Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect. Ferill málsins.
140. löggjafarþing 2011–2012.
Þingskjal 1673  —  721. mál.



Svar


innanríkisráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um GSM-samband.

    Fyrirspurnin hljóðar svo:
    Hver eru áform um bætt GSM-símasamband á Vestfjarðavegi 60 og á veginum um Ísafjarðardjúp?

I. Almennt.
    Mikil uppbygging farsambanda, þ.m.t. GSM, hefur átt sér stað á undanförnum árum fyrir tilstuðlan markaðsaðila og fjarskiptasjóðs. Sú uppbygging hefur tryggt öruggt farsímasamband á yfir 99% heimila landsins, á langstærstum hluta þjóðvegakerfisins, víða á miðum umhverfis landið og á hálendinu og nær þjónustan til allra þéttbýlissvæða. Fyrir tilstilli fjarskiptasjóðs nær hún einnig til stofnvegakerfisins og til ýmissa fjölsóttra ferðamannastaða. Að auki hefur uppsetning sendistaða á vegum fjarskiptasjóðs og Neyðarlínunnar í samstarfi við fjarskiptafyrirtækin stuðlað að enn frekari uppbyggingu.
    Engu síður er þó enn víða á afskekktum svæðum erfitt að komast í farsamband. Ástæður þess eru fyrst og fremst hve erfitt og óhagkvæmt er að setja upp senda víða á hálendi og fjallvegum, einkum þar sem aðstæður í landslagi geta haft þau áhrif að skuggar myndist víða, svo sem í dalverpum. Afar kostnaðarsamt er og marga senda gæti þurft til þess að ná til erfiðustu svæðanna.
    Í lögum um fjarskiptasjóð voru sólarlagsákvæði um að sjóðurinn yrði lagður af í árslok 2011. Alþingi samþykkti fyrir síðustu áramót frumvarp ráðherra um breytingu á lögum um fjarskiptasjóð, nr. 132/2005, sem framlengir líftíma fjarskiptasjóðs um fimm ár eða til ársloka 2016. Enn fremur renna tekjur af tíðnigjöldum til sjóðsins, en áætlað er að þær muni nema um 300 millj. kr. Þetta eru mun minni fjármunir en fjarskiptasjóður hafði upphaflega til ráðstöfunar en um 2,5 milljarðar kr. af söluandvirði símans runnu til sjóðsins við stofnun hans og voru notaðir til uppbyggingar á GSM-samböndum og háhraðatengingum. Eigi að síður opnar endurnýjun líftíma sjóðsins fyrir frekari uppbyggingu fjarskipta á þessum niðurskurðartímum en ljóst er að verkefnin eru mörg og þeim þarf að forgangsraða með hliðsjón af takmörkuðum fjármunum.

II. Uppbygging fjarskiptasjóðs á GSM-dreifikerfinu.
    Þegar hefur farið fram víðtæk uppbygging á Vestfjarðavegi 60 og veginum um Ísafjarðardjúp, með verkefni fjarskiptasjóðs um uppbyggingu á GSM-dreifikerfinu.
    Verkefni fjarskiptasjóðs um uppbyggingu GSM-dreifikerfisins var tvískipt, annars vegar vegna uppbyggingar GSM-dreifikerfis á helstu stofnvegum og hins vegar á helstu ferðamannastöðum. Ríkiskaup önnuðust framkvæmd útboða vegna verkefnanna fyrir hönd fjarskiptasjóðs. Gerður var samningur við Símann hf. um áfanga 1, þ.e. verkefni fjarskiptasjóðs um uppbyggingu GSM-dreifikerfisins á helstu stofnvegum, og lauk þeim áfanga haustið 2008. Við áfanga 2 var gerður samningur við Vodafone ehf., en síðara GSM-útboð fjarskiptasjóðs náði til annarra stofnvega og helstu ferðamannastaða og voru verklok haustið 2009.
    Vestfjarðavegur 60 og vegurinn um Ísafjarðardjúp voru skilgreindir sem hluti verkefnisins, að hluta til í áfanga 2 og að hluta í áfanga 1.
    Við gerð útboðsins voru gerðar þær kröfur til fjarskiptafyrirtækjanna að fjarskiptasamband yrði bætt um að minnsta kosti 85% hluta hvers vegarkafla sem verkefnið náði til. Í reynd er nú samband á um 95% svæða sem verkefnið náði til. Engu að síður eru skuggar þar sem ekki næst samband. Skýrist það m.a. af erfiðum landfræðilegum aðstæðum og hversu marga fjarskiptasenda þarf til að ná til allra svæða að fullu leyti.

III. Uppbyggingaráform.
    Þess hefur verið farið á leit við Símann og Vodafone að þau upplýsi um það hvort félögin hyggi á frekari uppbyggingu á þessum svæðum. Svör félaganna beggja eru á þá leið að ekki séu fyrirhugaðar frekari framkvæmdir á þessum svæðum, þótt sé stöðugt verið að kanna stöðuna og bætur gerðar eftir þörfum, að sögn félaganna.
    Innanríkisráðuneytið hefur ekki sérstök áform um uppbyggingu á þessu svæði, en bendir á að fjarskiptasjóður hefur það hlutverk að stuðla að uppbyggingu á sviði fjarskiptamála á grundvelli fjarskiptaáætlunar, og úthluta fjármagni til verkefna sem kveðið er á um í fjarskiptaáætlun. Sjóðurinn metur sérstakar beiðnir sem til sjóðsins berast með hliðsjón af markmiðum og verkefnum fjarskiptaáætlunar og forgangsraðar á grundvelli þess. Þess ber þó að geta að fjarskiptasjóður hefur afar takmarkaðar fjárheimildir og þarf því að forgangsraða afar stíft.
    Áframhaldandi uppbygging er vissulega brýn, og tækniframfarir munu eflaust leiða til frekari útbreiðslu, en fram til þessa hefur yfirleitt tekið nokkurn tíma fyrir nýja tækni, svo sem 3G og 4G, að breiðast út um landið. Hætt er við að í erfiðu árferði verði útbreiðslan hægari en ella. Áfram má búast við markaðsbresti og finna þarf leiðir til að vinna gegn honum til þess að ná fram markmiðum um útbreiðslu. Það er á meðal markmiða fjarskiptaáætlunar að stuðla að áframhaldandi uppbyggingu eftir því sem kostur er, m.a. með því að leita leiða til hvatningar markaðsaðila til fjárfestinga og uppbyggingar, og stuðla að samstarfi opinberra aðila við einkaaðila.