Fyrri ræða

140. löggjafarþing — 102. fundur,  19. maí 2012.

ráðgefandi þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur stjórnlagaráðs að frumvarpi til stjórnarskipunarlaga.

636. mál
[10:32]
Hlusta - Horfa

Frsm. 2. minni hluta stjórnsk.- og eftirln. (Vigdís Hauksdóttir) (F):

Virðulegi forseti. Við höldum áfram að ræða það mál sem liggur hér fyrir, en um það virðist ríkja misskilningur í samfélaginu og líka hjá stjórnarmeirihlutanum. Hér er talað um að við séum að ræða það að setja frumvarpsdrög að stjórnarskrá í þjóðaratkvæðagreiðslu. Svo er bara alls ekki, frú forseti. Með þessari þjóðaratkvæðagreiðslu er verið að leggja til að leggja fram þá skýrslu sem stjórnlagaráð skilaði til þingsins sem grunn að nýrri stjórnarskrá. Þannig að þessi atkvæðagreiðsla snýst raunverulega ekki um að landsmenn fái að kjósa um nýja stjórnarskrá.

Ég hef hins vegar verið að skoða, frú forseti, það minnisblað sem Björg Thorarensen lagaprófessor skilaði til stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar þar sem hún fer yfir tvær leiðir um hvernig hægt sé að koma því í kring í næstu alþingiskosningum að þjóðin fái að segja álit sitt á bættri stjórnarskrá náist samkomulag um það á þingi að breyta stjórnarskránni. Við framsóknarmenn höfum margoft lýst því yfir, svo allur vafi sé tekinn af um það, að við viljum endurskoða nokkra þætti stjórnarskrárinnar. Ég tala fyrir mig persónulega þegar ég segi að ég er algjörlega á móti því að umbylta stjórnarskránni eins og lagt er til í skýrslunni sem liggur fyrir þinginu.

Mér hugnast betur leið 1 í plaggi Bjargar og ég ætla að skoða nú um helgina hvort ég komi til með að leggja fram breytingartillögu við þessa þingsályktunartillögu sem liggur fyrir. Í þeirri breytingartillögu sem lögð verður fram í mínu nafni og kannski fleiri þingmanna verður ekki kosið um þær sex spurningar sem stjórnarmeirihlutinn leggur til fyrir 20. október, heldur lagt til að fyrir kosningar til Alþingis 2013 verði nýju ákvæði bætt við núgildandi stjórnarskrá með heimild til að víkja frá hefðbundnu breytingaferli 1. mgr. 79. gr. stjórnarskrárinnar. Mælt verði fyrir um að samþykkt eins þings skuli gilda sem stjórnarskipunarlög eftir að þjóðaratkvæðagreiðsla hefur farið fram um nýja stjórnarskrá. Þessu ákvæði yrði bætt inn eftir hefðbundnu ferli með samþykki tveggja þinga og kosningum á milli. Þannig kæmu landsmenn raunverulega að því að kjósa um nýja stjórnarskrá, en ekki bara fimm eða sex leiðandi spurningar sem eru meðal annars teknar upp úr stefnuskrá flokkanna.

Mig langar að benda til dæmis á einn stóran ágalla í þeirri skýrslu sem stjórnlagaráð sendi frá sér, ákvæðið um dýravernd. Stjórnarskrá hvers ríkis á fyrst og fremst að vernda rétt borgaranna gegn ægivaldi framkvæmdarvaldsins og stjórnvalda. Hér er búið að setja inn ákvæði um dýravernd sem hljóðar svo:

„Með lögum skal kveðið á um vernd dýra gegn illri meðferð og dýrategunda í útrýmingarhættu.“

Þegar gluggað er í greinargerðina kemur fram að greinin er nýmæli. Það var vitað vegna þess að þetta hefur ekki verið áður í íslensku stjórnarskránni, en tilgangur þessarar greinar er að leggja grunn að almennum lögum um dýravernd.

Frú forseti. Svona getum við farið í gegnum þessa skýrslu þar sem beinlínis allt stangast á vegna þess að það á ekki að stjórnarskrárbinda lagaákvæði. Þetta á líka við um kosningakaflann, hvernig eigi að kjósa o.s.frv. Hv. þm. Pétur Blöndal upplýsti í þinginu í gær að 86 ákvæði í þessum tillögum vísuðu til almennra laga.

Því spyr ég: Ef hér verður samþykkt að það skuli leggja þetta til grundvallar, hver á þá að vera eftirlitsaðilinn með því að löggjafinn uppfylli þau skilyrði sem stendur til að binda í stjórnarskrá?

Því miður fór stjórnlagaráð út af sporinu í mörgum mikilvægum þáttum þessara frumvarpsdraga. Það er hægt að bæta þau. Það er búið að skipa hér núna (Forseti hringir.) lögfræðiteymi sem er að skoða þessar tillögur. Ég segi sem betur fer. (Forseti hringir.) En á meðan það lögfræðiteymi er að vinna er ekki tímabært að fara með þetta í þjóðaratkvæðagreiðslu eins og það stendur núna.

Næsta ræða