Ašrar śtgįfur af skjalinu: PDF - Word Perfect. Ferill mįlsins.

Žskj. 951  —  561. mįl.



Frumvarp til laga

um breytingu į lögum nr. 50/2009, um tķmabundna
greišsluašlögun fasteignaveškrafna į ķbśšarhśsnęši.

(Lagt fyrir Alžingi į 138. löggjafaržingi 2009–2010.)




1. gr.

    Į undan 1. gr. laganna kemur nż kaflafyrirsögn, svohljóšandi: I. kafli, Tķmabundin greišsluašlögun fasteignaveškrafna į ķbśšarhśsnęši.

2. gr.

    Ķ staš oršanna „lögum žessum“ ķ 1. mgr. 1. gr. laganna kemur: žessum kafla.

3. gr.

    Eftirfarandi breytingar verša į 2. gr. laganna:
    a.      Ķ staš oršanna „lögum žessum“ ķ 3. mįlsl. 1. mgr. kemur: žessum kafla.
    b.      Viš greinina bętast tvęr nżjar mįlsgreinar, er verša 5. og 6. mgr., svohljóšandi:
            Greišsluašlögun skal einnig taka til skulda sem skuldari stofnaši til vegna kaupa į fasteigninni, sbr. 2. mgr., og sem sannanlega runnu til greišslu kaupveršs hennar eša naušsynlegra endurbóta į henni ķ tengslum viš kaupin, en sem tryggšar eru meš veši ķ fasteign žrišja ašila. Slķk vešréttindi og kröfur aš baki žeim eru ķ lögum žessum nefnd lįnsveš og žinglżstir eigendur žeirrar fasteignar sem lįnsveš hvķlir į sameiginlega nefndir lįnsvešsali. Greišsluašlögun getur jafnframt nįš til skulda sem stofnaš er til ķ nafni lįnsvešsala en til hagsbóta fyrir skuldara ķ žeim tilgangi sem getiš er ķ 1. mįlsl. enda fęri skuldari sönnur į slķkt. Žį er og skilyrši aš lįnsveši sé žinglżst į žį fasteign sem žaš hvķlir į.
            Hvarvetna ķ žessum kafla žar sem er fjallaš um stöšu skulda eftir vešröš ķ fasteigninni skal raša lįnsvešum ķ vešröš fasteignarinnar eftir žeirri dagsetningu žegar lįnsvešinu var žinglżst į fasteign lįnsvešsala. Žannig gengur lįnsveš framar yngri vešréttindum ķ fasteign skuldara nema um lögvešsréttindi sé aš ręša. Sé greišsluašlögun ętlaš aš taka til lįnsvešs skal hugtakiš vešhafi ķ žessum kafla einnig nį til vešhafa žess lįnsvešs.

4. gr.

    Viš 3. tölul. 1. mgr. 3. gr. laganna bętist nżr mįlslišur, svohljóšandi: Sömu upplżsingar skal veita um lįnsveš ef leitaš er greišsluašlögunar vegna žess.

5. gr.

    Eftirfarandi breytingar verša į 4. gr. laganna:
    a.      2. mįlsl. 1. mgr. oršast svo: Um mešferš hennar fyrir dómi og heimild til mįlskots gilda sömu reglur og um mešferš beišni um žvingaša greišsluašlögun samkvęmt lögum um greišsluašlögun einstaklinga.
    b.      1. og 2. mįlsl. 3. mgr. oršast svo: Taki hérašsdómari til greina beišni skal hann žegar ķ staš skipa umsjónarmann meš greišsluašlöguninni. Um skipun og stöšu umsjónarmanns meš greišsluašlögun fer skv. 2. mgr. 39. gr. laga um gjaldžrotaskipti o.fl., nr. 21/1991.
    c.      Ķ staš oršsins „Dómsmįlarįšherra“ ķ 1. og 2. mįlsl. 4. mgr. kemur: Félags- og tryggingamįlarįšherra.

6. gr.

    Eftirfarandi breytingar verša į 5. gr. laganna:
    a.      3. mįlsl. 1. mgr. oršast svo: Fastar mįnašargreišslur mega žó ekki nema lęgri fjįrhęš en žeirri sem ętla mį samkvęmt mati umsjónarmannsins aš svari til žeirrar hśsaleigu sem skuldara er kleift aš greiša og hęfileg getur talist meš tilliti til ašstęšna hans.
    b.      Į eftir 1. mįlsl. 3. mgr. kemur nżr mįlslišur er oršast svo: Einnig skal boša lįnsvešsala ef viš į.

7. gr.

    Į eftir oršunum „Umsjónarmašur lętur skuldaranum“ ķ 1. mįlsl. 2. mgr. 9. gr. laganna kemur: og lįnsvešsala.

8. gr.

    Eftirfarandi breytingar verša į 12. gr. laganna:
    a.      Į eftir oršunum „veši ķ žeirri fasteign“ ķ 1. mįlsl. 1. mgr. kemur: eša lįnsveši.
    b.      Ķ staš oršanna „eftirstöšvum vešskulda į fasteigninni sem hśn varšar“ ķ 2. mįlsl. 1. mgr. kemur: eftirstöšvum vešskulda į fasteigninni og lįnsveši sem greišsluašlögun varšar.
    c.      Į eftir oršunum „hvķla į fasteigninni“ ķ 2. mįlsl. 1. mgr. kemur: og lįnsveši.
    d.      Į eftir 2. mįlsl. 1. mgr. kemur nżr mįlslišur, svohljóšandi: Žęr rįšstafanir nį einnig til lįnsveša sem greišsluašlögunin tekur til og ręšst rétthęš žeirra ķ vešröš af įkvęšum 6. mgr. 2. gr.
    e.      Į eftir oršunum „alla vešhafa“ ķ 3. mįlsl. 3. mgr. kemur: og lįnsvešsala.
    f.      Į eftir 2. mįlsl. 6. mgr. kemur nżr mįlslišur er oršast svo: Kröfur į hendur skuldara, er standa aš baki žeim vešréttindum sem afmįš eru af fasteigninni eša lįnsveši, falla nišur į sama hįtt og gildir um greišsluašlögun einstaklinga.

9. gr.

    Į eftir 12. gr. laganna koma žrķr nżir kaflar, II. kafli, Tķmabundin śrręši einstaklinga er greiša fasteignaveškröfur af tveimur fasteignum til heimilisnota, meš sex nżjum greinum (13.–18. gr.), III. kafli, Rįšstöfun afborgana lįnasamninga einstaklinga viš fjįrmįlafyrirtęki, meš tveimur nżjum greinum (19. og 20. gr.), og IV. kafli, Sameiginleg įkvęši, meš einni nżrri grein (21. gr.), sem oršast svo:

    a. (13. gr.)
    Įkvęši žessa kafla fjalla um tķmabundiš śrręši sem einstaklingar, er greiša fasteignaveškröfur af tveimur fasteignum vegna kaupa į fasteign sem ętluš var til aš halda heimili, geta óskaš eftir til aš rįšstafa annarri fasteigninni til vešhafa. Nema annaš komi fram vķsar oršiš greišsluašlögun ķ žessum kafla til žessa śrręšis og žeir sem hennar óska sameiginlega nefndir skuldari.
    Einstaklingur sem fyrir 7. október 2008 hafši fest kaup į fasteign, óhįš byggingarstigi hennar, og įtti į sama tķma fasteign sem hann hafši ekki selt getur lagt inn skriflega umsókn til embęttis umbošsmanns skuldara um greišsluašlögun žeirra veškrafna sem getiš er ķ 3. mgr. 2. gr. og hvķla į bįšum žessum fasteignum, enda hafi žęr bįšar veriš óslitiš ķ hans eigu frį tilgreindu tķmamarki. Enn fremur veršur sį sem óskar greišsluašlögunar aš uppfylla skilyrši 1. mgr. 2. gr. aš žvķ er bįšar fasteignir varšar. Žį veršur önnur fasteignin aš uppfylla skilyrši 2. mgr. 2. gr. en sś sem ekki uppfyllir žau skilyrši veršur annašhvort aš hafa įšur uppfyllt skilyršin, nęst į undan žeirri fasteign sem uppfyllir skilyršin, eša skuldari hefur fest kaup į henni meš žaš ķ huga aš halda heimili sitt žar. Hvķli engar veškröfur į annarri hvorri fasteigninni skal umsókn skuldara vķsaš frį.
    Ķ skriflegri umsókn til embęttis umbošsmanns skuldara skal einkum greint frį eftirtöldu:
    1.      Nafni skuldara, kennitölu og lögheimili.
    2.      Hvaša fasteignir beišnin varšar, hverjir žinglżstir eigendur žeirra eru, hverjir eiga žar lögheimili, hver stęrš žeirra er og eftir atvikum nįnari lżsing žeirra.
    3.      Hvaša skuldir hvķla į fasteignunum, en ķ greinargerš um žęr skal lżst nįkvęmlega mešal annars tegund žeirra, tilurš, fjįrhęš žeirra ķ upphafi og eftirstöšvum, greišsluskilmįlum, įkvęšum um vexti og verštryggingu, aš hvaša marki žęr séu žegar ķ vanskilum, hvaša fjįrhęš greiša žurfi af žeim meš afborgun, viš hverja skuldirnar eru og hvar žęr eru til innheimtu.
    4.      Hvort önnur greišsluerfišleikaśrręši hafi veriš nżtt eša eftir žeim leitaš.
    Meš beišni skulu fylgja gögn til stašfestingar upplżsingum sem ķ 2. og 3. mgr. greinir, en auk žess žrjś sķšustu skattframtöl skuldarans. Meš umsókn skal fylgja veršmat tveggja löggiltra fasteignasala į bįšum fasteignum.

    b. (14. gr.)
    Umbošsmašur skuldara skal taka afstöšu til umsóknar skv. 13. gr. į grundvelli įkvęša um rannsóknarskyldu hans ķ lögum um greišsluašlögun einstaklinga og er honum m.a. heimilt aš krefjast frekari gagna og upplżsinga meš umsókn.
    Umbošsmašur skuldara hafnar umsókninni ef svo stendur į sem hér greinir:
    1.      Ef beišni er ekki gerš į fullnęgjandi hįtt eša naušsynleg gögn fylgja henni ekki.
    2.      Ef veruleg įstęša er til aš ętla aš upplżsingar ķ beišni séu ekki réttar.
    3.      Ef ętla mį aš skuldari hafi hagaš geršum sķnum svo sem raun varš į meš rįšnum hug um aš leita greišsluašlögunar.
    4.      Hafi skuldari hagaš fjįrmįlum sķnum į verulega įmęlisveršan hįtt eša tekiš fjįrhagslega įhęttu sem ekki var ķ samręmi viš fjįrhagsstöšu hans į žeim tķma žegar til fjįrhagsskuldbindingarinnar var stofnaš.
    5.      Hafi veriš stofnaš til skulda į žeim tķma er skuldari var greinilega ófęr um aš standa viš fjįrhagsskuldbindingar sķnar.
    6.      Hafi skuldari bakaš sér skuldbindingu sem einhverju nemur mišaš viš fjįrhag hans meš hįttsemi sem varšar refsingu eša skašabótaskyldu.
    7.      Skuldari hafi svo aš mįli skipti lįtiš hjį lķša aš standa ķ skilum viš veškröfuhafa žótt honum hefši veriš žaš kleift aš einhverju leyti eša öllu.
    Umbošsmašur skuldara skal taka įkvöršun um afgreišslu į umsókn skuldara innan tveggja vikna frį žvķ aš fullbśin umsókn liggur fyrir. Ef umbošsmašur skuldara synjar skuldara um heimild til aš leita greišsluašlögunar getur skuldari kęrt žį įkvöršun til félags- og tryggingamįlarįšherra innan viku frį žvķ aš umsękjanda berst tilkynning um įkvöršun umbošsmanns skuldara. Ekki er unnt aš kęra til rįšherra įkvöršun umbošsmanns skuldara um samžykki į umsókn.
    Mešan į greišsluašlögun stendur veršur ekki stofnaš til samningsvešs ķ žeim fasteignum sem hśn nęr til. Į tķmabili greišsluašlögunar veršur ekki krafist naušungarsölu į fasteigninni nema til fullnustu lögvešskröfu sem gjaldfalliš hefur eftir upphaf hennar.

    c. (15. gr.)
    Hafi umbošsmašur skuldara samžykkt umsókn skuldara um aš leita greišsluašlögunar skal umbošsmašur skuldara žegar ķ staš skipa umsjónarmann meš greišsluašlögun er uppfyllir žęr hęfiskröfur sem geršar eru til umsjónarmanna samkvęmt lögum um greišsluašlögun einstaklinga.
    Žegar umsjónarmašur hefur veriš skipašur skal hann tafarlaust kvešja skuldara į sinn fund og leita eftir žörfum frekari upplżsinga til undirbśnings į greišsluašlögun.
    Umsjónarmašur skal ķ samrįši viš skuldara gera frumvarp til greišsluašlögunar žar sem greint er frį eftirtöldu:
    1.      Hverjar skuldirnar eru sem greišsluašlögun er ętlaš aš taka til, viš hverja žęr eru og viš hvaša heimild žęr styšjast, hver staša žeirra er ķ vešröš, hver nśverandi fjįrhęš žeirra er, sundurlišuš annars vegar ķ vanskil og hins vegar ógjaldfallinn žįtt žeirra, svo og hvenęr og hvaš skuldari veršur aš greiša ķ afborganir og vexti af žvķ sem ógjaldfalliš er ef ekki kemur til greišsluašlögunar.
    2.      Tillögu um rįšstöfun annarrar fasteignarinnar til vešhafa en aš skuldari haldi eftir hinni fasteigninni žannig aš vešréttindi sem standa til tryggingar uppreiknušum eftirstöšvum vešskulda į žeirri fasteign nemi ekki hęrri fjįrhęš en svarar til 80–110% söluveršs fasteignarinnar į almennum markaši, sbr. og 16. gr.

    d. (16. gr.)
    Ķ frumvarpi til greišsluašlögunar skal umsjónarmašur gera tillögu um hvorri fasteign skuldara skal rįšstafaš til vešhafa en hinni skal skuldari halda eignarrétti yfir. Viš gerš tillögunnar skal umsjónarmašur eftir atvikum taka miš af sjónarmišum sem gilda um sölu eigna skuldara samkvęmt lögum um greišsluašlögun einstaklinga. Veškröfur į hvorri fasteign fyrir sig skulu almennt halda gildi sķnu og skulu ekki fęršar į milli žeirra, nema ljóst sé aš višmišum žeim sem fram koma ķ 2. tölul. 3. mgr. 15. gr. veršur ekki nįš.
    Umsjónarmašur gerir tillögu um hvaša vešréttindi ķ bįšum fasteignum skuli standa til tryggingar uppreiknušum eftirstöšvum vešskulda į žeirri fasteign žannig aš žessar vešskuldir nemi ekki hęrri fjįrhęš en svarar til 80–110% söluveršs fasteignarinnar į almennum markaši. Umsjónarmašur skal įkveša hlutfalliš innan žessara marka. Žau vešréttindi sem falla innan žessara marka standa óhögguš į žeirri fasteign sem žau hvķla į, sbr. žó 3. mgr.
    Umsjónarmašur skal leitast viš aš nżta vešrżmi fasteignanna til hins żtrasta til aš tryggja aš veškröfur žęr er standa aš baki vešréttindum sem falla utan žeirra marka sem getiš er ķ 2. mgr. į annarri fasteigninni geti stašiš innan greindra marka į hinni. Įvallt skal gert rįš fyrir žvķ aš vešrżmi innan markanna verši nżtt til fulls į žeirri fasteign sem įfram veršur eign skuldara. Geri umsjónarmašur tillögu um aš vešréttindi flytjist milli fasteignanna til aš nżta vešrżmi skal fylgt rétthęš žeirra vešréttinda sem žannig flytjast į milli fasteigna, žannig aš žau vešréttindi sem žannig standa fremst ķ vešröš verši fyrst flutt į milli. Vešréttindi sem žannig eru flutt į milli fasteigna eru eftirstęš žeim vešréttindum sem fyrir eru į žeirri fasteign sem žau flytjast į. Standi veškrafa aš hluta innan markanna og aš hluta utan žeirra skal eftirstöšvum hennar skipt aš tiltölu žvķ til samręmis og įkvešur žį umsjónarmašur nżjan höfušstól skuldarinnar sem vešréttindi eru žannig fyrir.
    Ef skuldari óskar eftir žvķ ķ umsókn sinni aš greišsluašlögun taki einnig til lįnsvešs skulu öll skilyrši žar aš lśtandi ķ I. kafla laga žessara vera uppfyllt. Jafnframt skulu mįlsmešferšarreglur žess kafla um lįnsveš, vešhafa og lįnsvešsala gilda eftir žvķ sem viš getur įtt įsamt mįlsmešferšarreglum žessa kafla. Umsjónarmašur skal įkveša ķ frumvarpi til greišsluašlögunar, aš teknu tilliti til hagsmuna skuldara, lįnsvešsala og allra vešhafa, meš hvaša hętti greišsluašlögun taki til lįnsvešs og hefur įkvöršun hans, sbr. 5. mgr. 17. gr., varšandi lįnsveš öll sömu réttarįhrif og įkvaršanir um önnur vešréttindi sem greišsluašlögunin tekur til.

    e. (17. gr.)
    Frumvarp til greišsluašlögunar skal liggja fyrir innan fjögurra vikna frį skipun umsjónarmanns enda skal hann innan žess tķmamarks boša meš sannanlegum hętti til fundar meš vešhöfum ķ samręmi viš įkvęši 3. og 4. mįlsl. 3. mgr. 12. gr. eftir žvķ sem viš į. Sé žörf į žvķ aš boša til fundar meš auglżsingu ķ Lögbirtingablaši žar sem vešhafi er ókunnur skal heimilt aš framlengja frest til aš kalla saman vešhafafund um tvęr vikur.
    Į vešhafafundi kynnir umsjónarmašur fyrirliggjandi gögn og gefur žeim vešhöfum sem fundinn sękja kost į aš lżsa afstöšu til žess sem fram er komiš af hendi skuldara. Veršmat į fasteignunum sem skuldari hefur aflaš skv. 4. mgr. 13. gr. skal lagt til grundvallar nema vešhafi, sem hefur hagsmuna aš gęta af nišurstöšu žess, fįi žvķ hrundiš meš matsgerš dómkvaddra manna. Telji umsjónarmašur aš vešhafi eigi hagsmuna aš gęta skal hann fresta mešferš mįls og heimila vešhafa aš leita slķkrar matsgeršar en ella synjar hann frestun mešferšar mįlsins.
    Teljist sżnt, samkvęmt veršmati sem fjallaš er um ķ 2. mgr., aš samanlögš fjįrhęš vešskulda sé hęrri en söluverš fasteignar sem skuldari mun halda eftir, ķ žvķ hlutfalli sem getiš er ķ 2. mgr. 16. gr., skal umsjónarmašur į fundinum ķ samręmi viš frumvarp til greišsluašlögunar gefa vešhöfum, sem eiga vešréttindi ķ žeirri fasteign sem rįšstafa skal til vešhafa, og žeim vešhöfum, sem eiga veškröfur ķ žeirri fasteign sem skuldari heldur og eigi njóta vešréttinda samkvęmt frumvarpi til greišsluašlögunar, kost į aš gera žegar ķ staš tilboš um aš leysa til sķn žį fasteign meš žvķ aš taka aš sér rétthęrri veškröfur annarra. Vešréttindi sem flutt eru milli fasteigna teljast ķ žessum skilningi réttlęgri en vešréttindi sem voru įhvķlandi į fasteigninni fyrir greišsluašlögun en innbyršis röš žeirra breytist ekki.
    Komi fram į vešhafafundi tilboš skv. 3. mgr. ķ žį fasteign sem rįšstafa skal til vešhafa skal žį žegar leitaš afstöšu žeirra vešhafa er framar standa ķ vešröš en tilbošsgjafi. Hafni žeir bošinu skal leitaš eftir afstöšu žess vešhafa sem nęstur er fyrir framan tilbošsgjafa og žannig koll af kolli. Sé tilboš samžykkt skal vešhafi standa viš žaš innan tveggja vikna įsamt žvķ aš leggja til naušsynleg skjöl vegna eigendaskipta. Sį vešhafi sem į veškröfu į fyrsta vešrétti skal leysa til sķn fasteign sem rįšstafaš er til vešhafa ef ekki nęst önnur nišurstaša į vešhafafundinum eša ef ašeins einum vešhafa er til aš dreifa.
    Umsjónarmanni er heimilt aš fresta vešhafafundi ķ skamman tķma og eigi lengur en tvęr vikur, įn auglżsingar, ef hann telur aš slķk frestun leiši til samkomulags um frumvarp til greišsluašlögunar. Ef ekki nęst samkomulag milli vešhafa og skuldara um greišsluašlögun įkvešur umsjónarmašur hvernig henni skuli hįttaš og tilkynnir žaš į vešhafafundinum.

    f. (18. gr.)
    Ķ samręmi viš nišurstöšu vešhafafundar, sbr. 17. gr., skal umsjónarmašur afmį af fasteignunum vešréttindi sem standa utan marka, sbr. 2. mgr. 16. gr., ķ vešröš. Um rįšstafanir samkvęmt žessari mįlsgrein gerir umsjónarmašur yfirlżsingu sem žinglżst skal į fasteignirnar en fyrir hana greišist ekkert gjald. Kröfur į hendur skuldara, er standa aš baki žeim vešréttindum sem afmįš eru af fasteigninni eša lįnsveši, falla nišur į sama hįtt og gildir um greišsluašlögun einstaklinga.
    Sį hluti skulda sem felldur er nišur samkvęmt greišsluašlögun myndar ekki skattstofn og skeršir ekki rétt skuldara til hvers konar greišslna eša ašstošar frį rķki eša sveitarfélögum.
    Rķsi įgreiningur um nišurstöšu vešhafafundar geta žeir sem eiga hlut aš mįli leitaš śrlausnar um hana fyrir dómstólum ķ samręmi viš žęr reglur, eftir žvķ sem viš į, sem gilda samkvęmt lögum um greišsluašlögun einstaklinga um mįlsmešferš fyrir dómi vegna žvingašrar greišsluašlögunar.

    g. (19. gr.)
    Frį 1. jślķ 2010 skulu fjįrmįlafyrirtęki, sbr. lög nr. 161/2002, rįšstafa innborgunum einstaklinga vegna samningsbundinna afborgana lįnasamninga žeirra viš fjįrmįlafyrirtękiš žannig aš innborgun skal fyrst rįšstafaš til lękkunar höfušstóls, sķšan til greišslu įfallins kostnašar og aš lokum til greišslu įfallinna vaxta.

    h. (20. gr.)
    Einstaklingur sem hyggst leita greišsluašlögunar samkvęmt įkvęšum laga žessara eša laga um greišsluašlögun einstaklinga sökum žess aš hann er ķ vanskilum meš afborganir lįnasamnings viš fjįrmįlafyrirtęki, sbr. lög nr. 161/2002, getur įšur en slķk umsókn er lögš fram gert fjįrmįlafyrirtękinu tilboš um tķmabundinn samning ašila er miši aš žvķ aš lįnasamningur verši ķ skilum ķ lok samningstķmans. Tilbošiš skal stutt gögnum žannig aš fjįrmįlafyrirtęki sé unnt aš taka afstöšu til žess. Tekiš skal miš af įkvęšum 3. gr. varšandi upplżsingagjöf til fjįrmįlafyrirtękisins. Ķ tilbošinu skal tilgreina hversu hįtt hlutfall skuldari hyggst greiša af gjaldföllnum greišslum af höfušstól, įföllnum kostnaši og vöxtum.
    Fjįrmįlafyrirtęki er heimilt aš gera skuldara gagntilboš og skal žaš rökstutt. Hafni fjįrmįlafyrirtęki tilboši skuldara skal žaš gert meš skriflegum og rökstuddum hętti.

    i. (21. gr.)
    Heimilt er aš beita įkvęšum laga um greišsluašlögun einstaklinga um greišsluašlögun samkvęmt lögum žessum eftir žvķ sem viš į, m.a. um greišslu mįlskostnašar.

10. gr.

    Viš 13. gr. laganna, er veršur 22. gr., bętist nż mįlsgrein, svohljóšandi:
    II. kafli laga žessara fellur śr gildi 31. desember 2011. Ljśka skal afgreišslu umsókna um greišsluašlögun, sbr. 2. mgr. 13. gr., sem berast fyrir žann tķma, samkvęmt įkvęšum II. kafla.

11. gr.

    Heiti laganna veršur: Lög um tķmabundin śrręši einstaklinga vegna greišsluerfišleika.

12. gr.

    Lög žessi öšlast žegar gildi.

Athugasemdir viš lagafrumvarp žetta.

    Frumvarp žetta er samiš aš frumkvęši félags- og tryggingamįlarįšherra og flutt samhliša frumvörpum um greišsluašlögun einstaklinga og umbošsmann skuldara. Ķ frumvarpi um greišsluašlögun einstaklinga er lagt til aš lögfestar verši sérstakar reglur um frjįlsa og žvingaša greišsluašlögun fyrir einstaklinga. Markmišiš er aš gera fólki ķ greišsluvanda kleift aš nį tökum į fjįrmįlum sķnum og byrja upp į nżtt. Skilyrši fyrir greišsluašlögun er aš skuldari sé ófęr um aš standa ķ skilum og verši žaš um fyrirséša framtķš. Hins vegar eru ekki allir skuldarar ķ žeirri stöšu og er frumvarpi žessu ętlaš aš tryggja greišsluašlögunarśrręši fyrir einstaklinga sem eru afmarkašri en hin almenna greišsluašlögun einstaklinga. Lśta žau śrręši ķ fyrsta lagi aš greišsluašlögun einstaklinga sem setiš hafa uppi meš tvęr fasteignir frį október 2008 vegna kaupa į fasteign til aš halda heimili įn žess aš unnt hafi veriš aš selja hina eldri. Ķ öšru lagi eru ķ frumvarpinu įkvęši um rįšstöfun afborgana af lįnasamningum sem einstaklingar hafa gert viš fjįrmįlafyrirtęki. Žegar eru lögfest įkvęši um greišsluašlögun fasteignaveškrafna į ķbśšarhśsnęši en lagt er til aš viš žau verši bętt śrręši er nżst geti žeim sem fengiš hafa lįnsveš frį žrišja ašila og nżtt žaš til kaupa į fasteign žar sem žeir halda heimili.
    Eftir hrun banka- og fjįrmįlakerfisins haustiš 2008 eiga margir ķ miklum greišsluvanda enda žótt vandinn verši ekki ķ öllum tilvikum rakinn til hruns fjįrmįlakerfisins. Fjöldi einstaklinga stendur ekki lengur undir greišslubyrši lįna, sem hefur žyngst mjög undanfarin missiri, enda hafa skuldbindingar fólks ķ mörgum tilvikum vaxiš langt umfram virši eigna sem standa žeim til tryggingar. Meš frumvarpinu er ętlunin aš nį žvķ markmiši aš fęra raunvirši fjįrskuldbindinga (krafna) aš veruleikanum og hraša endurreisn ķslensks samfélags eins og kostur er meš endurskipulagningu fjįrhags einstaklinga.
    Aš hluta til er markmiš frumvarpsins aš koma sem flestum ķ gegnum žęr efnahagslegu žrengingar sem žjóšin į nś viš aš glķma meš tķmabundnum ašgeršum. Žaš mun rįša miklu um hvernig til tekst meš endurreisn efnahagslķfsins hve margir verša fęrir um aš leggja žar gjörva hönd į plóg. Žvķ fleiri sem verša efnahagshruninu aš brįš, žeim mun fęrri verša ķ stakk bśnir til aš taka žįtt ķ uppbyggingunni. Hętta er į, ef ekki veršur brugšist viš, aš fjölmargir einstaklingar verši gjaldžrota og žśsundir ķbśša endi į naušungarsölum, meš tilheyrandi sóun og eignatapi įsamt félagslegum hörmungum og óróa ķ samfélaginu. Stjórn- og lagakerfiš er heldur ekki undir žaš bśiš aš takast į viš slķka holskeflu.
    Meš frumvarpi žessu er ķ raun lögš til višbót viš śrręši laga nr. 50/2009, um tķmabundna greišsluašlögun fasteignaveškrafna į ķbśšarhśsnęši, auk žess sem lagt er til aš nokkrum greinum ķ gildandi lögum verši breytt til aš bęta og skżra réttarstöšu lįntakenda. Lagt er til aš efnisįkvęšum gildandi laga verši skipaš ķ sérstakan kafla, er verši fyrsti kafli laganna. Er sķšan lagt til aš bętt verši viš tveimur nżjum köflum viš lögin, er hver um sig hefur aš geyma įkvešin śrręši fyrir einstaklinga ķ greišsluvanda en žrišji kaflinn sem lagt er til aš bętist viš fjallar um sameiginleg įkvęši.
    Hafa ber ķ huga aš frumvarpi žessu er ętlaš aš vera lišur ķ nišurjöfnun žess gķfurlega tjóns sem ķslenskt samfélag varš fyrir viš hruniš og nįnar er lżst hér aš framan. Enginn einn hópur žjóšfélagsins getur boriš slķkt tjón og enginn getur heldur veriš ósnortinn af žvķ. Žaš er skylda rķkisvaldsins aš kveša ķ raun į um nišurjöfnun tjónsins eins og kostur er, t.d. milli skuldara og kröfuhafa eins og gert er ķ žessu frumvarpi. Um leiš er stušlaš aš ešlilegu mati į veršmęti eigna og endurreisn efnahagslķfsins hrašaš. Mikilvęgt er aš skapa sįtt og samstöšu ķ žjóšfélaginu ķ kjölfar žess įfalls sem hruniš er. Śrręši fyrir skuldara, į borš viš žau sem hér eru kynnt til sögunnar, eru naušsynlegur žįttur ķ slķkri sįtt og sönnun žess aš litiš er til hagsmuna bęši skuldara og kröfuhafa.
    Lagt er til aš tķmabundin greišsluašlögun fasteignaveškrafna į ķbśšarhśsnęši geti einnig nįš til svokallašra lįnsveša, ž.e.a.s. žegar ķbśšarkaupandi setur veš ķ fasteign žrišja manns til tryggingar sķnu lįni eša jafnvel žegar žrišji mašur tekur lįn og setur fasteign sķna aš veši til hagsbóta fyrir ķbśšarkaupanda. Oft er um žaš aš ręša aš foreldrar eša jafnvel afar og ömmur ašstoši börn og barnabörn meš žessum hętti viš aš koma sér upp heimili. Meš žessum hętti nęr žetta greišsluašlögunarśrręši į heildstęšan hįtt yfir žęr veškröfur sem ķbśšarkaupandi hefur stofnaš til vegna kaupa į heimili.
    Ķ nżjum II. kafla er lagt til aš lögfest verši tķmabundiš śrręši til handa einstaklingum er greiša fasteignaveškröfur af tveimur fasteignum til heimilisnota. Hér er komiš til móts viš žann hóp sem hafši fest kaup į fasteign til heimilisnota fyrir 7. október 2008 en hafši ekki nįš į sama tķma aš selja eldri fasteign sķna. Meginskilyrši žess aš greišsluašlögun, en svo er śrręši žetta nefnt ķ lögunum, verši veitt er aš bįšar fasteignirnar hafi veriš nżttar eša ętlašar til nżtingar sem heimili og aš sömu ašilar hafi haft óslitiš eignarhald žeirra sķšan hruniš varš. Gert er rįš fyrir aš į grundvelli umsóknar žinglżsts eiganda fasteignanna skipi umbošsmašur skuldara umsjónarmann meš greišsluašlögun. Ķ samstarfi viš eiganda gerir umsjónarmašur frumvarp aš greišsluašlögun sem mišar aš žvķ aš įkveša markašsverš beggja fasteigna og į grundvelli žess įkveša hvaša veškröfur rśmast innan 80–110% af veršmęti hvorrar fasteignar fyrir sig. Er gert rįš fyrir žvķ aš žinglżstur eigandi haldi annarri eigninni og aš eftir greišsluašlögun hvķli veškröfur allt aš framangreindu marki į eigninni. Hinni eigninni er rįšstafaš og afsalaš til vešhafa ķ samręmi viš rétthęš veškrafna er hvķla į žeirri fasteign. Lķkt og viš naušungarsölu fasteigna falla nišur veškröfur er ekki rśmast innan hinna skilgreindu marka eša eru réttlęgri en vešréttindi žess vešhafa sem fasteign er rįšstafaš til. Einnig falla nišur kröfur į einstakling sem standa aš baki žeim vešréttindum sem eru afmįš. Žannig mišar śrręšiš aš žvķ aš sem flestir geti losaš sig śr žeirri stöšu aš sitja uppi meš tvęr fasteignir vegna įkvaršana sem teknar voru fyrir hrun um breytingar į hśsnęši til heimilishalds. Lagt er til aš žetta śrręši falli śr gildi ķ įrslok 2011.
    Ķ nżjum III. kafla eru lagšar til breytingar į fyrirkomulagi rįšstöfunar afborgana inn į lįnasamninga. Samkvęmt dómvenju er innborgunum į peningakröfu rįšstafaš fyrst til aš greiša įfallinn kostnaš og vexti og žegar kostnašur og vextir hafa veriš greiddir aš fullu er innborgun rįšstafaš til aš greiša nišur höfušstól kröfunnar. Ķ frumvarpinu er lagt til aš breyting verši gerš į žessu en til aš byrja meš nęr breyting bara til įkvešinna krafna fjįrmįlafyrirtękja. Žannig er lagt til aš frį 1. jślķ 2010 skuli fjįrmįlafyrirtęki, sbr. lög nr. 161/2002, rįšstafa innborgunum einstaklinga vegna samningsbundinna afborgana lįnasamninga žeirra viš fjįrmįlafyrirtękiš žannig aš innborgun skuli fyrst rįšstafaš til lękkunar höfušstóls, sķšan til greišslu įfallins kostnašar og aš lokum til greišslu įfallinna vaxta. Ķ kaflanum er einnig aš finna įkvęši um heimild skuldara, sem er ķ vanskilum samkvęmt lįnasamningi viš fjįrmįlafyrirtęki, til aš gera kröfuhafa tilboš um tķmabundinn samning ašila er miši aš žvķ aš lįnasamningur verši ķ skilum ķ lok samningstķmans. Slķkur samningur kann aš fela ķ sér eftirgjöf krafna. Hér er bošiš upp į śrręši sem kann aš nżtast žeim sem ekki eiga ķ miklum vandręšum og geta meš žessum ašgeršum komist hjį višameiri greišsluašlögun. Fjįrmįlafyrirtęki er ķ sjįlfsvald sett hvort žaš tekur slķku tilboši skuldara en synjun skal vera rökstudd. Sé tilboši hafnaš standa skuldara til boša önnur greišsluašlögunarśrręši.

Athugasemdir viš einstakar greinar frumvarpsins.

Um 1.–4. gr.

    Gert er rįš fyrir žvķ aš efnisįkvęšum gildandi laga, nr. 50/2009, verši skipaš ķ einn kafla en žrķr nżir kaflar bętist viš lögin. Breytingar į 1. gr. og 1. mgr. 2. gr. laganna eru tilkomnar vegna žessa.
    Ķ b-liš 3. gr. frumvarpsins er lagt til aš skuldari geti óskaš eftir žvķ aš greišsluašlögun taki einnig til skulda sem hann stofnaši til vegna kaupa į fasteign til aš halda heimili og sem sannanlega runnu til greišslu kaupveršs hennar eša naušsynlegra endurbóta į henni ķ tengslum viš kaupin, en sem tryggšar eru meš veši ķ fasteign žrišja ašila. Slķk vešréttindi og kröfur aš baki žeim eru nefnd lįnsveš og žinglżstir eigendur žeirrar fasteignar sem lįnsveš hvķlir į sameiginlega nefndir lįnsvešsali. Greišsluašlögun getur jafnframt nįš til skulda sem stofnaš er til ķ nafni lįnsvešsala en til hagsbóta fyrir skuldara ķ žeim tilgangi sem getiš er aš framan enda fęri skuldari sönnur į slķkt. Žį er og skilyrši aš lįnsveši sé žinglżst į žį fasteign sem žaš hvķlir į. Ljóst er aš meginreglan er aš skuldari hafi fengiš lįnsveš til aš standa straum af kaupum į heimili en ekki žykir rétt aš śtiloka aš greišslujöfnun geti nįš til skulda er variš var ķ naušsynlegar endurbętur eša innréttingar samhliša heimiliskaupum. Eru višmiš 2. mgr. 2. gr. um hóflegt hśsnęši žar til hlišsjónar.
    Žį er ķ b-liš 3. gr. frumvarpsins skilgreint hvar beri aš telja lįnsveš ķ vešröš žar sem fjallaš um stöšu skulda eftir vešröš ķ fasteigninni. Raša skal lįnsvešum ķ vešröš fasteignarinnar eftir žeirri dagsetningu žegar lįnsvešinu var žinglżst į fasteign lįnsvešsala. Žannig gengur lįnsveš framar yngri vešréttindum ķ fasteign skuldara nema um lögvešsréttindi sé aš ręša. Žótt hér sé einvöršungu vķsaš til I. kafla er ķ lokamįlsgrein d-lišar 9. gr. frumvarpsins (er verši 16. gr. laganna) gert rįš fyrir aš žessi meginregla gildi einnig um greišsluašlögun II. kafla eftir nįnari įkvöršun umsjónarmanns. Hugtakiš vešhafi nęr žannig einnig til vešhafa lįnsvešs, hvort sem um er aš ręša greišsluašlögun samkvęmt įkvęšum I. eša II. kafla.
    Breyting į 3. gr. laganna varšar upplżsingagjöf skuldara vegna lįnsvešs.

Um 5. gr.

    Žęr breytingar sem lagšar eru til į 4. gr. laganna, sbr. a- og b-liš, er naušsynlegt aš gera vegna įkvęša ķ frumvarpi til laga um greišsluašlögun einstaklinga sem, ef žaš veršur aš lögum, leišir til brottfalls X. kafla a ķ lögum um gjaldžrotaskipti o.fl.
    Žį er gerš tillaga um aš yfirstjórn žeirra mįla sem lögin fjalla um fęrist frį dómsmįla- og mannréttindarįšherra til félags- og tryggingamįlarįšherra.

Um. 6.–7. gr.

    Ķ a-liš 6. gr. frumvarpsins er lögš til sś breyting į 5. gr. laganna aš fastar mįnašargreišslur sem umsjónarmašur meš greišsluašlögun į aš reikna śt aš skuldara sé kleift aš greiša į įkvešnu tķmabili mišist viš hęfilega hśsaleigu sem skuldari, ķ hverju tilviki fyrir sig, getur greitt ķ staš žess aš greišslan mišist viš hęfilega hśsaleigu į almennum markaši fyrir eign žį sem um ręšir eins og lögin kveša nś į um. Meš žessari breytingu er žess vęnst aš žetta śrręši nżtist fleirum. Flest rök hnķga til žess aš rżmka žetta skilyrši, til aš aušvelda fólki aš halda hśsnęši sķnu į žeim óvissutķmum sem framundan eru. Žaš er hagur jafnt skuldara og kröfuhafa aš įfram sé greitt af įhvķlandi vešlįnum ķ samręmi viš getu lįntaka frekar en aš kröfuhafar žurfi aš leysa til sķn óžarflega margar eignir.
    Ķ b-liš 6. gr. frumvarpsins er gert rįš fyrir žeirri almennu reglu viš greišsluašlögun samkvęmt lögunum aš lįnsvešsali sé bošašur į vešhafafundi.
    Breyting samkvęmt 7. gr. frumvarpsins (į 9. gr. laganna) varšar upplżsingagjöf til lįnsvešsala.

Um 8. gr.

    Breytingar žęr sem lagšar eru til į 12. gr. laganna snśa fyrst og fremst aš mįlmešferš vegna lįnsveša en ķ e-liš, sbr. 6. mgr. 12. gr. laganna, er fjallaš um afmįningu veršréttinda af fasteign sem standa utan žeirra marka ķ vešröš sem svarar til söluveršs hennar į almennum markaši aš višbęttum 10 hundrašshlutum, sbr. 1. mgr. 12. gr. laganna. Hér er gerš tillaga um aš til višbótar viš afmįningu vešréttindanna falli nišur žęr kröfur į hendur skuldara sem standa aš baki žeim. Er žetta til samręmis viš sambęrileg įkvęši er varša greišsluašlögun einstaklinga.

Um 9. gr.

    Lagt er til aš žrķr nżir kaflar bętist viš lögin og ķ almennum athugasemdum er gerš grein fyrir meginefni og tilgangi žeirra.
    Nżr II. kafli fjallar um tķmabundiš śrręši sem stendur til boša einstaklingum er greiša fasteignaveškröfur af tveimur fasteignum til heimilisnota. Lagt er til aš efni kaflans verši skipaš ķ sex greinar er verši 13.–18. gr. laganna, sbr. a–f-liš. Hér er gert rįš fyrir aš um tķmabundiš śrręši sé aš ręša og žvķ er ķ 10. gr. frumvarpsins gert rįš fyrir aš žessi kafli falli śr gildi viš įrslok 2011.
    Nżr III. kafli fjallar um rįšstöfun afborgana lįnasamninga einstaklinga viš fjįrmįlafyrirtęki. Lagt er til aš efni kaflans verši skipaš ķ tvęr greinar er verši 19.–20. gr. laganna, sbr. g- og h-liš.
    Nżr IV. kafli fjallar um sameiginleg įkvęši. Lagt er til aš efni kaflans verši skipaš ķ eina grein er verši 21. gr. laganna, sbr. i-liš.

Um a-liš (13. gr.).
    Śrręši žaš sem lagt er til aš tekiš verši upp ķ II. kafla laganna er ętlaš til ašstošar einstaklingum er greiša fasteignaveškröfur af tveimur fasteignum, enda sé eignarhaldiš tilkomiš vegna kaupa į fasteign sem ętluš var til aš halda heimili įn žess aš eldri fasteign ętluš til sömu nota hafi veriš seld. Śrręšiš felst ķ žvķ aš annarri fasteigninni er rįšstafaš til vešhafa en hinni heldur sį sem śrręšisins leitar. Nefnist śrręšiš greišsluašlögun og nęr til žeirra veškrafna sem hvķla į fasteignunum. Sį einstaklingur eša einstaklingar sem leita greišsluašlögunar samkvęmt žessum kafla eru nefndir saman skuldari, til samręmis viš önnur įkvęši laganna.
    Auk žess sem aš framan greinir er žaš skilyrši fyrir žvķ aš greišsluašlögun verši samžykkt aš einstaklingur hafi fest kaup į fasteign, óhįš byggingarstigi hennar, fyrir 7. október 2008 įn žess aš hafa selt eldri fasteign sķna og žęr hafi bįšar veriš óslitiš ķ hans eigu frį žessu tķmamarki. Greišsluašlögun getur einungis sį einstaklingur nżtt sér sem er žinglżstur eigandi viškomandi fasteigna og hefur forręši į fé sķnu. Eigi tveir eša fleiri einstaklingar fasteignirnar ķ óskiptri sameign verša žeir ķ sameiningu aš ganga til greišsluašlögunar, sbr. 1. mgr. 2. gr. laganna. Žį getur greišsluašlögun ašeins varšaš fasteign žar sem einstaklingur heldur heimili og hefur skrįš lögheimili, enda sé um aš ręša hóflegt hśsnęši mišaš viš žarfir hans og fjölskyldu hans, sbr. 2. mgr. 2. gr. laganna. Sé fasteignin ķ sameign er nęgilegt ķ žessu skyni aš einn eigenda eigi žar heimili. Hin fasteignin sem einstaklingurinn į og greišsluašlögun er ętlaš aš nį til veršur annašhvort aš hafa įšur uppfyllt framangreind skilyrši, nęst į undan žeirri fasteign sem uppfyllir skilyršin, eša einstaklingurinn hefur fest kaup į henni meš žaš ķ huga aš halda heimili sitt žar. Alla jafna er žar įtt viš byggingarlóšir eša ófullgeršar hśseignir sem einstaklingurinn hefur gagngert fest kaup į til aš byggja framtķšarheimili og sem ętlašar eru til slķkrar bśsetu samkvęmt įkvöršun skipulags- og byggingaryfirvalda. Žį er žaš enn fremur skilyrši fyrir žvķ aš greišsluašlögun verši beitt aš veškröfur į skuldara hvķli į bįšum fasteignunum. Taka ber hins vegar skżrt fram aš gert er rįš fyrir žvķ aš skilyrši žeirrar greišsluašlögunar sem gert er rįš fyrir aš lögfest verši sem II. kafli laganna verši tęmandi talin ķ lögunum. Žannig žarf einstaklingurinn ekki aš uppfylla žau skilyrši sem sett eru ķ lögum um greišsluašlögun einstaklinga til aš fį samžykki fyrir greišsluašlögun.
    Gert er rįš fyrir aš sį sem óskar greišsluašlögunar samkvęmt II. kafla leggi inn skriflega umsókn til embęttis umbošsmanns skuldara og eru kröfur um upplżsingar sambęrilegar og geršar eru ķ I. kafla, sbr. 1. mgr. 3. gr. laganna, aš undanskildum 4. og 5. tölul., og einnig 1. mįlsl. 2. mgr. 3. gr. laganna. Meš umsókn skal einnig fylgja veršmat tveggja löggiltra fasteignasala į bįšum fasteignum en ķ žvķ sambandi er litiš til 2. mgr. 12. gr. laganna.

Um b-liš (14. gr.).
    Lagt er til aš embętti umbošsmanns skuldara taki afstöšu til umsóknar um greišsluašlögun į grundvelli almennra įkvęša um rannsóknarskyldu hans sem finna mį ķ lögum um greišsluašlögun einstaklinga og nżti heimildir ķ žeim lögum til aš krefjast frekari gagna ef svo ber undir.
    Lagt er til aš įstęšur žess aš umbošsmašur skuldara geti hafnaš umsókn um greišsluašlögun taki miš af 1., 2. og 4.–8. tölul. 2. mgr. 4. gr. laganna.
    Gert er rįš fyrir aš tķmafrestur umbošsmanns skuldara til aš taka įkvöršun um afgreišslu į umsókn skuldara verši tvęr vikur, enda liggi fyrir fullbśin umsókn. Kalli umbošsmašur skuldara eftir frekari gögnum eša upplżsingum eftir aš umsókn berst telst hśn ekki fullbśin fyrr en slķkum erindum hefur veriš svaraš meš fullnęgjandi hętti af hįlfu skuldara. Gert er rįš fyrir aš skuldari geti kęrt synjun umbošsmanns skuldara um heimild til aš leita greišsluašlögunar til félags- og tryggingamįlarįšherra innan viku frį žvķ aš umsękjanda berst tilkynning um įkvöršun umbošsmanns skuldara en ekki er unnt aš kęra įkvöršun umbošsmanns skuldara um samžykki į umsókn.
    Ķ lokamįlgrein er fjallaš um réttarįhrif greišsluašlögunar varšandi stofnun samningsveša og naušungarsölur į fasteignum.

Um c-liš (15. gr.).
    Verši fallist į greišsluašlögun er gert er rįš fyrir aš umbošsmašur skuldara skipi umsjónarmann meš henni er uppfylli žęr hęfiskröfur sem geršar eru til umsjónarmanna samkvęmt lögum um greišsluašlögun einstaklinga. Um žóknun hans fer einnig eftir žeim lögum, sbr. i-liš (er verši 21. gr. laganna). Hann skal ķ samrįši viš skuldara gera frumvarp til greišsluašlögunar og stżra greišsluašlögunarferlinu. Ķ greišsluašlögunarfrumvarpi gerir umsjónarmašur tillögu um rįšstöfun annarrar fasteignarinnar til vešhafa en aš skuldari haldi eftir hinni fasteigninni žannig aš vešréttindi sem standa til tryggingar uppreiknušum eftirstöšvum vešskulda į žeirri fasteign nemi ekki hęrri fjįrhęš en svarar til 80–110% söluveršs fasteignarinnar į almennum markaši.

Um d-liš (16. gr.).
    Ekki er gert rįš fyrir žvķ aš lögįkvešiš verši hvorri fasteigninni skuldari haldi eftir heldur aš umsjónarmašur skuli gera tillögu um hvorri fasteign skuldara skuli rįšstafaš til vešhafa en hinni skuli skuldari halda eignarrétti yfir. Ķ žvķ sambandi ber umsjónarmanni eftir atvikum aš lķta til almennra sjónarmiša sem gilda um sölu eigna skuldara samkvęmt lögum um greišsluašlögun einstaklinga. Almennt er lagt til grundvallar viš greišsluašlögun aš veškröfur į hvorri fasteign haldi gildi sķnu og verši ekki fęršar į milli žeirra nema ljóst sé aš višmišum um aš vešskuldir nemi ekki hęrri fjįrhęš en 80–110% söluveršs fasteignarinnar į almennum markaši verši ekki nįš. Ręšst endanlegt hlutfall innan žessara marka af įkvöršun umsjónarmanns. Žau vešréttindi sem falla innan markanna standa óhögguš į žeirri fasteign sem žau hvķla į en umsjónarmašur skal leitast viš aš nżta vešrżmi fasteignanna til hins żtrasta til aš tryggja aš veškröfur žęr er standa aš baki vešréttindum sem falla utan markanna geti stašiš innan greindra marka į hinni. Ķ žessu sambandi žykir ešlileg meginregla aš vešrżmi innan markanna verši nżtt til fulls į žeirri fasteign sem įfram veršur eign skuldara. Verši vešréttindi flutt milli fasteignanna til aš nżta vešrżmi skal fylgt rétthęš žeirra vešréttinda sem žannig flytjast į milli fasteigna, žannig aš žau vešréttindi sem standa fremst ķ vešröš žeirra sem flytja į verši fyrst flutt į milli og svo koll af kolli. Standi veškrafa aš hluta innan markanna og aš hluta utan žeirra skal eftirstöšvum hennar skipt aš tiltölu žvķ til samręmis. Žaš leišir af reglu žessarar greinar, um aš vešréttindi innan markanna standi óhögguš į hvorri fasteign fyrir sig, aš vešréttindi sem flutt eru milli fasteigna eru eftirstęš öllum vešréttindum sem fyrir voru į fasteigninni. Žannig mį sem dęmi nefna aš ef į annarri fasteigninni hvķlir einvöršungu ein veškrafa sem er umfram mörk žau sem tiltekin eru en į hinni hvķli žrjįr veškröfur innan markanna, hver į sķnum vešrétti, og enn sé vešrżmi til stašar žį vęri mögulegt aš flytja hluta veškröfunnar sem hvķlir į fyrsta vešrétti į milli fasteigna en sį hluti sem žannig vęri fluttur mundi teljast į fjórša vešrétti og žar meš eftirstęšur hinum.
    Ķ lokamįlsgreininni er gerš tillaga um, til samręmis viš breytingar į I. kafla, aš greišsluašlögun geti einnig nįš til lįnsvešs. Um umsókn og mįlsmešferš gilda sömu įkvęši og gilda varšandi lįnsveš ķ I. kafla eftir žvķ sem viš į. Gert er rįš fyrir aš umsjónarmašur įkveši ķ frumvarpi til greišsluašlögunar, meš tilliti til mįlsmešferšarreglna I. og II. kafla, hvort lįnsveš teljist meš vešréttindum į žeirri fasteign sem įfram veršur eign skuldara eša hvort žaš fylgi žeirri fasteign sem rįšstafaš er til kröfuhafa. Til dęmis gęti komiš til įlita aš lįnsveš kęmi til greišsluašlögunar į žeirri fasteign sem įfram veršur eign skuldara, eftir aš hinni hefur veriš rįšstafaš til kröfuhafa, ef umsjónarmašur telur žaš ešlilega nišurstöšu ķ hverju tilviki fyrir sig. Mundi ķ slķku tilviki aš mestu stušst viš mįlsmešferšarreglur I. kafla varšandi žennan žįtt. Ljóst er žó aš umsjónarmanni er falin sś įbyrgš aš gera tillögu um og eftir atvikum įkveša um greišsluašlögun lįnsveša ef um žau er aš ręša.

Um e-liš (17. gr.).
    Ķ žessu įkvęši er aš finna mįlsmešferšarreglur viš greišsluašlögun sem umsjónarmanni ber aš fylgja. Hlišsjón var höfš af mįlsmešferšarreglum 12. gr. laganna. Umsjónarmašur kallar saman vešhafafund innan įkvešinna tķmamarka og kynnir žar fyrirliggjandi gögn og gefur vešhöfum kost į aš lżsa afstöšu til žess sem fram er komiš af hendi skuldara. Žótt vešhafar męti ekki į fundinn žrįtt fyrir bošun eša auglżsingu ķ Lögbirtingablaši skal umsjónarmašur eigi aš sķšur halda fundinn og taka žęr įkvaršanir sem honum ber. Veršmat į fasteignunum sem skuldari hefur aflaš skal lagt til grundvallar nema vešhafi, sem hefur hagsmuna aš gęta af nišurstöšu žess, fįi žvķ hrundiš meš matsgerš dómkvaddra manna. Žaš er mat umsjónarmanns sem ręšur žvķ hvort vešhafi eigi hagsmuna aš gęta og sé svo skal hann fresta mešferš mįls og heimila vešhafa aš leita slķkrar matsgeršar en ella synjar hann frestun mešferšar mįlsins. Į žaš fyrst og fremst viš žegar umsjónarmašur telur einsżnt aš kröfur vešhafa muni ekki falla innan 80–110% söluveršs fasteignarinnar į almennum markaši, žrįtt fyrir endurskošun veršmats og krafa vešhafa um endurskošun žvķ žżšingarlaus.
    Teljist sżnt samkvęmt veršmatinu aš samanlögš fjįrhęš vešskulda sé hęrri en söluverš fasteignar sem skuldari mun halda eftir, sbr. framangreind mörk, skal umsjónarmašur į fundinum og ķ samręmi viš frumvarp til greišsluašlögunar gefa vešhöfum, sem eiga vešréttindi ķ žeirri fasteign sem rįšstafa skal til vešhafa, og žeim vešhöfum, sem eiga veškröfur ķ žeirri fasteign sem skuldari heldur og eigi njóta vešréttinda samkvęmt frumvarpi til greišsluašlögunar, kost į aš gera žegar ķ staš tilboš um aš leysa til sķn žį fasteign meš žvķ aš taka aš sér rétthęrri veškröfur annarra. Vešréttindi sem flutt eru milli fasteigna teljast ķ žessum skilningi réttlęgri en vešréttindi sem voru įhvķlandi į fasteigninni fyrir greišsluašlögun en innbyršis röš žeirra breytist ekki. Meš žessu móti er leitast viš aš, lķkt og ķ 12. gr. laganna, aš gefa öllum vešhöfum kost į žvķ aš leysa til sķn meš framangreindum hętti žį eign sem rįšstafa skal til kröfuhafa, lķka žeim sem eiga kröfur utan marka ķ bįšum fasteignum ef žvķ er aš skipta. Ķ įkvęšinu er lżst mįlsmešferš varšandi tilboš og rįšstöfun til vešhafa en ef ekki fęst önnur nišurstaša skal sį vešhafi sem į veškröfu į fyrsta vešrétti leysa til sķn fasteign sem rįšstafaš er til vešhafa. Sama gildir ef ašeins einum vešhafa er til aš dreifa.
    Lagt er til aš umsjónarmanni verši heimilt aš fresta vešhafafundi ķ allt aš tvęr vikur ef hann telur aš slķk frestun leiši til samkomulags um frumvarp til greišsluašlögunar. Ekki er gert rįš fyrir aš slķk frestun sé auglżst öšruvķsi en meš tilkynningu žar um į vešhafafundi. Samkvęmt įkvęšinu er stefnt aš žvķ aš samkomulag nįist milli vešhafa og skuldara um greišsluašlögun en aš öšrum kosti įkvešur umsjónarmašur hvernig henni skuli hįttaš og tilkynnir žaš į vešhafafundinum.

Um f-liš (18. gr.).
    Aš fenginni nišurstöšu um greišsluašlögun er lagt til aš umsjónarmašur afmįi af fasteignunum vešréttindi sem standa ķ vešröš utan žeirra marka sem įkvešin voru. Umsjónarmašur geri yfirlżsingu sem žinglżst skal į fasteignirnar en fyrir hana greišist ekkert gjald. Er hér höfš hlišsjón af įkvęšum 12. gr. laganna. Til višbótar er hér lagt til aš kröfur aš baki žeim vešréttindum į hendur skuldara falli nišur viš afmįningu žessara vešréttinda af fasteigninni į sama hįtt og gildir um greišsluašlögun einstaklinga. Meš žessu er tryggt aš greišsluašlögunin nįi žvķ markmiši aš fasteignareigandinn greiši einvöršungu af einni fasteign sem ętluš er til aš halda heimili og sś skuldabyrši sem hann beri sé ķ ešlilegu samręmi viš veršmęti fasteignarinnar lķkt og almennt er lagt til grundvallar viš greišsluašlögun. Til samręmis viš žęr almennu reglur er lagt til aš sį hluti skulda sem felldur er nišur samkvęmt greišsluašlögun myndi ekki skattstofn og skerši ekki rétt skuldara til hvers konar greišslna eša ašstošar frį rķki eša sveitarfélögum.
    Lķkt og ķ nišurlagsmįlsgrein 12. gr. laganna er gert rįš fyrir žvķ aš rķsi įgreiningur um nišurstöšu vešhafafundar geti žeir sem eiga hlut aš mįli leitaš śrlausnar um hana fyrir dómstólum en ekki er gert rįš fyrir aš honum verši įšur skotiš til ęšra stjórnvalds. Hér er lagt til aš mįlsmešferš fyrir dómi verši ķ samręmi viš žęr reglur, eftir žvķ sem viš į, sem gilda samkvęmt lögum um greišsluašlögun einstaklinga um mįlsmešferš fyrir dómi vegna žvingašrar greišsluašlögunar en ljóst er aš einnig kunna aš skipta mįli žau sjónarmiš sem gilda um śrlausn įgreinings um gildi naušungarsölu.

Um g-liš (19. gr.).
    Hér eru lagšar til breytingar į fyrirkomulagi rįšstöfunar afborgana inn į lįnasamninga. Samkvęmt dómvenju į Ķslandi er innborgunum į peningakröfu rįšstafaš fyrst til aš greiša įfallinn kostnaš og vexti og žegar kostnašur og vextir hafa veriš greiddir aš fullu er innborgun rįšstafaš til aš greiša nišur höfušstól kröfunnar. Lagt er til aš breyting verši gerš į žessu en til aš byrja meš taki hśn bara til įkvešinna krafna fjįrmįlafyrirtękja. Žannig er lagt til aš frį 1. jślķ 2010 skuli fjįrmįlafyrirtęki, eins og žau eru skilgreind ķ lögum um fjįrmįlafyrirtęki, nr. 161/2002, rįšstafa innborgunum einstaklinga vegna samningsbundinna afborgana lįnasamninga žeirra viš fjįrmįlafyrirtękiš žannig aš innborgun skuli fyrst rįšstafaš til lękkunar höfušstóls, sķšan til greišslu įfallins kostnašar og aš lokum til greišslu įfallinna vaxta.
    Margir hafa oršiš til aš gagnrżna framangreinda dómvenju um rįšstöfun į innborgun peningakröfu. Sem dęmi um įhrif žeirrar breytingar sem hér er lögš til mį nefna vanefnd į mįnašarlegum afborgunum lįnasamnings sem stašiš hefur ķ žrjį mįnuši. Er žį įfallinn kostnašur og drįttarvextir vegna žeirra vanefnda. Ef skuldari getur greitt inn į žessa skuld, žó ekki hęrri fjįrhęš en sem nemur įföllunum kostnaši og drįttarvöxtum, stendur höfušstóll óbreyttur aš lokinni innborgun og įfallandi drįttarvextir reiknast af honum, žrįtt fyrir aš skuldari sżni fram į vilja til greišslu, auk žess sem höfušstóll kann aš hafa įhrif į verštryggingaržįtt lįns eftir atvikum. Vilji er til aš breyta žessu meš žeim hętti aš innborgun ķ žvķ dęmi sem hér er tekiš verši fyrst rįšstafaš til greišslu höfušstóls. Engu af greišslunni er žį rįšstafaš til greišslu kostnašar eša drįttarvaxta žar sem hśn nęgir ekki til aš greiša nišur allan höfušstólinn. Frį žessum innborgunardegi lękkar höfušstóll og myndar nżjan stofn til śtreiknings drįttarvaxta. Ógreiddir en įfallnir drįttarvextir halda gildi sķnu en eru ekki vaxtareiknašir sérstaklega. Śrręšiš nżtist sérstaklega vel žeim sem eiga viš tķmabundna greišsluerfišleika aš ręša og geta komiš lįni ķ skil innan įrs. Vegna įkvęša 12. gr. laga um vexti og verštryggingu, nr. 38/2001, sem kvešur į um aš sé vaxtatķmabil lengra en tólf mįnušir įn žess aš vextirnir séu greiddir skuli žeir lagšir viš höfušstól og nżir vextir reiknašir af samanlagšri fjįrhęš, er ljóst aš höfušstólsfęrsla drįttarvaxta einu sinni į įri leišir til hękkunar höfušstóls lįns sem er ķ vanskilum. Ķ daglegu tali er žetta oft nefndir vaxtavextir. Innan hvers įrs reiknast hins vegar ekki neinir vextir af vöxtum, žótt afborgun af lįni gangi bara inn į höfušstól. Žannig eru žaš rök meš žessari lagabreytingu sem hér er gerš tillaga um aš hśn feli ķ sér sanngjarnari mįta į rįšstöfun innborgana į peningakröfu en veriš hefur auk žess sem hśn virki sem hvati į skuldara til aš greiša upp vanskil til aš lękka höfušstól og žar meš žį refsivexti sem greišast vegna vanskilanna.
    Žess er vęnst aš fleiri ašilar taki upp žessa rįšstöfun į greišslum frį skuldara įn sérstakra lagafyrirmęla žar um en sķšar kunni aš verša leidd ķ lög almennari įkvęši um žetta efni er tękju til stęrri hóps og endurskošušu drįttarvaxtagreišslur og įkvaršanir um žęr meš vķštękari hętti, t.d. meš endurskošun į fyrrnefndri 12. gr. vaxtalaga.

Um h-liš (20. gr.).
    Hér er gert rįš fyrir aš lögfest verši įkvęši um heimild skuldara, sem er ķ vanskilum samkvęmt lįnasamningi viš fjįrmįlafyrirtęki, til aš gera kröfuhafa tilboš um tķmabundinn samning ašila er miši aš žvķ aš lįnasamningur verši ķ skilum ķ lok samningstķmans. Slķkur samningur kann aš fela ķ sér eftirgjöf krafna. Hér er bošiš upp į śrręši sem kann aš nżtast žeim sem ekki eiga ķ miklum vandręšum og geta meš žessum ašgeršum komist hjį višameiri greišsluašlögun. Fjįrmįlafyrirtęki er ķ sjįlfsvald sett hvort žaš tekur slķku tilboši skuldara en synjun skal vera rökstudd. Sé tilboši hafnaš standa skuldara til boša önnur greišsluašlögunarśrręši. Eigi aš sķšur mį telja aš žessi lögbundna mįlsmešferš styrki stöšu skuldara og er žvķ gerš tillaga um aš hśn verši lögfest.

Um i-liš (21. gr.).
    Ķ ljósi žess aš samhliša žessu frumvarpi eru lögš fram frumvörp um greišsluašlögun einstaklinga og um stofnun embęttis umbošsmanns skuldara žykir ešlilegt og stušla aš samręmi ķ réttarframkvęmd aš gera tillögu um aš viš lausn žeirra śrlausnarefna sem umbošsmanni skuldara eša umsjónarmönnum meš greišsluašlögun er ętlaš aš leysa sé unnt aš beita sambęrilegum eša višeigandi įkvęšum laga um greišslulögun einstaklinga ef ekki er fjallaš um įlitaefniš meš beinum hętti ķ žessum lögum. Žetta gildir mešal annars og eftir atvikum um mįlskostnaš vegna starfa umbošsmanns skuldara, umsjónarmanns meš greišsluašlögun og žann kostnaš sem kröfuhafar bera.

Um 10. gr.

    Lagt er til aš II. kafli falli śr gildi ķ įrslok 2011, enda er śrręšiš ešli mįlsins samkvęmt tķmabundiš. Umsóknir um beitingu žessa śrręšis sem berast fyrir žetta tķmamark verša žó afgreiddar į grundvelli įkvęša kaflans.

Um 11. gr.

    Ķ ljósi žeirra višamiklu breytinga sem lagšar eru til į lögunum er hér gerš tillaga um aš heiti laganna verši breytt.

Um 12. gr.

    Lagt er til aš lögin öšlist žegar gildi.



Fylgiskjal.


Fjįrmįlarįšuneyti,
fjįrlagaskrifstofa:

Umsögn um frumvarp til laga um breytingar į lögum nr. 50/2009, um tķmabundna greišsluašlögun fasteignaveškrafna į ķbśšarhśsnęši.
    Frumvarpi žessu er ętlaš aš bęta stöšu žeirra einstaklinga sem lent hafa ķ greišsluerfišleikum ķ kjölfar efnahagshrunsins haustiš 2008 og aušvelda sem flestum aš komast ķ gegnum žį erfišleika sem gjaldmišla- og bankahruniš hafa valdiš heimilum landsins. Samhliša žessu frumvarpi eru lögš fram tvö önnur frumvörp sem ķ grunni hafa sama markmiš en hvert um sig tekur į sérstökum višfangsefnum. Žaš eru frumvarp til laga um greišsluašlögun einstaklinga og frumvarp til laga um umbošsmann skuldara.
    Žęr breytingar sem lagšar eru til ķ frumvarpinu eru tvenns konar. Annars vegar er um breytingar į formgerš laganna og hins vegar eru lögš til nż śrręši fyrir einstaklinga ķ greišsluerfišleikum.
    Lagt er til aš efnisįkvęšum gildandi laga verši skipaš ķ sérstakan kafla, er verši fyrsti kafli laganna. Žį er lagt til aš bętt verši tveimur nżjum köflum viš lögin, er hvor um sig hefur aš geyma įkvešin śrręši fyrir einstaklinga ķ greišsluvanda en žrišji kaflinn sem lagt er til aš bętist viš lögin fjallar um sameiginleg įkvęši. Žar er mešal annars kvešiš į um aš heimilt sé aš beita įkvęšum laga um greišsluašlögun einstaklinga um greišsluašlögun samkvęmt žessum lögum og einnig er kvešiš į um aš II. kafli laganna falli śr gildi ķ įrslok 2011.
    Meš nżjum śrręšum til lausnar greišsluvanda einstaklinga eru lagšar til eftirtaldar breytingar. Lagt er til aš ķ kafla II verši lögfest tķmabundiš śrręši til handa einstaklingum er greiša fasteignaveškröfur af tveimur fasteignum til heimilisnota. Hér er komiš til móts viš žann hóp sem hafši fest kaup į fasteign til heimilisnota fyrir 7. október 2008 en hafši į sama tķma ekki nįš aš selja eldri fasteign sķna. Gert er rįš fyrir aš einstaklingurinn leiti til umbošsmanns skuldara sem skipi honum umsjónarmann meš greišsluašlöguninni og skal hśn miša aš žvķ aš įkveša markašsverš beggja fasteigna og į grundvelli žess aš įkveša hvaša veškröfur rśmast innan 80–110% af veršmęti hvorrar fasteignar fyrir sig. Gert er rįš fyrir žvķ aš žinglżstur eigandi haldi annarri eigninni og aš eftir greišsluašlögun hvķli veškröfur allt aš framangreindu marki į henni en hinni eigninni verši rįšstafaš og afsalaš til vešhafa ķ samręmi viš fjįrhęš veškrafna sem hvķla į fasteigninni. Žęr veškröfur sem ekki rśmast innan markanna eša eru réttlęgri en vešréttindi žess vešhafa sem fasteign er rįšstafaš til falla nišur. Žį falla einnig nišur kröfur į žį sem standa aš baki žeim vešréttindum sem eru afmįš. Meš žessu er reiknaš meš aš sem flestir geti losaš sig śr žeirri stöšu aš sitja uppi meš tvęr fasteignir vegna įkvaršana sem teknar voru fyrir hrun en skilyrši fyrir žvķ aš einstaklingum verši veitt žetta śrręši er aš bįšar fasteignirnar hafi veriš nżttar eša ętlašar til nżtingar sem heimili og aš sömu ašilar hafi haft óslitiš eignarhald žeirra sķšan efnahagshruniš varš.
    Lagt er til aš ķ kafla III verši kvešiš į um fyrirkomulag rįšstöfunar afborgana inn į lįnasamninga. Samkvęmt frumvarpinu munu fjįrmįlafyrirtęki rįšstafa innborgunum einstaklinga vegna afborgana lįnasamninga viš fjįrmįlafyrirtękiš žannig aš innborgun gangi fyrst til lękkunar höfušstóls, sķšan til greišslu įfallins kostnašar og aš lokum til greišslu įfallinna vaxta en samkvęmt dómvenju er innborgunum į peningakröfu rįšstafaš fyrst til aš greiša aš fullu įfallinn kostnaš og vexti og aš lokum er žvķ sem eftir er rįšstafaš til greišslu höfušstóls kröfunnar. Til aš byrja meš gildir žetta įkvęši eingöngu um įkvešnar kröfur fjįrmįlafyrirtękja. Žį er gert rįš fyrir aš lögfest verši įkvęši um heimild skuldara, sem er ķ vanskilum meš lįnasamning, aš gera kröfuhafa tilboš um tķmabundinn samning er miši aš žvķ aš lįnssamningur verši ķ skilum ķ lok samningstķmans. Žetta śrręši er hugsaš fyrir žį einstaklinga sem ekki eru ķ miklum vandręšum og geta meš žessu komist hjį višameiri ašgeršum sem fęru žį ķ gegnum umbošsmann skuldara.
    Fjįrhagsleg įhrif frumvarpsins, verši žaš óbreytt aš lögum, į rķkissjóš og fjįrmįlastofnanir ķ hans eigu eru óljós. Annars vegar mį gera rįš fyrir neikvęšum įhrifum į śtgjöld, eignastöšu og fjįrstreymi vegna aukins įlags į umbošsmann skuldara og mögulegra afskrifta vegna greišsluašlögunar, hins vegar létta önnur įkvęši frumvarpsins įlagiš į umbošsmann skuldara og styrkja stöšu Ķbśšalįnasjóšs žegar innborgun inn į höfušstól fęr forgang fram fyrir greišslu įfallins kostnašar. Unniš er aš frekari greiningu fjįrhagslegra įhrifa įkvęša frumvarpsins į rķkissjóš og fjįrmįlastofnanir ķ hans eigu en nišurstöšur liggja enn ekki fyrir.