leyti um mįlsmešferšina.
Komist Vinnumįlastofnun aš žvķ eftir aš hafa upplżst mįliš nęgjanlega aš hinn tryggši
hafi įtt rétt į žeirri greišslu, aš hluta eša öllu leyti, sem haldiš var eftir skv. 2. mgr. ber
stofnuninni aš greiša žį fjįrhęš ķ sķšasta lagi nęsta greišsludag skv. 1. mgr. įsamt vöxtum
fyrir žaš tķmabil sem féš var ķ vörslu Atvinnuleysistryggingasjóšs. Skulu vextir žessir vera
jafnhįir vöxtum sem Sešlabanki Ķslands įkvešur og birtir į hverjum tķma skv. 1. mgr. 8. gr.
laga nr. 38/2001, um vexti og verštryggingu.
11. gr.
Į eftir 35. gr. laganna kemur nż grein, 35. gr. a., svohljóšandi:
Žeim sem telst tryggšur samkvęmt lögum žessum ber aš tilkynna til Vinnumįlastofnunar
meš aš minnsta kosti eins dags fyrirvara um tilfallandi vinnu sem hann tekur į žeim tķma er
hann fęr greiddar atvinnuleysisbętur skv. 32. eša 33. gr. eša sętir bištķma eša višurlögum
samkvęmt lögum žessum. Heimilt er žó aš tilkynna samdęgurs um tilfallandi vinnu enda
sé um aš ręša tilvik sem er žess ešlis aš mati Vinnumįlastofnunar aš ekki var unnt aš tilkynna um hina tilfallandi vinnu fyrr. Ķ tilkynningunni skulu mešal annars koma fram upplżsingar um hver vinnan er, um vinnustöšina og um lengd žess tķma sem hinni tilfallandi vinnu
er ętlaš aš vara.
12. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 36. gr. laganna:
a.
Ķ staš „2. mgr.“ ķ 1. mgr. kemur: 4. mgr.
b.
Ķ staš oršanna „og fjįrmagnstekjur hins tryggša“ ķ 1. mgr. kemur: greišslur śr sjśkrasjóšum stéttarfélaga sem eru komnar til vegna óvinnufęrni aš hluta, fjįrmagnstekjur
hins tryggša og ašrar greišslur sem hinn tryggši kann aš fį frį öšrum ašilum.
c.
Į eftir 1. mgr. koma tvęr nżjar mįlsgreinar, svohljóšandi:
Umönnunargreišslur sem ętlašar eru til aš męta śtlögšum kostnaši vegna veikinda
eša fötlunar barns, styrkir śr sjśkrasjóšum stéttarfélaga sem ekki eru ętlašir til framfęrslu hins tryggša og styrkir śr opinberum sjóšum eša sambęrilegum sjóšum sem hinn
tryggši fęr til žróunar eigin višskiptahugmyndar skulu ekki koma til frįdrįttar greišslum samkvęmt lögum žessum. Žegar um er aš ręša ašrar įšur ótaldar greišslur sem ekki eru ętlašar til framfęrslu hins tryggša skal Vinnumįlastofnun meta ķ hverju tilviki hvort
žęr skuli koma til frįdrįttar atvinnuleysisbótum skv. 1. mgr.
Žegar hinn tryggši fęr greišslur frį sjśkrasjóšum stéttarfélaga sem eru til komnar
vegna óvinnufęrni aš hluta, sbr. 1. mgr., skal hinn tryggši jafnframt leggja fram vottorš
til Vinnumįlastofnunar um vinnufęrni sķna įsamt stašfestingu frį sjśkrasjóši stéttarfélags um hversu mikla óvinnufęrni veriš er aš bęta en aš öšrum kosti gildir 1. mgr.
51. gr. um žęr greišslur.
13. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 39. gr. laganna:
a.
Ķ staš „15%“ ķ 2. mgr. kemur: 30%.
b.
Viš bętist nż mįlsgrein, svohljóšandi:
Įkvaršanir Vinnumįlastofnunar um endurkröfu ofgreiddra atvinnuleysisbóta skv. 2.
mgr. eru ašfararhęfar, sbr. žó 4. mgr. 12. gr.
1. mgr. 51. gr. laganna oršast svo:
Hver sį sem nżtur slysadagpeninga samkvęmt lögum um almannatryggingar, sjśkradagpeninga samkvęmt lögum um sjśkratryggingar, endurhęfingarlķfeyris samkvęmt lögum
um félagslega ašstoš og greišslna śr sjśkrasjóšum stéttarfélaga sem koma til vegna óvinnufęrni aš fullu telst ekki tryggšur samkvęmt lögum žessum į sama tķmabili.
16. gr.
Ķ staš 2. og 3. mgr. 52. gr. laganna kemur nż mįlsgrein, svohljóšandi:
Žrįtt fyrir 1. mgr. er hinum tryggša heimilt aš stunda nįm į hįskólastigi sem nemur aš
hįmarki 10 ECTS-einingum į nįmsönn enda sé um svo lįgt nįmshlutfall aš ręša aš nįmiš
telst ekki lįnshęft hjį Lįnasjóši ķslenskra nįmsmanna. Umsękjandi um atvinnuleysisbętur
skal leggja fram stašfestingu frį viškomandi menntastofnun um nįmshlutfalliš.
17. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 54. gr. laganna:
a.
Ķ staš oršanna „40 dögum“ ķ 1. mgr. kemur: tveimur mįnušum.
b.
Ķ staš oršanna „tķu virka daga“ ķ 3. mgr. kemur: einn mįnuš.
c.
Lokamįlslišur 3. mgr. oršast svo: Vari starfiš ķ skemmri tķma heldur bištķminn įfram
aš lķša žegar hinn tryggši sękir aftur um atvinnuleysisbętur.
18. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 55. gr. laganna:
a.
Ķ staš oršanna „40 dögum“ ķ 1. mgr. kemur: tveimur mįnušum.
b.
Ķ staš oršanna „tķu virka daga“ ķ 3. mgr. kemur: einn mįnuš.
c.
Lokamįlslišur 3. mgr. oršast svo: Vari starfiš ķ skemmri tķma heldur bištķminn įfram
aš lķša žegar hinn tryggši sękir aftur um atvinnuleysisbętur.
19. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 56. gr. laganna:
a.
Ķ staš 1.–3. mgr. kemur nż mįlsgrein, svohljóšandi:
Sį sem įšur hefur sętt bištķma skv. 54. eša 55. gr. eša višurlögum skv. 57.–59. gr. og
sękir aš nżju um atvinnuleysisbętur eftir aš hafa veriš ķ starfi ķ skemmri tķma en 24
mįnuši og hefur sagt upp žvķ starfi sem hann gegndi sķšast įn gildra įstęšna skal ekki
eiga rétt į greišslu atvinnuleysisbóta fyrr en hann hefur starfaš ķ a.m.k. sex mįnuši į
innlendum vinnumarkaši. Hiš sama į viš um žann sem hefur misst starfiš af įstęšum
sem hann į sjįlfur sök į eša hętt nįmi įn gildra įstęšna.
b.
Ķ staš „3. mgr.“ ķ 4. mgr., sem veršur 2. mgr., kemur: 1. mgr.
20. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 57. gr. laganna:
a.
Ķ staš oršanna „40 dögum“ ķ 1. mgr. kemur: tveimur mįnušum.
b.
Ķ staš oršanna „tķu virka daga“ ķ 3. mgr. kemur: einn mįnuš.
c.
Lokamįlslišur 3. mgr. oršast svo: Vari starfiš ķ skemmri tķma heldur višurlagatķminn
įfram aš lķša žegar hinn tryggši sękir aftur um atvinnuleysisbętur.
21. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 58. gr. laganna:
a.
Ķ staš oršanna „40 dögum“ ķ 1. mgr. kemur: tveimur mįnušum.
b.
Viš 1. mgr. bętist nżr mįlslišur, svohljóšandi: Hiš sama gildir žegar hinn tryggši mętir
ekki til Vinnumįlastofnunar į įšur bošušum tķma skv. 6. mgr. 9. gr., 3. mgr. 13. gr. eša
3. mgr. 18. gr.
c.
Ķ staš oršanna „tķu virka daga“ ķ 3. mgr. kemur: einn mįnuš.
d.
Lokamįlslišur 3. mgr. oršast svo: Vari starfiš ķ skemmri tķma heldur višurlagatķminn
įfram aš lķša žegar hinn tryggši sękir aftur um atvinnuleysisbętur.
22. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 59. gr. laganna:
a.
1. mgr. oršast svo:
Sį sem lętur hjį lķša aš veita naušsynlegar upplżsingar skv. h-liš 1. mgr. 14. gr. eša
um annaš žaš sem kann aš hafa įhrif į rétt hans samkvęmt lögum žessum skal ekki
eiga rétt į greišslu atvinnuleysisbóta skv. VII. kafla fyrr en aš tveimur mįnušum
lišnum, sem ella hefšu veriš greiddar bętur fyrir, frį žeim degi er višurlagaįkvöršun
Vinnumįlastofnunar er tilkynnt ašila. Hiš sama į viš žegar hinn tryggši hefur vķsvitandi
lįtiš hjį lķša aš tilkynna Vinnumįlastofnun um žęr breytingar sem kunna aš verša į
högum hans į žvķ tķmabili sem hann fęr greiddar atvinnuleysisbętur eša sętir bištķma
eša višurlögum samkvęmt lögum žessum eša annaš žaš sem kann aš hafa įhrif į rétt
hans samkvęmt lögum žessum, sbr. 3. mgr. 9. gr. og 2. mgr. 14. gr. Skal honum jafnframt verša gert aš endurgreiša ofgreiddar atvinnuleysisbętur skv. 39. gr.
b.
2. mgr. oršast svo:
Hinn tryggši skal uppfylla skilyrši laga žessara į višurlagatķmanum skv. 1. mgr. Veiti
hann Vinnumįlastofnun ekki naušsynlegar upplżsingar į žeim tķma eša tilkynni um
breytingar į högum getur komiš til ķtrekunarįhrifa skv. 61. gr.
c.
Ķ staš oršanna „tķu virka daga“ ķ 3. mgr. kemur: einn mįnuš.
d.
Lokamįlslišur 3. mgr. oršast svo: Vari starfiš ķ skemmri tķma heldur višurlagatķminn
įfram aš lķša žegar hinn tryggši sękir aftur um atvinnuleysisbętur.
e.
Fyrirsögn greinarinnar oršast svo: Lįtiš hjį lķša aš veita upplżsingar eša lįtiš hjį lķša
aš tilkynna um breytingar į högum.
23. gr.
60. gr. laganna oršast svo:
Sį sem veitir Vinnumįlastofnun vķsvitandi rangar upplżsingar ķ umsókn um atvinnuleysisbętur sem leiša til žess aš hann telst ranglega tryggšur aš fullu eša aš hluta samkvęmt lögum žessum skal ekki eiga rétt į greišslu atvinnuleysisbóta fyrr en hann hefur starfaš a.m.k.
tólf mįnuši į innlendum vinnumarkaši įšur en hann sękir aftur um atvinnuleysisbętur. Hiš
sama gildir um žann sem starfar į innlendum vinnumarkaši į sama tķma og hann fęr greiddar
atvinnuleysisbętur eša sętir bištķma eša višurlögum samkvęmt lögum žessum įn žess aš
hafa tilkynnt Vinnumįlastofnun um aš atvinnuleit sé hętt skv. 10. gr. eša um tilfallandi
vinnu skv. 35. gr. a. Skal honum jafnframt verša gert aš endurgreiša ofgreiddar atvinnuleysisbętur skv. 39. gr.
24. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į 61. gr. laganna:
a.
Ķ staš 1.–3. mgr. kemur nż mįlsgrein, svohljóšandi:
Sį sem įšur hefur sętt višurlögum skv. 57.–59. gr. eša bištķma skv. 54 eša 55. gr. og
eitthvert žeirra tilvika sem žar greinir į sér staš aš nżju į sama tķmabili skv. 29. gr. skal
ekki eiga rétt į greišslu atvinnuleysisbóta skv. VII. kafla fyrr en hann hefur starfaš ķ
a.m.k. sex mįnuši į innlendum vinnumarkaši.
b.
Ķ staš „3. mgr.“ ķ 4. mgr., sem veršur 2. mgr., kemur: 1. mgr.
25. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į įkvęši til brįšabirgša V ķ lögunum:
a.
Ķ staš 1. mįlsl. 2. mgr. koma tveir nżir mįlslišir, svohljóšandi: Žegar atvinnuleysisbętur
eru greiddar samhliša minnkušu starfshlutfalli skv. 17. og 22. gr. vegna tķmabundins
samdrįttar ķ starfsemi vinnuveitanda skulu föst laun frį vinnuveitanda fyrir hiš minnkaša starfshlutfall ekki koma til skeršingar į fjįrhęš atvinnuleysisbóta skv. 36. gr. enda
hafi fyrra starfshlutfall veriš lękkaš um 20% hiš minnsta og hinn tryggši haldiš aš lįgmarki 50% starfshlutfalli. Žessi tķmabundna breyting į rįšningarsamningi skal vara ķ
žrjį mįnuši ķ senn.
b.
Ķ staš „2. mgr. 36. gr.“ ķ 3. mįlsl. 2. mgr. kemur: 4. mgr. 36. gr.
c.
Į eftir 2. mgr. kemur nż mįlsgrein, svohljóšandi:
Žrįtt fyrir 2. mgr. skulu laun frį vinnuveitanda fyrir hiš minnkaša starfshlutfall og
atvinnuleysisbętur skv. 32. eša 33. gr. samanlagt aldrei nema hęrri fjįrhęš en 521.318
kr. į mįnuši.
d.
Į eftir oršunum „aš hluta vegna“ ķ 3. mgr., sem veršur 4. mgr., kemur: tķmabundins.
e.
Į eftir 4. mgr., sem veršur 5. mgr., kemur nż mįlsgrein, svohljóšandi:
Žeir sem žegar fį greiddar hlutfallslegar atvinnuleysisbętur samkvęmt įkvęši žessu
skulu uppfylla skilyrši įkvęšisins frį 1. janśar 2010.
f.
Ķ staš oršanna „31. desember 2009“ ķ 5. mgr., sem veršur 7. mgr., kemur: 30. jśnķ 2010.
26. gr.
Eftirfarandi breytingar verša į įkvęši til brįšabirgša VI ķ lögunum:
a.
Į eftir 3. mgr. kemur nż mįlsgrein, svohljóšandi:
Sjįlfstętt starfandi einstaklingur į rétt į aš fį greiddar atvinnuleysisbętur į grundvelli
įkvęšis žessa samfellt ķ allt aš žrjį mįnuši. Žeir sem žegar hafa fengiš greiddar
atvinnuleysisbętur į grundvelli įkvęšis žessa į tķmabilinu frį 21. nóvember 2008 til
31. desember 2009 eiga rétt į aš fį greiddar atvinnuleysisbętur į grundvelli įkvęšisins
ķ allt aš tvo mįnuši aš öšrum skilyršum laganna uppfylltum.
b.
Ķ staš oršanna „31. desember 2009“ ķ 4. mgr., sem veršur 5. mgr., kemur: 30. jśnķ 2010.
27. gr.
Viš lögin bętast tvö nż įkvęši til brįšabirgša, svohljóšandi:
a.
(VIII.)
Žrįtt fyrir 1. mgr. 36. gr. skulu elli- og örorkulķfeyrisgreišslur śr séreignarsjóšum samtals aš fjįrhęš 1.000.000 kr. sem hafa veriš eša verša teknar śt į tķmabilinu 1. mars
2009 til 1. október 2010 ekki koma til frįdrįttar atvinnuleysisbótum. Skilyrši er aš fjįrhęšin greišist śt meš jöfnum mįnašarlegum greišslum, aš frįdreginni stašgreišslu
samkvęmt lögum um stašgreišslu opinberra gjalda, ķ nķu mįnuši frį žvķ aš beišni um
śtgreišslu er lögš fram hjį vörsluašila.
b.
(IX.)
Įkvęši 25. gr. skal gilda um žį sem töldust tryggšir samkvęmt lögum žessum en
hęttu žįtttöku į vinnumarkaši til aš stunda nįm eftir 1. jślķ 2006.
II. KAFLI Breyting į lögum nr. 40/1991, um félagsžjónustu sveitarfélaga,
meš sķšari breytingum. 28. gr.
Viš 1. mgr. 21. gr. laganna bętist nżr mįlslišur, svohljóšandi: Sveitarstjórn er heimilt aš
setja reglur sem binda fjįrhagsašstoš viškomandi sveitarfélags skilyršum, svo sem um
virkni, virka atvinnuleit eša žįtttöku žeirra sem fį fjįrhagsašstoš ķ vinnumarkašsašgeršum,
sbr. lög nr. 55/2006, um vinnumarkašsašgeršir, meš sķšari breytingum.
III. KAFLI Breyting į lögum nr. 95/2000, um fęšingar- og foreldraorlof,
meš sķšari breytingum. 29. gr.
Į eftir 2. mgr. 5. gr. laganna kemur nż mįlsgrein, svohljóšandi:
Śrskuršir nefndarinnar um endurkröfu ofgreiddra greišslna samkvęmt lögum žessum eru
ašfararhęfir.
30. gr.
Viš 6. gr. laganna bętist nż mįlsgrein, svohljóšandi:
Stjórnsżslukęra frestar ekki réttarįhrifum įkvöršunar. Stjórnsżslukęra frestar žó ašför
į grundvelli įkvöršunar Vinnumįlastofnunar um endurkröfu ofgreiddra greišslna śr Fęšingarorlofssjóši, sbr. 6. mgr. 15. gr. a laganna.
31. gr.
Viš 15. gr. a laganna bętist nż mįlsgrein, svohljóšandi:
Įkvaršanir Vinnumįlastofnunar um endurkröfu ofgreiddra greišslna śr Fęšingarorlofssjóši skv. 2. mgr. eru ašfararhęfar.
IV. KAFLI Gildistaka 32. gr.
Lög žessi öšlast gildi 1. janśar 2010.
Athugasemdir viš lagafrumvarp žetta.
Frumvarp žetta felur ķ sér įkvešnar breytingar innan atvinnuleysistryggingakerfisins sem
lagšar eru til ķ ljósi žeirrar reynslu sem fengist hefur viš framkvęmd kerfisins frį žvķ aš
atvinnuleysi jókst mjög hratt į sķšari hluta įrsins 2008 og fyrri hluta įrs 2009. Įšur hafši
lķtiš reynt į atvinnuleysistryggingakerfiš frį žeim tķma er žvķ var breytt sumariš 2006 fram
til haustsins 2008 enda var skrįš atvinnuleysi mjög lķtiš hér į landi į žvķ tķmabili. Skrįš
atvinnuleysi nįši įkvešnu hįmarki ķ aprķl 2009 er žaš męldist 9,1% en tók aftur aš minnka
žegar leiš į sumariš og fram į haust. Ķ október 2009 jókst atvinnuleysi hins vegar aftur um
4,4% aš mešaltali frį september og męldist 7,6% sem svarar til žess aš 12.682 manns hafi
veriš aš mešaltali įn atvinnu žann mįnuš. Er gert rįš fyrir aš atvinnuleysi komi til meš aš
aukast eitthvaš įfram fram til febrśar 2010.
Frumvarpinu er mešal annars ętlaš aš koma į meiri festu viš framkvęmd atvinnuleysistryggingakerfisins svo koma megi ķ veg fyrir ętlaša misnotkun. Žar į mešal er ętlunin meš
auknu eftirliti og strangari višurlögum aš letja atvinnuleitendur til aš freistast til aš hagręša
ašstęšum sem leiša til žess aš žeir teljist tryggšir ķ hęrra hlutfalli en ella eša lįti hjį lķša
aš veita upplżsingar sem kunna aš hafa įhrif į tryggingarhlutfall žeirra til lękkunar ķ žvķ
skyni aš fį tķmabundiš greiddar hęrri atvinnuleysisbętur en žeim réttilega ber. Standa vonir
til žess aš śtgjöld vegna atvinnuleysisbóta kunni aš dragast saman ķ kjölfariš. Skapast žį
svigrśm til aš nżta žį fjįrmuni ķ virkar vinnumarkašsašgeršir og aukna rįšgjöf Vinnumįlastofnunar viš žį sem sannanlega žurfa į žjónustu hennar aš halda ķ atvinnuleit sinni.
Ķ frumvarpinu er lagt til aš gildistķmi įkvęšis til brįšabirgša V viš lögin um heimildir til
aš greiša hlutfallslegar atvinnuleysisbętur į móti skertu starfshlutfalli launamanna verši
framlengdur til 30. jśnķ 2010. Žykir žessi heimild hafa sżnt įgęti sitt sem vinnumarkašsśrręši žar sem starfsmenn eru įfram virkir į vinnumarkaši ķ aš minnsta kosti 50% starfshlutfalli ķ staš žess ef til vill aš missa vinnu sķna aš fullu. Ķ lok október 2009 fengu 1.577 einstaklingar greiddar hlutfallslegar atvinnuleysisbętur samkvęmt brįšabirgšaįkvęšinu. Fleiri
konur en karlar fengu greiddar atvinnuleysisbętur samkvęmt įkvęšinu eša samtals 915 en
661 karl. Sś breyting er lögš til aš starf hlutašeigandi žurfi aš skeršast aš lįgmarki um 20%
ķ staš 10% en žį er veriš aš męta nokkurri skeršingu į starfshlutfalli. Enn fremur er lagt til
aš samanlagšar tekjur fyrir hlutastarfiš og atvinnuleysisbętur geti ekki veriš hęrri en
521.318 kr. į mįnuši. Žį er lagt til aš žessi tķmabundna breyting į rįšningarsamningi skuli
vara ķ žrjį mįnuši ķ senn. Žessum breytingum er ętlaš aš tryggja betri framkvęmd žessa
įkvęšis, mešal annars ķ žvķ skyni aš koma ķ veg fyrir misnotkun.
Enn fremur er lagt til aš gildistķmi įkvęšis til brįšabirgša VI er gildir um réttindi sjįlfstętt starfandi einstaklinga verši framlengdur til jafnlangs tķma eša til 30. jśnķ 2010. Engu
sķšur er eingöngu gert rįš fyrir aš hver og einn sjįlfstętt starfandi einstaklingur geti nżtt sér žetta śrręši ķ allt aš žrjį mįnuši. Sį tķmi žykir hęfilegur svo aš sjįlfstętt starfandi einstaklingur geti brugšist viš tķmabundnum samdrętti ķ rekstrinum og geti žį nżtt tķmann til frekari
rįšstafana, svo sem aš kanna hvort rekstrarforsendur séu brostnar. Įstęšur žessara breytinga
eru einkum žęr aš erfišlega hefur reynst ķ framkvęmd aš meta samdrįtt ķ rekstri sjįlfstętt
starfandi einstaklinga. Žar af leišandi hefur įkvęšiš veriš til žess falliš aš stušla aš įkvešinni misnotkun innan kerfisins. Ķ október var 821 sjįlfstętt starfandi einstaklingur skrįšur
į atvinnuleysisskrį vegna samdrįttar ķ rekstri en žeir einstaklingar sem žegar hafa nżtt sér
žetta įkvęši geta fengiš įfram greiddar atvinnuleysisbętur ķ allt aš tvo mįnuši. Mun fleiri
karlar en konur nżttu sér žessa heimild laganna ķ október 2009 eša 652 į móti 169 konum.
Sś breyting er lögš til meš frumvarpi žessu aš nįmsmenn geta ekki talist tryggšir innan
atvinnuleysistryggingakerfisins enda žykir žaš ekki samrżmast markmišum laganna. Innan
kerfisins eru geršar mjög rķkar kröfur til atvinnuleitenda um aš žeir séu ķ virkri atvinnuleit
og ķ žvķ felst mešal annars aš žeir séu reišubśnir aš taka starfi hvar sem er į landinu įn sérstaks fyrirvara. Sś stašreynd hversu nįmsleyfi vara ķ tiltölulega skamman tķma hefur takmarkaš getu nįmsmanna til aš vera ķ virkri atvinnuleit enda eingöngu tķmabundin störf sem
koma til įlita. Hins vegar er lagt til aš komiš verši betur til móts viš nįmsmenn sem aftur
vilja verša virkir žįtttakendur į vinnumarkaši aš nįmi loknu enda hafi žeir veriš žįtttakendur į vinnumarkaši įšur en žeir hófu nįm og žį talist tryggšir samkvęmt lögunum. Er žvķ
lagt til aš sį tķmi sem nįmsmenn geti geymt bótarétt sinn samkvęmt lögunum verši lengdur
śr 36 mįnušum ķ 72 mįnuši. Hefur žetta žau įhrif aš nįmsmenn sem hafa lokiš allt aš sex
įra nįmi og fį ekki störf eftir śtskrift geta talist tryggšir innan atvinnuleysistryggingakerfisins į grundvelli žess vinnuframlags sem žeir lögšu fram įšur en žeir hófu nįmiš.
Ljóst er aš atvinnuleysistryggingakerfiš er oršiš nokkuš umfangsmikiš og žykir žvķ
mikilvęgt aš skyldur žeirra sem eru tryggšir samkvęmt lögunum gagnvart Vinnumįlastofnun verši geršar skżrari. Mešal annars er lagt til aš skżrar verši kvešiš į um aš žeir sem teljast tryggšir samkvęmt lögunum skulu hafa reglulegt samband viš stofnunina eftir aš umsóknir žeirra um atvinnuleysisbętur hafa veriš samžykktar. Megintilgangur žessa er aš
minna atvinnuleitendur į mikilvęgi žess aš vera ķ virkri atvinnuleit og ekki sķst er žessu
fyrirkomulagi ętlaš aš gera Vinnumįlastofnun betur kleift aš grķpa inn ķ meš auknum stušningi ķ tķma įšur en ķ óefni er komiš žar sem reynslan sżnir aš oft eykst žörf į żmiss konar
stušningi viš atvinnuleitendur žegar atvinnuleitin dregst į langinn. Enn fremur er gert rįš
fyrir aš lögš verši sś skylda į hina tryggšu aš tilkynna til Vinnumįlastofnunar meš eins
dags fyrirvara um tilfallandi vinnu sem žeir taka į žeim tķma er žeir fį greiddar atvinnuleysisbętur eša sęta bištķma eša višurlögum samkvęmt lögunum. Žó er lagt til aš heimilt
verši aš tilkynna samdęgurs um tilfallandi vinnu žegar um er aš ręša tilvik sem eru žess
ešlis aš mati Vinnumįlastofnunar aš ekki var unnt aš sjį hina tilfallandi vinnu fyrir fyrr. Er
žetta mikilvęgur lišur ķ žvķ aš sporna gegn žvķ aš fólk sé virkt į vinnumarkaši į sama tķma
og žaš fęr greiddar atvinnuleysisbętur eša sętir bištķma eša višurlögum samkvęmt lögunum įn žess aš gera Vinnumįlastofnun sem og jafnvel öšrum višeigandi stjórnvöldum višvart
um žį vinnu. Jafnframt er lagt til aš Vinnumįlastofnun verši veittar frekari heimildir til eftirlits meš aš žeir sem fįi greiddar atvinnuleysisbętur eša sęti bištķma eša višurlögum samkvęmt lögunum uppfylli skilyrši laganna į sama tķma. Er lagt til aš Vinnumįlastofnun verši
heimilt aš boša žį sem eru tryggšir samkvęmt lögunum til stofnunarinnar meš sannanlegum
hętti meš mjög skömmum fyrirvara. Tilgangur žessa er aš kanna hvort žeir sem skrįšir eru
innan atvinnuleysistryggingakerfisins uppfylli enn skilyrši laganna til aš teljast tryggšir sem og hvort breytingar hafi oršiš į högum žeirra sem kunni aš hafa įhrif į rétt žeirra samkvęmt
lögunum.
Enn fremur eru lagšar til breytingar į lögunum sem ętlašar eru aš aušvelda Vinnumįlastofnun aš innheimta ofgreiddar atvinnuleysisbętur. Er mešal annars gert rįš fyrir aš
įkvaršanir stofnunarinnar og śrskuršir śrskuršarnefndar atvinnuleysistrygginga og vinnumarkašsašgerša um endurkröfu ofgreiddra atvinnuleysisbóta verši ašfararhęf. Er žessu
fyrirkomulagi ętlaš aš einfalda mjög innheimtuferliš. Sį varnagli er reyndar sleginn aš verši
įkvöršun Vinnumįlastofnunar kęrš til śrskuršarnefndarinnar frestar stjórnsżslukęran ašför
enda sętir žį įkvöršunin endurskošun innan stjórnsżslunnar og telst žvķ ekki endanleg
stjórnvaldsįkvöršun. Vinnumįlastofnun er jafnframt veitt heimild til aš halda eftir greišslu
atvinnuleysisbóta ķ allt aš einn mįnuš ķ žeim tilvikum er stofnunin hefur rökstuddan grun um
aš hlutašeigandi uppfylli ekki lengur skilyrši laganna eša hafi žegar fengiš ofgreiddar
atvinnuleysisbętur. Tilgangur žessarar heimildar er ašallega aš koma ķ veg fyrir aš stofnunin
greiši śt atvinnuleysisbętur žegar hśn hefur gögn undir höndum sem benda til aš hlutašeigandi eigi ekki lengur rétt į atvinnuleysisbótum samkvęmt lögunum en meš žvķ mį komast
hjį endurgreišslu sķšar. Vinnumįlastofnun eru settar žröngar skoršur viš framkvęmd žessarar heimildar og einnig er henni gert aš greiša hinum tryggša vexti af fjįrhęšinni sem haldiš var eftir žegar athugun stofnunarinnar leišir ķ ljós aš hann hafi įtt rétt į henni aš hluta eša
öllu leyti.
Žį eru lögš til strangari įkvęši um bištķma og višurlög žegar žeir sem teljast tryggšir
samkvęmt lögunum hafa sagt starfi sķnu lausu įn gildra įstęšna, įtt sjįlfir sök į aš hafa
misst starf sitt, hętt nįmi įn gildra įstęšna, hafnaš starfi eša atvinnuvištali eša hafnaš žįtttöku ķ vinnumarkašsašgeršum. Ekki eru lagšar til efnisbreytingar į bištķma eša višurlögum
viš fyrsta brot en žegar viš annaš brot veršur hlutašeigandi ekki talinn eiga rétt į atvinnuleysisbótum fyrr en aš hafa starfaš ķ a.m.k. sex mįnuši į innlendum vinnumarkaši. Sama
gildir er žeir sem eru tryggšir lįta hjį lķša aš veita upplżsingar eša tilkynna um breytingar
į högum sem kunna aš hafa įhrif į rétt žeirra innan kerfisins. Lagšar eru til nįnari verknašarlżsingar į žvķ hvaša hįttsemi įtt er viš žegar litiš er svo į aš atvinnuleysisbóta hafi
veriš aflaš meš sviksamlegum hętti. Ķ slķkum tilvikum er gert rįš fyrir aš sį sem gerist uppvķs aš tiltekinni hįttsemi eigi ekki įfram rétt innan kerfisins fyrr en hann hafi starfaš a.m.k.
tólf mįnuši į innlendum vinnumarkaši įšur en hann sękir aftur um atvinnuleysisbętur. Gert
er rįš fyrir aš Vinnumįlastofnun taki slķkar višurlagaįkvaršanir. Žetta kemur žó ekki ķ veg
fyrir aš stórfelld misnotkun innan atvinnuleysistryggingakerfisins kunni aš verša kęrš til
lögreglu enda eigi slķk brot undir įkvęši almennra hegningarlaga, nr. 19/1940, meš sķšari
breytingum. Žį er lagt til aš įlag žaš sem lagt er į ofgreiddar atvinnuleysisbętur verši hękkaš śr 15% ķ 30%. Markmiš žessa er aš draga śr misnotkun innan atvinnuleysistryggingakerfisins žannig aš fólk fįi tķmabundiš hęrri atvinnuleysisbętur en žvķ ber samkvęmt lögunum.
Jafnframt er žessum breytingum ętlaš aš undirstrika mikilvęgi žess aš fólk sé ķ virkri
atvinnuleit og stušla aš žvķ aš Vinnumįlastofnun eigi žess betur kost aš eiga gott samstarf
viš atvinnuleitendur. Aukast žar meš jafnframt lķkurnar į aš betri įrangur nįist viš aš ašstoša žį sem sannanlega žurfa į virkum stušningi stofnunarinnar aš halda ķ atvinnuleit sinni.
Athugasemdir viš einstakar greinar frumvarpsins.
Um 1. gr.
Lögš er til breyting į 3. mgr. 9. gr. laganna žannig aš skżrt sé kvešiš į um aš žeim sem
telst tryggšur į grundvelli umsóknar um atvinnuleysistryggingar beri aš upplżsa Vinnumįlastofnun um allar breytingar sem kunna aš verša į högum hans į žeim tķma er hann kann aš
sęta bištķma eša višurlögum samkvęmt lögunum. Įstęša žessa er aš hlutašeigandi ber aš
uppfylla skilyrši laganna į žeim tķma į sama hįtt og į žeim tķma er hann fęr greiddar atvinnuleysisbętur.
Ķ ljósi reynslunnar er lagt til aš Fangelsismįlastofnun verši gert aš lįta Vinnumįlastofnun
ķ té upplżsingar sem naušsynlegar eru viš framkvęmd laganna en skv. 53. gr. laganna telst
sį sem hefur veriš sviptur frelsi sķnu meš dómi ekki tryggšur samkvęmt lögunum.
Umsókn um atvinnuleysisbętur felur jafnframt ķ sér umsókn um žįtttöku ķ vinnumarkašsašgeršum, sbr. lög nr. 55/2006, um vinnumarkašsašgeršir, meš sķšari breytingum. Atvinnuleysistryggingakerfiš og skipulag Vinnumįlastofnunar į vinnumarkašsašgeršum gera rįš
fyrir aš atvinnuleitendum séu bošin regluleg vištöl viš rįšgjafa Vinnumįlastofnunar en tķšni
slķkra vištala fari eftir žvķ hversu mikinn stušning hver og einn atvinnuleitandi er talinn žurfa
ķ atvinnuleit sinni. Slķk vištöl hafa veriš talin hluti vinnumarkašsašgerša. Reynslan hefur
sżnt aš margir atvinnuleitendur hafa viš upphaf atvinnuleysis sķns flesta burši til aš bjarga
sér sjįlfir um vinnu og žurfa žvķ ekki į miklum stušningi rįšgjafa stofnunarinnar aš halda.
Engu sķšur hefur žótt mikilvęgt ķ framkvęmd aš žeir hafi reglulegt samband viš stofnunina
įn žess aš komi til formlegra vištala viš rįšgjafa. Megintilgangur žessa er aš minna atvinnuleitendur į mikilvęgi žess aš vera ķ virkri atvinnuleit og ekki sķst aš geta gripiš inn ķ meš
auknum stušningi ķ tķma įšur en ķ óefni er komiš. Įstęšan er sś aš oft eykst žörf į stušningi
žegar atvinnuleysi dregst į langinn hjį viškomandi enda reynir žaš mjög į flesta einstaklinga
aš vera įn atvinnu til lengri tķma. Vinnumįlastofnun hefur žvķ tališ aš ķ mörgum tilfellum
sé nęgjanlegt aš atvinnuleitendur tilkynni sig rafręnt til stofnunarinnar ķ upphafi atvinnuleitar enda žótt ķ öšrum tilfellum hafi žótt naušsynlegt aš atvinnuleitandi komi į skrifstofu
stofnunarinnar sem nęst er lögheimili viškomandi. Žegar lķšur į atvinnuleitina og merki um
aš viškomandi žurfi į meiri stušningi aš halda hafa gert vart viš sig hefur žótt mikilvęgt aš
sį hinn sami sem įšur tilkynnti sig rafręnt til stofnunarinnar taki aš męta žangaš reglulega.
Žykir mikilvęgt aš festa framangreinda framkvęmd stofnunarinnar enn frekar ķ sessi innan
atvinnuleysistryggingakerfisins og žannig undirstrika aš eftir aš umsókn hins tryggša um
atvinnuleysisbętur hefur veriš samžykkt ber honum skylda til aš hafa samband viš stofnunina meš reglulegum hętti samkvęmt žvķ fyrirkomulagi sem stofnunin įkvešur. Į žetta viš
hvort sem hinn tryggši fęr greiddar atvinnuleysisbętur eša sętir bištķma eša višurlögum
samkvęmt lögunum.
Um 2. gr.
Mikilvęgt žykir aš einfalda innheimtu ofgreiddra atvinnuleysisbóta skv. 39. gr. laganna
frį gildandi fyrirkomulagi og draga śr innheimtukostnaši sem fellur ķ hlut skuldara lįti hann
hjį lķša aš endurgreiša Vinnumįlastofnun ofgreiddar atvinnuleysisbętur. Er žvķ lagt til aš
śrskuršir śrskuršarnefndar atvinnuleysistrygginga og vinnumarkašsašgerša um endurkröfu
ofgreiddra atvinnuleysisbóta verši geršir ašfararhęfir sem einfaldar innheimtuferliš skv. 4.
mgr. 39. gr. laganna en samkvęmt lögum nr. 90/1989, um ašför, meš sķšari breytingum, er
gert rįš fyrir aš śrskuršir yfirvalda séu ašfararhęfir samkvęmt fyrirmęlum laga, sbr. 5.
tölul. 1. mgr. 1. gr. laganna. Nišurstöšu ęšra stjórnvalds ķ kęrumįli veršur yfirleitt ekki
hnikaš innan stjórnsżslunnar og gildir žaš sama um nišurstöšu lęgra setts stjórnvalds, sem
ekki er kęrš til ęšra setts stjórnvalds. Er žvķ jafnframt lagt til ķ 13. gr. frumvarps žessa aš
įkvaršanir Vinnumįlastofnunar um endurkröfu ofgreiddra atvinnuleysisbóta skv. 2. mgr. 39.
gr. laganna verši einnig ašfararhęfar. Hins vegar er sį varnagli sleginn aš sé įkvöršun Vinnumįlastofnunar um endurkröfu ofgreiddra atvinnuleysisbóta kęrš til śrskuršarnefndarinnar frestar stjórnsżslukęran ašför, sbr. 3. gr. frumvarps žessa, enda sętir žį sś įkvöršun
Vinnumįlastofnunar endurskošun ęšra setts stjórnvalds og veršur žar af leišandi ekki talin
endanleg įkvöršun innan stjórnsżslunnar.
Engu sķšur er gert rįš fyrir aš Vinnumįlastofnun gęti mešalhófs viš innheimtu ofgreiddra
atvinnuleysisbóta og sendi ašila kröfubréf žar sem hlutašeigandi er veitt tękifęri til aš
endurgreiša stofnuninni įšur en mįl hans er sent til innheimtumanns rķkissjóšs til innheimtu.
Um 3. gr.
Vķsaš er til athugasemda viš 2. gr. frumvarps žessa.
Um 4. gr.
Lagt er til aš skżrar verši kvešiš į um žaš skilyrši aš atvinnuleitandi sé staddur hér į
landi til aš geta talist ķ virkri atvinnuleit og žvķ ekki eingöngu nęgjanlegt aš hann teljist hér
bśsettur. Žetta er ekki breyting į framkvęmd laganna en žó žykir betra aš undirstrika mikilvęgi žess aš atvinnuleitendur séu staddir hér į landi ķ virkri atvinnuleit og žar meš reišubśnir aš taka vinnu žegar hśn bżšst meš stuttum fyrirvara, sbr. einnig c-liš 1. mgr. 14. gr.
laganna.
Žį er įhersla lögš į aš Vinnumįlastofnun öšlist skżrar heimildir ķ lögunum til aš boša
atvinnuleitanda til stofnunarinnar meš skömmum fyrirvara. Tilgangur žessa er lišur ķ eftirliti
innan atvinnuleysistryggingakerfisins meš žvķ hvort breytingar hafi oršiš į högum hinna
tryggšu sem kunna aš hafa įhrif į rétt žeirra til atvinnuleysisbóta samkvęmt lögunum. Er
žį mešal annars veriš aš kanna hvort žeir sem tryggšir eru hafi uppfyllt tilkynningarskyldu
sķna į grundvelli 3. mgr. 9. gr. eša 2. mgr. 14. gr. laganna og gengiš śr skugga um hvort žeir
uppfylli enn skilyrši skv. 1. mgr. 13. gr. laganna sem og önnur įkvęši laganna. Gert er rįš
fyrir aš žessi bošun geti komiš til višbótar reglulegum samskiptum atvinnuleitanda viš
stofnunina sem lögš eru til ķ 1. gr. frumvarps žessa, sem og virkum vinnumarkašsašgeršum
į grundvelli laga um vinnumarkašsašgeršir. Gert er rįš fyrir aš stofnunin boši atvinnuleitendur til sķn meš sannanlegum hętti enda lagt til aš žaš geti leitt til missis bóta skv. XI.
kafla laganna lįti atvinnuleitandi hjį lķša aš sinna žessari bošun, sbr. 21. gr. frumvarps
žessa. Meš sannanlegum hętti er įtt viš bréf į lögheimili hlutašeigandi. Jafnframt er gert
rįš fyrir aš stofnunin geti bošaš atvinnuleitanda meš allt aš sólarhringsfyrirvara į žį skrifstofu sķna sem nęst er lögheimili viškomandi enda žykir žetta mikilvęgur lišur ķ eftirliti
stofnunarinnar meš žvķ aš žeir sem fį greiddar atvinnuleysisbętur séu ķ virkri atvinnuleit.
Um 5. gr.
Žaš žykir ekki samrżmast markmišum laganna aš nįmsmenn teljist tryggšir innan
atvinnuleysistryggingakerfisins ķ nįmsleyfum hlutašeigandi skóla enda er kerfinu ętlaš aš
tryggja launamönnum og sjįlfstętt starfandi einstaklingum tķmabundna fjįrhagsašstoš mešan žeir eru aš leita sér aš nżju starfi eftir aš hafa misst fyrra starf sitt. Innan kerfisins eru
geršar mjög rķkar kröfur til atvinnuleitenda um aš žeir séu ķ virkri atvinnuleit og ķ žvķ felst
mešal annars aš žeir séu reišubśnir til aš taka starfi hvar sem er į landinu įn sérstaks fyrirvara. Reynslan hefur sżnt aš nįmsmenn geta ekki talist vera ķ virkri atvinnuleit ķ skilningi
laga žessara ķ nįmsleyfum enda sjįi žeir fram į aš halda įfram nįmi sķnu į nęstu nįmsönn.
Takmarkar žaš til dęmis žau störf sem unnt er aš bjóša žeim enda eingöngu tķmabundin
störf sem koma til greina. Er žvķ lagt til aš nįmsmenn teljist ekki tryggšir innan atvinnuleysistryggingakerfisins ķ nįmsleyfum skóla. Dęmi um slķk nįmsleyfi eru jólaleyfi, pįskaleyfi og sumarleyfi.
Hér er įtt viš žį sem hafa veriš skrįšir ķ skóla į einni nįmsönn og eru jafnframt skrįšir
ķ nįm į nęstu nįmsönn į eftir. Į žaš einnig viš um žį sem eru skrįšir ķ annan skóla į nęstu
nįmsönn en į fyrri nįmsönninni, svo sem žegar nemandi śtskrifast śr framhaldsskóla og
skrįir sig ķ hįskóla žegar į nęstu nįmsönn. Nįmsmönnum sem hyggjast hętta nįmi įn žess
aš ljśka nįmi og eru žvķ ekki skrįšir ķ skóla nęstu nįmsönn į eftir žeirri sem žeir eru aš
ljśka er heimilt aš sękja um atvinnuleysisbętur skv. 9. gr. laganna. Kemur žaš žį ķ hlut
Vinnumįlastofnunar aš meta hvort hlutašeigandi teljist tryggšur samkvęmt lögunum og žį
einnig hvort įkvęši 55. gr. laganna um įhrif žess į rétt viškomandi žegar nįmi er hętt įn
gildra įstęšna eigi viš.
Um 6. gr.
Vķsaš er til athugasemda viš 4. gr. frumvarps žessa.
Um 7. gr.
Lagt er til aš atvinnuleysistryggingar žess sem hverfur af vinnumarkaši til aš stunda nįm
geti geymst ķ allt aš sex įr ķ staš žriggja įra frį žvķ aš hlutašeigandi hętti störfum į vinnumarkaši enda hafi hann sannanlega lokiš nįminu. Žykir žessi breyting ešlileg ķ ljósi žess aš
lagt er til aš nįmsmenn eigi ekki rétt til atvinnuleysistrygginga ķ nįmsleyfum, sbr. 5. gr.
frumvarps žessa. Er gert rįš fyrir aš įkvęši žetta gildi um žį sem hęttu störfum į vinnumarkaši og hófu nįm eftir 1. jślķ 2006 žegar lögin tóku gildi, sbr. b-liš 27. gr. frumvarps
žessa.
Um 8. gr.
Lagt er til aš greišslur verši ekki lengur mišašar viš fjölda virkra daga ķ hverjum mįnuši
heldur verši um aš ręša mįnašargreišslur. Įstęša žess er einkum sś aš jafna greišslur milli
mįnaša žannig aš fjįrhęš atvinnuleysistrygginga sé sś sama mišaš viš tryggingarhlutfall
viškomandi óhįš dagafjölda ķ mįnuši. Til aš finna śt atvinnuleysisbętur fyrir hvern dag skal
miša viš 21,67 daga ķ mįnuši, sbr. einnig 6. mgr. 32. gr. laganna.
Um 9. gr.
Žęr breytingar sem lagšar eru til ķ a- og b-liš įkvęšis žessa eru ķ samręmi viš žęr breytingar sem lagšar eru til ķ 8. gr. frumvarpsins um aš atvinnuleysisbętur verši mįnašargreišslur ķ staš žess aš miša viš fjölda virkra daga ķ hverjum mįnuši. Žannig er lagt til aš
fullar grunnatvinnuleysisbętur verši aš fjįrhęš 149.523 kr. ķ hverjum mįnuši ķ staš žess aš
vera 6.900 kr. fyrir hvern virkan dag, sbr. reglugerš nr. 1219/2008, um breytingu į reglugerš
nr. 548/2006, um fjįrhęš atvinnuleysistrygginga.
Tķškast hefur aš bjóša atvinnuleitendum reynslurįšningu eša starfsžjįlfun innan fyrirtękja aš nįnari skilyršum uppfylltum samkvęmt reglugerš nr. 12/2009, um žįtttöku atvinnuleitenda sem tryggšir eru innan atvinnuleysistryggingakerfisins ķ vinnumarkašsašgeršum og um bśferlastyrki. Ķ žeim tilvikum hefur Vinnumįlastofnun greitt til vinnuveitanda sem nemur grunnatvinnuleysisbótum hlutašeigandi atvinnuleitanda įsamt 8% mótframlagi ķ lķfeyrissjóš og atvinnuleitandinn fengiš ķ stašinn greidd laun samkvęmt gildandi
kjarasamningi ķ hlutašeigandi starfsgrein. Markmiš žessa er aš atvinnuleitandinn fįi tękifęri
til aš žjįlfa sig ķ žeirri starfsgrein sem hlutašeigandi fyrirtęki eša stofnun starfar innan til aš auka hęfni sķna til slķkra starfa į vinnumarkaši enda sé hann reišubśinn aš rįša sig til
framtķšarstarfa innan starfsgreinarinnar. Žessi vinnumarkašsśrręši hafa reynst mjög vel ķ
framkvęmd og žvķ žykir rétt aš įrétta žetta ķ lögunum.
Um 10. gr.
Lagt er til aš Vinnumįlastofnun fįi sérstaka heimild til aš halda eftir greišslu atvinnuleysisbóta sem hinum tryggša hafši įšur veriš įkvöršuš žegar stofnunin hefur rökstuddan
grun um aš sį hinn sami uppfylli ekki lengur skilyrši laganna eša hafi žegar fengiš ofgreiddar atvinnuleysisbętur. Meš rökstuddum grun er įtt viš aš fyrir liggi upplżsingar, svo
sem frį skattyfirvöldum, sem bendi til aš hlutašeigandi uppfylli ekki lengur skilyrši laganna
eša hafi žegar fengiš ofgreiddar atvinnuleysisbętur. Tilgangur žessarar heimildar er ašallega
aš koma ķ veg fyrir aš stofnunin greiši śt atvinnuleysisbętur žegar hśn hefur gögn undir
höndum sem benda til aš viškomandi einstaklingur eigi ekki lengur rétt į atvinnuleysisbótum
samkvęmt lögunum en žannig mį komast hjį kröfu Vinnumįlastofnunar um endurgreišslu
sķšar og žeim aukakostnaši sem slķkri kröfu kann aš fylgja, bęši fyrir žann sem ķ hlut į og
stofnunina.
Aš teknu tilliti til žess hversu ķžyngjandi žessi heimild kann aš vera fyrir žann einstakling
sem ķ hlut į er Vinnumįlastofnun settar žröngar skoršur ķ žessu efni samkvęmt įkvęšinu
enda atvinnuleysisbętur ętlašar til framfęrslu hlutašeigandi. Žannig er gert rįš fyrir aš
Vinnumįlastofnun verši eingöngu heimilt aš halda eftir greišslu ķ allt aš einn mįnuš frį žvķ
aš greišsluna įtti ella aš inna af hendi žegar rökstuddur grunur vaknar um aš hlutašeigandi
uppfylli ekki lengur skilyrši laganna eša hafi žegar fengiš ofgreiddar atvinnuleysisbętur og
skal stofnunin jafnframt tilkynna viškomandi įn įstęšulauss drįttar aš fyrirhugaš sé aš
halda eftir greišslu. Sį frestur getur aš lįgmarki veriš fimm virkir dagar og er sį tķmi ętlašur
til aš veita hlutašeigandi svigrśm til aš grķpa til rįšstafana varšandi fjįrmįl sķn ef hann telur
slķkt naušsynlegt. Lagt er til aš stofnuninni beri jafnframt aš hefja athugun mįlsins žegar ķ
staš į grundvelli 10. gr. stjórnsżslulaga og gęta žess aš hinum tryggša sé veittur andmęlaréttur į grundvelli sömu laga. Hefur stofnunin tķma fram til nęsta greišsludags žar į eftir til
aš taka įkvöršun ķ mįlinu aš įkvęšum stjórnsżslulaga virtum. Komi upp rökstuddur grunur
innan fimm virkra daga fyrir nęsta greišsludag skv. 35. gr. laganna skal Vinnumįlastofnun
engu sķšur greiša śt atvinnuleysisbętur į greišsludegi en jafnframt hefja athugun sķna og tilkynna hlutašeigandi žegar ķ staš um žį athugun. Vinnumįlastofnun skal įvallt gęta mešalhófs viš beitingu žessarar heimildar og aldrei halda eftir hęrri fjįrhęš en grunur leikur į aš
hlutašeigandi eigi ekki lengur rétt į eša hafi fengiš ofgreitt.
Žį er ķ įkvęšinu kvešiš į um aš leiši athugun Vinnumįlastofnunar į mįlinu til žess aš
hinn tryggši hafi sannanlega įtt rétt aš hluta eša öllu leyti į žeirri fjįrhęš sem haldiš var
eftir beri stofnuninni aš greiša fjįrhęšina eigi sķšar en nęsta greišsludag skv. 35. gr. laganna
aš višlögum vöxtum. Er lagt til aš mišaš verši viš sömu vexti og gert er ķ 5. mgr. 39. gr.
laganna.
Um 11. gr.
Lagt er til aš skżrar verši kvešiš į um skyldu žeirra sem fį greiddar atvinnuleysisbętur
eša sęta bištķma eša višurlögum į grundvelli laganna til aš tilkynna Vinnumįlastofnun um
tilfallandi vinnu sem žeir taka į sama tķma. Gert er rįš fyrir aš meginreglan verši sś aš tilkynna žurfi um vinnuna meš eins dags fyrirvara en sį frestur mišast viš aš žar sem um tilfallandi vinnu sé aš ręša geti hśn komiš til meš mjög skömmum fyrirvara. Enn fremur er gert rįš fyrir aš tilkynningin geti veriš rafręn ķ gegnum vefsvęši Vinnumįlastofnunar. Ešlilegt žykir aš hinn tryggši tilkynni um tilfallandi vinnu fyrir fram til Vinnumįlastofnunar svo
komast megi hjį ofgreišslu atvinnuleysisbóta. Engu sķšur er lagt til aš heimilt verši aš tilkynna samdęgurs um tilfallandi vinnu enda sé um aš ręša tilvik sem er žess ešlis aš mati
Vinnumįlastofnunar aš ekki var unnt aš tilkynna um hina tilfallandi vinnu deginum įšur žar
sem ekki var unnt aš sjį hana fyrir fyrr en sama dag og hśn er innt af hendi. Dęmi um slķk
tilvik eru żmiss konar störf sem unnin eru ķ veikinda- eša slysaforföllum annarra starfsmanna, svo sem viš kennslu ķ skólum. Žar sem um er aš ręša undanžįgu frį meginreglunni
ber aš skżra žessa heimild žröngt. Žessi tilkynningarskylda er jafnframt lišur ķ žvķ aš koma
ķ veg fyrir aš žeir sem verša uppvķsir aš žvķ aš vinna į innlendum vinnumarkaši į sama tķma
og žeir fį greiddar atvinnuleysisbętur eša sęta bištķma eša višurlögum į grundvelli laganna
geti komiš meš žį skżringu aš eingöngu sé um tilfallandi vinnu aš ręša, jafnvel žótt vinnan
hafi stašiš yfir ķ einhvern tķma. Er žetta žvķ lišur ķ bęttu eftirliti meš žvķ aš koma ķ veg fyrir
aš žeir sem eru virkir į vinnumarkaši geti jafnframt fengiš greiddar atvinnuleysisbętur eša
sętt bištķma eša višurlögum į grundvelli laganna į sama tķma.
Um 12. gr.
Lagt er til aš skżrar verši kvešiš į um hvaša greišslur sem atvinnuleitandi fęr sér til
framfęrslu į sama tķmabili og hann fęr greiddar atvinnuleysisbętur kunna aš koma til frįdrįttar atvinnuleysisbótunum. Įfram er gert rįš fyrir aš elli- og örorkulķfeyrisgreišslur į
grundvelli laga um almannatryggingar og elli- og örorkulķfeyrisgreišslur śr almennum lķfeyrissjóšum og séreignarsjóšum séu samrżmanlegar greišslur viš atvinnuleysisbętur en
komi žeim til frįdrįttar. Žó er lagt til ķ a-liš 27. gr. frumvarps žessa aš séreignarsparnašur
aš fjįrhęš 1.000.000 kr. sem hefur veriš eša veršur tekinn śt į tķmabilinu 1. mars 2009 til
1. október 2010 komi ekki til frįdrįttar atvinnuleysisbótum. Žetta er gert til aš gęta jafnręšis
milli žeirra sem nżta sér sérstaka heimild til aš taka śt séreignarsparnaš į grundvelli įkvęšis
til brįšabirgša viš lög nr. 129/1997, um skyldutryggingu lķfeyrisréttinda og starfsemi lķfeyrissjóša, sbr. einnig lög nr. 13/2009, og žeirra sem taka śt séreignarsparnaš sinn į grundvelli 11. og 12. gr. sömu laga.
Enn fremur er lagt til aš greišslur śr sjśkrasjóšum stéttarfélaga sem eru komnar til vegna
óvinnufęrni aš hluta komi til frįdrįttar atvinnuleysisbótum. Ķ žeim tilvikum er jafnframt gert
rįš fyrir aš hinn tryggši leggi fram vottorš um vinnufęrni sķna žar sem ešlilegt veršur aš
teljast aš samręmi sé milli ólķkra greišslukerfa um vinnufęrni sama einstaklings. Žegar um
er aš ręša greišslur śr sjśkrasjóšum stéttarfélaga sem ętlaš er aš bęta óvinnufęrni aš fullu
er gert rįš fyrir aš žęr greišslur verši ósamrżmanlegar atvinnuleysisbótum, sbr. 15. gr.
frumvarpsins, į sama hįtt og gildir um sjśkra- og slysadagpeninga innan almannatryggingakerfisins.
Žį er lagt til aš tekiš verši į žvķ meš skżrari hętti en įšur hvaša greišslum er ekki ętlaš
aš koma til frįdrįttar atvinnuleysisbótum. Žar er um aš ręša umönnunargreišslur sem ętlaš
er aš męta śtlögšum kostnaši vegna veikinda eša fötlunar barns, og styrki śr sjśkrasjóšum
stéttarfélaga sem ekki eru ętlašir til framfęrslu hins tryggša, svo sem styrki til gleraugnakaupa. Jafnframt er lagt til aš styrkir śr opinberum sjóšum eša sambęrilegum sjóšum sem
hinn tryggši hefur aflaš sér til žróunar eigin višskiptahugmyndar komi ekki til frįdrįttar
enda ekki beinlķnis ętlašir til framfęrslu heldur til dęmis til tękjakaupa eša til aš standa
straum af aškeyptri sérfręšižjónustu svo višskiptahugmyndin geti komist til framkvęmda.
Žarna getur veriš um aš ręša styrki til atvinnumįla kvenna og śr Nżsköpunarsjóši atvinnulķfsins. Jafnframt er lagt til aš ašrar greišslur įšur ótaldar ķ įkvęšinu meš sama tilgangi geti komiš til en žį fellur žaš ķ hlut Vinnumįlastofnunar aš meta hvert tilvik fyrir sig.
Veršur žetta aš teljast mikilvęgt svo styšja megi viš nżsköpun ķ atvinnulķfinu og frumkvęši
atvinnuleitenda.
Um 13. gr.
Lagt er til aš įlag žaš sem bętist viš endurgreišslu ofgreiddra atvinnuleysisbóta skv. 39.
gr. laganna verši hękkaš śr 15% ķ 30%. Tilgangur žessa er einkum sį aš auka fęlingarmįtt
įlagsins žannig aš atvinnuleitendur freistist sķšur til aš hagręša ašstęšum sķnum meš žeim
hętti aš žęr leiši til žess aš žeir teljist tryggšir ķ hęrra hlutfalli en ella eša lįti hjį lķša aš
veita upplżsingar sem kunna aš hafa įhrif į tryggingarhlutfall žeirra til lękkunar ķ žvķ skyni
aš fį tķmabundiš greiddar hęrri atvinnuleysisbętur en žeim ber samkvęmt lögunum. Eftir
sem įšur ber Vinnumįlastofnun aš fella nišur įlagiš samkvęmt įkvęšinu fęri hinn tryggši
rök fyrir žvķ aš honum verši ekki kennt um žį annmarka er leiddu til įkvöršunar Vinnumįlastofnunar um endurgreišslu ofgreiddra atvinnuleysisbóta, sbr. lokamįlsliš 2. mgr. 39. gr. laganna. Jafnframt er lagt til aš įkvaršanir Vinnumįlastofnunar um endurkröfu ofgreiddra atvinnuleysisbóta verši ašfararhęfar en aš öšru leyti er vķsaš til athugasemda viš 2. gr. frumvarps žessa.
Um 14. gr.
Eftirlitsstofnun EFTA hefur gert athugasemdir viš aš umsękjandi um atvinnuleysisbętur
žurfi aš hafa starfaš ķ a.m.k. žrjį mįnuši į įvinnslutķmabili skv. 15. eša 19. gr. laganna įšur
en heimilt er aš leggja saman starfstķmabil hans sem launamanns eša sjįlfstętt starfandi einstaklings ķ öšru ašildarrķki aš samningnum um Evrópska efnahagssvęšiš. Er žvķ lagt til aš
žetta tķmabil verši stytt um tvo mįnuši žannig aš heimilt verši aš leggja saman starfstķmabil
į hinum sameiginlega evrópska vinnumarkaši auk Sviss og Fęreyja hafi umsękjandi um atvinnuleysisbętur starfaš į innlendum vinnumarkaši a.m.k. sķšasta mįnušinn į įvinnslutķmabili samkvęmt lögunum. Žykir sį tķmi hęfilegur svo unnt sé aš ganga śr skugga um aš
hlutašeigandi hafi sannanlega veriš virkur žįtttakandi į innlendum vinnumarkaši og aš greitt
hafi veriš tryggingagjald af tekjum hans inn ķ Atvinnuleysistryggingasjóš a.m.k. ķ žann tķma.
Žannig er jafnframt komiš ķ veg fyrir aš launafólk geti tekiš tķmabundna vinnu į innlendum
vinnumarkaši ķ skemmri tķma ķ žeim tilgangi einum aš sękja um atvinnuleysisbętur hér į
landi aš žeim tķma lišnum.
Um 15. gr.
Gert er rįš fyrir aš til višbótar sjśkra- og slysadagpeningum teljist greišsla endurhęfingarlķfeyris į grundvelli laga nr. 99/2007, um félagslega ašstoš, meš sķšari breytingum,
ekki til samrżmanlegra greišslna enda bęši kerfin ętluš til framfęrslu žegar einstaklingar
geta ekki tekiš virkan žįtt į vinnumarkaši. Žį er jafnframt lagt til aš greišslur śr sjśkrasjóšum stéttarfélaga sem ętlašar eru til aš bęta óvinnufęrni aš fullu verši ósamrżmanlegar atvinnuleysistryggingum enda skilyrši aš sį sem telst tryggšur samkvęmt lögum um atvinnuleysistryggingar sé vinnufęr aš hluta eša öllu leyti.
Um 16. gr.
Meginreglan er sś aš sį sem stundar nįm ķ skilningi laga um atvinnuleysistryggingar telst
ekki tryggšur innan atvinnuleysistryggingakerfisins į sama tķmabili enda teljist nįmiš ekki hluti vinnumarkašsašgerša samkvęmt įkvöršun Vinnumįlastofnunar, sbr. 1. mgr. 52. gr.
laganna. Eitt ašalhlutverk Atvinnuleysistryggingasjóšs er aš tryggja einstaklingum, sem hafa
įšur veriš virkir į vinnumarkaši en missa starf sitt, framfęrslu žann tķma sem žaš tekur aš
finna nżtt starf enda įhersla lögš į aš viškomandi sé ķ virkri atvinnuleit. Lįnasjóši ķslenskra
nįmsmanna er hins vegar ętlaš žaš hlutverk aš ašstoša nįmsmenn um framfęrslu žann tķma
sem žeir stunda nįm.
Mikilvęgt žykir aš móta skżr skil milli žessara tveggja framfęrslukerfa til aš tryggja gott
samspil žeirra og tryggja jafnręši milli nįmsmanna. Ķ žvķ skyni aš nį žvķ markmiši hefur
grunnframfęrsla Lįnasjóšs ķslenskra nįmsmanna veriš hękkuš į įrinu 2009 en jafnframt
žykir ešlilegt aš ekki sé unnt aš sękja lįnshęft nįm samhliša greišslu atvinnuleysisbóta. Er
žvķ lagt til aš undanžįgur žęr sem eru ķ 2. og 3. mgr. 52. gr. laganna verši felldar brott en
žó verši atvinnuleitendum heimilt aš stunda nįm į hįskólastigi sem nemur aš hįmarki 10
ECTS-einingum į nįmsönn skóla. Žannig er ekki komiš ķ veg fyrir aš atvinnuleitandi sé
virkur ķ samfélaginu meš žessum hętti enda slķk virkni afar mikilvęg.
Um 17.–19. gr.
Breytingar žęr sem lagšar eru til į įkvęšum žessum eru til samręmis viš žęr breytingar
sem lagšar eru til ķ 8.–9. gr. frumvarpsins um aš atvinnuleysisbętur verši mįnašargreišslur
ķ staš žess aš miša viš fjölda virkra daga ķ hverjum mįnuši. Žykir žį ešlilegt aš bištķmi og
višurlög samkvęmt sömu lögum verši reiknuš śt ķ mįnušum ķ staš virkra daga įšur enda
žótt um sé aš ręša jafnlangt tķmabil og įšur. Žó er lögš til sś breyting aš sį tķmi sem hlutašeigandi žarf aš hafa unniš į innlendum vinnumarkaši svo bištķminn falli nišur lengist śr tķu
virkum dögum ķ einn mįnuš. Enn fremur er lagt til aš žegar atvinnuleitandi sętir bištķma ķ
annaš skipti į sama tķmabili skv. 29. gr. laganna eigi hann ekki rétt į atvinnuleysisbótum fyrr
en aš hann hefur starfaš ķ a.m.k. sex mįnuši į innlendum vinnumarkaši.
Um 20. gr.
Breytingar žęr sem lagšar eru til ķ įkvęši žessu eru til samręmis viš žęr breytingar sem
lagšar eru til ķ 8.–9. gr. frumvarps žessa, sbr. einnig 17.–19. gr. frumvarpsins. Žó er lögš til
sś breyting aš sį tķmi sem hlutašeigandi žarf aš hafa unniš į innlendum vinnumarkaši svo
višurlögin falli nišur lengist śr tķu virkum dögum ķ einn mįnuš.
Um 21. gr.
Ķ ljósi žess aš mikilvęgt er aš Vinnumįlastofnun geti haldiš reglulegu sambandi viš žį
sem fį greiddar atvinnuleysisbętur, ekki sķst til aš geta fylgst meš gangi atvinnuleitar og
hvort stofnunin žurfi aš koma aš frekari stušningi viš viškomandi, er lagt til aš žaš kunni
aš varša višurlögum į grundvelli laganna ķ žeim tilvikum er atvinnuleitendur virša ekki bošun stofnunarinnar skv. 1. gr. frumvarps žessa. Į žetta ekki sķst viš žegar fį störf eru ķ boši
og auknar lķkur eru į aš atvinnuleitin dragist į langinn. Jafnframt er lagt til aš sama gildi
žegar atvinnuleitendur eru bošašir til stofnunarinnar ķ žvķ skyni aš kanna hvort sį hinn sami
uppfylli enn skilyrši laganna, sbr. 4. og 6. gr. frumvarps žessa. Er žvķ gert rįš fyrir aš sömu
višurlög komi til og eiga viš žegar žįtttöku ķ vinnumarkašsašgeršum er hafnaš. Aš öšru
leyti vķsast til athugasemda viš 20. gr. frumvarps žessa.
Um 22. gr.
Sś breyting er lögš til į 1. mgr. 59. gr. laganna aš įkvęšiš eigi einungis viš žegar umsękjandi um atvinnuleysisbętur lętur hjį lķša aš veita tilteknar upplżsingar eša tilkynna um
breytingar į högum sķnum sem kunna aš hafa įhrif į rétt hlutašeigandi innan kerfisins. Aš
öšru leyti vķsast til athugasemda viš 20. gr. frumvarps žessa.
Um 23. gr.
Lagt er til aš nįnari verknašarlżsing verši sett fram ķ įkvęšinu žannig aš skżrara verši
hvaša hįttsemi įtt er viš žegar litiš er svo į aš atvinnuleysisbóta hafi veriš aflaš meš sviksamlegum hętti. Žykir žaš naušsynlegt ķ ljósi žess aš gert er rįš fyrir aš verši einstaklingur
uppvķs aš slķkri hįttsemi eigi hann ekki rétt innan kerfisins fyrr en hann hefur starfaš a.m.k.
tólf mįnuši į innlendum vinnumarkaši įšur en hann sękir aftur um atvinnuleysisbętur. Gert
er rįš fyrir aš žau višurlög eigi viš um žrenns konar brot į lögunum. Ķ fyrsta lagi žegar
atvinnuleitandi veitir Vinnumįlastofnun vķsvitandi rangar upplżsingar ķ umsókn um atvinnuleysisbętur sem leiša til žess aš hann telst ranglega tryggšur aš fullu eša aš hluta samkvęmt
lögunum. Žannig er gert rįš fyrir aš žetta eigi viš um tilvik er rangar upplżsingar frį atvinnuleitanda leiša til žess aš hann telst ranglega tryggšur ķ hęrra tryggingarhlutfalli en honum ber samkvęmt lögunum. Į žetta sem dęmi viš um žann sem leggur fram vottorš um
fulla vinnufęrni en hefur lagt fram vottorš innan annars framfęrslukerfis um skerta vinnufęrni fyrir sama tķmabil. Ķ öšru lagi er mišaš viš aš višurlögin eigi viš um žann sem starfar
į innlendum vinnumarkaši į sama tķma og hann fęr greiddar atvinnuleysisbętur eša sętir
bištķma eša višurlögum samkvęmt lögunum žar sem hann hefur ekki tilkynnt Vinnumįlastofnun um aš atvinnuleit sé hętt skv. 10. gr. laganna. Žį veršur hiš sama tališ gilda ķ tilvikum er ętlašur atvinnuleitandi veršur uppvķs aš žįtttöku į vinnumarkaši įn žess aš hafa
tilkynnt um tilfallandi vinnu skv. 11. gr. frumvarpsins. Veršur žetta aš teljast mikilvęgur
lišur ķ žvķ aš sporna viš „svartri atvinnustarfsemi“ žar sem atvinnuleitendur sem fį greiddar
atvinnuleysisbętur verša aš tilkynna fyrir fram um hina tilfallandi vinnu eša samdęgurs ķ
nįnar tilgreindum undantekningartilvikum.
Ekki er lengur gert rįš fyrir aš brot į lögunum geti varšaš sektum og žar af leišandi er
ekki heldur gert rįš fyrir žvķ aš žau séu lengur kęrš til lögreglu. Ķ stašinn er gert rįš fyrir
aš Vinnumįlastofnun sjįi til žess aš mįl séu nęgjanlega upplżst og veiti hlutašeigandi tękifęri til aš tjį sig um efni mįlsins įšur en įkvöršun er tekin um višurlögin samkvęmt įkvęšinu. Aš öšru leyti gilda önnur įkvęši stjórnsżslulaga. Įkvaršanir Vinnumįlastofnunar į
grundvelli įkvęšis žessa eru kęranlegar til śrskuršarnefndar atvinnuleysistrygginga og
vinnumarkašsašgerša lķkt og gildir um ašrar višurlagaįkvaršanir sem stofnunin tekur į
grundvelli laganna. Eftir atvikum er jafnframt heimilt aš bera įgreiningsefniš undir almenna
dómstóla. Įkvęši žetta kemur žó ekki ķ veg fyrir aš stórfelld misnotkun innan atvinnuleysistryggingakerfisins kunni aš verša kęrš til lögreglu enda eigi slķk brot undir įkvęši almennra
hegningarlaga, nr. 19/1940, meš sķšari breytingum, svo sem XVII. kafla um skjalafals og
önnur brot er varšar sżnileg sönnunargögn eša XXVI. kafla um aušgunarbrot.
Um 24. gr.
Įfram er gert rįš fyrir aš fyrri įkvaršanir um višurlög skv. XI. kafla laganna hafi
ķtrekunarįhrif į sķšari višurlagaįkvaršanir en žó meš žeim hętti aš viš annaš brot ķ staš
žrišja brots į sama bótatķmabili skv. 29. gr. laganna hafi fyrri įkvöršun um višurlög žau
įhrif aš sęki hlutašeigandi aftur um atvinnuleysisbętur aš nżju į sį hinn sami ekki rétt į žeim. Lagt er til aš hann geti fyrst öšlast rétt į atvinnuleysisbótum aš nżju eftir aš hafa starfaš į innlendum vinnumarkaši samfellt ķ sex mįnuši eša lengri tķma ķ staš įtta vikna. Er meš
žessu veriš aš undirstrika mikilvęgi žess aš atvinnuleitendur séu ķ virkri atvinnuleit žann
tķma sem žeir fį greiddar atvinnuleysisbętur og sżni vilja til samvinnu viš rįšgjafa Vinnumįlastofnunar ķ žvķ skyni aš auka tękifęri sķn til aš verša aftur virkir į vinnumarkaši.
Um 25. gr.
Lagt er til aš įfram verši heimilt aš greiša hlutfallslegar atvinnuleysisbętur samhliša
minnkušu starfshlutfalli og žį įn žess aš föst laun fyrir hlutastarfiš komi til frįdrįttar atvinnuleysisbótum skv. 36. gr. laganna. Engu sķšur eru lagšar til tilteknar breytingar til aš
koma meiri festu į framkvęmd žessa įkvęšis ķ žvķ skyni aš koma ķ veg fyrir misnotkun. Žar
į mešal er lagt til aš fyrra starfshlutfall launafólks lękki um 20% hiš minnsta enda er žį
veriš aš męta nokkurri skeršingu į starfshlutfalli. Getur žį launamašur aš hįmarki veriš ķ
80% starfshlutfalli hafi hann įšur veriš ķ fullu starfi til aš eiga rétt į atvinnuleysisbótum
samkvęmt įkvęši žessu. Jafnframt er lagt til aš samanlagšar tekjur fyrir hlutastarfiš og
atvinnuleysisbętur geti ekki veriš hęrri en 521.318 kr. į mįnuši en žį er mišaš viš aš hinn
tryggši geti haldiš allt aš 400.000 kr. į mįnuši fyrir hlutastarf sitt įn žess aš til skeršingar
komi žegar hlutašeigandi į rétt į hįmarksfjįrhęš į tekjutengdum atvinnuleysisbótum er
svarar hįlfu starfi. Dęmi um žetta er aš launamašur sem hefur haft 655.000 kr. į mįnuši
fyrir fullt starf en starfshlutfall hans er lękkaš um 20%. Hann fęr žį 524.000 kr. į mįnuši
fyrir hiš minnkaša starfshlutfall og į ekki rétt til atvinnuleysisbóta į grundvelli įkvęšisins.
Launamašur sem hefur haft 500.000 kr. į mįnuši fyrir fullt starf en starfshlutfall hans er
lękkaš um helming. Hann fęr žį 250.000 kr. į mįnuši fyrir hiš minnkaša starfshlutfall og
121.318 kr. ķ atvinnuleysisbętur sem svarar til 50% af hįmarksfjįrhęš tekjutengdra atvinnuleysisbóta eša samtals 371.318 kr. į mįnuši. Gert er rįš fyrir aš žessi tķmabundna breyting
į rįšningarsamningi vari ķ žrjį mįnuši ķ senn. Įhersla er lögš į aš um tķmabundna ašgerš
er aš ręša vegna sérstakra ašstęšna į vinnumarkaši sem rekja mį til efnahagsžrenginganna
sem hófust ķ október 2008.
Um 26. gr.
Įkvęši žetta hefur reynst nokkuš flókiš ķ framkvęmd žar sem erfišlega hefur reynst aš
meta samdrįtt ķ rekstri sjįlfstętt starfandi einstaklinga og hvaš geti talist tilfallandi verkefni.
Hefur įkvęšiš žvķ sętt įkvešinni gagnrżni vegna aukinnar hęttu į misnotkun innan atvinnuleysistryggingakerfisins og į žaš sérstaklega viš žegar sjįlfstętt starfandi einstaklingar hafa
fengiš greiddar atvinnuleysisbętur į grundvelli įkvęšisins til lengri tķma. Er žvķ lagt til aš
hver og einn sjįlfstętt starfandi einstaklingur geti nżtt sér žetta śrręši ķ tiltekinn tķma ķ žvķ
skyni aš bregšast viš tķmabundnum samdrętti ķ rekstrinum. Žykir sį tķmi hęfilegur žrķr mįnušir en žį er jafnframt gert rįš fyrir aš sjįlfstętt starfandi einstaklingar geti nżtt žann tķma
til frekari rįšstafana og žį jafnvel til aš loka rekstrinum sé žaš nišurstašan aš žeim tķma
lišnum aš rekstrarforsendur hans séu brostnar. Ķ žvķ skyni aš koma til móts viš žį ašila sem
žegar fį eša hafa fengiš greiddar atvinnuleysisbętur į grundvelli įkvęšis til brįšabirgša VI
er lagt til aš žeir geti fengiš greiddar atvinnuleysisbętur ķ allt aš tvo mįnuši į gildistķma
įkvęšisins aš öšrum skilyršum uppfylltum til aš ganga frį mįlum sķnum.
Um 27. gr.
Um a-liš.
Lagt er til aš séreignarsparnašur allt aš 1.000.000 kr. sem tekinn hefur veriš śt frį 1. mars
2009 komi ekki til frįdrįttar atvinnuleysisbótum skv. 36. gr. laganna og er gert rįš fyrir aš
žessi undanžįga gildi fram til 1. október 2010. Į žetta žó eingöngu viš um žegar fjįrhęšin
greišist śt meš jöfnum mįnašarlegum greišslum, aš frįdreginni stašgreišslu samkvęmt lögum um stašgreišslu opinberra gjalda, ķ nķu mįnuši frį žvķ aš beišni um śtgreišslu er lögš
fram hjį vörsluašila. Tilgangur žessa er aš gęta jafnręšis milli žeirra sem nżta sér sérstaka
heimild til aš taka śt séreignarsparnaš į grundvelli įkvęšis til brįšabirgša VIII viš lög nr.
129/1997, um skyldutryggingu lķfeyrisréttinda og starfsemi lķfeyrissjóša, sbr. einnig lög nr.
13/2009, og žeirra sem taka śt séreignarsparnaš sinn į grundvelli 11. og 12. gr. sömu laga.
Tekiš er fram berum oršum ķ įkvęši til brįšabirgša VIII viš lög um skyldutryggingu lķfeyrissjóša og starfsemi lķfeyrissjóša aš śtgreišsla séreignarsparnašar komi ekki til frįdrįttar
atvinnuleysisbótum į framangreindu tķmabili en žessi heimild fellur brott 1. október 2010.
Žar sem um undanžįguįkvęši er aš ręša ber aš tślka žį heimild žröngt žannig aš hśn eigi
eingöngu viš um žann séreignarsparnaš sem tekinn er śt į grundvelli įkvęšisins til brįšabirgša. Engu sķšur žykir ešlilegt aš sama gildi um śttekt séreignarsparnašar aš žvķ er varšar
įhrif hans į atvinnuleysisbętur viškomandi óhįš žvķ hvor heimild laganna er nżtt enda mį
leiša aš žvķ lķkum aš tilgangur śttektar séreignarsparnašar kunni aš vera sį sami įn tillits
til heimildarinnar. Hafi séreignarsparnašur veriš dreginn af atvinnuleitendum į grundvelli
36. gr. laganna į žessu tķmabili mun Vinnumįlastofnun leišrétta žaš verši įkvęši žetta samžykkt sem lög. Um b-liš.
Vķsaš er til athugasemda viš 7. gr. frumvarps žessa.
Um 28. gr.
Ķ įkvęši žessu er lagt til aš sveitarstjórnum verši heimilt aš setja reglur sem binda fjįrhagsašstoš viškomandi sveitarfélags skilyršum sem miša aš žvķ aš tengja slķka ašstoš viš
virkni žeirra sem sękja um eša njóta slķkrar ašstošar, svo sem viš virka atvinnuleit og žįtttöku žeirra ķ vinnumarkašsašgeršum, ķ žvķ skyni aš hvetja viškomandi einstaklinga til sjįlfshjįlpar žannig aš einstaklingurinn verši betur fęr um aš stjórna mįlum sķnum sjįlfur ķ staš
žess aš verša hįšur ašstošinni. Er žetta mešal annars lagt til ķ samręmi viš įkvęši 15. gr.
laga nr. 55/2006, um vinnumarkašsašgeršir, meš sķšari breytingum.
Um 29.–31. gr.
Mikilvęgt žykir aš einfalda innheimtu ofgreiddra greišslna śr Fęšingarorlofssjóši skv.
15. gr. a laga um fęšingar- og foreldraorlof og draga śr innheimtukostnaši sem fellur ķ hlut
skuldara lįti hann hjį lķša aš greiša skuld sķna viš Vinnumįlastofnun. Er žvķ lagt til aš
śrskuršir śrskuršarnefndar fęšingar- og foreldraorlofsmįla um endurkröfu ofgreišslna verši
geršir ašfararhęfir sem einfaldar innheimtuferliš. Jafnframt er lagt til ķ 31. gr. frumvarps
žessa aš įkvaršanir Vinnumįlastofnunar um endurkröfu ofgreiddra greišslna śr Fęšingarorlofssjóši skv. 2. mgr. 15. gr. a laganna verši einnig ašfararhęfar en žegar įkvöršun stofnunarinnar er kęrš til śrskuršarnefndarinnar fresti žaš ašför, sbr. 30. gr. frumvarpsins. Aš
öšru leyti vķsast til athugasemda viš 2. gr. frumvarps žessa.
Um 32. gr.
Įkvęšiš žarfnast ekki skżringa.
Fylgiskjal.
Fjįrmįlarįšuneyti,
fjįrlagaskrifstofa:
Frumvarp til laga um breytingu į lögum nr. 54/2006, um atvinnuleysistryggingar,
lögum nr. 40/1991, um félagsžjónustu sveitarfélaga, og lögum nr. 95/2000, um
fęšingar- og foreldraorlof, meš sķšari breytingum.
Meš frumvarpi žessu eru lagšar til breytingar į framkvęmd greišslna atvinnuleysisbóta
ķ ljósi žeirrar reynslu sem fengist hefur viš framkvęmd bótakerfisins frį žvķ aš atvinnuleysi
jókst til muna į sķšasta įri. Breytingunum er einnig ętlaš aš snķša af żmsa vankanta ķ lögum
um atvinnuleysistryggingakerfiš. Auk žess er tilgangurinn meš frumvarpinu aš męta hluta
af markmišum um samdrįtt ķ śtgjöldum rķkissjóšs ķ samręmi viš frumvarp til fjįrlaga fyrir
įriš 2010.
Helstu breytingarnar snśa aš auknu eftirliti Vinnumįlastofnunar meš bótažegum og
greišslum til žeirra og aš auknum śrręšum til aš styšja viš bótažega til aš žeir komist sem
fyrst śt į vinnumarkašinn į nż. Einnig er gert rįš fyrir aš stofnunin geti gripiš til żmissa
vinnumarkašsśrręša. Žį er sveitarstjórnum veitt heimild til aš binda fjįrhagsašstoš viš einstaklinga įkvešnum skilyršum eins og aš žeir séu ķ virkri atvinnuleit og taki žįtt ķ vinnumarkašsśrręšum. Jafnframt er lagt til ķ frumvarpinu aš brįšabirgšaįkvęši um heimild til
aš greiša launžegum og sjįlfstętt starfandi einstaklingum hlutaatvinnuleysisbętur verši
žrengt en jafnframt framlengt til 30. jśnķ. 2010. Žį er lagt til aš nįmsmenn verši ekki lengur
tryggšir innan kerfisins en į móti komi lengri réttur žeirra til aš geyma bótarétt og nżta sér
ef žörf krefur eftir aš nįmi lżkur. Samkvęmt frumvarpinu veršur Vinnumįlastofnun auk
žess gert aušveldara um vik aš innheimta ofgreiddar atvinnuleysisbętur og fęšingarorlofsgreišslur en til višbótar er gert rįš fyrir aš įlag viš endurgreišslu į slķkum ofgreiddum bótum hękki śr 15% ķ 30%.
Gert er rįš fyrir aš umfang starfsemi Vinnumįlastofnunar muni aukast umtalsvert vegna
aukins eftirlits og vinnumarkašsśrręša. Įętlanir mišast viš aš fjölga žurfi starfsfólki um
tķu manns sem hefši ķ för meš sér um 58 m.kr. kostnašarauka į įri, en auk žess falla til śtgjöld vegna reksturs hśsnęšis, tölva og fleira, sem samtals gęti numiš 8 m.kr. įsamt 5 m.kr.
ķ stofnkostnaš. Į móti kemur aš gert er rįš fyrir aš bótagreišslur muni lękka um nįlęgt 300
m.kr. vegna hertra višurlaga og lengingar žess tķma sem einstaklingur žarf aš hafa veriš į
vinnumarkaši eftir aš hafa misst rétt til bóta. Talsverš óvissa er žó um hvaš žessar breytingar munu skila ķ reynd.
Ekki er gert rįš fyrir aš śtgjöld rķkissjóšs aukist vegna įkvęša um skilyrši fyrir fjįrhagsašstoš sveitarfélaga. Mišaš er viš aš Vinnumįlastofnun standi einungis straum af kostnaši
viš śrręši žeirra sem eru tryggšir innan atvinnuleysiskerfisins. Fari svo aš žjónusta stofnunarinnar verši aukin gagnvart skjólstęšingum sveitarfélaganna vegna vinnumarkašsśrręša
veršur vęntanlega geršur samningur žar aš lśtandi milli ašila og sveitarfélögin munu žį
greiša žann kostnaš sem til fellur.
Gera mį rįš fyrir aš aukinn kostnašur vegna innheimtu ofgreiddra atvinnuleysisbóta og
fęšingarorlofsgreišslna verši um 19 m.kr. į įri. Fyrirhugaš er aš rįša tvo nżja starfsmenn
til žess aš vinna aš innheimtukröfum. Į móti er žess vęnst aš innheimtur muni aukast.
Reikna mį meš lķtils hįttar lękkun į śtgjöldum vegna įkvęša um framlengingu į rétti
til aš greiša launžegum atvinnuleysisbętur į móti skertu starfshlutfalli žar sem žaš veršur
80% aš hįmarki auk žess sem sett veršur žak į žessar greišslur mišaš viš tekjur viškomandi. Bętur til allra žeirra sem eru ķ 81-95% starfshlutfalli nema samtals um 36 m.kr. į įri.
Ekki er ólķklegt aš hluti žeirra fęri ķ 80% starfshlutfall og fengi žar meš hęrri bętur. Į hinn
bóginn gętu einhverjir af žeim sem eru meš hęsta starfshlutfalliš hętt į bótum og fariš ķ
100% starf žannig aš eitthvaš sparist į móti. Sparnašur af žvķ aš setja žak į hlutaatvinnuleysisbętur mišaš viš tekjur er talinn verša óverulegur. Einungis eru fįir einstaklingar sem
žiggja bętur og eru meš tekjur auk bóta yfir 500 žśsund kr. į mįnuši.
Ķ frumvarpinu er gert rįš fyrir aš réttur sjįlfstętt starfandi einstaklinga verši takmarkašur
žannig aš žeir geti aš hįmarki fengiš greiddar hlutaatvinnuleysisbętur ķ žrjį mįnuši. Ķ
gildandi lögum eru engin sérstök tķmamörk fyrir žessar bętur, fyrir utan hin almennu skilyrši
bótakerfisins. Įrlegur kostnašur viš bętur af žessum toga til žessa hóps er nś um 1.500
m.kr. Įętlaš er aš breytingarnar verši til žess aš žaš fękki mjög ķ žessum hópi žannig aš
greiddar bętur til žeirra verši um 300 m.kr. į nęsta įri. Sparnašur Atvinnuleysistryggingasjóšs er žvķ įętlašur um 1.200 m.kr. į įrsgrundvelli. Ekki er tališ aš margir sjįlfstętt starfandi einstaklingar fari į fullar bętur eftir aš réttur žeirra til hlutaatvinnuleysisbóta rennur śt.
Lękkun śtgjalda viš žaš aš nįmsmenn fari śt śr tryggingakerfinu er įętluš 370 m.kr. į
nęsta įri en erfitt er aš įętla hver kostnašurinn kann aš verša vegna lengingar į geymslu
bótaréttar śr 36 mįnušum ķ 72 mįnuši. Ekki fer aš reyna į žessa breytingu fyrr en aš žremur
įrum lišnum og mun žaš rįšast af atvinnuįstandinu hversu margir munu nżta sér réttinn.
Verši frumvarpiš óbreytt aš lögum mį ętla aš śtgjöld rķkissjóšs vegna atvinnuleysisbóta
gętu lękkaš um 1.570 m.kr. į įri. Śtgjöldin gętu lękkaš enn meira vegna hertra višurlaga
og aukinnar innheimtu į ofgreiddum bótum en į móti vega aukin śtgjöld vegna žessara rįšstafana sem eru įętluš 90 m.kr. į nęsta įri. Žar af eru 5 m.kr. tķmabundinn einskiptiskostnašur. Samtals er žvķ įętlaš aš breytingarnar ķ frumvarpinu lękki śtgjöld rķkissjóšs um
1.480 m.kr. į nęsta įri. Ķ frumvarpi til fjįrlaga 2010 var hins vegar reiknaš meš 750 m.kr.
hagręšingu ķ Atvinnuleysistryggingasjóš. Žessi kostnašarvišmiš vegna frumvarpsins byggjast į rauntölum fyrir janśar til október 2009 sem svarar til um 8% atvinnuleysis aš mešaltali.
Kostnašarįhrifin til lengri tķma litiš rįšast aš mestu af įstandi į vinnumarkaši.