Frú forseti. Mér telst svo til að þetta sé í fjórða sinn frá áramótum sem við ræðum í raun þetta sama stef. Það er skiljanlegt að menn vilji kryfja til mergjar þetta stóra og mikilvæga mál og ég fagna því í sjálfu sér.
Í aðalatriðum gengur sú áætlun sem gengið var frá fyrir rúmu ári eftir eins og til var stofnað, með gjaldeyrisútboðum og blönduðum leiðum skuldabréfa og fjárfestingarleiða. Þrjú útboð hafa farið fram á þessu ári og losað um liðlega 200 milljónir evra sem hafa skipst nálægt því jafnt á milli kaupa- og fárfestingarleiðarinnar. Þessi áætlun er að sjálfsögðu, eins og alltaf hefur legið fyrir, í stöðugu endurmati og hún er á þeim stað sem reiknað var með. Kannski hefur framkvæmd hennar dregist af ýmsum ástæðum en gert var ráð fyrir því að í aðgerðaröðinni yrðu gjaldeyrisútboð, til að tappa af óþolinmóðasta hluta fjármagnsins, og fjárfestingarleið fremst. Síðan kæmi að útgöngugjaldi og eftir atvikum frekari skuldabréfaútboðum og einnig hefur langtímabinding einhvers hluta þessa stabba í skuldabréfum til langs tíma síður en svo verið útilokuð. Um hana er fjallað í áætluninni sem einn mögulegan kost.
Í þessu sambandi er mikilvægt að leggja áherslu á að nýsett lög um gjaldeyrismál, þar sem var markaður skýrari rammi og settur rammi utan um gjaldeyrisviðskipti gömlu bankanna, var mjög mikilvægur áfangi til að hægt væri að stýra útflæði þeirra stóru fjárhæða, þannig að Seðlabankinn og stjórnvöld gætu tryggt að uppgjör gömlu bankanna, sem menn hafa horft meira á sem þátt þessa máls, raskaði ekki fjármálalegum stöðugleika. Einnig hefur heilmikið miðað í því að greina betur heildarstærðirnar og greiðslujafnaðardæmið.
Nýjasta rit Seðlabankans, sem ég geri ráð fyrir að hv. málshefjandi og aðrir þingmenn hafi kynnt sér, kemur inn á þetta. Þar er viss uppfærsla á eldri skýrslu sem gekk undir heitinu Hvað skuldar þjóðin? Þar er þetta greint og brotið niður. Mikilvægt er að menn hafi í huga, þegar talað er um hinar háu tölur, 1.000–1.200 milljarða kr., að þar er verið að leggja saman mismunandi þætti, þ.e. snjóhengjuna í formi lausafjár, sem er kannski um eða undir 400 milljörðum, eign í bönkunum og skuldabréfauppgjörið milli gamla og nýja Landsbankans. Loks er það uppgjör búanna sjálfra og gjaldeyrisjöfnuðurinn eða ójöfnuðurinn í því, en í þessu riti Seðlabankans er greint rækilega að ef tekin er frá eignin í bönkunum og uppgjör gamla og nýja Landsbankans er nettó-ójöfnuðurinn í því sem eftir er í uppgjöri gömlu bankanna kannski af stærðargráðunni 120–130 milljarðar kr. Segja má að það sé það sem í raun og veru er í viðbót við hina klassísku snjóhengju sem við höfum talað um.
Í þessu sambandi er náttúrlega mikilvægt að nefna að nýlegt skuldabréfaútboð íslenska ríkisins skiptir miklu máli sem og að nú hefur það verið staðfest í tvígang á innan við ári, að íslenska ríkið hefur aðgang að erlendum fjármálamörkuðum. Það er gríðarlega mikilvægt fyrir traust og trúverðugleika þessarar áætlunar, en það er ekki síður mikilvægt vegna þess að auðvitað gengst ríkið og staða þess undir ákveðið próf í slíkri útgáfu. Ég tek að sjálfsögðu undir með hv. málshefjanda að það er stór hluti þessa trausts sem við þurfum að byggja á, þ.e. að ríkisfjármálin séu að þróast með réttum hætti og við stöndum við markmið okkar um að ná jöfnuði í afkomu ríkisins innan tilsettra tímamarka.
Ég bind miklar vonir við störf þeirrar nefndar sem er skipuð fulltrúum allra þingflokka og á að skoða leiðir til að flýta afnámi gjaldeyrishafta. Það er mikilvægt að setja það í samhengi við að um er að ræða dýnamíska áætlun sem getur tekið breytingum og þarf að aðlaga að aðstæðum okkar.
Varðandi spurningar hv. þingmanns um lausafjárstöðu bankanna er svarið að sérstaklega er haft í huga að bankarnir hafi rúma lausafjárstöðu og ráði við það, bæði hvað varðar efnahagslegan styrk og lausafjárstöðu, þegar útflæði gæti orðið vegna áætlunar um afnám gjaldeyrishafta. Sú staða er mjög rúm og reglurnar sem þeim er gert að uppfylla í þeim efnum eru sniðnar með hliðsjón af því.
Varðandi skuldabréfaútgáfu og skattlagningu á útgreiðslurnar er svarið að sjálfsögðu já. Við gerum ráð fyrir slíku útgöngugjaldi og það yrði hluti af því að takast á við losunina þegar út í þann þátt yrði komið. Ég tel því að í aðalatriðum sé framvindan, hversu óþolinmóðir sem menn eru, nokkurn veginn í takti við það sem búast mátti við fyrsta árið. Að sjálfsögðu hefðu gjaldeyrisútboðin mátt vera tíðari fyrir minn smekk og meira mátt ganga undan í þeirri leið en þau eru þó að skila því (Forseti hringir.) upp að vissu marki því sem þeim var ætlað, að þreifa á þessum markaði, fá upplýsingar og tappa af óþolinmóðasta fénu.