um skilgreiningu á sameiginlegum hagsmunum Vestur-Norðurlanda í ljósi breyttrar stöðu
norðurslóða í alþjóðakerfinu af völdum loftslagsbreytinga.
Frá Íslandsdeild Vestnorræna ráðsins.
Alþingi ályktar að skora á ríkisstjórnina að standa fyrir skilgreiningu, í samstarfi við Færeyjar og Grænland, á sameiginlegum hagsmunum Vestur-Norðurlanda í ljósi þeirra breytinga
sem hlýnandi loftslag hefur á undanförnum áratugum haft í för með sér fyrir norðurskautið
og alþjóðakerfið allt. Ráðstefna verði haldin á vegum utanríkisráðuneyta landanna með þátttöku stjórnmálamanna og sérfræðinga til að ræða og vinna að samkomulagi um sameiginlega
stefnu landanna gagnvart þessum breytingum.
Greinargerð.
Tillaga þessi er lögð fram á grundvelli ályktunar Vestnorræna ráðsins nr. 1/2011 sem samþykkt var á ársfundi ráðsins 24. ágúst 2011 á Bifröst.
Verulegar breytingar á umhverfi og veðurfari hafa átt sér stað á Vestur-Norðurlöndum
undanfarna áratugi. Þessar breytingar hafa haft ýmsar afleiðingar, ekki síst aukin efnahagsleg
umsvif í tengslum við nýtingu á þeim auðlindum sem á svæðinu er að finna sem og auknar
siglingar um norðurskautið. Í kjölfar þessara breytinga sýna nú sífellt fleiri ríki svæðinu aukinn áhuga.
Staða Vestur-Norðurlanda í alþjóðakerfinu er því í mikilli þróun. Mikilvægt er að löndin
þrjú tryggi sér miðlægt hlutverk í pólitískri ákvarðanatöku varðandi málefni norðurslóða og
Norður-Atlantshafsins og verði þannig betur í stakk búin til að vernda eigin hagsmuni.
Í ljósi þessa telur Vestnorræna ráðið tímabært að vestnorrænu löndin standi fyrir skilgreiningu á hagsmunum sínum með tilliti til þessara breyttu aðstæðna til að geta staðið vörð um
hagsmuni sína á svæðinu. Löndin gætu mótað sameiginlega stefnu um málefni norðurslóða
en slíkt mundi styrkja pólitíska vigt landanna þriggja og veita þeim aukin tækifæri til að hafa
áhrif á þróun mála á svæðinu.
Sem fyrsta skref er lagt til að utanríkisráðuneyti landanna standi fyrir ráðstefnu þar sem
leitast yrði við að skilgreina sameiginlega hagsmuni landanna þriggja í málefnum norðurslóða. Sérstaklega yrði litið til þeirra álitamála sem upp kunna að koma vegna aukinna efnahagslegra umsvifa á svæðinu og til hlutverks alþjóðlegs samstarfs í lausn deilumála sem upp
kunna að koma vegna auðlindanýtingar.