Ađrar útgáfur af skjalinu: PDF Word Perfect.

Ţingskjal 1300, 135. löggjafarţing 233. mál: međferđ sakamála (heildarlög).
Lög nr. 88 12. júní 2008.

---

Lög um međferđ sakamála.
1. ŢÁTTURAlmennar reglur um međferđ sakamála. I. KAFLIGildissviđ laganna og dómendur í hérađi. 1. gr.     Ţau mál öll, sem handhafar ákćruvalds höfđa til refsingar lögum samkvćmt, skulu sćta međferđ eftir ákvćđum laga ţessara nema öđruvísi sé fyrir mćlt í lögum.
     Sama á viđ um mál til ţess ađ koma fram refsikenndum viđurlögum, svo sem öryggisgćslu og öđrum öryggisráđstöfunum, upptöku eigna, sviptingu réttinda og ómerkingu ummćla, ef ákćruvaldiđ á sókn sakar, ţótt ekki sé krafist refsingar í málinu.

2. gr.     Einnig skulu sćta međferđ samkvćmt lögum ţessum mál til úrlausnar kröfu um framsal sakamanns og fullnustu erlends refsidóms hér á landi og međferđ erinda frá erlendum dómstólum og yfirvöldum um ađgerđir hér á landi í tengslum viđ sakamál. Ţar ađ auki ţau mál sem sćta skulu međferđ sakamála samkvćmt öđrum lögum.
     Einkaréttarkröfur má hafa uppi og dćma í sakamáli samkvćmt ákvćđum XXVI. kafla laga ţessara. Sama gildir um kröfur allsherjarréttar eđlis, svo sem kröfur um skatta, brottnám ólögmćts ástands eđa bann viđ ólögmćtri starfsemi.

3. gr.     Í hérađi eiga mál samkvćmt lögum ţessum undir hina reglulegu hérađsdómstóla.
     Einn dómari skipar dóm í hverju máli nema svo standi á sem í 3.–5. mgr. segir.
     Ef deilt er um stađreyndir og dómari telur ţurfa sérkunnáttu í dómi til ađ leysa úr getur hann kvatt til tvo međdómsmenn sem hafa slíka sérkunnáttu.
     Ef ákćrđi neitar sök og dómari telur sýnt ađ niđurstađa kunni ađ verulegu leyti ađ ráđast af mati á sönnunargildi munnlegs framburđar fyrir dómi getur dómstjóri ákveđiđ ađ ţrír hérađsdómarar skipi dóm í málinu.
     Ef mál er annars umfangsmikiđ eđa sakarefni mjög mikilvćgt frá almennu sjónarmiđi getur dómstjóri ákveđiđ ađ ţrír hérađsdómarar skipi dóm í málinu eđa tveir hérađsdómarar međ einum sérfróđum međdómsmanni.

4. gr.     Ţá eina má kveđja til setu í dómi sem sérfróđa međdómsmenn er hafa nćgilegan ţroska og andlegt og líkamlegt heilbrigđi, eru íslenskir ríkisborgarar, lögráđa og orđnir 25 ára, hafa forrćđi á búi sínu og hafa hvorki gerst sekir um refsivert athćfi sem má telja svívirđilegt ađ almenningsáliti né sýnt af sér háttsemi sem getur rýrt ţađ traust sem dómarar verđa almennt ađ njóta.
     Hverjum ţeim sem fullnćgir skilyrđum 1. mgr. er skylt ađ verđa viđ kvađningu til starfa sem sérfróđur međdómsmađur. Ţetta gildir ţó ekki um hćstaréttardómara, starfsmenn Hćstaréttar, hérađsdómara og ađstođarmenn ţeirra, ráđherra, ráđuneytisstjóra, biskupa, presta og forstöđumenn í viđurkenndum trúfélögum, umbođsmann Alţingis, ríkissaksóknara, hérađssaksóknara, sýslumenn, tollstjóra og lögreglustjóra og löglćrđa starfsmenn ţeirra né heldur lögmenn og fulltrúa ţeirra.

5. gr.     Međdómsmenn skulu taka sćti í dómi ekki síđar en viđ upphaf ađalmeđferđar máls. Dómari skal ađ öđru jöfnu greina ađilum frá ţví međ fyrirvara hverja hann hyggist kveđja til setu í dómi sem sérfróđa međdómsmenn, ţannig ađ ađilum gefist kostur á ađ gera athugasemdir ef ţeir telja efni til.
     Bókađ skal um kvađningu međdómsmanna í máli ţegar ţeir taka fyrst sćti í dómi. Sé mađur ađ gegna starfi sérfróđs međdómsmanns í fyrsta sinn skal hann um leiđ undirrita bókun ţar sem kemur fram drengskaparheit hans um ađ hann muni jafnan gegna slíkum störfum af samviskusemi og óhlutdrćgni og fara í öllu ađ lögum.
     Međdómsmenn taka ţátt í málsmeđferđ og dómsuppsögu og hafa sömu réttindi og bera sömu skyldur og dómsformađur í ţví máli. Dómsformađur stýrir ţó dómi, kveđur einn upp úrskurđi um annađ en frávísun máls, gefur út kvađningar og tilkynningar, heldur ţing til uppkvađningar dóms, annast gerđ og stađfestingu dómsgerđa og kemur fram út á viđ fyrir hönd dómsins.
     Dómsformađur ákveđur ţóknun sérfróđra međdómsmanna.

6. gr.     Dómari, ţar á međal međdómsmađur, er vanhćfur til ađ fara međ mál ef:

a.

hann er sakborningur, brotaţoli eđa fyrirsvarsmađur ţeirra,

b.

hann hefur gćtt réttar sakbornings eđa brotaţola í málinu,

c.

hann hefur boriđ eđa veriđ kvaddur til ađ bera vitni um atvik málsins af réttmćtu tilefni eđa veriđ mats- eđa skođunarmađur um sakarefniđ,

d.

hann er eđa hefur veriđ maki sakbornings eđa brotaţola, skyldur eđa mćgđur ţeim í beinan legg eđa ađ öđrum liđ til hliđar eđa tengdur ţeim međ sama hćtti vegna ćttleiđingar,

e.

hann tengist eđa hefur tengst fyrirsvarsmanni sakbornings eđa brotaţola eđa málflytjanda međ ţeim hćtti sem segir í d-liđ,

f.

hann tengist eđa hefur tengst vitni í málinu međ sama hćtti og segir í d-liđ ellegar mats- eđa skođunarmanni,

g.

fyrir hendi eru önnur atvik eđa ađstćđur sem eru fallnar til ţess ađ draga óhlutdrćgni hans međ réttu í efa.

     Dómari skal enn fremur víkja sćti í máli eftir útgáfu ákćru ef hann hefur fallist á kröfu um ađ ákćrđi sćti gćsluvarđhaldi skv. 2. mgr. 95. gr.

7. gr.     Dómari gćtir ađ hćfi sínu til ađ fara međ mál af sjálfsdáđum, en ađili getur einnig krafist ađ hann víki sćti. Dómsformađur gćtir međ sama hćtti ađ hćfi sérfróđra međdómsmanna.
     Dómari eđa dómsformađur, ef dómur er fjölskipađur, kveđur upp úrskurđ um kröfu ađila um ađ hann eđa međdómsmenn víki sćti, svo og ef hann eđa ţeir víkja sćti af sjálfsdáđum. Ef ţrír hérađsdómarar skipa dóm kveđa ţeir ţó allir upp slíkan úrskurđ.
     Ţótt dómari hafi vikiđ sćti ber honum ađ gera ráđstafanir sem eru nauđsynlegar til ađ halda máli í réttu horfi ţar til annar dómari tekur viđ ţví. Á ţeim tíma getur hann einnig látiđ af hendi afrit af málskjölum og stađfest dómsgerđir.

II. KAFLIŢinghöld, ţingbćkur o.fl. 8. gr.     Dómari stýrir ţinghaldi og gćtir ţess ađ ţađ sé háđ eftir réttum reglum. Hann ákveđur í hverri röđ mál verđa tekin fyrir. Enginn má taka til máls nema međ leyfi dómara og getur hann, ađ undangenginni ađvörun, tekiđ orđiđ af manni sem heldur sig ekki viđ efni máls.
     Ţegar einn mađur situr í dómi skal ađ jafnađi vera einn ţingvottur. Hann skal fullnćgja almennum vitnaskilyrđum og má ekki vera svo venslađur dómara, ákćranda, sakborningi, brotaţola, fyrirsvarsmanni eđa málflytjanda sem segir í d-liđ 1. mgr. 6. gr. Dómari ákveđur ţóknun ţingvotts ef hann er ekki starfsmađur dómstólsins.

9. gr.     Dómţing skulu haldin á föstum ţingstöđum. Rétt er ţó ađ heyja dómţing á öđrum stađ ef ţađ ţykir heppilegra, svo sem í fangelsi eđa á sjúkrahúsi, ef taka ţarf skýrslu af manni sem ţar er staddur. Nú ţarf ađ taka skýrslu af barni, yngra en 15 ára, og getur dómari ţá ákveđiđ ađ ţađ skuli gert í sérútbúnu húsnćđi á öđrum stađ ef ţađ ţykir ćskilegra međ tilliti til hagsmuna barnsins.

10. gr.     Ţinghöld skulu háđ í heyranda hljóđi. Dómari getur ţó ákveđiđ, ađ eigin frumkvćđi eđa eftir kröfu ákćranda, sakbornings eđa brotaţola, ađ ţinghald fari fram fyrir luktum dyrum, ađ öllu leyti eđa ađ hluta, ef ţađ er háđ utan reglulegs ţingstađar, sakborningur er yngri en 18 ára eđa hann telur ţađ annars nauđsynlegt:

a.

til hlífđar sakborningi, brotaţola, vandamanni ţeirra, vitni eđa öđrum sem máliđ varđar,

b.

vegna nauđsynjar sakbornings, brotaţola, vitnis eđa annars sem máliđ varđar á ţví ađ halda leyndum atriđum varđandi hagsmuni í viđskiptum eđa samsvarandi ađstöđu,

c.

vegna hagsmuna almennings eđa öryggis ríkisins,

d.

af velsćmisástćđum,

e.

til ađ halda uppi ţingfriđi,

f.

međan á rannsókn máls stendur og hćtta ţykir á sakarspjöllum ef ţing vćri háđ fyrir opnum dyrum,

g.

međan vitni gefur skýrslu án ţess ađ ţađ ţurfi ađ skýra frá nafni sínu í heyranda hljóđi, sbr. 8. mgr. 122. gr.

     Viđ ţingfestingu máls er dómara heimilt ađ ákveđa í eitt skipti fyrir öll ađ ţinghöld í málinu skuli vera lokuđ, enda sé ákvörđunin fćrđ til bókar ţar sem greint skal frá ţví af hverri ástćđu ţađ sé gert. Á sama hátt tekur dómari ákvörđun um lokun einstaks ţinghalds. Sá sem sćttir sig ekki viđ ákvörđun dómara getur krafist ţess ađ hann kveđi upp úrskurđ um ţađ hvort ţinghöld eđa einstakt ţinghald skuli háđ fyrir luktum dyrum.
     Ţótt ţinghald sé háđ í heyranda hljóđi er dómara rétt ađ takmarka fjölda áheyrenda viđ ţá sem rúmast á ţingstađ međ góđu móti. Dómari getur einnig meinađ ţeim ađgang sem eru yngri en 15 ára eđa ţannig á sig komnir ađ návist ţeirra samrćmist ekki góđri reglu viđ ţinghald eđa hćtta er á ađ nćrvera ţeirra valdi ţví ađ sakborningur eđa vitni skýri ekki satt frá.
     Dómara er rétt ađ vísa manni úr ţinghaldi ef návist hans horfir til truflunar ţingfriđi eđa framkoma hans er óviđeigandi í orđi eđa verki. Ef um sakborning er ađ rćđa, fyrirsvarsmann hans, ákćranda, verjanda eđa réttargćslumann skal dómari ţó ađ jafnađi áminna hann og gefa honum kost á ađ bćta ráđ sitt áđur en af brottvísun verđur. Ákvörđun dómara um ađ víkja manni úr ţinghaldi má framfylgja međ lögregluvaldi ef međ ţarf. Bókađ skal um brottvikningu manns ef sakborningur, fyrirsvarsmađur hans eđa málflytjandi á í hlut.
     Nú telur dómari ađ nćgilegt sé til ţess ađ tryggja ţá hagsmuni sem búa ađ baki 1. mgr. ađ leggja bann viđ opinberri frásögn af ţinghaldi skv. 2. mgr. 11. gr. og skal hann ţá grípa til ţess úrrćđis í stađ ţess ađ loka ţinghaldi.

11. gr.     Óheimilt er ađ hljóđrita eđa taka myndir í ţinghaldi. Dómari getur veitt undanţágu frá ţessu banni ef sérstaklega stendur á. Ef tekiđ hefur veriđ upp hljóđ eđa teknar myndir í ţinghaldi án leyfis dómara er óheimilt ađ birta ţćr hljóđupptökur eđa myndir.
     Óheimilt er ađ skýra frá ţví sem gerist í lokuđu ţinghaldi án leyfis dómara. Ţótt ţinghald sé háđ í heyranda hljóđi getur dómari bannađ ađ skýrt verđi frá ţví sem gerist ţar ef ćtla má ađ frásögn geti leitt til sakarspjalla eđa valdiđ vandamönnum sakbornings, brotaţola eđa öđrum sem ekki eru fyrir sökum hafđir ţjáningum eđa verulegum óţćgindum. Ákvörđun um slíkt bann má vera tímabundin. Skal dómari skrá hana í ţingbók og kynna hana viđstöddum.
     Brot gegn 1. og 2. mgr. varđar sektum, sbr. 1. mgr. 223. gr. Enn fremur má dómari meina ţeim sem brotiđ hefur gegn ţeim ákvćđum um ađgang ađ ţinghaldi, hvort sem er í sama máli eđa öđrum málum.

12. gr.     Ţingmáliđ er íslenska.
     Nú gefur mađur skýrslu fyrir dómi sem kann ekki íslensku nćgilega vel og skal ţá ákćruvaldiđ sjá um ađ kalla til löggiltan dómtúlk. Sé ekki kostur á löggiltum dómtúlki er dómara rétt ađ samţykkja ađ annar hćfur mađur annist ţýđingu, en sá skal ţá undirrita heit í ţingbók um ađ hann muni rćkja starfann eftir bestu getu og ber honum ađ stađfesta ţýđingu sína fyrir dómi ef hún er vefengd.
     Skjali á erlendu tungumáli skal ađ jafnađi fylgja ţýđing á íslensku ađ ţví leyti sem byggt er á efni ţess í máli nema dómari telji sér fćrt ađ ţýđa ţađ. Ţýđing skjals skal ađ jafnađi gerđ af löggiltum skjalaţýđanda. Sé ekki kostur á löggiltum skjalaţýđanda má leggja fram ţýđingu annars hćfs manns, en honum ber ađ stađfesta hana fyrir dómi ef hún er vefengd.
     Ef mađur, sem á ađ gefa skýrslu fyrir dómi, er ekki fćr um ađ eiga orđaskipti á mćltu máli skal ákćruvaldiđ sjá um ađ kalla til kunnáttumann til ađstođar. Um heit slíks manns og stađfestingu fer eftir ákvćđum 2. mgr. Dómari getur ţó ákveđiđ í stađ ţess ađ eftir atvikum verđi spurningar lagđar fyrir hlutađeiganda eđa hann svari ţeim skriflega fyrir dómi.
     Ţann einn má kveđja til sem dómtúlk, ţýđanda eđa kunnáttumann sem er orđinn 20 ára ađ aldri. Ađ auki má dómtúlkur eđa kunnáttumađur ekki vera vanhćfur til ađ taka starfann ađ sér, sbr. 6. gr. Dómari ákveđur ţóknun til handa dómtúlki, ţýđanda eđa kunnáttumanni og greiđist ţóknunin og annar kostnađur vegna starfa hans úr ríkissjóđi.

13. gr.     Viđ hvern hérađsdómstól skulu vera ţingbćkur til afnota í sakamálum. Dómara er rétt ađ láta vélrita eđa rita á tölvu ţađ sem vćri ella fćrt í slíka bók, en ţađ sem er skráđ međ ţeim hćtti skal ţá varđveitt í prentuđu formi međ áritun dómara um stađfestingu og síđan heft eđa bundiđ saman sem ţingbók.
     Ţegar dómţing er háđ skal rita skýrslu í ţingbók um ţađ sem ţar fer fram. Í ţingbók skal jafnan skráđ hvar og hvenćr ţinghald fer fram, nafn dómara sem fer međ ţađ mál sem fyrir er tekiđ, gögn sem lögđ eru fram, hverjir taki ţátt í ţinghaldi og koma fyrir dóm og hvađ hafi veriđ afráđiđ um rekstur máls, svo og ákvarđanir dómara og úrskurđi sem hann kveđur upp jafnharđan undir rekstri máls. Einnig er rétt ađ bóka um yfirlýsingar af hendi ađila sem hafa ekki komiđ fram skriflega. Ef önnur ákvćđi ţessara laga mćla ekki fyrir um ađ bókađ verđi um tiltekin atriđi ákveđur dómari hvađ verđi annars skráđ í ţingbók og undirritar ţađ sem hefur veriđ bókađ ađ loknu ţinghaldi. Málflytjendur geta ţó jafnan krafist ţess ađ bókađar verđi stuttar athugasemdir ţeirra. Ef dómari telur ástćđu til er honum rétt ađ kynna ţeim sem mćta í ţinghald efni bókunar í heild eđa ađ hluta og gefa hlutađeigendum kost á ađ undirrita hana. Ţrátt fyrir ţađ sem ađ framan segir skal ekki fćra til bókar nafn og önnur persónueinkenni vitnis, sem gefur skýrslu fyrir dómi án ţess ađ ţađ ţurfi ađ skýra frá nafni sínu í heyranda hljóđi, sbr. 8. mgr. 122. gr., heldur skulu ţćr upplýsingar varđveittar međ ţeim hćtti sem ţar er kveđiđ á um.
     Ţađ sem kemur fram viđ munnlega sönnunarfćrslu skal hljóđritađ, tekiđ upp á myndband eđa mynddisk ellegar ritađ í ţingbók eftir ákvörđun dómara. Dómari getur einnig ákveđiđ ađ taka upp eđa skrá útdrátt sinn af framburđi, en hlutađeiganda skal ţá gefinn kostur á ađ koma ađ athugasemdum um ţađ sem er haft eftir honum og um framkvćmd skýrslutökunnar.

14. gr.     Viđ hvern hérađsdómstól skal haldin dómabók sem hefur ađ geyma dóma, svo og úrskurđi sem fela í sér niđurstöđu máls, undirritađa af dómara.

15. gr.     Skjöl, sem eru lögđ fram í dómi, skulu vera í frumriti séu ţau tiltćk. Ţau skulu merkt í áframhaldandi töluröđ og vottuđ um framlagningu. Sá sem leggur fram skjal skal láta í té ţann fjölda eftirrita af ţví sem dómari mćlir fyrir um og afhendir jafnframt öđrum ađilum máls eftirrit, svo og brotaţola ef mćtt er af hans hálfu í málinu.
     Framlögđ skjöl skulu varđveitt í skjalasafni hlutađeigandi dómstóls ţar til ţau verđa afhent Ţjóđskjalasafni.
     Frumrit skjals verđur ekki afhent öđrum en ţeim sem á réttmćtt tilkall til ţess. Međan máli er ólokiđ verđur frumrit skjals ţó ekki afhent nema brýn nauđsyn krefji og dómari telji ađ láta megi ţađ af hendi gegn ţví ađ afrit komi í stađ ţess.
     Hljóđritanir, myndbönd og mynddiska skv. 3. mgr. 13. gr. skal varđveita í minnst ţrjú ár frá lokum dómsmáls.

16. gr.     Ákćrđi og brotaţoli eiga rétt á ađ fá afrit af málskjölum án endurgjalds um leiđ og mál hefur veriđ ţingfest, sbr. ţó 1. mgr. 47. gr. Eftir ţingfestingu er dómara skylt gegn greiđslu gjalds ađ láta öđrum ţeim, sem ţess óskar, í té stađfest afrit af ákćru og greinargerđ ákćrđa, ef hún hefur veriđ lögđ fram, svo fljótt sem viđ verđur komiđ. Ţó skal synja um ađ láta í té afrit af ţeim hlutum ţessara skjala sem hafa ađ geyma upplýsingar um einka-, fjárhags- eđa viđskiptahagsmuni einstaklinga ellegar lögpersóna sem sanngjarnt er og eđlilegt ađ leynt fari nema sá samţykki sem í hlut á. Enn fremur ef mikilvćgir almannahagsmunir krefjast ţess, svo sem ef um er ađ rćđa upplýsingar um öryggi ríkisins eđa varnarmál ellegar samskipti ţess viđ önnur ríki eđa alţjóđastofnanir.
     Ađilar máls og brotaţoli eiga rétt á ađ fá stađfest endurrit úr ţingbók eđa dómabók endurgjaldslaust.
     Dómara er enn fremur skylt gegn greiđslu gjalds ađ láta öđrum ţeim, sem ţess óskar, í té stađfest endurrit úr dómabók og af úrskurđum og ákvörđunum sem fćrđar hafa veriđ í ţingbók. Áđur en ţau endurrit eru afhent skal, ef sérstök ástćđa er til, afmá úr ţeim atriđi sem eđlilegt er ađ leynt fari međ tilliti til almanna- eđa einkahagsmuna, ţar á međal atriđi úr endurritum af úrskurđum og ákvörđunum ef ţađ hefđi í för međ sér hćttu á sakarspjöllum ađ ţau kćmust til vitundar almennings. Hiđ sama á viđ ef dómar eđa ađrar úrlausnir eru birtar opinberlega, svo sem á vefsíđum.
     Međan mál er rekiđ í hérađi, unnt er ađ skjóta ţví til Hćstaréttar eđa mál er rekiđ ţar fyrir dómi er dómara skylt ađ láta ađilum máls endurgjaldslaust í té eftirgerđ af hljóđ- eđa myndupptökum skv. 3. mgr. 13. gr. eđa leyfa ţeim ađ hlýđa á slíkar upptökur, svo fljótt sem viđ verđur komiđ eftir ađ ţess er óskađ. Eftir ţann tíma má verđa viđ ósk ţess efnis ef sérstakar ástćđur mćla međ ţví. Dómara er skylt gegn greiđslu gjalds ađ láta brotaţola í té eftirgerđ af hljóđ- eđa myndupptökum eđa leyfa honum ađ hlýđa á slíkar upptökur ef honum er ţörf á ţví til ţess ađ geta gćtt hagsmuna sinna.
     Dómara er heimilt ađ krefjast fyrirframgreiđslu áćtlađs gjalds skv. 1., 3. og 4. mgr.
     Telji dómari óheimilt eđa óskylt ađ verđa viđ ósk um afrit eđa eftirrit ellegar leyfi til ađ hlýđa á upptöku kveđur hann upp úrskurđ um ţađ ef ţess er krafist.

17. gr.     Viđ hvern hérađsdómstól skal haldin skrá yfir ţau mál sem koma ţar til úrlausnar samkvćmt lögum ţessum.
     Dómstólaráđ setur nánari reglur um:

a.

málaskrár,

b.

ţingbćkur, ţar á međal fćrslu ţeirra á tölvu,

c.

búnađ til hljóđritunar og myndbandsupptöku í ţinghöldum,

d.

dómabćkur,

e.

varđveislu málskjala, hljóđritana, myndbanda og mynddiska,

f.

birtingu dóma og annarra dómsúrlausna, til dćmis á vefsíđum dómstóla, ađgang ađ endurritum af dómum og úr ţingbók, svo og ađ framlögđum skjölum, ţ.m.t. brottnám upplýsinga úr ţeim.

III. KAFLIÁkćruvaldiđ. 18. gr.     Ákćrendur eru ríkissaksóknari, hérađssaksóknari og lögreglustjórar. Ađ auki, í umbođi ţeirra, vararíkissaksóknari, varahérađssaksóknari, saksóknarar, ađstođarsaksóknarar og saksóknarfulltrúar, svo og löglćrđir ađstođarlögreglustjórar.
     Hlutverk ákćrenda er ađ tryggja, í samvinnu viđ lögreglu, ađ ţeir sem afbrot fremja verđi beittir lögmćltum viđurlögum. Ţeir taka ekki viđ fyrirmćlum frá öđrum stjórnvöldum um međferđ ákćruvalds nema sérstaklega sé kveđiđ á um ţađ í lögum.
     Ákćrendur skulu vinna ađ ţví ađ hiđ sanna og rétta komi í ljós og gćta jafnt ađ ţeim atriđum sem horfa til sýknu og sektar. Ţeim ber jafnframt ađ hrađa međferđ mála eftir ţví sem kostur er.
     Ákćrendum er skylt ađ gćta ţagmćlsku um atriđi sem ţeir fá vitneskju um í starfi sínu eđa vegna starfs síns og leynt eiga ađ fara vegna lögmćltra almanna- eđa einkahagsmuna. Tekur ţetta til upplýsinga um einkahagi manna sem eđlilegt er ađ leynt fari, upplýsinga sem varđa starfshćtti ákćruvalds og lögreglu og fyrirhugađar ađgerđir í ţágu rannsóknar, og annarra upplýsinga sem leynt skulu fara samkvćmt lögum, stjórnvaldsfyrirmćlum eđa eđli máls. Ţagnarskyldan helst ţótt látiđ sé af starfi.

19. gr.     Dómsmálaráđherra hefur eftirlit međ framkvćmd ákćruvalds og getur krafist ţess ađ ríkissaksóknari láti í té gögn og greinargerđ um međferđ einstakra mála.
     Ţau sérákvćđi í lögum skulu haldast ţar sem kveđiđ er á um ađ mál skuli ţví ađeins höfđa ađ dómsmálaráđherra mćli svo fyrir. Ţegar svo stendur á leggur ráđherra samţykki sitt á ákćru og áfrýjun og getur ađ auki gefiđ ríkissaksóknara fyrirmćli um međferđ máls, ţar á međal um rannsókn ţess.

20. gr.     Ríkissaksóknari er ćđsti handhafi ákćruvalds og ber ábyrgđ á ákvörđunum ţeirra sem viđ embćtti hans starfa. Skal hann skipađur ótímabundiđ í embćtti af dómsmálaráđherra og fullnćgja lagaskilyrđum til skipunar í dómaraembćtti viđ Hćstarétt. Skal hann enn fremur njóta sömu lögkjara og hćstaréttardómarar, eftir ţví sem viđ verđur komiđ.
     Ríkissaksóknari hefur embćttisskrifstofu í Reykjavík. Honum til ađstođar eru vararíkissaksóknari, sem ráđherra skipar ótímabundiđ, svo og saksóknarar sem ráđherra skipar til fimm ára í senn. Skal vararíkissaksóknari fullnćgja sömu lagaskilyrđum og ríkissaksóknari, en saksóknarar skilyrđum til skipunar í embćtti hérađsdómara. Ríkissaksóknari rćđur annađ starfsliđ viđ embćtti sitt, ţar á međal saksóknarfulltrúa sem lokiđ hafa embćttis- eđa meistaraprófi í lögfrćđi.

21. gr.     Ríkissaksóknari gefur út almennar reglur og fyrirmćli um međferđ ákćruvalds. Hann hefur jafnframt eftirlit međ framkvćmd ákćruvalds hjá öđrum ákćrendum.
     Ríkissaksóknari höfđar sakamál ef brot varđar X. kafla almennra hegningarlaga, svo og ţau mál önnur ţar sem dómsmálaráđherra tekur ákvörđun um saksókn, sbr. 2. mgr. 19. gr. Ef sú háttsemi sem um rćđir felur í sér annađ eđa önnur brot fer ríkissaksóknari međ ákćruvald vegna ţeirra. Ríkissaksóknari getur endranćr tekiđ saksókn í sínar hendur, ţar á međal gefiđ út ákćru eđa tekiđ viđ sókn máls fyrir dómi hvenćr sem hann telur ţess ţörf.
     Ríkissaksóknari getur gefiđ öđrum ákćrendum fyrirmćli um einstök mál sem ţeim er skylt ađ hlíta. Hann getur kveđiđ á um rannsókn máls, mćlt fyrir um framkvćmd hennar og fylgst međ henni.
     Ríkissaksóknari tekur ákvörđun um áfrýjun hérađsdóms til Hćstaréttar, svo og um kćru til Hćstaréttar í málum sem hann hefur höfđađ.

22. gr.     Dómsmálaráđherra skipar hérađssaksóknara ótímabundiđ og er embćttisskrifstofa hans í Reykjavík. Honum til ađstođar eru varahérađssaksóknari, sem ráđherra skipar ótímabundiđ, svo og saksóknarar sem ráđherra skipar til fimm ára í senn. Ráđherra ákveđur fjölda saksóknara ađ höfđu samráđi viđ ríkissaksóknara. Skulu hérađssaksóknari, varahérađssaksóknari og saksóknarar fullnćgja skilyrđum til skipunar í embćtti hérađsdómara. Hérađssaksóknari rćđur annađ starfsliđ viđ embćtti sitt, ţar á međal ađstođarsaksóknara og saksóknarfulltrúa sem lokiđ hafa embćttis- eđa meistaraprófi í lögfrćđi.
     Hérađssaksóknari ber ábyrgđ á ákvörđunum ţeirra sem viđ embćtti hans starfa. Hann skiptir verkum međ varahérađssaksóknara og saksóknurum og úthlutar ţeim málum. Viđ embćttiđ skal vera sérstök deild skatta- og efnahagsbrota og skal sá eđa ţeir saksóknarar sem ţar starfa bera starfsheiti sem kennt er viđ málaflokkinn. Hérađssaksóknari getur skipt embćttinu í fleiri deildir eftir málaflokkum eđa umdćmum.

23. gr.     Hérađssaksóknari höfđar sakamál ef um er ađ rćđa eftirgreind brot á almennum hegningarlögum:

a.

brot á ákvćđum XI. kafla laganna, öđrum en 99. og 101. gr.,

b.

brot á ákvćđum XII.–XVI. kafla laganna,

c.

brot á ákvćđum XVII. kafla laganna, öđrum en 155.–158. gr.,

d.

brot á ákvćđum XVIII.–XXII. kafla laganna,

e.

brot á ákvćđum XXIII. kafla laganna, öđrum en 215. og 219. gr., ef brot tengist broti á umferđarlögum, og 217. gr. og 1. mgr. 218. gr.,

f.

brot á ákvćđum XXIV. og XXV. kafla laganna, öđrum en 231., 232. og 233. gr.,

g.

brot á ákvćđum XXVI. kafla laganna, öđrum en 244., 245. og 246. gr.

     Hérađssaksóknari höfđar enn fremur mál ef um er ađ rćđa meiri háttar brot á lögum um skatta, samkeppnislögum og öđrum lögum eftir ţví sem nánar er kveđiđ á um í almennum reglum sem ríkissaksóknari setur.
     Ef háttsemi felur í sér annađ eđa önnur brot en ţau sem hérađssaksóknari fer međ skv. 1. og 2. mgr. tekur hann ákvörđun um ţađ hvort hann höfđar mál sjálfur eđa hvort lögreglustjóri gerir ţađ. Hérađssaksóknari getur endranćr tekiđ saksókn í sínar hendur, ţar á međal gefiđ út ákćru eđa tekiđ viđ sókn máls fyrir dómi hvenćr sem hann telur ţess ţörf.
     Ađ svo miklu leyti sem ţađ fer ekki í bága viđ fyrirmćli ríkissaksóknara skv. 3. mgr. 21. gr. getur hérađssaksóknari gefiđ lögreglustjórum fyrirmćli um einstök mál sem ţeim er skylt ađ hlíta. Međ sama skilorđi getur hann kveđiđ á um rannsókn máls, mćlt fyrir um framkvćmd hennar og fylgst međ henni.
     Nú hefur hérađssaksóknari ákveđiđ ađ falla frá saksókn skv. 2.–4. mgr. 146. gr. og ber honum ţá ađ tilkynna ríkissaksóknara ţađ. Ef ríkissaksóknari telur ađ ekki hafi veriđ efni til ađ falla frá saksókn getur hann, innan tveggja mánađa frá ţví ađ sú ákvörđun var tekin, lagt fyrir hérađssaksóknara ađ höfđa mál.
     Hérađssaksóknari tekur ákvörđun um kćru til Hćstaréttar í málum sem hann hefur höfđađ.

24. gr.     Lögreglustjórar höfđa önnur sakamál en ţau sem ríkissaksóknari eđa hérađssaksóknari höfđar skv. 2. mgr. 21. gr. og 1. og 2. mgr. 23. gr., sbr. ţó 3. mgr. ţeirrar greinar.
     Lögreglustjóri getur boriđ undir hérađssaksóknara álitaefni varđandi saksókn eđa málsmeđferđ ađ öđru leyti, svo sem ef hann telur ađ mál eigi ađ höfđa í öđru umdćmi, hann telur sig vanhćfan eđa mál er vandasamt úrlausnar.
     Nú hefur lögreglustjóri ákveđiđ ađ falla frá saksókn skv. 2.–4. mgr. 146. gr. og ber honum ţá ađ tilkynna hérađssaksóknara ţađ. Ef hérađssaksóknari telur ađ ekki hafi veriđ efni til ađ falla frá saksókn getur hann, innan tveggja mánađa frá ţví ađ sú ákvörđun var tekin, ákveđiđ ađ höfđa mál sjálfur eđa lagt fyrir lögreglustjóra ađ gera ţađ.
     Lögreglustjóri sem stýrt hefur rannsókn brots höfđar sakamál vegna ţess nema ríkissaksóknari eđa hérađssaksóknari höfđi mál eđa annađ leiđi af reglum um varnarţing skv. VI. kafla. Í ţví tilviki tekur hérađssaksóknari ákvörđun um hvađa lögreglustjóri skuli höfđa mál eđa hvort hann geri ţađ sjálfur.
     Lögreglustjórar taka ákvörđun um kćru til Hćstaréttar í málum sem ţeir hafa til rannsóknar eđa ţeir hafa höfđađ skv. 1. mgr.

25. gr.     Í hérađi flytur ríkissaksóknari, vararíkissaksóknari eđa saksóknari ţau mál sem ríkissaksóknari höfđar. Hann getur faliđ hérađssaksóknara eđa lögreglustjóra flutning máls fyrir hérađsdómi og fer ţá um mál eftir 2. eđa 3. mgr. Ţá getur ríkissaksóknari faliđ hérađsdóms- eđa hćstaréttarlögmanni flutning máls í hérađi og hefur hann ţá sömu réttarstöđu og ákćrandi.
     Í hérađi flytur hérađssaksóknari, varahérađssaksóknari, saksóknari, ađstođarsaksóknari eđa saksóknarfulltrúi ţau mál sem hérađssaksóknari höfđar. Einnig má hérađssaksóknari fela lögreglustjóra, hérađsdómslögmanni eđa hćstaréttarlögmanni ađ flytja mál í hérađi á sama hátt og segir í 1. mgr.
     Í hérađi annast lögreglustjórar flutning ţeirra mála sem ţeir höfđa. Ţeir geta faliđ ađstođarlögreglustjóra, ađstođarsaksóknurum eđa saksóknarfulltrúum viđ embćtti sín ađ flytja ţessi mál. Lögreglustjórum er heimilt ađ fela öđrum lögreglustjórum ađ sćkja ţing í máli.
     Ríkissaksóknari sćkir mál fyrir Hćstarétti, sbr. ţó 5. mgr. Hann getur faliđ vararíkissaksóknara, hérađssaksóknara, saksóknara eđa hćstaréttarlögmanni ađ flytja ţau mál. Sé hćstaréttarlögmanni faliđ ađ flytja mál fyrir Hćstarétti hefur hann sömu skyldur og ákćrandi.
     Hérađssaksóknari og lögreglustjórar flytja ţau kćrumál fyrir Hćstarétti sem ţeir fara međ skv. 6. mgr. 23. gr. og 5. mgr. 24. gr. Ţeim er heimilt ađ fela öđrum löglćrđum starfsmönnum sínum flutning ţessara mála, eftir ţví sem segir í 2. eđa 3. mgr.

26. gr.     Ef ríkissaksóknari vćri vanhćfur til ađ fara međ mál sem dómari skv. 6. gr. skal hann víkja sćti. Setur dómsmálaráđherra ţá annan löghćfan mann til ađ fara međ ţađ mál.
     Ef hérađssaksóknari vćri vanhćfur til ađ fara međ mál sem dómari skv. 6. gr. skal hann víkja sćti. Felur ríkissaksóknari ţá öđrum löghćfum manni ađ fara međ ţađ mál.
     Ef lögreglustjóri vćri vanhćfur til ađ fara međ mál sem dómari skv. 6. gr. skal hérađssaksóknari taka sjálfur ákvörđun um saksókn í ţví eđa fela öđrum lögreglustjóra ađ gera ţađ.
     Nú er mađur á sama hátt og áđur greinir vanhćfur til međferđar einstaks máls og má hann ţá ekki flytja ţađ sem ákćrandi. Skal ríkissaksóknari eđa eftir atvikum hérađssaksóknari ţá sjálfur annast flutning ţess eđa fela öđrum löghćfum manni ađ gera ţađ.
     Nú hefur ákćra veriđ gefin út og skal dómari ţá, annađhvort ađ eigin frumkvćđi eđa samkvćmt kröfu ađila, vísa máli frá dómi ef hann telur ađ ákćrandi hafi veriđ vanhćfur til ađ höfđa máliđ eđa lögreglustjóri vanhćfur til ađ rannsaka ţađ. Ef mađur er vanhćfur til ađ fara međ mál fyrir dómi sem ákćrandi skal dómari á sama hátt vísa ţví frá dómi.

IV. KAFLISakborningur og verjandi. 27. gr.     Sakborningur er sá mađur sem borinn er sökum eđa grunađur um refsiverđa háttsemi. Enn fremur sá lögađili sem er sakađur eđa grunađur um ađ bera ábyrgđ á slíkri háttsemi.
     Ef sakborningur er ólögráđa kemur lögráđamađur fram sem fyrirsvarsmađur hans eftir ţví sem ţörf krefur. Lögráđamađur tekur ákvarđanir fyrir hönd hins ólögráđa sem hann er ekki talinn bera skynbragđ á eđa fćr um ađ taka.
     Ef sakborningur er lögađili koma stjórnendur fram sem fyrirsvarsmenn hans, einir eđa fleiri í sameiningu, eftir ţví sem leiđir af almennum reglum. Verđi ţví viđ komiđ skal sá mađur ekki fara međ fyrirsvar sem sakađur er um sams konar brot og lögađilinn.
     Fyrirsvarsmenn skv. 2. og 3. mgr. hafa sömu réttarstöđu og vćru ţeir sjálfir bornir sökum eđa grunađir um refsiverđa háttsemi.

28. gr.     Sakborningur á rétt á ađ fá upplýsingar um sakarefni áđur en skýrsla er tekin af honum út af ţví eđa viđ handtöku ef til hennar kemur.
     Sakborningur sem handtekinn hefur veriđ í ţágu rannsóknar máls á rétt á ađ hafa samband viđ lögmann ţegar eftir handtöku, sömuleiđis nánustu vandamenn sína nema sérstök ástćđa sé til ađ ćtla ađ ţađ muni torvelda rannsókn málsins. Í ţví tilviki skal lögregla, svo fljótt sem kostur er, tilkynna nánustu vandamönnum sakbornings ađ hann hafi veriđ handtekinn og hvar hann sé vistađur. Dómsmálaráđherra setur í reglugerđ nánari ákvćđi um hvenćr synja má handteknum manni um ađ hafa samband viđ nánustu vandamenn sína.

29. gr.     Sakborningi er heimilt ađ halda sjálfur uppi vörnum í máli kjósi hann ţađ og sé hann hćfur til ţess ađ mati dómara eđa lögreglu. Í ţví tilviki skal veita sakborningi, sem er ólöglćrđur, leiđbeiningar um formhliđ máls eftir ţví sem nauđsyn ber til.

30. gr.     Skylt er lögreglu ađ verđa viđ ósk sakbornings um ađ tilnefna honum verjanda ef hann hefur veriđ handtekinn í ţágu rannsóknar máls.
     Heimilt er lögreglu endranćr eftir ósk sakbornings ađ tilnefna honum verjanda viđ rannsókn máls áđur en til málshöfđunar kemur ef ástćđa er til ţess međ tilliti til eđlis brots og ađstćđna ađ öđru leyti. Ţá getur lögregla tilnefnt sakborningi verjanda ţótt hann hafi ekki óskađ ţess ef hann er ekki bćr til ađ gćta hagsmuna sinna sem skyldi viđ rannsókn máls. Bera má ţá ákvörđun undir dómara.
     Tilnefning verjanda skv. 1. mgr. fellur sjálfkrafa úr gildi ţegar sakborningur er látinn laus eđa leiddur fyrir dómara skv. 94. gr. Ađ öđrum kosti fellur tilnefning úr gildi međ úrskurđi dómara, sbr. 3. málsl. 2. mgr., ţegar mál er höfđađ ellegar rannsókn er hćtt eđa mál fellt niđur međ öđrum hćtti.

31. gr.     Skylt er dómara ađ verđa viđ ósk sakbornings um skipun verjanda ef ţess hefur veriđ krafist ađ hann sćti gćsluvarđhaldi eđa öđrum ráđstöfunum skv. XIV. kafla laga ţessara ellegar ef mál hefur veriđ höfđađ gegn honum.
     Enn fremur er skylt ađ skipa ákćrđa verjanda ef í málinu fer fram ađalmeđferđ samkvćmt ákvćđum XXV. kafla nema ákćrđi hafi sjálfur valiđ sér verjanda skv. 32. gr. og vilji ekki fá hann skipađan sem slíkan eđa óski eftir ađ flytja mál sitt sjálfur skv. 29. gr.
     Heimilt er dómara ađ skipa sakborningi verjanda ţótt hann hafi ekki óskađ ţess ef hann er ađ mati dómara ekki fćr um ađ gćta hagsmuna sinna sem skyldi viđ međferđ máls fyrir dómi.
     Ef lögregla neitar eđa lćtur hjá líđa ađ tilnefna sakborningi verjanda skv. 30. gr. getur hann leitađ atbeina dómara og óskađ eftir ţví ađ honum verđi skipađur verjandi.
     Skipun verjanda fellur sjálfkrafa úr gildi ţegar hérađsdómur er kveđinn upp ellegar rannsókn er hćtt eđa mál fellt niđur međ öđrum hćtti.
     Nú er hérađsdómi áfrýjađ og fer ţá um skipun verjanda fyrir Hćstarétti skv. 5. mgr. 201. gr.

32. gr.     Sakborningi er á öllum stigum opinbers máls heimilt ađ ráđa á sinn kostnađ lögmann til ađ gćta hagsmuna sinna.
     Lögmađur sem sakborningur hefur ráđiđ sér án atbeina dómara eđa lögreglu hefur sömu réttindi og skyldur og verjandi eftir ţví sem viđ á. Međan á rannsókn máls stendur má ţó takmarka rétt hans til ađ rćđa viđ sakborning, vera viđstaddur skýrslutöku, kynna sér gögn og fylgjast međ framvindu rannsóknar ef hćtta er á ađ hún torveldist viđ ţađ.

33. gr.     Dómara eđa lögreglu ber, ţegar skylt er eđa heimilt ađ skipa eđa tilnefna sakborningi verjanda, ađ vekja athygli hans á ţeim rétti.
     Verjandi skal skipađur eđa tilnefndur úr hópi lögmanna.
     Áđur en verjandi er skipađur eđa tilnefndur skal gefa sakborningi kost á ađ benda á lögmann til ađ fara međ ţann starfa. Viđ skipun eđa tilnefningu verjanda skal ađ jafnađi fara eftir ósk sakbornings, sbr. ţó 4. og 5. mgr. Enn fremur getur dómari eđa lögregla neitađ ađ skipa eđa tilnefna ţann verjanda sem óskađ er eftir ef uggvćnt ţykir ađ hann muni hindra rannsókn málsins á ólögmćtan hátt.
     Ekki má skipa eđa tilnefna ţann verjanda sem gegnt hefur starfi matsmanns eđa kann ađ verđa kvaddur til ađ gefa skýrslu sem vitni í máli ellegar er ađ öđru leyti svo viđriđinn mál eđa ađila ađ hćtta sé á ađ hann geti ekki gćtt hagsmuna sakbornings sem skyldi.
     Nú eru fleiri en einn mađur hafđir fyrir sökum í sama máli og er ţá heimilt ađ skipa eđa tilnefna sama mann verjanda beggja eđa allra ef telja má ađ hagsmunir ţeirra rekist ekki á.

34. gr.     Nú óskar sakborningur eftir ţví ađ skipun eđa tilnefning verjanda verđi afturkölluđ og nýr verjandi skipađur eđa tilnefndur og skal ţá verđa viđ slíkri ósk nema hćtta sé á ađ máliđ tefjist af ţeim sökum.
     Ef ćtla má ađ verjandi muni hindra eđa hafi hindrađ rannsókn máls međ ólögmćtum hćtti eđa hafi brotiđ gegn starfsskyldum sínum á annan hátt getur ákćrandi eđa lögregla leitađ atbeina dómara og krafist ţess ađ hann verđi leystur frá störfum og annar skipađur í hans stađ. Verjandinn getur krafist ţess ađ dómari úrskurđi um ţá kröfu.

35. gr.     Hlutverk verjanda er ađ draga fram í málinu allt sem verđa má skjólstćđingi hans til sýknu eđa hagsbóta og gćta réttar hans í hvívetna.
     Verjandi skal sjálfur sinna starfsskyldum sínum, ţar á međal annast flutning máls. Honum er ţó heimilt ađ láta fulltrúa sinn eđa annan lögmann vera viđstaddan skýrslutöku og rannsóknarathafnir, svo og sćkja einstök ţinghöld fyrir sína hönd međan á rannsókn máls eđa međferđ stendur.
     Ţagnarskylda hvílir á verjanda um ţađ sem skjólstćđingur hans kann ađ hafa trúađ honum fyrir um afstöđu sína til brots ţess sem um er ađ tefla, svo og um önnur ţau atriđi sem hann hefur komist ađ í starfa sínum og ekki eru almenningi ţegar kunn.

36. gr.     Verjanda er heimilt ađ tala einslega viđ skjólstćđing sinn um hvađ eina sem máliđ varđar.
     Međan á rannsókn stendur er verjanda ćtíđ heimilt ađ vera viđstaddur ţegar tekin er skýrsla af skjólstćđingi hans. Verjanda er og heimilt ađ vera viđstaddur skýrslutöku af öđrum sakborningum og vitnum í máli skjólstćđings síns ef ţađ ţykir hćttulaust vegna rannsóknar málsins.
     Eftir ađ ákćra hefur veriđ gefin út á verjandi rétt á ţví ađ vera viđstaddur öll ţinghöld í máli og ber dómara ađ tilkynna honum um ţau. Verjandi á jafnframt rétt á ađ vera viđstaddur ţinghöld međan á rannsókn stendur nema hćtta sé á ađ rannsóknin torveldist viđ ţađ, sbr. 1. mgr. 104. gr.

37. gr.     Verjandi skal jafnskjótt og unnt er fá afrit af öllum skjölum máls sem varđa skjólstćđing hans, svo og ađstöđu til ađ kynna sér önnur gögn í málinu. Lögregla getur ţó neitađ ađ veita verjanda ađgang ađ einstökum skjölum eđa öđrum gögnum í allt ađ ţrjár vikur frá ţví ađ ţau urđu til eđa komust í vörslur hennar ef hún telur ađ ţađ geti skađađ rannsókn málsins. Af sömu ástćđu er lögreglu heimilt ađ neita verjanda um afrit af einstökum skjölum međan á rannsókn máls stendur. Bera má synjun undir dómara.
     Nú hefur lögregla krafist skýrslutöku fyrir dómi skv. b-liđ 1. mgr. 59. gr. og getur ţá dómari framlengt frest skv. 1. mgr. í allt ađ fimm vikur svo ađ unnt verđi ađ ljúka skýrslutöku innan hans.
     Enn fremur getur lögregla synjađ verjanda um ađgang ađ einstökum skjölum og öđrum gögnum međan á rannsókn máls stendur ef öryggi ríkisins eđa almennings er í húfi ellegar brýnir einkahagsmunir annarra en skjólstćđings hans eđa samskipti viđ yfirvöld í öđrum ríkjum standa ţví í vegi. Bera má ţá synjun undir dómara.
     Ţegar verjandi hefur fengiđ ađgang ađ gögnum máls er honum heimilt ađ láta skjólstćđingi sínum í té eintak af ţeim eđa kynna honum ţau međ öđrum hćtti.
     Lögregla skal gefa verjanda fćri á ađ fylgjast međ framvindu rannsóknar ađ svo miklu leyti sem kostur er. Skal hún taka til greina ábendingar hans um tilteknar rannsóknarađgerđir nema hún telji ţćr óheimilar eđa ţýđingarlausar.

38. gr.     Ţóknun skipađs verjanda skal ákveđin í dómi eđa úrskurđi ef máli lýkur ţannig nema hann hafi afsalađ sér ţóknun. Ef máli lýkur ekki međ ţeim hćtti ákveđur dómari ţóknun međ bókun í ţingbók eđa skriflega á annan hátt.
     Dómari ákveđur ţóknun í einu lagi ef sá sem tilnefndur hefur veriđ verjandi sakbornings er síđar skipađur til ađ gegna ţví starfi. Ađ öđrum kosti skal lögreglustjóri eđa löglćrđur starfsmađur hans ákveđa ţóknun tilnefnds verjanda. Heimilt er ađ greiđa verjanda hluta áćtlađrar ţóknunar áđur en rannsókn máls lýkur.
     Ţóknun skipađs eđa tilnefnds verjanda greiđist úr ríkissjóđi og telst til sakarkostnađar skv. 216. gr.

V. KAFLIBrotaţoli og réttargćslumađur. 39. gr.     Brotaţoli er sá mađur sem kveđst hafa orđiđ fyrir misgerđ af völdum afbrots. Enn fremur sá mađur sem telur sig hafa orđiđ fyrir fjárhagslegu tjóni af refsiverđri háttsemi, enda hafi hún beinst ađ honum sjálfum, eđa lögađili sem sagđur er hafa beđiđ slíkt tjón.
     Ef brotaţoli er ólögráđa kemur lögráđamađur fram sem fyrirsvarsmađur hans. Lögráđamađur tekur ákvarđanir fyrir hönd hins ólögráđa sem hann er ekki talinn bera skynbragđ á eđa vera fćr um ađ taka.
     Ef brotaţoli er lögađili koma stjórnendur fram sem fyrirsvarsmenn hans, einir eđa fleiri í sameiningu, eftir ţví sem leiđir af almennum reglum.
     Fyrirsvarsmenn skv. 2. og 3. mgr. hafa sömu réttarstöđu og hefđu ţeir sjálfir taliđ sig hafa beđiđ tjón af refsiverđri háttsemi.
     Brotaţoli er ekki ađili ađ sakamáli. Ef hann hefur uppi einkaréttarkröfu skv. XXVI. kafla nýtur hann ţó, ađ ţví er ţann ţátt málsins varđar, sömu réttarstöđu og ađili ađ einkamáli, eftir ţví sem nánar er fyrir mćlt í lögum ţessum.

40. gr.     Lögreglu er skylt, eftir ţví sem viđ á, ađ leiđbeina brotaţola um réttindi hans lögum samkvćmt.
     Nú liggur fyrir hver brotaţoli er og skal ţá tilkynna honum ef rannsókn máls er hćtt eđa ţađ fellt niđur međ öđrum hćtti án tillits til ţess hvort hann hefur kćrt brotiđ. Ber ađ rökstyđja ákvörđunina ef brotaţoli krefst ţess. Jafnframt skal lögregla benda brotaţola á ađ hann geti boriđ ákvörđun hennar um ađ hćtta rannsókn undir hérađssaksóknara skv. 5. mgr. 52. gr.
     Ef ákćra er gefin út skal ákćrandi tilkynna brotaţola eđa réttargćslumanni hans ţađ ţegar hún hefur veriđ birt nema hann hafi áđur fengiđ vitneskju um ákćruna. Jafnframt ber ákćranda ađ tilkynna brotaţola um niđurstöđu dóms, ef ţví er ađ skipta, eđa afdrif máls ađ öđru leyti, enda hafi hagsmuna hans ekki veriđ gćtt fyrir dómi.

41. gr.     Skylt er lögreglu ađ tilnefna réttargćslumann ef rannsókn máls beinist ađ broti á XXII. kafla almennra hegningarlaga og brotaţoli óskar ţess. Ţó skal ávallt tilnefna réttargćslumann ef brotaţoli hefur ekki náđ 18 ára aldri ţegar rannsókn hefst.
     Skylt er lögreglu endranćr eftir ósk brotaţola ađ tilnefna honum réttargćslumann ef rannsókn beinist ađ broti á XXIII. eđa XXIV. kafla almennra hegningarlaga eđa 251.–253. gr. laganna og ćtla má ađ brotaţoli hafi orđiđ fyrir verulegu tjóni á líkama eđa andlegu heilbrigđi af völdum brotsins eđa ađ brotiđ hafi veriđ gegn honum af einhverjum sem er honum nákominn. Ţađ er skilyrđi fyrir tilnefningu réttargćslumanns samkvćmt ţessari málsgrein ađ brotaţoli hafi ađ mati lögreglu ţörf fyrir sérstaka ađstođ réttargćslumanns til ţess ađ gćta hagsmuna sinna í málinu.
     Heimilt er lögreglu ađ tilnefna brotaţola réttargćslumann ţótt hann hafi ekki óskađ ţess ef skilyrđum 2. mgr. er fullnćgt og hann er ekki fćr um ađ gćta hagsmuna sinna sem skyldi viđ rannsókn máls.
     Ţegar skilyrđi eru til ţess ađ tilnefna réttargćslumann skv. 1.–3. mgr. skal ţađ gert jafnskjótt og tilefni gefst. Tilnefning fellur sjálfkrafa úr gildi viđ skipun réttargćslumanns skv. 1. mgr. 42. gr., en ella skal lögregla taka ákvörđun um ţađ hverju sinni.

42. gr.     Ţegar mál hefur veriđ höfđađ og skilyrđi eru til ţess ađ tilnefna réttargćslumann skv. 1.–3. mgr. 41. gr. skipar dómari brotaţola réttargćslumann.
     Ef lögregla neitar eđa lćtur hjá líđa ađ tilnefna brotaţola réttargćslumann skv. 41. gr. getur hann leitađ atbeina dómara og óskađ eftir ţví ađ sér verđi skipađur réttargćslumađur.

43. gr.     Brotaţola er heimilt ađ ráđa á sinn kostnađ lögmann til ađ gćta hagsmuna sinna.
     Lögmađur sem brotaţoli hefur ráđiđ sér án atbeina dómara eđa lögreglu hefur sömu réttindi og skyldur og réttargćslumađur eftir ţví sem viđ á. Međan á rannsókn máls stendur má ţó takmarka rétt hans til ađ vera viđstaddur skýrslutöku af brotaţola og kynna sér gögn ef hćtta er á ađ rannsókn torveldist viđ ţađ.

44. gr.     Ákvćđi 33. og 34. gr. gilda um tilnefningu, skipun og hćfi réttargćslumanns, svo og afturköllun á tilnefningu og skipun hans, eftir ţví sem viđ á.

45. gr.     Hlutverk réttargćslumanns er ađ gćta hagsmuna skjólstćđings síns og veita honum ađstođ í málinu, ţar á međal viđ ađ setja fram einkaréttarkröfur skv. XXVI. kafla.
     Réttargćslumađur skal sjálfur sinna starfsskyldum sínum, ţar á međal tjá sig munnlega fyrir dómi. Honum er ţó heimilt ađ láta fulltrúa sinn eđa annan lögmann vera viđstaddan skýrslutöku af skjólstćđingi sínum og sćkja einstök ţinghöld fyrir sína hönd.
     Ţagnarskylda hvílir á réttargćslumanni um ţađ sem brotaţoli trúir honum fyrir og um önnur ţau atriđi sem hann hefur komist ađ í starfa sínum og ekki eru ţegar kunn.

46. gr.     Međan á rannsókn stendur er réttargćslumanni ćtíđ heimilt ađ vera viđstaddur ţegar skýrsla er tekin af skjólstćđingi hans.
     Eftir ađ ákćra hefur veriđ gefin út á réttargćslumađur rétt á ţví ađ vera viđstaddur öll ţinghöld í máli. Ber dómara ađ tilkynna honum hvenćr ţing verđur háđ.
     Réttargćslumađur má ekki beina spurningum til ţeirra sem gefa skýrslu hjá lögreglu eđa fyrir dómi. Ţó getur hann beint ţeim tilmćlum til lögreglu eđa dómara ađ skjólstćđingur hans verđi spurđur um tiltekin atriđi, svo og ákćrđi og vitni um afmörkuđ atriđi sem varđa sérstaklega einkaréttarkröfur brotaţola.
     Réttargćslumanni er einungis heimilt ađ tjá sig munnlega fyrir dómi um einkaréttarkröfur skjólstćđings síns, en ekki um kröfur ákćruvalds ađ öđru leyti. Ţó má hann tjá sig um réttarfarsatriđi ef ţau snúa sérstaklega ađ skjólstćđingnum.

47. gr.     Međan á rannsókn stendur á réttargćslumađur einungis rétt á ađ fá ađgang ađ ţeim gögnum sem varđa ţátt skjólstćđings hans í málinu og honum eru nauđsynleg til ađ gćta hagsmuna skjólstćđingsins. Ţó er óheimilt ađ afhenda réttargćslumanni afrit af skjölum eđa veita honum ađgang ađ gögnum ef verjanda hefur veriđ synjađ um ţađ. Viđ ţingfestingu máls á réttargćslumađur rétt á ađ fá ađgang ađ öllum gögnum sem varđa ţátt skjólstćđings hans nema dómari telji ađ ţađ kunni ađ torvelda ađ mál upplýsist. Í ţví tilviki skal hann ţó í síđasta lagi fá ađgang ađ gögnunum áđur en máliđ er flutt.
     Ţegar réttargćslumađur hefur fengiđ ađgang ađ gögnum máls er honum heimilt ađ láta skjólstćđingi sínum í té eintak af ţeim eđa kynna honum ţau međ öđrum hćtti.
     Brotaţoli sem ekki nýtur ađstođar réttargćslumanns á rétt til ađgangs ađ gögnum máls skv. 1. mgr.

48. gr.     Ţóknun skipađs réttargćslumanns skal ákveđin í dómi eđa úrskurđi, ef máli lýkur ţannig, nema hann hafi afsalađ sér ţóknun. Ef máli lýkur ekki međ dómi ákveđur dómari ţóknun međ bókun í ţingbók eđa skriflega međ öđrum hćtti.
     Dómari ákveđur ţóknun í einu lagi ef sá sem tilnefndur hefur veriđ réttargćslumađur brotaţola er síđar skipađur til ađ gegna ţví starfi. Ađ öđrum kosti skal lögreglustjóri eđa löglćrđur starfsmađur hans ákveđa ţóknun tilnefnds réttargćslumanns.
     Ţóknun réttargćslumanns greiđist úr ríkissjóđi og telst til sakarkostnađar skv. 216. gr.

VI. KAFLIVarnarţing. 49. gr.     Kröfu um rannsóknarađgerđ sem atbeina dómara ţarf til skal ađ öđru jöfnu beint til hérađsdóms í umdćmi ţess lögreglustjóra sem stýrir rannsókn brots. Ef ríkislögreglustjóri fer međ rannsókn skal kröfu ađ öđru jöfnu beint til hérađsdóms í Reykjavík.
     Ţrátt fyrir ákvćđi 1. mgr. má beina kröfu um rannsóknarađgerđ til hérađsdóms í öđru umdćmi ef ţađ horfir til flýtis eđa hagrćđis. Ef taka ţarf skýrslu fyrir dómi af sakborningi eđa vitni međan á rannsókn máls stendur má jafnframt gera ţađ í umdćmi ţar sem skýrslugjafi á heimili eđa er staddur eđa ţar sem fyrirsjáanlegt er ađ mál um sakarefniđ kunni ađ verđa höfđađ.
     Ţegar ágreiningur skv. 2. mgr. 102. gr. er borinn undir dómara skal ţađ gert fyrir hérađsdómi í umdćmi ţess lögreglustjóra sem stýrir rannsókn brots, sbr. 1. mgr.

50. gr.     Mál sem sćtir almennri međferđ fyrir dómi skv. XXV. kafla má höfđa í ţinghá ţar sem ákćrđi á heimilisvarnarţing. Ef fleiri en einn eru sóttir til saka í sama máli má höfđa ţađ á heimilisvarnarţingi annars eđa einhvers ţeirra. Mál á hendur manni sem ekki á heimilisvarnarţing hér á landi má höfđa hvar sem er á landinu.
     Ef mál varđar eitt brot má höfđa máliđ í ţinghá ţar sem brotiđ var framiđ. Ţá má höfđa mál um fleiri brot en eitt í ţinghá ţar sem eitthvert ţeirra var framiđ hafi ţau öll veriđ framin í umdćmi sama hérađsdómstóls.
     Höfđa má mál fyrir hérađsdómi hvar sem er á landinu ef brot var framiđ hérlendis og vafi leikur á um mörk dómumdćma ellegar á íslensku skipi eđa í loftfari utan umdćma, svo og ef brot var framiđ erlendis og mál um ţađ sćtir lögsögu íslenskra dómstóla.
     Ef ákćrđi eđa verjandi hans sćkir ţing viđ ţingfestingu máls sem höfđađ er í annarri ţinghá en ađ framan greinir verđur ţví ekki vísađ frá dómi nema hann krefjist ţess.

51. gr.     Ef ríkissaksóknari, hérađssaksóknari eđa lögreglustjóri ber undir dóm mál sem sćtir afbrigđilegri međferđ skv. XXVII. kafla skal ţađ gert fyrir hérađsdómi í ţví umdćmi ţar sem hann hefur starfsstöđ eđa sá sem máliđ varđar á heimilisvarnarţing. Sé slíkt mál boriđ undir dóm af öđrum skal ţađ gert fyrir hérađsdómi ţar sem hann á sjálfur heimilisvarnarţing en sé ţađ ekki fyrir hendi, ţá fyrir hérađsdómi hvar sem er á landinu.

2. ŢÁTTURRannsókn. VII. KAFLIAlmennar reglur um rannsókn. 52. gr.     Rannsókn sakamála er í höndum lögreglu nema öđruvísi sé fyrir mćlt í lögum.
     Lögregla skal hvenćr sem ţess er ţörf hefja rannsókn út af vitneskju eđa grun um ađ refsivert brot hafi veriđ framiđ hvort sem henni hefur borist kćra eđa ekki. Enn fremur skal lögregla rannsaka mannslát, mannshvörf, eldsvođa, slys og ađrar ófarir, ţótt ekki liggi fyrir grunur um refsiverđa háttsemi. Ríkissaksóknari eđa hérađssaksóknari geta hvor um sig gefiđ lögreglu fyrirmćli um ađ hefja rannsókn, sbr. 3. mgr. 21. gr. og 4. mgr. 23. gr. Um verkaskiptingu ríkislögreglustjóra og lögreglu í einstökum umdćmum fer eftir lögum og reglum, settum samkvćmt ţeim.
     Kćru vegna refsiverđs brots eđa beiđni um rannsókn skal beint til lögreglu eđa ákćranda. Nú er háttsemi ekki refsiverđ nema brotaţoli krefjist ţess ađ sakamál skuli höfđađ og skal ţá ekki byrja rannsókn nema samkvćmt kröfu hans. Um kröfuna gilda annars ákvćđi 144. gr. eftir ţví sem viđ á.
     Lögregla vísar frá kćru um brot ef ekki ţykja efni til ađ hefja rannsókn út af henni. Sé rannsókn hafin getur lögregla einnig hćtt henni ef ekki ţykir grundvöllur til ađ halda henni áfram, svo sem ef í ljós kemur ađ kćra hefur ekki veriđ á rökum reist eđa brot er smávćgilegt og fyrirsjáanlegt er ađ rannsóknin muni hafa í för međ sér óeđlilega mikla fyrirhöfn og kostnađ. Ekki er skylt ađ gefa ţeim sem hlut á ađ máli kost á ađ tjá sig áđur en slík ákvörđun er tekin.
     Nú er kćru vísađ frá eđa rannsókn hćtt skv. 4. mgr. og er lögreglu ţá skylt ađ tilkynna ţađ kćranda hafi hann hagsmuna ađ gćta. Skal honum jafnframt bent á ađ hann geti kćrt ákvörđunina til hérađssaksóknara skv. 6. mgr.
     Sá sem á hagsmuna ađ gćta getur kćrt ákvörđun lögreglu skv. 4. mgr. innan eins mánađar frá ţví ađ honum er tilkynnt um hana eđa hann fékk vitneskju um hana međ öđrum hćtti. Ber hérađssaksóknara ađ taka afstöđu til kćrunnar innan eins mánađar frá ţví ađ hún berst honum. Hérađssaksóknari getur jafnframt ákveđiđ ađ eigin frumkvćđi ađ kćru skuli vísađ frá eđa ađ rannsókn skuli hćtt, enda sé eitthvert skilyrđa 4. mgr. fyrir hendi. Ekki er skylt ađ gefa ţeim sem hlut á ađ máli kost á ađ tjá sig áđur en slík ákvörđun er tekin, en tilkynna skal kćranda hana eftir ţví sem segir í 5. mgr.
     Nú lýtur kćra ađ broti sem varđađ getur ađ lögum sex ára fangelsi og getur sá sem kćrt hefur ákvörđun lögreglustjóra til hérađssaksóknara skotiđ úrskurđi hans til ríkissaksóknara. Enn fremur getur sá sem á hagsmuna ađ gćta kćrt til ríkissaksóknara ákvörđun sem hérađssaksóknari hefur tekiđ ađ eigin frumkvćđi skv. 6. mgr. Skal kćrufrestur og frestur til ađ taka afstöđu til kćrunnar vera sá sami og skv. 6. mgr.
     Lögreglu og hérađssaksóknara er ekki skylt ađ rökstyđja ákvarđanir sínar skv. 4. og 6. mgr.

53. gr.     Markmiđ rannsóknar er ađ afla allra nauđsynlegra gagna til ţess ađ ákćranda sé fćrt ađ ákveđa ađ henni lokinni hvort sćkja skuli mann til sakar, svo og ađ afla gagna til undirbúnings málsmeđferđ fyrir dómi.
     Ţeir sem rannsaka sakamál skulu vinna ađ ţví ađ hiđ sanna og rétta komi í ljós og gćta jafnt ađ ţeim atriđum sem horfa til sýknu og sektar. Ţeim ber jafnframt ađ hrađa međferđ mála eftir ţví sem kostur er.
     Ţeir sem rannsaka sakamál skulu gćta ţess ađ mönnum verđi ekki gert meira tjón, óhagrćđi eđa miski en óhjákvćmilegt er eftir ţví sem á stendur. Ekki mega ţeir beita sakborning eđa ađra harđrćđi umfram ţađ sem lög heimila og nauđsynlegt er til ađ vinna bug á mótţróa ţeirra gegn lögmćtum ađgerđum né á annan hátt ađ beita ţá ólögmćtri ţvingun í orđi eđa verki, svo sem međ hótunum.

54. gr.     Rannsaka skal og afla allra tiltćkra gagna um verknađ ţann sem um er ađ rćđa, svo sem stađ og stund og öll nánari atvik, sem ćtla má ađ skipt geti máli, leita ţess sem grunađur er um brot, finna sjónarvotta og ađra sem ćtla má ađ boriđ geti vitni, svo og ađ hafa uppi á munum sem hald skal leggja á og öđrum sýnilegum sönnunargögnum. Ţá skal rannsaka vettvang ef viđ á og yfirleitt öll ummerki sem kunna ađ vera eftir brot.
     Rannsaka skal ţau atriđi sem varđa sakborning sjálfan, ţar á međal eftir ţví sem ástćđa er til aldur hans, persónulegar ađstćđur, svo sem fjölskyldu- og heimilishagi, menntun, störf og efnahag, hegđun hans og fyrri brot, og ţroska hans og heilbrigđisástand, andlegt og líkamlegt.
     Rannsaka skal hugarfar sakbornings og hvatir hans til brots, hvort hann hefur framiđ brot af ásetningi eđa eftir atvikum af gáleysi og ef um tilraun er ađ rćđa hvort hann hefur horfiđ af sjálfsdáđum frá henni. Ef fleiri en einn eru um brot skal eftir föngum rannsaka ţátt hvors eđa hvers ţeirra um sig.

55. gr.     Skylt er mönnum, ef ţeir eru kvaddir til ţess, ađ veita lögreglu liđ í ţágu rannsóknar, ađ ţví tilskildu ađ ţeir geti ţađ án hćttu fyrir líf og heilsu sína, vandamanna sinna eđa annarra sem ţeir eiga ađ annast. Svo er mönnum međ sama skilorđi skylt ađ láta í té ađstöđu eđa muni sem ţeir ráđa yfir í ţarfir rannsóknar, svo sem hús og flutningatćki. Undanţegnir skyldu samkvćmt ţessari málsgrein eru nánustu vandamenn sakbornings sem greindir eru í 117. gr. laga ţessara.
     Greiđa skal fyrir vinnu og annađ ţađ sem látiđ er í té skv. 1. mgr. og fer um ţađ sem annan sakarkostnađ.

56. gr.     Lögregla tekur saman skýrslu um rannsókn sína í hverju máli um sig ţar sem getiđ skal einstakra rannsóknarađgerđa og niđurstöđu ţeirra. Eftir ţví sem viđ á skal ţar međal annars koma fram ţađ sem sakborningur og vitni bera viđ skýrslutöku, sbr. 64. og 65. gr., athugun lögreglu sjálfrar og niđurstađa skođunar og rannsóknar sérfróđra manna.
     Ef ćtla má ađ lífi, heilbrigđi eđa frelsi lögreglumanns sem gerir skýrslu eđa sinnir rannsóknarađgerđ ellegar náinna vandamanna hans, sbr. 1. eđa 2. mgr. 117. gr., yrđi stefnt í hćttu ef gert vćri uppskátt hver hann er getur sá sem rannsókn stýrir ákveđiđ ađ gefa lögreglumanninum ţar tilbúiđ heiti eđa auđkenni. Skal ţá um leiđ skjalfest hvađa lögreglumađur á hlut ađ máli, en ađrir skulu ekki hafa ađgang ađ upplýsingum um ţađ en sá sem rannsókn stýrir og ákćrandi, svo og dómari ef upplýsingarnar eru síđar lagđar fyrir dóm.
     Ríkissaksóknara er heimilt ađ setja reglur um skyldu lögreglu til ađ veita upplýsingar um rannsókn máls, ef eftir ţeim er leitađ, ţar sem međal annars sé kveđiđ á um hvađa atriđi eigi ađ upplýsa ţegar veriđ er ađ rannsaka tilteknar tegundir mála og á hvađa stigi rannsóknar ţađ verđi gert.

57. gr.     Nú telur lögregla ađ rannsókn sé lokiđ og gögn komin fram sem geti leitt til saksóknar og sendir hún ákćranda ţá rannsóknargögnin nema lögreglustjóri megi sjálfur höfđa mál skv. 1. og 4. mgr. 24. gr. Međ rannsóknargögnum sendir lögregla skýrslu um rannsóknina skv. 1. mgr. 56. gr.
     Ákćrandi getur mćlt fyrir um frekari rannsóknarađgerđir af hálfu lögreglu ef hann telur ţess ţörf, sbr. 3. mgr. 21. gr. og 4. mgr. 23. gr.
     Nú hefur rannsókn á hendur sakborningi veriđ hćtt vegna ţess ađ sakargögn hafa ekki ţótt nćgileg til ákćru og á ţá ekki ađ taka rannsókn upp á ný gegn honum nema ný sakargögn séu fram komin eđa líklegt sé ađ ţau komi fram. Ef rannsókn gegn sakborningi hefur veriđ hćtt skal lögregla tilkynna honum ţađ og á hann rétt á ađ fá ţađ stađfest skriflega.

VIII. KAFLISkýrslutaka viđ rannsókn. 58. gr.     Lögregla tekur skýrslu af sakborningi og vitnum međan mál er til rannsóknar eftir ţví sem nánar er fyrir mćlt í ţessum kafla, sbr. ţó 59. gr.
     Ađ kröfu lögreglu er hverjum ţeim, sem spurđur er, skylt ađ skýra frá nafni sínu, kennitölu og heimili.

59. gr.     Međan á rannsókn stendur fer skýrslutaka fram fyrir dómi í eftirgreindum tilvikum:

a.

af brotaţola ef rannsókn beinist ađ broti á XXII. kafla almennra hegningarlaga og hann hefur ekki náđ 15 ára aldri ţegar rannsókn máls hefst,

b.

af sakborningi, brotaţola eđa öđrum vitnum ef lögregla telur ţađ nauđsynlegt til ţess ađ upplýsa mál áđur en verjandi fćr ađgang ađ einstökum skjölum eđa öđrum gögnum ţess,

c.

af brotaţola eđa öđrum vitnum ef ţau neita ađ mćta til skýrslutöku hjá lögreglu eđa neita ađ svara spurningum hennar, ćtla má ađ ţau komist ekki fyrir dóm viđ međferđ málsins eđa ţađ er taliđ ćskilegt međ tilliti til hagsmuna ţeirra, svo sem ef um börn er ađ rćđa.

     Um skýrslutöku fyrir dómi skv. 1. mgr. gilda ákvćđi XV. kafla.

60. gr.     Ef lögregla kemur á vettvang brots og rćđir ţar viđ sjónarvotta eđa önnur vitni getur hún skráđ skýrslu um frásögn ţeirra án ţess ađ ţau stađfesti hana sérstaklega.
     Á öđrum stigum rannsóknar getur lögregla međ samtali viđ vitni aflađ frásagnar ţess um atriđi sem tengjast ćtluđu broti og gert skýrslu um efni hennar á sama hátt og skv. 1. mgr.
     Ákvćđi 63.–65. gr. gilda um skýrslutöku skv. 1. og 2. mgr. eftir ţví sem viđ á.

61. gr.     Ef sakborningur hefur ekki veriđ handtekinn skal lögregla kveđja hann til skýrslutöku og er honum skylt ađ sinna ţeirri kvađningu. Ef taka á skýrslu af sakborningi yngri en 18 ára vegna ćtlađs brots gegn almennum hegningarlögum eđa brots gegn öđrum lögum, sem varđađ getur ţyngri refsingu en tveggja ára fangelsi, skal tilkynna ţađ barnaverndarnefnd sem getur sent fulltrúa sinn til ađ vera viđ skýrslutökuna.
     Ef lögregla telur ţörf á ađ taka frekari skýrslu af vitni, ţar á međal brotaţola, en kveđiđ er á um í 60. gr. skal hún bođa vitniđ til skýrslutöku. Vitni getur skorast undan ađ verđa viđ ţeirri bođun.
     Ef verjandi og réttargćslumađur eiga rétt á ţví ađ vera viđstaddir skýrslutöku samkvćmt ţessari grein skulu ţeir jafnframt bođađir til hennar.

62. gr.     Skýrslutaka af sakborningi og vitnum skv. 61. gr. fer fram fyrir luktum dyrum. Sé ţess kostur skal hún fara fram á lögreglustöđ eđa í öđru sérútbúnu húsnćđi.
     Skýrslutaka af manni má ekki standa yfir lengur en í samtals tólf klukkustundir á hverjum 24 klukkustundum. Nú hefur skýrslutaka stađiđ yfir í fjórar klukkustundir, ţó međ stuttum hléum sé, og er ţá skylt ađ ósk skýrslugjafa ađ gera lengra hlé á henni í minnst eina klukkustund áđur en henni er fram haldiđ. Séđ skal til ţess ađ skýrslugjafi fái ađ öđru leyti nćgilega hvíld og nćringu.
     Spyrja skal hvern mann án nćrveru annarra, hvort sem er sakbornings eđa vitna, uns ástćđa kann ađ vera til ađ samprófa ţá sem skýrslu gefa. Samprófun fer ţannig fram ađ tekin skal í senn skýrsla af tveimur eđa fleiri mönnum og spurningum ţar beint til ţeirra um tiltekin atriđi sem ţeim hefur ekki boriđ saman um.
     Auk ţess lögreglumanns sem stýrir skýrslutöku skal viđ hana vera einn greinargóđur og trúverđugur vottur, sé ţess kostur.

63. gr.     Sá sem gefur skýrslu skv. 61. gr. skal fyrst spurđur um nafn, kennitölu og heimili.
     Skýrslugjafi á rétt á ţví ađ fá vitneskju um ţađ, ţegar mál er orđiđ svo skýrt ađ ţess sé kostur, hvort hann er spurđur vegna gruns á hendur honum um refsivert brot eđa hvort hann er kvaddur til vitnisburđar.
     Spurningar lögreglu skulu vera skýrar og ótvírćđar. Ekki má rugla skýrslugjafa međ ósannindum eđa á annan hátt eđa beita hann neins konar ólögmćtri ţvingun í orđi eđa verki.
     Ef verjandi er viđstaddur skýrslutöku getur hann beint ţeim tilmćlum til ţess sem skýrslu tekur ađ skýrslugjafi verđi spurđur um tiltekin atriđi. Á sama hátt getur réttargćslumađur, sem viđstaddur er skýrslutöku, mćlst til ţess ađ skjólstćđingur hans verđi spurđur um tiltekin atriđi. Sé ekki fariđ ađ slíkum tilmćlum eđa sjái verjandi eđa réttargćslumađur ađ öđru leyti ástćđu til getur hann krafist ţess ađ fá bókađa stuttorđa athugasemd um framkvćmd skýrslutöku í lok hennar.
     Nú kann skýrslugjafi íslensku ekki nćgilega vel og skal ţá lögregla kalla til löggiltan dómtúlk eđa annan hćfan mann til ađ annast ţýđingu ţess sem fram fer. Ef skýrslugjafi er ekki fćr um ađ eiga orđaskipti á mćltu máli skal lögregla á sama hátt sjá um ađ kalla til kunnáttumann til ađstođar. Lögregla ákveđur ţóknun til handa túlki eđa kunnáttumanni og greiđist hún og annar kostnađur vegna starfa ţeirra úr ríkissjóđi. Um störf ţeirra og hćfi gilda ađ öđru leyti ákvćđi 12. gr. eftir ţví sem viđ á.

64. gr.     Ef sakborningur hefur ekki fengiđ upplýsingar um sakarefni skal honum gerđ grein fyrir ţví viđ upphaf skýrslutöku, sbr. 1. mgr. 28. gr.
     Sakborningi er óskylt ađ svara spurningum varđandi refsiverđa hegđun sem honum er gefin ađ sök. Ber ţeim sem skýrslu tekur ađ benda sakborningi ótvírćtt á ţennan rétt hans.
     Ef sakborningur kýs ađ gefa skýrslu um sakarefniđ skal brýnt fyrir honum ađ segja satt og rétt frá og draga ekkert undan sem máli kann ađ skipta. Ekki má gefa honum fyrirheit um ívilnanir eđa fríđindi ef hann ber á ákveđinn hátt, enda séu slík fyrirheit ólögleg eđa ekki á valdi lögreglu ađ veita ţau.
     Sakborningur má ekki ráđfćra sig viđ verjanda sinn um hvernig hann eigi ađ svara einstökum spurningum. Ţó er sakborningi heimilt ađ ráđgast viđ verjanda um réttarstöđu sína í einrúmi, enda trufli ţađ ekki skýrslutöku ađ mati ţess sem skýrslu tekur. Nú greinir hann og verjanda á og skal skýrslutökunni samt eigi ađ síđur fram haldiđ en rétt á verjandi á ađ gera í stuttu máli grein fyrir afstöđu sinni međ bókun.

65. gr.     Ef vitni, ţar á međal brotaţoli, gefur skýrslu skv. 61. gr. er ţví skylt ađ svara spurningum og skýra satt og rétt frá ađ viđlagđri refsiábyrgđ, sbr. ţó 2. mgr. Ber ţeim sem skýrslu tekur ađ brýna fyrir vitninu ţessa skyldu ţess.
     Vitni er heimilt ađ neita eđa eftir atvikum óheimilt ađ svara einstökum spurningum ef ţćr ástćđur sem greindar eru í 117.–119. gr. eiga viđ. Skal vekja athygli vitnisins á ţessum undanţágum frá skyldu til vitnisburđar ef tilefni er til.
     Vitni getur fariđ fram á ađ nafn ţess, kennitala og heimili sem og ađrar upplýsingar, sem gćtu bent til ţess hvert ţađ er, komi ekki fram í lögregluskýrslu, ef ţađ telur hćttu á ađ lífi, heilbrigđi eđa frelsi ţess sjálfs ellegar náinna vandamanna ţess, sbr. 1. eđa 2. mgr. 117. gr., yrđi stefnt í hćttu ef gert vćri uppskátt hvert ţađ er. Í ţví tilviki skulu upplýsingar ţessar varđveittar ţannig ađ tryggt sé ađ ađrir fái ekki ađgang ađ ţeim en sá sem rannsókn stýrir og ákćrandi, svo og dómari ef skýrslan er síđar lögđ fyrir dóm. Skal vekja athygli vitnisins á ţessum rétti ţess ef tilefni er til.

66. gr.     Ţegar tekin er skýrsla af sakborningi eđa vitni skv. 61.–65. gr. skal skráđ á ţar til gert eyđublađ hvar skýrslutakan fer fram, hver tekur skýrsluna, hver gefur hana og hverjir ađrir eru viđstaddir. Skal ţar jafnframt skráđ hvenćr skýrslutaka hefst og hvenćr henni lýkur, hvernig henni er háttađ, sbr. 2. mgr., og hvađa gögn eru lögđ fyrir eđa sýnd skýrslugjafa. Enn fremur athugasemdir hans, ef einhverjar eru, og athugasemdir verjanda eđa réttargćslumanns, sbr. 4. mgr. 63. gr.
     Ţađ sem kemur ađ öđru leyti fram viđ skýrslutöku skal hljóđritađ, tekiđ upp á myndband eđa mynddisk, ef ţví verđur viđ komiđ, en annars ritađ af ţeim sem skýrslu tekur eftir nánari ákvörđun hans. Skal ákvörđunin tilkynnt skýrslugjafa og öđrum sem viđstaddir eru skýrslutöku. Ef framburđur er ekki hljóđritađur eđa tekinn upp á annan hátt skal leitast viđ ađ skrá orđrétt eftir skýrslugjafa. Í lok skýrslutöku skal gefa skýrslugjafa tćkifćri til ađ lesa ţađ sem skráđ hefur veriđ eftir honum. Vilji hann leiđrétta ţađ sem ţar kemur fram eđa skýra ţađ frekar ber ađ gefa honum kost á ţví, eftir atvikum međ ţví ađ skrá niđur athugasemdir hans, sbr. 1. mgr.
     Ađ lokinni skýrslutöku ritar sá sem skýrslu tekur, skýrslugjafi og ađrir sem viđstaddir eru nöfn sín undir eyđublađ skv. 1. mgr. Ef framburđur skýrslugjafa hefur veriđ skráđur ritar hann jafnframt nafn sitt undir ţá skýrslu. Eyđublađiđ ásamt framburđi skýrslugjafa á ađ fylgja rannsóknarskýrslu lögreglu skv. 56. gr.
     Nú hefur vitni gefiđ skýrslu hjá lögreglu án ţess ađ nafn ţess og önnur persónueinkenni komi ţar fram, sbr. 3. mgr. 65. gr., og á ţá ekki ađ greina ţćr upplýsingar á eyđublađi skv. 1. mgr. og ţćr eiga ekki heldur ađ koma fram á gögnum skv. 2. mgr., auk ţess sem vitniđ ţarf ekki ađ rita nafn sitt skv. 3. mgr.

67. gr.     Dómsmálaráđherra setur í reglugerđ nánari ákvćđi um málaskrá lögreglu, um skýrslur sem teknar eru og varđveislu skriflegra skýrslna, hljóđritana, myndbanda og mynddiska međ framburđi skýrslugjafa.

IX. KAFLIHald á munum. 68. gr.     Leggja skal hald á muni, ţar á međal skjöl, ef ćtla má ađ ţeir ellegar hlutir eđa upplýsingar sem ţeir hafa ađ geyma hafi sönnunargildi í sakamáli, ađ ţeirra hafi veriđ aflađ á refsiverđan hátt eđa ađ ţeir kunni ađ verđa gerđir upptćkir. Óheimilt er ađ leggja hald á muni ef ţeir hafa ađ geyma upplýsingar um ţađ sem sakborningi og verjanda hans hefur fariđ á milli, svo og upplýsingar sem 2. mgr. 119. gr. tekur til.
     Nú er ţess kostur ađ tryggja sönnun í ţví skyni sem í 1. mgr. segir án ţess ađ leggja ţurfi hald á mun og skal ţá ţess í stađ beina ţví til eiganda eđa vörsluhafa munarins ađ veita ađgang ađ honum eđa láta í té upplýsingar, sem hann hefur ađ geyma, svo sem međ ţví ađ afhenda afrit af skjali eđa annars konar upplýsingum.

69. gr.     Lögreglu er heimilt ađ leggja hald á muni án dómsúrskurđar, sbr. ţó 2. mgr.
     Nú eru munir í eigu eđa vörslum annars manns en sakbornings og ekki er hćtta á ađ ţeir fari forgörđum eđa ţeim verđi skotiđ undan og skal ţá haldlagning ákveđin međ úrskurđi dómara nema fyrir liggi ótvírćtt samţykki eiganda eđa vörsluhafa.
     Nú vill eigandi eđa vörsluhafi munar, sem hald er lagt á, ekki hlíta ţeirri ákvörđun og getur hann ţá boriđ ágreiningsefniđ undir dómara. Krafa um ađ aflétta haldi frestar ţví ţó ekki.

70. gr.     Hald má leggja á bréf eđa ađrar sendingar, sem eru í vörslum póst- eđa flutningafyrirtćkis, svo og á símskeyti, símbréf, tölvubréf eđa ađrar sendingar, sem eru í vörslum fjarskiptafyrirtćkis, enda sé ţađ gert vegna rannsóknar út af broti sem varđađ getur fangelsisrefsingu ađ lögum. Ef sendandi og viđtakandi hafa ekki veriđ staddir viđ haldlagningu skal hún tilkynnt ţeim svo fljótt sem verđa má, ţó ţannig ađ ţađ skađi ekki frekari rannsókn málsins. Rannsókn á efni bréfa, skeyta eđa sendinga, sem hald er lagt á samkvćmt ţessari málsgrein, má einungis fara fram samkvćmt úrskurđi dómara.
     Hald verđur ekki lagt á prentađ mál til undirbúnings upptöku samkvćmt ákvćđum laga um prentrétt án undangengins dómsúrskurđar.

71. gr.     Skrá skal ţá muni sem hald er lagt á og varđveita ţá međ tryggum hćtti. Eftir kröfu eiganda eđa ţess sem lćtur muni af hendi skal láta honum í té afrit af skránni.

72. gr.     Aflétta skal haldi ţegar ţess er ekki lengur ţörf og í síđasta lagi ţegar máli er endanlega lokiđ nema um sé ađ rćđa:

a.

muni sem gerđir hafa veriđ upptćkir međ dómi,

b.

muni sem aflađ hefur veriđ međ refsiverđum hćtti og afhentir hafa veriđ ţeim sem tilkall eiga til ţeirra,

c.

muni sem lagđir hafa veriđ fram sem sönnunargögn í máli nema sá sem afhendingar krefst ţurfi á gagni ađ halda til ađ ná rétti sínum eđa afstýra réttindamissi.

     Ţegar haldi verđur aflétt skv. 1. mgr. skal lögregla hlutast til um ađ skila munum til ţess sem rétt á til ţeirra.

X. KAFLILeit og líkamsrannsókn. 73. gr.     Í ţágu rannsóknar er heimilt án dómsúrskurđar ađ loka húsum eđa geymslustöđum, einstökum herbergjum eđa hirslum, afgirđa ákveđna stađi eđa svćđi og varna mönnum för um ţá eđa ţau, gefa út bann viđ ţví ađ fariđ sé međ muni af ákveđnum stöđum eđa svćđum og grípa til sambćrilegra ráđstafana til ţess ađ ekki verđi hróflađ viđ vettvangi brots og öđrum ummerkjum sem komiđ geta ađ notum viđ rannsóknina.

74. gr.     Heimilt er ađ leita í húsum sakbornings, geymslustöđum, hirslum, skipum, loftförum, bifreiđum eđa öđrum farartćkjum hans í ţví skyni ađ handtaka hann, rannsaka andlag brots og önnur ummerki eđa hafa uppi á munum sem hald skal leggja á.
     Leita má í húsum, geymslustöđum, hirslum eđa farartćkjum annars manns en sakbornings ţegar brot hefur veriđ framiđ ţar eđa sakborningur handtekinn ţar. Einnig ef rökstuddur grunur leikur á ađ sakborningur haldi sig ţar eđa ţar sé ađ finna muni sem hald skal leggja á.
     Skilyrđi fyrir húsleit er ađ rökstuddur grunur leiki á ađ framiđ hafi veriđ brot sem sćtt getur ákćru og ađ sakborningur hafi veriđ ţar ađ verki, enda séu augljósir rannsóknarhagsmunir í húfi. Ţađ er enn fremur skilyrđi fyrir húsleit skv. 2. mgr. ađ rannsókn beinist ađ broti sem varđađ getur fangelsisrefsingu ađ lögum.

75. gr.     Leit skv. 74. gr. skal ákveđin međ úrskurđi dómara nema fyrir liggi ótvírćtt samţykki eiganda eđa umráđamanns, sbr. ţó 2. og 3. mgr.
     Leit er ţó heimil án dómsúrskurđar ef brýn hćtta er á ađ biđ eftir úrskurđi valdi sakarspjöllum. Enn fremur ef leitađ er ađ manni sem handtaka skal og honum er veitt eftirför eđa hćtta er á ađ hann komi sér undan ef beđiđ er úrskurđar.
     Leit er heimil án dómsúrskurđar á víđavangi og í húsakynnum eđa farartćkjum, sem eru opin almenningi eđa hver og einn getur átölulaust gengiđ um, ţótt ekki sé fullnćgt skilyrđum 74. gr.
     Nú vill sá sem hagsmuna á ađ gćta ekki hlíta ákvörđun lögreglu um húsleit skv. 2. eđa 3. mgr. og skal honum ţá bent á ađ hann geti boriđ ágreiningsefniđ undir dómara. Ţađ frestar ţó ekki húsleitinni.

76. gr.     Leita má á sakborningi ef nauđsynlegt ţykir til ađ taka af honum muni sem hald skal leggja á, enda leiki rökstuddur grunur á ađ hann hafi framiđ brot sem varđađ getur fangelsisrefsingu samkvćmt almennum hegningarlögum eđa tveggja ára fangelsi samkvćmt öđrum lögum. Enn fremur má međ sama skilorđi leita á öđrum en sakborningi, enda leiki rökstuddur grunur á ađ hann hafi á sér muni sem hald skal leggja á.
     Nú er taliđ ađ sakborningur feli innvortis muni eđa efni sem hald skal leggja á og er ţá heimilt ađ framkvćma leit, enda leiki rökstuddur grunur á ađ hann hafi framiđ brot sem varđađ getur sex ára fangelsi ađ lögum. Enn fremur verđur ađ liggja fyrir álit lćknis um ađ óhćtt sé ađ grípa til leitar samkvćmt ţessari málsgrein međ tilliti til heilsu sakborningsins.
     Taka má fingraför af sakborningi og ljósmyndir af honum í ţágu rannsóknar, svo og taka úr honum öndunarsýni í sama skyni. Samanburđarfingraför má taka af öllum ţeim sem vegna umgengni sinnar um vettvang brots gćtu átt ţar fingraför. Sú heimild gildir jafnt ţótt refsingu verđi ekki viđ komiđ ađ lögum.

77. gr.     Heimilt er ađ taka blóđ- og ţvagsýni og önnur lífsýni úr sakborningi og rannsaka ţau, svo og ađ framkvćma á honum ađra ţá líkamsrannsókn í ţágu rannsóknar sem gerđ verđur honum ađ meinalausu, enda leiki rökstuddur grunur á ađ hann hafi framiđ brot sem varđađ getur fangelsisrefsingu ađ lögum. Enn fremur má taka lífsýni úr öđrum en sakborningi og rannsaka ţau, enda varđi brot ađ lögum tveggja ára fangelsi og fyrir liggi álit lćknis um ađ óhćtt sé ađ grípa til slíkrar rannsóknar međ tilliti til heilsu ţess sem í hlut á.
     Ef vafi leikur á hvort sakborningur sé sakhćfur eđa refsing geti boriđ árangur vegna andlegs ástands hans er rétt ađ láta hann sćta sérstakri geđrannsókn til ţess ađ leiđa ţessi atriđi í ljós. Skilyrđi fyrir geđrannsókn er ađ rökstuddur grunur leiki á ađ sakborningur hafi framiđ brot sem varđađ getur fangelsisrefsingu ađ lögum.

78. gr.     Líkamsleit skv. 1. eđa 2. mgr. 76. gr. skal ákveđin međ úrskurđi dómara nema fyrir liggi ótvírćtt samţykki ţess sem í hlut á. Ţó er líkamsleit skv. 1. mgr. 76. gr. heimil án dómsúrskurđar ef brýn hćtta er á ađ biđ eftir úrskurđi valdi sakarspjöllum.
     Líkamsrannsókn eđa geđrannsókn skv. 77. gr. skal ákveđin međ úrskurđi dómara nema fyrir liggi ótvírćtt samţykki ţess sem í hlut á.

79. gr.     Lögregla stýrir húsleit og framkvćmir líkamsleit samkvćmt ákvćđum ţessa kafla. Líkamsleit skal gerđ af lögreglumanni sem er sama kyns og sá sem leitađ er á. Leit skv. 2. mgr. 76. gr. og lćknisrannsókn, ţar međ talin geđrannsókn, skal framkvćmd af lćkni eđa öđrum sem hefur til ţess tilskilda menntun.
     Eiganda eđa umráđamanni húsakynna eđa farartćkis, ţar sem leit fer fram, skal kynnt heimild til húsleitar og veittur kostur á ađ vera viđstaddur hana ef unnt er. Sé hann fjarri skulu til kvaddir heimilismenn hans eđa starfsmenn sem ţar eru staddir. Hverjum ţeim sem hindrar eđa truflar leitina má víkja brott af leitarstađ. Ef enginn er viđstaddur húsleit af hálfu eiganda eđa umráđamanns skal lögregla tilkynna honum um leitina án ástćđulauss dráttar.
     Viđ leit og líkamsrannsókn skal gćta ţeirrar varfćrni og hlífđar sem samrćmist markmiđi hennar. Ekki skal gera húsleit ađ nćturţeli nema brýnir rannsóknarhagsmunir séu í húfi.

XI. KAFLISímahlustun og önnur sambćrileg úrrćđi. 80. gr.     Međ ţeim skilyrđum sem greind eru í 1. mgr. 83. gr. og 1. mgr. 84. gr. er heimilt í ţágu rannsóknar ađ leggja fyrir fjarskiptafyrirtćki ađ veita upplýsingar um símtöl eđa önnur fjarskipti viđ tiltekinn síma, tölvu eđa annars konar fjarskiptatćki.

81. gr.     Međ ţeim skilyrđum sem greind eru í 83. gr. og 1. mgr. 84. gr. er heimilt í ţágu rannsóknar ađ leggja fyrir fjarskiptafyrirtćki ađ leyfa ađ hlustađ sé á eđa tekin séu upp símtöl eđa önnur fjarskipti viđ tiltekinn síma, tölvu eđa annars konar fjarskiptatćki ellegar viđ síma, tölvu eđa annars konar fjarskiptatćki í eigu eđa umráđum tilgreinds manns. Međ sömu skilyrđum er heimilt ađ leyfa lögreglu ađ fylgjast međ eđa taka upp fjarskipti međ ţar til gerđum búnađi.

82. gr.     Međ ţeim skilyrđum sem greind eru í 83. gr. og 1. mgr. 84. gr. er heimilt í ţágu rannsóknar:

a.

ađ taka upp samtöl eđa nema annars konar hljóđ eđa merki međ ţví ađ nota til ţess sérstaka hljóđupptökutćkni eđa sambćrilega tćkni án ţess ađ ţeir sem í hlut eiga viti af ţví,

b.

ađ taka myndir af fólki, hvort sem er ljósmyndir eđa kvikmyndir án ţess ađ ţeir sem í hlut eiga viti af ţví,

c.

ađ koma fyrir búnađi á eđa inni í bifreiđ eđa öđru farartćki, í varningi eđa á manni til ađ veita honum eftirför eđa í öđrum lögmćtum tilgangi, t.d. í veski, fatnađi eđa handtösku hans.

     Heimilt er ađ taka upp hljóđ, taka myndir af fólki og fylgjast međ ţví í ţágu rannsóknar á almannafćri eđa á stöđum sem almenningur á ađgang ađ án ţess ađ skilyrđum 83. gr. og 1. mgr. 84. gr. sé fullnćgt.

83. gr.     Skilyrđi fyrir ađgerđum skv. 80.–82. gr. er ađ ástćđa sé til ađ ćtla ađ upplýsingar, sem skipt geta miklu fyrir rannsókn máls, fáist međ ţeim hćtti.
     Auk ţess sem segir í 1. mgr. verđa ţau skilyrđi ađ vera fyrir hendi svo ađ gripiđ verđi til ađgerđa skv. 81. gr. og 1. mgr. 82. gr. ađ rannsókn beinist ađ broti sem varđađ getur ađ lögum átta ára fangelsi ellegar ađ ríkir almannahagsmunir eđa einkahagsmunir krefjist ţess.

84. gr.     Til ţeirra ađgerđa sem taldar eru upp í 80.–82. gr. ţarf úrskurđ dómara. Ţó ber ađ veita upplýsingar skv. 80. gr. án dómsúrskurđar ef fyrir liggur ótvírćtt samţykki umráđamanns og eiginlegs notanda síma, tölvu eđa annars konar fjarskiptatćkis.
     Í úrskurđi skal m.a. taka fram hvađa síma eđa annađ fjarskiptatćki er um ađ rćđa eđa hver eigandi eđa umráđamađur fjarskiptatćkis er, sbr. 80. og 81. gr., ellegar hvar og hvađa ađferđ skuli viđhöfđ til ađ taka upp hljóđ, taka myndir, fylgjast međ fólki eđa koma fyrir eftirfararbúnađi, sbr. 82. gr.
     Í úrskurđi skal heimild til ađgerđar markađur ákveđinn tími sem ekki má vera lengri en fjórar vikur hverju sinni.
     Starfsmönnum fjarskiptafyrirtćkja er skylt ađ veita lögreglu ađstođ viđ framkvćmd ţeirra ađgerđa sem taldar eru upp í 80. og 81. gr. eftir ţví sem ţörf krefur.

85. gr.     Upptökum af símtölum, hljóđupptökum, myndum eđa öđrum upplýsingum, sem aflađ er á ţann hátt er greinir í 80.–82. gr., skal eyđa jafnskjótt og ţeirra er ekki lengur ţörf, enda hafi ţćr ekki veriđ lagđar fyrir dóm. Sama gildir um afrit eđa endurrit af ţessum upplýsingum. Ef framangreind gögn hafa ađ geyma samtöl eđa önnur samskipti sakbornings viđ verjanda sinn, svo og upplýsingar sem 2. mgr. 119. gr. tekur til, skal eyđa ţeim ţegar í stađ.
     Ţegar ađgerđ skv. 80.–82. gr. er lokiđ skal lögreglustjóri sjá um ađ ţeim sem ađgerđ beindist ađ, svo og eiganda eđa umráđamanni fjarskiptatćkis, húsnćđis eđa farartćkis, sé tilkynnt um ađgerđina svo fljótt sem verđa má, ţó ţannig ađ ţađ skađi ekki frekari rannsókn málsins. Skal hérađssaksóknari fylgjast sérstaklega međ ţví ađ lögreglustjórar sinni ţessari skyldu sinni.

XII. KAFLIÝmsar rannsóknarađgerđir. 86. gr.     Í ţágu rannsóknar leitar lögregla til sérfróđra manna ţegar ţörf er á sérfrćđilegri skođun eđa rannsókn til ađ upplýsa mál, svo sem lćknisskođun, efnafrćđilegri rannsókn, rithandarrannsókn eđa bókhaldsrannsókn. Ef ástćđa er til getur lögregla eđa ákćrandi fariđ fram á ađ dómkvaddur verđi matsmađur skv. 128. gr.
     Ţóknun fyrir rannsókn eđa skođun skv. 1. mgr. skal ákveđin af lögreglustjóra eđa löglćrđum starfsmanni hans.

87. gr.     Réttarlćknisfrćđileg líkskođun skal fara fram ţegar lögregla telur ţađ nauđsynlegt í ţágu rannsóknar. Einnig skal framkvćma réttarkrufningu, ef nauđsyn ţykir, og skal leita úrskurđar dómara um krufningu nema nánasti venslamađur eđa nánustu venslamenn hins látna samţykki ađ hún fari fram.

88. gr.     Til tryggingar greiđslu sektar, sakarkostnađar og upptöku ávinnings, sem aflađ hefur veriđ međ broti, getur lögregla krafist kyrrsetningar hjá sakborningi ef hćtta ţykir á ađ eignum verđi ella skotiđ undan eđa ţćr glatist eđa rýrni ađ mun.
     Um framkvćmd og gildi kyrrsetningar samkvćmt ţessari grein fer sem um kyrrsetningu fjármuna almennt, međ ţeim undantekningum ađ tryggingu ţarf ekki ađ setja, mál ţarf ekki ađ höfđa til stađfestingar kyrrsetningu og gjöld skal ekki greiđa fyrir ráđstafanirnar.
     Kyrrsetning samkvćmt ţessari grein fellur niđur ef ákćrđi hefur veriđ sýknađur međ endanlegum dómi af greiđslu sektar og sakarkostnađar eđa upptaka ávinnings hefur ekki veriđ dćmd. Sama á viđ ef saksókn hefur veriđ felld niđur eđa rannsókn leiđir ekki til saksóknar. Sakborningur á ţá heimtingu á ađ felldar verđi úr gildi ţćr ráđstafanir sem gerđar hafa veriđ til tryggingar kyrrsetningunni. Kyrrsetning fellur á sama hátt niđur ef sakborningur innir af hendi ţćr greiđslur sem kyrrsetning á ađ tryggja.

89. gr.     Ađ tillögu ríkissaksóknara er dómsmálaráđherra heimilt ađ setja reglur um sérstakar ađferđir og ađgerđir lögreglu viđ rannsókn sakamála sem ekki er kveđiđ á um í lögum ţessum, svo sem um notkun tálbeita, uppljóstrara og flugumanna, afhendingu undir eftirliti og skyggingu. Í reglunum skal m.a. koma fram hvađa skilyrđi ţurfa ađ vera fyrir hendi til ţess ađ gripiđ verđi til tiltekinnar ađferđar eđa ađgerđar, hverjir séu bćrir til ađ taka ákvörđun um hana og hvernig stađiđ skuli ađ framkvćmd hennar.

XIII. KAFLIHandtaka. 90. gr.     Lögreglu er rétt ađ handtaka mann ef rökstuddur grunur leikur á ađ hann hafi framiđ brot sem sćtt getur ákćru, enda sé handtaka nauđsynleg til ađ koma í veg fyrir áframhaldandi brot, til ađ tryggja návist hans eđa öryggi hans eđa annarra ellegar til ađ koma í veg fyrir ađ hann spilli sönnunargögnum.
     Nú verđur uppţot eđa fjölmennar óeirđir brjótast út sem hafa haft eđa gćtu haft í för međ sér líkamsmeiđingar eđa stórfelld eignaspjöll og ekki verđur međ vissu bent á hinn seka eđa hina seku og er ţá lögreglu heimilt ađ handtaka hvern ţann sem nćrstaddur er og ástćđa er til ađ gruna um refsiverđa háttsemi.
     Auk ţess sem kveđiđ er á um í öđrum lögum er lögreglu enn fremur heimilt ađ handtaka mann:

a.

ef hann neitar ađ segja til nafns og deili á sér ađ öđru leyti, enda sé ţađ nauđsynlegt í ţágu rannsóknar,

b.

ef hann hefur veriđ kvaddur til ađ gefa skýrslu hjá lögreglu sem sakborningur en ekki sinnt kvađningu,

c.

ef hann hefur ekki ađ forfallalausu sinnt fyrirkalli eđa mćtt til ađ gefa skýrslu í sakamáli,

d.

ef hann hefur leyfislaust horfiđ úr gćsluvarđhaldi eđa rofiđ bann skv. 1. mgr. 100. gr.

91. gr.     Hver sá sem stendur mann ađ broti sem sćtt getur ákćru og varđađ getur fangelsi hefur heimild til ađ handtaka hann. Í ţví tilviki skal koma hinum handtekna í hendur lögreglu tafarlaust ásamt upplýsingum um ástćđu handtökunnar og hvenćr hún fór fram.

92. gr.     Dómari getur fyrirskipađ handtöku eftir kröfu hérađssaksóknara eđa lögreglu ef skilyrđi 1. eđa 3. mgr. 90. gr. eru fyrir hendi. Slík handtökuskipun skal vera skrifleg og tilgreina deili á ţeim sem handtaka skal og ástćđur handtöku.
     Handtökuskipun dómara má birta opinberlega og skora á hvern sem er ađ framkvćma hana ef ókunnugt er um dvalarstađ ţess sem handtaka skal og brot getur varđađ fangelsi.

93. gr.     Viđ handtöku skal upplýsa ţann sem handtekinn er um ástćđur hennar.
     Viđ handtöku skal forđast ađ valda hinum handtekna tjóni eđa baka honum meiri óţćgindi en nauđsyn ber til. Ţess ber jafnframt ađ gćta eftir föngum ađ hann geti ekki unniđ tjón á sjálfum sér eđa öđrum.
     Leita má á handteknum manni og taka af honum muni sem hann hefur á sér. Skila skal mununum aftur ţegar handtöku lýkur nema hald hafi veriđ lagt á ţá skv. 1. mgr. 68. gr.
     Dómsmálaráđherra setur í reglugerđ ákvćđi um vistun á handteknum mönnum, ţar á međal hvađa atriđi skuli skrá sem hana varđa.

94. gr.     Mann sem handtekinn hefur veriđ skal leiđa fyrir dóm innan 24 klukkustunda frá ţví ađ hann var sviptur frelsi, enda sé hann ekki látinn laus ellegar fćrđur aftur í gćslu sem hann á ađ sćta. Ef veđur, ófćrđ eđa ađrar ţvílíkar ástćđur koma í veg fyrir ađ handtekinn mađur verđi leiddur fyrir dóm samkvćmt framansögđu skal ţađ gert jafnskjótt og kostur er. Sama á viđ ef ekki er unnt ađ taka skýrslu af handteknum manni fljótlega eftir ađ hann hefur veriđ sviptur frelsi vegna ţess ađ hann er undir áhrifum áfengis eđa annarra vímuefna. Ţó má aldrei draga lengur en í 30 klukkustundir ađ leiđa hann fyrir dómara af ţeirri ástćđu.

XIV. KAFLIGćsluvarđhald og ađrar sambćrilegar ráđstafanir. 95. gr.     Sakborningur verđur ţví ađeins úrskurđađur í gćsluvarđhald ađ fram sé kominn rökstuddur grunur um ađ hann hafi gerst sekur um háttsemi sem fangelsisrefsing er lögđ viđ, enda hafi hann náđ 15 ára aldri. Auk ţess verđur ađ vera fyrir hendi eitthvert eftirtalinna skilyrđa:

a.

ađ ćtla megi ađ sakborningur muni torvelda rannsókn málsins, svo sem međ ţví ađ afmá merki eftir brot, skjóta undan munum ellegar hafa áhrif á samseka eđa vitni,

b.

ađ ćtla megi ađ hann muni reyna ađ komast úr landi eđa leynast ellegar koma sér međ öđrum hćtti undan málsókn eđa fullnustu refsingar,

c.

ađ ćtla megi ađ hann muni halda áfram brotum međan máli hans er ekki lokiđ eđa rökstuddur grunur leiki á ađ hann hafi rofiđ í verulegum atriđum skilyrđi sem honum hafa veriđ sett í skilorđsbundnum dómi,

d.

ađ telja megi gćsluvarđhald nauđsynlegt til ađ verja ađra fyrir árásum sakbornings ellegar hann sjálfan fyrir árásum eđa áhrifum annarra manna.

     Einnig má úrskurđa sakborning í gćsluvarđhald ţótt skilyrđi a–d-liđar 1. mgr. séu ekki fyrir hendi ef sterkur grunur leikur á ađ hann hafi framiđ afbrot sem ađ lögum getur varđađ 10 ára fangelsi, enda sé brotiđ ţess eđlis ađ ćtla megi varđhald nauđsynlegt međ tilliti til almannahagsmuna.
     Ekki er heimilt ađ úrskurđa sakborning í gćsluvarđhald ef sýnt ţykir ađ brot, sem hann er sakađur um, muni ađeins hafa í för međ sér sektir eđa skilorđsbundna fangelsisrefsingu miđađ viđ ađstćđur. Enn fremur skal eftir föngum gćta ţess ađ sakborningur verđi ekki látinn sćta gćsluvarđhaldi lengur en sýnt ţykir ađ fangelsisrefsing verđi dćmd.
     Ekki er heimilt ađ úrskurđa sakborning til ađ sćta gćsluvarđhaldi lengur en í tólf vikur nema mál hafi veriđ höfđađ gegn honum eđa brýnir rannsóknarhagsmunir krefjist ţess, sbr. a-liđ 1. mgr.
     Ekki má úrskurđa sakborning yngri en 18 ára í gćsluvarđhald nema telja megi víst ađ önnur úrrćđi sem vísađ er til í 1. mgr. 100. gr. eđa mćlt er fyrir um í barnaverndarlögum geti ekki komiđ í stađ ţess.

96. gr.     Alţingismann má ekki úrskurđa í gćsluvarđhald međan Alţingi er ađ störfum án samţykkis ţingsins nema hann sé stađinn ađ glćp.

97. gr.     Gćsluvarđhald skal ákveđiđ međ úrskurđi dómara, ţar sem ţví skal markađur ákveđinn tími sem má ekki vera lengri en fjórar vikur í senn, enda setji ákvćđi 4. mgr. 95. gr. ţví ekki enn ţrengri tímamörk. Gćsluvarđhald verđur ekki framlengt nema til komi nýr dómsúrskurđur. Ţví má ţó marka lengri tíma en fjórar vikur ţegar svo stendur á sem í 3. mgr. segir.
     Gćsluvarđhald skal ekki vara lengur en ţörf krefur. Skal sá sem krafist hefur gćsluvarđhalds láta sakborning lausan jafnskjótt og ástćđur til gćslu eru ekki lengur fyrir hendi.
     Gćsluvarđhaldi lýkur ţegar hérađsdómur hefur veriđ kveđinn upp í málinu. Eftir kröfu ákćranda getur dómari ţó úrskurđađ ađ gćsluvarđhald skuli haldast međan á áfrýjunarfresti skv. 199. gr. stendur, svo og međan mál er til međferđar fyrir Hćstarétti uns dómur er ţar upp kveđinn.

98. gr.     Dómari skal ađ jafnađi leggja úrskurđ á kröfu um gćsluvarđhald svo fljótt sem verđa má. Ávallt er skylt ađ kveđa upp úrskurđ innan 24 klukkustunda frá ţeim tíma ađ sakborningur, sem handtekinn hefur veriđ, kom fyrir dóm, sbr. 94. gr.
     Nú er ţess krafist ađ sakborningur skuli sćta einangrun í gćsluvarđhaldi skv. b-liđ 1. mgr. 99. gr. og á dómari ţá ađ taka afstöđu til ţeirrar kröfu í úrskurđi. Ekki má úrskurđa sakborning til ađ sćta einangrun nema hún sé nauđsynleg af ţeim ástćđum sem greindar eru í a- eđa d-liđ 1. mgr. 95. gr. Hún má ekki standa samfleytt lengur en í fjórar vikur nema sá sem henni sćtir sé sakađur um brot sem varđađ getur ađ lögum 10 ára fangelsi. Enn fremur tekur dómari í úrskurđi afstöđu til kröfu um hver tilhögun gćsluvarđhaldsvistar skuli vera ađ öđru leyti, sbr. 3. mgr. 99. gr.

99. gr.     Gćsluvarđhaldsfangar skulu sćta ţeirri međferđ sem nauđsynleg er til ţess ađ gćslan komi ađ gagni og góđ regla haldist í henni en varast skal ađ beita ţá hörku eđa harđýđgi. Um gćsluna gilda annars ţessar reglur:

a.

gćsluföngum er heimilt ađ útvega sér sjálfir og taka viđ fćđi og öđrum persónulegum nauđsynjum, ţar á međal fatnađi,

b.

gćslufangar skulu ađeins látnir vera í einrúmi samkvćmt úrskurđi dómara en ţó skulu ţeir ekki gegn vilja sínum hafđir međ öđrum föngum,

c.

gćslufangar eiga rétt á heimsóknum. Ţó getur sá sem rannsókn stýrir bannađ heimsóknir ef nauđsyn ber til í ţágu hennar en skylt er ađ verđa viđ óskum gćslufanga um ađ hafa samband viđ verjanda og rćđa viđ hann einslega, sbr. 1. mgr. 36. gr., og rétt ađ verđa viđ óskum hans um ađ hafa samband viđ lćkni eđa prest, ef ţess er kostur,

d.

gćslufangar mega nota síma eđa önnur fjarskiptatćki og senda og taka viđ bréfum og öđrum skjölum. Ţó getur sá sem rannsókn stýrir bannađ notkun síma eđa annarra fjarskiptatćkja og látiđ athuga efni bréfa eđa annarra skjala og kyrrsett ţau ef nauđsyn ber til í ţágu hennar en gera skal sendanda viđvart um kyrrsetningu, ef ţví er ađ skipta,

e.

gćslufangar mega lesa dagblöđ og bćkur, svo og fylgjast međ hljóđvarpi og sjónvarpi. Ţó getur sá sem rannsókn stýrir takmarkađ ađgang gćslufanga ađ fjölmiđlum ef nauđsyn ber til í ţágu rannsóknar,

f.

gćsluföngum er, eftir ţví sem unnt er, heimilt ađ útvega sér vinnu međan á gćsluvarđhaldi stendur.

     Ţrátt fyrir ákvćđi d-liđar 1. mgr. má gćsluvarđhaldsfangi taka viđ og senda bréf til dómstóla, dómsmálaráđherra, umbođsmanns Alţingis og verjanda síns án ţess ađ efni ţeirra sé athugađ.
     Ađ kröfu sakbornings, sem sćtir gćsluvarđhaldi, má ákveđa í dómsúrskurđi ađ óheimilt sé ađ skerđa réttindi ţau sem honum eru áskilin sem gćsluvarđhaldsfanga í c–e-liđum 1. mgr.
     Dómsmálaráđherra skal setja nánari reglur um tilhögun gćsluvarđhaldsvistar í reglugerđ, ţar á međal um nánari framkvćmd ţeirra atriđa sem í 1. og 2. mgr. getur.
     Gćsluvarđhaldsfanga er heimilt ađ bera atriđi sem varđa gćsluvarđhaldsvist undir dómara skv. 102. gr.

100. gr.     Nú eru skilyrđi gćsluvarđhalds skv. 1. eđa 2. mgr. 95. gr. fyrir hendi og getur dómari ţá, í stađ ţess ađ úrskurđa sakborning í gćsluvarđhald, mćlt fyrir um vistun hans á sjúkrahúsi eđa viđeigandi stofnun, bannađ honum brottför af landinu ellegar lagt fyrir hann ađ halda sig á ákveđnum stađ eđa innan ákveđins svćđis. Sé ţess krafist getur dómari sett ţađ skilyrđi fyrir ráđstöfun ađ sakborningur hafi á sér búnađ svo ađ unnt sé ađ fylgjast međ ferđum hans.
     Dómari skal mćla fyrir um ráđstöfun skv. 1. mgr. í úrskurđi og skal hún ekki vara lengur en ţörf krefur. Ber ţeim sem krafist hefur gćsluvarđhalds eđa ráđstöfunar ađ aflétta henni jafnskjótt og hennar er ekki lengur ţörf. Ráđstöfun lýkur í síđasta lagi ţegar hérađsdómur hefur veriđ kveđinn upp í málinu. Eftir kröfu ákćranda getur dómari ţó úrskurđađ ađ hún skuli haldast međan á áfrýjunarfresti skv. 199. gr. stendur, svo og međan mál er til međferđar fyrir Hćstarétti uns dómur er ţar upp kveđinn.
     Lögregla getur lagt fyrir sakborning sem sćtir farbanni eđa annarri ráđstöfun skv. 1. mgr. ađ tilkynna henni um verustađ sinn eđa gefa sig fram viđ hana á ákveđnum tímum. Lögregla getur enn fremur lagt fyrir sakborning sem sćtir farbanni ađ afhenda henni vegabréf sitt til varđveislu.
     Sakborningi er heimilt ađ bera atriđi sem varđa framkvćmd farbanns og annarra ráđstafana skv. 1. mgr. undir dómara skv. 102. gr.

101. gr.     Nú eru skilyrđi gćsluvarđhalds skv. b-liđ 1. mgr. 95. gr. fyrir hendi og getur dómari ţá ákveđiđ ađ sakborningur haldi frelsi sínu gegn ţví ađ hann setji tryggingu. Skal trygging vera í formi reiđufjár, verđbréfa eđa ábyrgđar, eftir nánari ákvörđun dómara.
     Dómari skal mćla fyrir um tryggingu í úrskurđi ţar sem kveđa skal á um fjárhćđ hennar. Ákćrandi eđa lögregla annast vörslur verđmćta, sem sett eru ađ tryggingu, og gerir nauđsynlegar ráđstafanir til verndar henni.
     Tryggingarfé skal vera fyrirgert til ríkissjóđs ef sakborningur rýfur skilyrđi ţau sem trygging er sett fyrir. Ađ öđrum kosti fellur tryggingin í síđasta lagi niđur ţegar máli er endanlega lokiđ eđa, ef ákćrđi hefur veriđ sakfelldur og dćmdur í óskilorđsbundiđ fangelsi, ţegar afplánun er hafin. Sama á viđ ef sakađur mađur verđur allt ađ einu settur í gćsluvarđhald.

XV. KAFLIMeđferđ rannsóknarmála fyrir dómi. 102. gr.     Eftir ákvćđum ţessa kafla má leggja fyrir hérađsdóm kröfu um ađgerđ á rannsóknarstigi sem atbeina dómara ţarf til eftir öđrum ákvćđum laga ţessara, ţar á međal kröfu um ađ skýrsla verđi tekin af sakborningi, brotaţola eđa öđru vitni fyrir dómi skv. 59. gr.
     Auk ţess sem í 1. mgr. segir má leggja fyrir hérađsdóm ágreining um lögmćti rannsóknarathafna lögreglu eđa ákćranda. Enn fremur ágreining um réttindi sakbornings, verjanda hans eđa lögmanns, ţar á međal kröfu ţeirra um tilteknar rannsóknarađgerđir, ellegar réttindi brotaţola, réttargćslumanns hans eđa lögmanns.

103. gr.     Ţegar lögreglustjóri eđa ákćrandi telur ţörf á atbeina dómara til ađgerđar skv. 1. mgr. 102. gr. leggur hann skriflega og rökstudda kröfu um hana fyrir hérađsdóm. Eftir ţví sem viđ á skal koma ţar skýrlega fram hver krafan er, ađ hverjum hún beinist og á hvađa grunni hún er reist. Kröfunni skulu fylgja ţau gögn sem hún styđst viđ. Ţess skal jafnframt getiđ hvort sá sem hana gerir krefjist ţess ađ hún sćti međferđ fyrir dómi án ţess ađ sakborningur eđa annar sá sem hún beinist ađ verđi kvaddur á dómţing, sbr. 1. mgr. 104. gr.
     Ţegar lögreglustjóri, ákćrandi, sakborningur, verjandi eđa lögmađur hans ellegar annar sá sem hagsmuna hefur ađ gćta ber undir hérađsdóm ágreiningsatriđi í tengslum viđ rannsókn máls skv. 2. mgr. 102. gr. skal ţađ gert á sama hátt og áđur greinir međ skriflegri og rökstuddri kröfu. Geri lögreglustjóri eđa ákćrandi slíka kröfu eiga gögn um ágreiningsefniđ ađ fylgja henni en ella skal dómari krefja lögreglu eđa ákćranda sem hlut á ađ máli um slík gögn.
     Ţrátt fyrir ákvćđi 1. og 2. mgr. er ţeim sem beinir kröfu til hérađsdóms heimilt ađ breyta henni munnlega á dómţingi, enda hafi tilefni ekki gefist til ţess fyrr og fyrirliggjandi gögn og upplýsingar nćgi annars ađ mati dómara til ţess ađ afstöđu megi taka til kröfunnar í breyttri mynd.

104. gr.     Nú er krafa gerđ um rannsóknarađgerđ sem 1. mgr. 102. gr. tekur til og ţess er ţar beiđst ađ hún hljóti međferđ fyrir dómi án ţess ađ sakborningur eđa annar sá sem hún beinist ađ verđi kvaddur á dómţing og skal ţá dómari taka ákvörđun um hvort orđiđ skuli viđ ţeirri beiđni. Ţađ skal ađ jafnađi ekki gert nema dómari telji ţađ nćgilega rökstutt ađ vitneskja um ađgerđina fyrir fram hjá sakborningi eđa ţeim sem hún á ađ beinast ađ geti spillt fyrir rannsókn. Fallist dómari á ađ taka kröfuna fyrir á dómţingi án ţess ađ kveđja ţangađ sakborning eđa ţann sem hún beinist ađ tilkynnir hann ţeim sem kröfuna gerir um stađ og stund til ţinghalds sem háđ skal svo fljótt sem verđa má.
     Verđi ekki fariđ međ kröfu skv. 102. gr. á ţann hátt sem um rćđir í 1. mgr. ţessarar greinar ákveđur dómari stađ og stund til ţinghalds og tilkynnir ţađ ţeim sem kröfuna gerđi, svo og eftir atvikum lögreglustjóra eđa ákćranda, sakborningi eđa verjanda ellegar ţeim öđrum sem kröfu er beint ađ, nema dómari telji slíka annmarka á kröfunni ađ vísa beri henni ţegar frá dómi međ úrskurđi. Ef tilkynning um ţinghald er skrifleg skal henni ađ jafnađi fylgja afrit af kröfu sem ţar á ađ taka fyrir. Heimilt er dómara ađ fela lögreglu eđa ákćranda ađ koma á framfćri tilkynningu um ţinghald.
     Ef sá sem kröfu gerir mćtir ekki í ţinghaldi skal fella máliđ niđur en úrskurđa má sakborningi eđa öđrum sem sótt hefur ţinghaldiđ ómaksbćtur úr hendi hans.

105. gr.     Ţegar krafa er tekin fyrir á dómţingi gefur dómari ţeim sem hana hefur gert kost á ađ gera fyrst grein fyrir henni munnlega. Ef sakborningur eđa sá sem kröfu er beint ađ hefur veriđ kvaddur fyrir dóm og sótt er ţing af hans hálfu skulu honum kynnt fram komin gögn međ ţeim takmörkunum sem kann ađ leiđa af 1. mgr. 37. gr. og síđan gefinn kostur á ađ tjá sig um kröfuna. Frestur skal ađ jafnađi ekki veittur í máli til annars ţinghalds nema sá sem kröfu gerir samţykki ţađ eđa dómari fallist á ađ ţađ horfi honum ekki til réttarspjalla.
     Sé ţess krafist í ţinghaldi skv. 1. mgr. ađ kröfu verđi vísađ frá dómi skal dómari taka afstöđu til ţess eftir ađ hafa hlýtt á röksemdir ađila. Telji hann ađ ekki séu efni til ađ vísa kröfunni frá dómi fćrir hann ákvörđun sína um ţađ í ţingbók en ella tekur hann kröfuna til greina međ úrskurđi.

106. gr.     Nú lýtur krafa sem til međferđar er fyrir dómi ađ ţví ađ tekin verđi skýrsla af sakborningi eđa vitni og gćtir dómari ţá ađ ţví hvort fullnćgt sé til ţess ákvćđum 59. gr. Ef taka á skýrslu af sakborningi skal hann fćrđur fyrir dóm af lögreglu hafi hann veriđ handtekinn eđa sćti hann gćsluvarđhaldi, en ella gilda ákvćđi 1. og 2. mgr. 120. gr. um bođun skýrslugjafa og eftir atvikum kvađningu hans á dómţing, svo og 121. gr. um viđbrögđ viđ ţví ef hann mćtir ekki eđa vitni fullnćgir annars ekki vitnaskyldu sinni.
     Viđ međferđ kröfu um gćsluvarđhald eđa ađrar ráđstafanir skv. XIV. kafla er sakborningi skylt ađ mćta fyrir dóm og gefa ţar skýrslu ef lögregla eđa ákćrandi telur ţess ţörf.
     Eftir ţví sem ástćđa er til getur ađili annars krafist ţess ađ munnlegar skýrslur verđi teknar fyrir dómi viđ međferđ máls samkvćmt ţessum kafla. Dómari tekur afstöđu til slíkrar kröfu ađ gćttu ákvćđi 3. mgr. 110. gr.
     Um skýrslutöku af sakborningi og vitnum fyrir dómi skal fariđ eftir ákvćđum XVII. og XVIII. kafla. Eftir ţví sem kostur er skal skýrsla skv. 1. mgr. tekin upp á myndband eđa mynddisk.

107. gr.     Ef krafa skv. 102. gr. lýtur ađ öđru en ţví ađ skýrsla verđi tekin munnlega á dómţingi tekur dómari afstöđu til hennar eftir ađ hafa hlýtt á röksemdir ađila fyrir henni. Skal ţađ gert međ úrskurđi ef um málefni er ađ tefla sem lokiđ skal á ţann hátt eftir öđrum ákvćđum laga ţessara eđa ágreiningur er um atriđi sem kćra má úrlausn um til Hćstaréttar. Ađ öđrum kosti lýkur dómari málinu međ ákvörđun eđa annarri ráđstöfun sem fćrđ skal í ţingbók.

3. ŢÁTTURSönnun og sönnunargögn. XVI. KAFLIAlmennar reglur um sönnun. 108. gr.     Sönnunarbyrđi um sekt ákćrđa og atvik, sem telja má honum í óhag, hvílir á ákćruvaldinu.

109. gr.     Dómari metur hverju sinni hvort nćgileg sönnun, sem ekki verđi vefengd međ skynsamlegum rökum, sé fram komin um hvert ţađ atriđi sem varđar sekt og ákvörđun viđurlaga viđ broti, ţar á međal hvađa sönnunargildi skýrslur ákćrđa hafi, vitnisburđur, mats- og skođunargerđir, skjöl og önnur sýnileg sönnunargögn.
     Dómari metur ţađ enn fremur ef ţörf krefur hvert sönnunargildi ţćr stađhćfingar hafa sem varđa ekki beinlínis ţađ atriđi sem sanna skal en ályktanir má leiđa af um ţađ.
     Ekki ţarf ađ sanna ţađ sem er alkunnugt á ţeim stađ og tíma sem dómur eđa úrskurđur gengur.

110. gr.     Ákćrandi aflar sönnunargagna en ákćrđi getur einnig aflađ sönnunargagna telji hann ástćđu til ţess.
     Eftir ţví sem dómari telur nauđsynlegt til ađ upplýsa mál eđa skýra ţađ er honum rétt ađ beina ţví til ákćranda ađ afla gagna um tiltekin atriđi ţess.
     Ef dómari telur bersýnilegt ađ atriđi, sem ađili vill sanna, skipti ekki máli eđa ađ gagn sé tilgangslaust til sönnunar getur hann meinađ ađila um sönnunarfćrslu.

111. gr.     Dómur skal reistur á sönnunargögnum sem fćrđ eru fram viđ međferđ máls fyrir dómi.
     Dómara er heimilt ađ taka til greina sem sönnunargögn skýrslur sem ákćrđi, brotaţoli eđa önnur vitni hafa gefiđ fyrir dómi áđur en mál var höfđađ skv. 59. og 106. gr. Ţó skulu skýrslugjafar koma á ný fyrir dóm viđ málsmeđferđ ef ţess er kostur og annar hvor málsađili krefst eđa dómari telur annars ástćđu til. Ef um er ađ rćđa brot á XXII. kafla almennra hegningarlaga og brotaţoli hefur ekki náđ 15 ára aldri skal hann ţó ekki koma fyrir dóm ađ nýju nema dómari telji sérstaka ástćđu til.
     Nú hefur vitni ekki komiđ fyrir dóm og ţess er ekki kostur viđ međferđ máls, en skýrsla hefur veriđ gefin hjá lögreglu eđa öđrum stjórnvöldum međan máliđ var til rannsóknar, og metur dómari ţá hvort slík skýrsla hafi sönnunargildi og hvert ţađ sé.

112. gr.     Öflun sönnunargagna skal ađ jafnađi fara fram fyrir ţeim dómara sem fer međ máliđ og kveđur upp dóm í ţví. Ef ţessu verđur ekki komiđ viđ nema međ verulegum kostnađi eđa óhagrćđi getur dómari ákveđiđ ađ gagnaöflun megi fara fram fyrir öđrum dómi samkvćmt ákvćđum XXI. kafla, enda leiđi ţađ ekki til óţarfra tafa á rekstri máls.
     Nú er skýrsla tekin fyrir dómi af sakborningi, brotaţola eđa vitni áđur en mál er höfđađ skv. 1. mgr. 59. gr. og skal ţađ gert, ef ţví verđur viđ komiđ, fyrir ţeim dómara sem mun síđar fara međ máliđ og kveđa upp dóm í ţví ef til ţess kemur, eftir atvikum sem dómsformađur.

XVII. KAFLISkýrslugjöf ákćrđa fyrir dómi. 113. gr.     Ákćrđa er jafnan rétt og skylt ađ koma fyrir dóm til skýrslugjafar eftir ađ mál hefur veriđ höfđađ gegn honum. Sakborningi er enn fremur rétt og skylt ađ koma fyrir dóm til skýrslugjafar međan á rannsókn stendur ef tilefni gefst, sbr. b-liđ 1. mgr. 59. og 2. mgr. 106. gr.
     Ákćrđa er óskylt ađ svara spurningum varđandi refsiverđa hegđun sem honum er gefin ađ sök. Hann getur ýmist neitađ ađ gefa skýrslu um sakarefniđ eđa neitađ ađ svara einstökum spurningum ţar ađ lútandi.
     Nú mćtir ákćrđi ekki til skýrslutöku án ţess ađ um lögmćt forföll sé ađ rćđa og getur ţá ákćrandi lagt fyrir lögreglu ađ sćkja hann eđa fćra hann síđar fyrir dóm međ valdi ef ţörf krefur. Lögreglu er skylt ađ verđa viđ slíkum fyrirmćlum ákćranda.
     Sem ákćrđi eftir ákvćđum ţessa kafla skođast fyrirsvarsmađur sem kemur fram fyrir hans hönd.

114. gr.     Ţegar ákćrđi kemur fyrir dóm lćtur dómari hann fyrst gera grein fyrir nafni sínu, kennitölu og heimili. Síđan gerir dómari honum grein fyrir ţví ađ honum sé óskylt ađ svara spurningum varđandi refsiverđa hegđun sem honum er gefin ađ sök, sbr. 2. mgr. 113. gr., en kjósi hann ađ gera ţađ beri honum ađ skýra satt og rétt frá. Ađ svo búnu býđur dómari ákćrđa ađ tjá sig sjálfstćtt um málsatvik og gefur síđan ákćranda og svo verjanda kost á ađ leggja spurningar fyrir ákćrđa.
     Á međan ákćrđi gefur skýrslu skulu vitni í sama máli ekki hlýđa á framburđinn. Dómari getur enn fremur ákveđiđ ađ ţađ sama gildi um ađra ákćrđu ef ástćđa ţykir til.
     Ţegar ákćrđi gefur skýrslu fer ađ öđru leyti um framkvćmd skýrslugjafar eftir ákvćđum 2. og 3. mgr. 122. gr. eftir ţví sem viđ getur átt.

115. gr.     Dómari metur sönnunargildi framburđar ákćrđa, ţar á međal trúverđugleika hans, viđ úrlausn máls. Í ţví sambandi skal međal annars hugađ ađ ástandi og hegđun ákćrđa viđ skýrslugjöf og stöđugleika í frásögn hans.

XVIII. KAFLIVitni. 116. gr.     Hverjum manni, sem er orđinn 15 ára, lýtur íslenskri lögsögu og er ekki ákćrđi eđa fyrirsvarsmađur hans, er skylt ađ koma fyrir dóm sem vitni til ađ svara munnlega spurningum sem er beint til hans um málsatvik. Ţeim sem veitt hefur ákćruvaldi eđa lögreglu sérfrćđilega ađstođ eđa ráđgjöf áđur en mál er höfđađ er enn fremur skylt ađ koma fyrir dóm sem vitni til ađ svara munnlega spurningum sem beint er til hans um sérfrćđileg atriđi.
     Dómari metur međ hliđsjón af atvikum hverju sinni hvort yngri manni en getur í 1. mgr. verđi gert skylt ađ gefa skýrslu sem vitni. Sama hátt hefur dómari á um menn sem eru andlega vanheilir.
     Ef vitni kemst ekki á ţingstađ vegna veikinda eđa svipađra ástćđna má dómari ákveđa ađ ţađ gefi skýrslu á öđrum stađ ţar sem ţess er kostur.
     Nú er vitni statt fjarri ţingstađ eđa ţađ hefđi annars sérstakt óhagrćđi af ţví ađ koma fyrir dóm og getur ţá dómari ákveđiđ ađ skýrsla verđi tekin af ţví á dómţingi gegnum síma eđa annađ fjarskiptatćki, enda verđi skýrslutöku hagađ ţannig ađ allir sem eru staddir á dómţingi heyri orđaskipti viđ vitniđ. Ţessari heimild verđur ţó ekki beitt ef ćtla má ađ úrslit máls geti ráđist af framburđi vitnisins.
     Dómari getur lagt fyrir vitni í kvađningu skv. 2. mgr. 120. gr. ađ hafa međ sér gögn til sýningar fyrir dómi eđa ađ athuga bćkur sínar, skjöl og ađra muni og gera útdrátt úr tilteknum atriđum í ţeim til skýringar á málsatvikum. Ţetta á ţó ekki viđ ef gögnin eđa munirnir hafa ađ geyma upplýsingar sem 2. mgr. 119. gr. tekur til.

117. gr.     Eftirtaldir geta skorast undan ţví ađ gefa vitnaskýrslu ađ öllu leyti eđa einhverju:

a.

sá sem er eđa hefur veriđ maki ákćrđa,

b.

skyldmenni ákćrđa í beinan legg, systkin hans og ţeir sem tengjast honum ţannig vegna ćttleiđingar,

c.

stjúpforeldri ákćrđa og stjúpbarn,

d.

tengdaforeldri ákćrđa og tengdabarn.

     Dómari getur leyst ađra sem eru eđa hafa veriđ nákomnir ákćrđa undan vitnaskyldu ef honum virđist samband ţeirra mjög náiđ, svo sem ef um er ađ rćđa fósturforeldri eđa fósturbarn, sambúđarkonu eđa sambúđarmann, unnustu eđa unnusta.
     Verjanda er óheimilt ađ bera vitni í máli skjólstćđings síns án leyfis hans.
     Embćttis- og sýslunarmönnum er óskylt ađ koma fyrir dóm til ađ vitna um atvik sem hafa gerst í embćtti ţeirra eđa sýslan og má leiđa nćgilega í ljós međ vottorđi úr embćttisbók eđa öđru opinberu skjali.

118. gr.     Vitni er rétt ađ skorast undan ţví ađ svara spurningu ef ćtla má ađ í svari ţess geti falist játning eđa bending um ađ ţađ hafi framiđ refsiverđan verknađ eđa atriđi sem valdi ţví siđferđislegum hnekki eđa tilfinnanlegu fjárhagstjóni. Ţađ sama á viđ ef ćtla má ađ svar hefđi sömu afleiđingar fyrir einhvern ţann sem tengist vitni međ ţeim hćtti sem segir í 1. eđa 2. mgr. 117. gr.
     Dómari getur undanţegiđ vitni frá ţví ađ upplýsa um leyndarmál varđandi viđskipti ţess, uppgötvanir eđa önnur slík verk ef hann telur hagsmuni vitnis af leyndinni verulega ríkari en hagsmuni af vćttinu.

119. gr.     Án leyfis hlutađeigandi ráđherra er vitni óheimilt ađ svara spurningum um leynilegar ráđagerđir, ályktanir eđa samninga handhafa ríkisvalds um málefni sem varđa öryggi, réttindi eđa heill ríkisins eđa skipta mjög miklu fyrir viđskipti eđa fjárhag ţjóđarinnar.
     Vitni er óheimilt án leyfis ţess sem í hlut á ađ svara spurningum um:

a.

hver sé höfundur eđa heimildarmađur ađ riti, grein, frásögn eđa tilkynningu sem hefur birst án ţess ađ hann vćri nafngreindur, ef vitniđ ber ábyrgđ ađ lögum á efni prentađs rits eđa öđru efni sem birtist opinberlega eđa ţađ hefur öđlast vitneskju um höfund eđa heimildarmann í starfi hjá ábyrgđarmanni,

b.

einkahagi manns sem ţví hefur veriđ trúađ fyrir í starfi sem endurskođandi, félagsráđgjafi, lögmađur, lćknir, prestur, forstöđumađur trúfélags eđa sálfrćđingur ellegar í öđru starfi sem viđlíka trúnađarskylda fylgir,

c.

atriđi sem ţađ hefur komist ađ í opinberu starfi og á ađ fara leynt,

d.

leyndarmál um viđskipti, uppgötvanir eđa önnur slík verk sem ţađ hefur komist ađ í starfi.

     Nú telur dómari ađ vitnisburđur geti ráđiđ úrslitum um niđurstöđu máls og getur hann ţá ţrátt fyrir fyrirmćli 1. og 2. mgr. ákveđiđ ađ vitni skuli svara spurningum um tiltekin atriđi, enda séu ríkari hagsmunir af ţví ađ spurningunum verđi svarađ en trúnađi haldiđ. Ţetta á ţó ekki viđ um ţađ sem ákćrđi hefur trúađ verjanda sínum, presti eđa forstöđumanni trúfélags fyrir um málsatvik.
     Ef dómari telur óvíst hvort skilyrđum 3. mgr. sé fullnćgt getur hann lagt fyrir vitni ađ tjá sér fyrst í trúnađi hvers efnis svar ţess yrđi.

120. gr.     Ákćrandi annast bođun vitnis á dómţing. Ţó getur verjandi bođađ vitni á dómţing kjósi hann ţađ. Nú er vitni yngra en 18 ára og skal ţađ ţá bođađ fyrir milligöngu lögráđamanns.
     Ef ástćđa er til bođar dómari vitni á dómţing međ skriflegri kvađningu sem hann gefur út ađ eigin frumkvćđi eđa ósk annars hvors ađila. Í kvađningu skal greint nafn og heimili vitnis, tilefni bođunar í ađalatriđum, nafn dómstóls, hvar og hvenćr vitnaleiđslan fer fram og hverjar afleiđingar ţađ geti haft ađ vitni mćti ekki eđa sinni ekki skyldu sinni ađ öđru leyti. Ákćrandi skal sjá um ađ kvađning sé birt og skal ţađ gert međ sama hćtti og birting ákćru skv. 156. gr.
     Ef vitni er statt á dómţingi er ţví skylt ađ bera ţegar vćtti ţótt ţađ hafi ekki veriđ bođađ í ţví skyni.

121. gr.     Nú kemur vitni ekki fyrir dóm samkvćmt löglega birtri kvađningu án ţess ađ um lögmćt forföll sé ađ rćđa og getur ţá ákćrandi lagt fyrir lögreglu ađ sćkja vitniđ eđa fćra ţađ síđar fyrir dóm. Lögreglu er skylt ađ verđa viđ slíkum fyrirmćlum ákćranda.
     Ef vitni kemur fyrir dóm en fullnćgir annars ekki vitnaskyldu sinni, ţar á međal fyrirmćlum dómara skv. 5. mgr. 116. gr., getur dómari ađ kröfu ađila gert ţví sekt međ úrskurđi.
     Ef vitni kemur fyrir dóm en getur ekki fullnćgt vitnaskyldu sinni vegna ástands síns, svo sem vegna ölvunar eđa geđshrćringar, getur dómari gert nauđsynlegar ráđstafanir til ađ tryggja ađ ţađ geti leyst skyldu sína af hendi síđar.

122. gr.     Ţegar vitni kemur fyrir dóm lćtur dómari ţađ fyrst gera grein fyrir nafni sínu, kennitölu og heimili, en prófar svo eftir ţörfum hvort ţví sé rétt eđa skylt ađ bera vćtti. Síđan brýnir dómari alvarlega fyrir vitni skyldu ţess til ađ skýra satt og rétt frá og draga ekkert undan, og leiđir athygli ţess ađ ţeirri refsi- og siđferđisábyrgđ sem er samfara vísvitandi eđa gáleysislega röngum framburđi, svo og ađ ţess kunni ađ verđa krafist ađ ţađ stađfesti framburđ sinn međ eiđi eđa drengskaparheiti.
     Ađ svo búnu verđa spurningar lagđar fyrir vitni. Dómara er rétt ađ láta ákćranda og verjanda um ađ spyrja vitniđ og skal ákćrandi ađ jafnađi leggja spurningar fyrir ţađ fyrst, en síđan verjandi. Skal jafnframt gefa réttargćslumanni kost á ađ koma á framfćri viđ dómara spurningum sem hann óskar eftir ađ verđi lagđar fyrir vitniđ, sbr. 3. mgr. 46. gr. Dómara er rétt ađ umorđa, laga og skýra spurningar áđur en vitniđ svarar og koma í veg fyrir ađ spurningar séu lagđar fyrir vitniđ sem eru óákveđnar, tvírćđar, veiđandi, óţarflega móđgandi eđa sćrandi, lagađar til ađ villa um fyrir vitni eđa sýnilega tilgangslausar. Dómari getur svipt ţann sem brýtur gegn ţessu rétti til ađ leggja spurningar fyrir vitni og tekiđ skýrslutöku í sínar hendur. Dómara er og rétt ađ krefja vitniđ frekari skýringa á svari ţannig ađ efni ţess komi skýrt fram, svo og ađ leggja spurningar sjálfstćtt fyrir vitniđ eđa ađ ósk ákćrđa ef ţví er ađ skipta.
     Nú hefur vitni áđur gefiđ skýrslu hjá lögreglu, ţar á međal skv. 1. eđa 2. mgr. 60. gr., eđa fyrir dómi í málinu og kynnir dómari ţá slíka skýrslu og önnur sýnileg sönnunargögn ekki fyrir vitninu fyrr en honum ţykir ţess ţörf til skýringar eđa leiđréttingar skýrslu ţess. Sama á viđ um skýrslu sem vitniđ kann ađ hafa gefiđ hjá öđrum stjórnvöldum en lögreglu međan máliđ var til rannsóknar.
     Hvert vitni skal ađ jafnađi prófa sér án ţess ađ önnur vitni hlýđi á. Ađ kröfu ađila getur dómari ţó ákveđiđ ađ vitniđ verđi samprófađ viđ ákćrđa eđa annađ vitni.
     Nú er dómţing háđ fyrir opnum dyrum og spurningu til vitnis er ţannig háttađ ađ svar viđ henni varđar einkahagi ţess eđa annarra og getur ţá dómari látiđ vitniđ svara skriflega. Skal ţá bókađ um svariđ og ađilum og vitninu gefinn kostur á ađ ganga úr skugga um ađ bókun sé rétt án ţess ađ hún sé lesin upp.
     Dómari leiđbeinir vitni um atriđi sem lúta ađ skyldu og heimild ţess til vitnisburđar. Ef vitniđ telur sér óskylt ađ gefa skýrslu eđa svara einstökum spurningum eđa heldur fram heimildarskorti ber ţví ađ leiđa líkur ađ stađreyndum sem á veltur í ţeim efnum. Dómari getur leyft vitninu ađ leiđa ađra fyrir dóm til skýrslugjafar í ţví skyni.
     Viđ skýrslugjöf vitnis leitar dómari eftir ţörfum vitneskju um atriđi sem varđa mat á trúverđugleika ţess. Í ţeim efnum skal dómari jafnan leitast viđ ađ ganga úr skugga um hvort skýrsla vitnisins sé reist á skynjun ţess sjálfs eđa sögusögn annarra. Ţá skal dómari gera sér far um ađ leiđa í ljós hvort horf vitnisins til máls, ákćrđa og eftir atvikum brotaţola sé međ einhverjum ţeim hćtti ađ ţađ geti haft áhrif á sönnunargildi framburđar ţess.
     Dómari getur samkvćmt kröfu ákćranda, ákćrđa eđa vitnis ákveđiđ ađ vitni sem kemur fyrir dóm geri ekki í heyranda hljóđi grein fyrir nafni sínu, kennitölu og heimili, sbr. 1. mgr., eđa segi á sér deili ađ öđru leyti ef dómari telur ađ lífi, heilbrigđi eđa frelsi vitnisins ellegar náinna vandamanna ţess, sbr. 1. eđa 2. mgr. 117. gr., yrđi stefnt í hćttu ef ţađ vćri gert uppskátt hvert ţađ er. Ţó skal dómari ekki fallast á kröfu um nafnleynd vitnis nema brýna nauđsyn beri til og ekki sé ástćđa til ađ telja ađ hún geti spillt fyrir vörn ákćrđa svo ađ máli skipti. Í ţví tilviki skal dómara greint skriflega og í trúnađi frá nafni vitnis og öđrum atriđum, sem leynt skulu fara, en gögn međ ţeim upplýsingum skulu síđan varđveitt ţannig ađ tryggt sé ađ ađrir fái ekki ađgang ađ ţeim. Sé máli skotiđ til Hćstaréttar skulu ţessar upplýsingar á sama hátt fylgja ţví.

123. gr.     Dómari getur samkvćmt kröfu ákćranda eđa vitnis ákveđiđ ađ ákćrđa verđi vikiđ úr ţinghaldi međan ţađ gefur skýrslu ef dómari telur ađ nćrvera ákćrđa geti orđiđ vitninu sérstaklega til íţyngingar og haft áhrif á framburđ ţess.
     Nú er skýrsla tekin af vitni yngra en 15 ára og getur ţá dómari kvatt til kunnáttumann sér til ađstođar viđ skýrslutöku. Ákćrandi, ákćrđi og verjandi hans eiga ekki rétt á ađ vera viđstaddir í dómsal eđa annars stađar ţar sem dómţing er háđ ef dómari telur ađ nćrvera ţeirra geti orđiđ vitninu sérstaklega til íţyngingar og haft áhrif á framburđ ţess. Á sama hátt getur dómari ákveđiđ ađ ákćrđi og málflytjendur skuli víkja úr ţinghaldi ef skýrsla er tekin af vitni án ţess ađ ţađ ţurfi ađ skýra frá nafni sínu í heyranda hljóđi, sbr. 8. mgr. 122. gr.
     Ef ákćrđa er óheimilt ađ vera viđstaddur skýrslutöku skv. 1. mgr. eđa ákćrđa og málflytjendum skv. 2. mgr. skal dómari sjá til ţess ađ ţeir geti fylgst međ skýrslutöku um leiđ og hún fer fram. Jafnframt er honum rétt ađ leggja fyrir vitniđ ţćr spurningar sem ţeir óska. Dómstólaráđ setur nánari reglur um tilhögun skýrslutöku samkvćmt ţessari grein.

124. gr.     Eftir kröfu ađila skal dómari láta vitni stađfesta framburđ sinn međ eiđi eđa drengskaparheiti ţegar ţađ hefur lokiđ skýrslugjöf. Vitni verđur ţó ekki látiđ stađfesta framburđ sinn ef:

a.

ţađ hefur ekki náđ 15 ára aldri,

b.

ţađ á viđ svo mikla andlega vanheilsu ađ stríđa ađ ţađ beri ekki skyn á eđa er ófćrt um ađ meta helgi eđa ţýđingu stađfestingar,

c.

ţađ er undir ákćru fyrir rangan framburđ eđa hefur veriđ sakfellt fyrir slíkt brot,

d.

ţađ fćrist undan stađfestingu og ákvćđi 117. gr. og 1. mgr. 118. gr. eiga viđ,

e.

dómari telur ţađ svo tengt ađila eđa hafa slíka hagsmuni af málsúrslitum ađ stađfesting sé óviđeigandi.

     Áđur en vitni stađfestir framburđ sinn brýnir dómari fyrir ţví helgi og ţýđingu stađfestingar, bćđi fyrir úrslit máls og vitniđ sjálft lagalega og siđferđislega.
     Ef vitni lýsir ţví yfir ađ gefnu tilefni frá dómara ađ ţađ samrýmist afstöđu ţess í trúarefnum ađ vinna eiđ og ađ ţađ trúi á guđ fer stađfesting ţannig fram ađ vitniđ lyftir upp hćgri hendi og hefur ţessi orđ eftir dómara: Ég sver ţađ og vitna til guđs míns ađ ég hef sagt ţađ sem ég veit sannast og réttast og ekkert dregiđ undan.
     Ef ekki eru skilyrđi til eiđvinningar skv. 3. mgr. vinnur vitni heit og fer stađfesting ţannig fram ađ vitniđ lyftir upp hćgri hendi og hefur ţessi orđ eftir dómara: Ég lýsi ţví yfir og legg viđ drengskap minn og heiđur ađ ég hef sagt ţađ sem ég veit sannast og réttast og ekkert dregiđ undan.
     Eiđur og heitvinning hafa sömu ţýđingu ađ lögum.

125. gr.     Ef ákćrandi bođar vitni á dómţing eđa ţađ er kvatt ţangađ er honum skylt, sé ţess óskađ, ađ sjá ţví fyrir fram fyrir fé til greiđslu kostnađar af ferđ og dvöl á ţingstađ.
     Ef vitni krefst ţess ađ fullnćgđum skyldum sínum ákveđur dómari ţví greiđslu vegna útlagđs kostnađar af rćkslu vitnaskyldu og ţóknun fyrir atvinnumissi sem má telja skipta ţađ máli miđađ viđ efnahag ţess og ađstćđur. Ákćrandi skal sjá um ađ vitni sé greiddur kostnađur og ţóknun um sinn og skal inna greiđslu af hendi svo fljótt sem verđa má.

126. gr.     Dómari metur sönnunargildi vitnisburđar viđ úrlausn máls. Í ţví sambandi skal međal annars hugađ ađ afstöđu vitnis til ákćrđa og eftir atvikum brotaţola, hagsmunum ţess af málsúrslitum, ţroska ţess, áreiđanleika skynjunar ţess á atvikum, minni, ástandi og hegđun ţess viđ skýrslugjöf, öryggi ţess og skýrleika í svörum og samrćmi í frásögn.

XIX. KAFLIMatsgerđir. 127. gr.     Skođunar- og matsgerđir, lýsingar á hlutum og ađrar rannsóknargerđir í ţví sambandi kallast hér einu nafni matsgerđir eđa mat og athafnir sem lúta ađ ţeim ađ meta.
     Dómari leggur sjálfur mat á atriđi sem krefjast almennrar ţekkingar og menntunar eđa lagaţekkingar.
     Ef opinber starfsmađur er skipađur í eitt skipti fyrir öll til ađ meta tiltekin atriđi getur ađili snúiđ sér beint til hans ef honum er skylt ađ framkvćma matiđ eđa hann er fús til ţess án dómkvađningar, enda sé ţađ í verkahring hans.

128. gr.     Ef ekki verđur fariđ svo ađ sem segir í 2. eđa 3. mgr. 127. gr. kveđur dómari einn eđa tvo matsmenn, ef honum ţykir ţörf á, til ađ framkvćma mat eftir skriflegri beiđni ađila. Í beiđni skal koma skýrlega fram hvađ eigi ađ meta, hvar ţađ er sem meta á og hvađ ađili hyggst sanna međ mati. Ákćrandi eđa ákćrđi geta hvor um sig beiđst mats eftir ađ mál hefur veriđ höfđađ. Enn fremur getur lögregla eđa ákćrandi beiđst mats á rannsóknarstigi.
     Ađilar skulu kvaddir á dómţing ţar sem matsbeiđni er tekin fyrir og skal dómari greina ţeim frá ţví hvern hann hafi í hyggju ađ kveđja til matsstarfa.
     Ţann einn má dómkveđja til ađ framkvćma mat sem er orđinn 20 ára ađ aldri, er ađ öllu leyti óađfinnanlegt vitni um ţađ atriđi sem á ađ meta og hefur nauđsynlega kunnáttu til ađ leysa starfann af hendi eđa annars ţá kunnáttu sem bestrar er kostur. Mađur getur ekki skorast undan ađ verđa viđ kvađningu ef honum vćri skylt og heimilt ađ bera vitni um matsatriđi og breytir engu ţótt nauđsyn beri til ađ hann fari í ađra ţinghá en ţar sem hann á heimili til ađ rćkja starfann. Dómara er ţó rétt ađ taka rökstudda undanfćrslu til greina, enda sé ţá kostur jafnhćfs manns til starfans.
     Dómari getur dómkvatt matsmann sem er búsettur utan lögsagnarumdćmis hans.
     Dómkvađning skal bókuđ í ţingbók. Í henni skal greina skýrt hvađ skuli metiđ, hvenćr mati skuli lokiđ og hverjum eigi ađ gefa kost á ađ gćta hagsmuna sinna viđ framkvćmd ţess. Dómari getur ađ eigin frumkvćđi bćtt atriđum viđ matsbeiđni og skulu ţau jafnframt fćrđ til bókar. Enn fremur skal tekiđ fram ađ matsmanni beri ađ vinna verk sitt af bestu vitund og semja rökstudda matsgerđ sem hann megi vera viđbúinn ađ ţurfa ađ gefa skýrslu um fyrir dómi, sbr. ţó 2. mgr. 130. gr.
     Ef matsmađur deyr, forfallast, reynist óhćfur til starfans eđa vanrćkir ţađ kveđur dómari annan í hans stađ ađ kröfu matsbeiđanda.

129. gr.     Matsbeiđandi tilkynnir matsmanni um dómkvađningu og lćtur honum í té endurrit af bókun um hana.
     Matsmađur tilkynnir ađilum svo fljótt sem verđa má og međ sannanlegum hćtti hvar og hvenćr verđi metiđ. Dómara ber ađ veita matsmanni leiđbeiningar eftir föngum um matsatriđi. Matsmanni er rétt ađ afla sér gagna til afnota viđ matiđ en ađilum, sem eru viđstaddir, skal ţá gefinn kostur á ađ tjá sig um ţau eftir ţörfum. Ef vitnaleiđsla reynist nauđsynleg til skýringar á matsatriđi er dómara rétt ađ láta hana ţegar fara fram.
     Ţeim sem hefur umráđ ţess sem matsgerđ lýtur ađ er skylt ađ veita matsmanni ađgang ađ ţví nema hann megi skorast undan vitnaskyldu um matsatriđi eđa sé óheimilt ađ bera vitni um ţađ.
     Matsmađur framkvćmir starf sitt ţótt ađilar mćti ekki ţegar metiđ er nema upplýsingar vanti sem ţeir hefđu mátt veita.

130. gr.     Matsmađur skal semja skriflega og rökstudda matsgerđ ţar sem ţau sjónarmiđ eru greind sem álit hans er reist á, sbr. ţó 2. mgr. Matsgerđ skal fengin dómara í hendur nema fariđ hafi veriđ fram á mat á rannsóknarstigi, en ţá skal hún afhent matsbeiđanda. Matsmanni er ţó rétt ađ krefjast áđur greiđslu skv. 3. mgr.
     Dómari getur ákveđiđ ađ matsmađur, sem dómkvaddur er eftir ađ mál hefur veriđ höfđađ, ţurfi ekki ađ semja skriflega matsgerđ skv. 1. mgr. heldur skuli hann mćta fyrir dóm áđur en ađalmeđferđ fer fram og gefa ţar skýrslu um niđurstöđu matsins, sbr. 2. mgr. 132. gr.
     Matsmađur á rétt á hćfilegri ţóknun fyrir störf sín samkvćmt reikningi og endurgreiđslu útlagđs kostnađar úr hendi ákćruvaldsins. Ef annar hvor ađili telur ađ fjárhćđ sú sem matsmađur fer fram á sé ósanngjörn getur hann krafist úrskurđar dómara um hana. Matsmanni er rétt ađ krefjast greiđslu fyrir fram vegna ferđakostnađar samkvćmt ákvörđun dómara.

131. gr.     Ađili getur krafist yfirmats ţar sem tekin verđi til endurmats ţau atriđi sem hafa áđur veriđ metin. Yfirmatsmenn skulu vera fleiri en matsmenn voru en ađ öđru leyti gilda ákvćđi 128.–130. gr. um yfirmat.

132. gr.     Matsmanni sem skilađ hefur skriflegri matsgerđ ber ađ koma fyrir dóm til ađ gefa skýrslu til skýringar og stađfestingar á matsgerđ og um atriđi sem tengjast henni ef ađili krefst ţess eđa dómari telur annars ástćđu til. Ef matsmađur hefur ekki skilađ slíkri matsgerđ er honum skylt ađ koma fyrir dóm og skýra frá niđurstöđu mats, svo og ađ svara spurningum um atriđi sem tengjast ţví.
     Ákvćđum XVIII. kafla verđur beitt um skýrslugjöf matsmanns eftir ţví sem ţau geta átt viđ.

133. gr.     Dómari leysir úr ágreiningi sem lýtur ađ dómkvađningu og hćfi matsmanns međ úrskurđi. Dómari getur enn fremur úrskurđađ um atriđi sem varđa framkvćmd matsgerđar, svo sem hvort ţađ hafi veriđ metiđ sem skyldi meta samkvćmt dómkvađningu eđa hvort matsgerđ sé nćgilega rökstudd, ef til álita kemur ađ endurskođa hana eđa framkvćma endurmat.
     Dómari leggur mat á önnur atriđi varđandi matsgerđ, ţar á međal sönnunargildi hennar, ţegar leyst er ađ öđru leyti úr máli.

XX. KAFLISkjöl og önnur sýnileg sönnunargögn. 134. gr.     Ađilar leggja fram ţau skjöl og önnur sýnileg sönnunargögn sem ţeir vilja ađ tekiđ verđi tillit til viđ úrlausn máls.
     Ákćrandi leggur fram ţau skjöl og önnur sýnileg sönnunargögn sem aflađ hefur veriđ viđ rannsókn og sönnunargildi hafa ađ hans mati, ţar á međal ţau sem hafa ađ geyma framburđ ákćrđa og vitna fyrir dómi og hjá lögreglu. Ţó er einungis heimilt ađ leggja fram skýrslur sem vitni hafa gefiđ hjá lögreglu eđa eftir atvikum öđrum stjórnvöldum ef ćtlunin er ađ leiđa ţau fyrir dóm eđa ekki er kostur á ađ fá ţau fyrir dóm til ađ gefa skýrslu. Ef ástćđa er til skal ákćrandi enn fremur leggja fram lista međ nöfnum ţeirra sem hafa gefiđ skýrslu hjá lögreglu eđa öđrum stjórnvöldum.
     Ađ öđru leyti en ţví sem greinir í 2. mgr. má ekki leggja fram skjöl eđa annars konar gögn ef ţau hafa ađ geyma framburđ ákćrđa eđa annarra sem skylt er ađ koma fyrir dóm sem vitni.
     Óheimilt er ađ leggja fram skjöl eđa annars konar gögn ef ţau hafa ađ geyma upplýsingar um ţađ sem sakborningi og verjanda hans hefur fariđ á milli, svo og upplýsingar sem 2. mgr. 119. gr. tekur til.

135. gr.     Nú er skjal eđa annađ sýnilegt sönnunargagn í vörslum manns sem ekki er ađili ađ máli og getur ţá ákćrandi eđa ákćrđi krafist ţess ađ fá ţađ afhent til framlagningar, enda megi ćtla ađ ţađ hafi sönnunargildi í málinu og vörslumanni sé skylt og heimilt ađ bera vitni um efni ţess. Verđi mađur ekki viđ áskorun um ađ afhenda skjal eđa annars konar gagn skal ákćrandi leggja hald á ţađ samkvćmt úrskurđi dómara.
     Vörslumađur getur krafist ţess ađ dómari aflétti haldi skv. 1. mgr. međ úrskurđi. Ađ öđrum kosti skal aflétta ţví ţegar ţess er ekki lengur ţörf og í síđasta lagi ţegar máli er endanlega lokiđ nema ţćr ástćđur eigi viđ sem greindar eru í a- eđa b-liđ 1. mgr. 72. gr.

136. gr.     Nú hefur skjal sem hald verđur lagt á skv. 1. mgr. 135. gr. ađ geyma atriđi sem hlutađeiganda vćri óskylt eđa óheimilt ađ bera vitni um og getur ţá dómari ákveđiđ ađ skjaliđ verđi lagt fyrir hann í trúnađi og gegn ţagnarskyldu og annađhvort ađ hann taki afrit af ţví úr skjalinu sem er skylt og heimilt ađ láta uppi eđa geri skýrslu um ţau atriđi.
     Ef eigandi eđa vörslumađur skjals sem hald verđur lagt á skv. 1. mgr. 135. gr. gerir sennilegt ađ ţađ baki sér tjón eđa óhagrćđi ađ ţađ verđi gert getur dómari ákveđiđ ađ láta viđ ţađ sitja ađ skjaliđ verđi afhent fyrir dómi til afritunar. Ţađ sama á viđ ef skjal er verđmćtt fyrir hlutađeiganda eđa sérstök hćtta er á ţví ađ ţađ glatist eđa spillist ef ţađ er látiđ af hendi.
     Frumrit skjala, sem ákvćđi 1. og 2. mgr. taka til, skulu afhent hlutađeiganda um leiđ og afnotum er lokiđ.
     Ákvćđi 1.–3. mgr. gilda um önnur sýnileg sönnunargögn eftir ţví sem átt getur viđ.

137. gr.     Dómari metur sönnunargildi skjala og annarra sýnilegra sönnunargagna međ hliđsjón af atvikum hverju sinni.

XXI. KAFLIÖflun sönnunargagna fyrir öđrum dómi. 138. gr.      Nú óskar ađili ađ leiđa vitni, fá matsmann kvaddan ellegar afla skjala eđa annarra sýnilegra sönnunargagna fyrir öđrum dómi en ţar sem mál er rekiđ og leggur hann ţá skriflega beiđni um ţađ fyrir dómara í málinu. Í beiđni skal greint frá ástćđum fyrir henni, hvar sé óskađ ađ gagnaöflun fari fram, hver gögn ţurfi ađ senda hlutađeigandi dómi, hverjum eigi ađ gera ađvart um ţinghald ţar og um hverja gagnaöflun sé nánar ađ tefla. Ef óskađ er ađ leiđa vitni skal ţannig greint frá nafni ţess, kennitölu og heimili, svo og ţeim atriđum nákvćmlega sem vćtti á ađ varđa. Sé óskađ dómkvađningar matsmanns skal beiđni um hana ađ jafnađi fylgja.
     Beiđni skv. 1. mgr. skal tekin fyrir í ţinghaldi í málinu. Ef dómari telur skilyrđum 1. mgr. 112. gr. fullnćgt til ađ verđa viđ beiđni bókar hann ákvörđun sína um ţađ í ţingbók. Úrskurđur skal kveđinn upp ef krafist er.

139. gr.     Ef gagnaöflun á ađ fara fram fyrir öđrum dómi hér á landi sendir dómari í málinu hlutađeigandi dómi skriflegt erindi ásamt beiđni ađila, frumritum eđa afritum nauđsynlegra gagna og endurritum úr ţingbók.
     Nú á gagnaöflun ađ fara fram fyrir dómi í öđru ríki og aflar ţá dómari í málinu ţýđingar á ţeim gögnum sem um rćđir í 1. mgr. Dómari sendir skriflegt erindi sitt og önnur gögn ásamt ţýđingum til hlutađeigandi dóms, eftir atvikum fyrir milligöngu stjórnvalda.

140. gr.     Ţegar gagnaöflun eftir fyrirmćlum ţessa kafla fer fram fyrir dómi hér á landi skal fariđ eftir ákvćđum II. og XVIII.–XX. kafla eftir ţví sem átt getur viđ. Dómari, sem gagnaöflun fer fram fyrir, tekur ákvarđanir og úrskurđar um atriđi varđandi framkvćmd hennar.
     Ef sérstakt tilefni verđur til ţess međan á gagnaöflun stendur fyrir öđrum dómi getur ađili óskađ eftir ţví ađ frekari gagna verđi aflađ ţar en var beiđst í byrjun. Ákveđur hlutađeigandi dómari hvort orđiđ verđi viđ slíkri ósk.

141. gr.     Eftir ţví sem átt getur viđ skal ákvćđum 140. gr. beitt ţegar sönnunargagna er aflađ í hérađi í tengslum viđ rekstur máls fyrir Hćstarétti.
     Ţá skal ákvćđum 140. gr. einnig beitt eftir ţví sem getur átt viđ ţegar gagna er aflađ fyrir hérađsdómi hér á landi í tengslum viđ rekstur máls erlendis.

4. ŢÁTTURSaksókn og međferđ máls fyrir hérađsdómi. XXII. KAFLIAlmennar reglur um saksókn. 142. gr.     Sérhver refsiverđ háttsemi skal sćta ákćru nema annađ sé sérstaklega ákveđiđ í lögum.

143. gr.     Ef mađur er saksóttur fyrir fleiri en eitt brot skal ţađ gert í einu máli eftir ţví sem viđ verđur komiđ.
     Ef fleiri menn en einn eru sóttir til saka fyrir ţátttöku í sama verknađi skal ţađ gert í einu máli nema annađ ţyki hagkvćmara.

144. gr.     Nú er ţađ gert ađ skilyrđi fyrir ţví ađ sakamál sé höfđađ ađ krafa sé um ţađ gerđ og skal ţađ ţá ţví ađeins gert ađ brotaţoli eđa einhver brotaţola krefjist ţess. Sé brotaţoli látinn hafa maki, börn, ađrir niđjar, foreldrar eđa systkini hins látna rétt til ađ krefjast málshöfđunar í hans stađ. Ef nánustu vandamenn brotaţola eru samkvćmt framansögđu fleiri en einn og ekki á eitt sáttir um hvort mál skuli höfđađ ákveđur ákćrandi hvort ţađ skuli gert.
     Ekki á ađ taka til greina kröfu um málshöfđun skv. 1. mgr. ef sá sem hana gerir vill undanskilja einhvern af ţeim sem sekur kann ađ vera um hina refsiverđu háttsemi. Kröfu um málshöfđun má afturkalla allt ţar til dómur er kveđinn upp í málinu í hérađi. Sá sem hefur afturkallađ kröfu getur ekki boriđ hana fram ađ nýju nema ţađ sé gert innan ţeirra tímamarka sem greind eru í 3. mgr. og ákćrandi geti á ţađ fallist.
     Heimild til ţess ađ bera fram kröfu um málshöfđun skv. 1. mgr. fellur niđur sé krafa ekki gerđ innan sex mánađa frá ţví ađ sá sem heimildina hefur fékk vitneskju um ţann sem sekur kann ađ vera um hina refsiverđu háttsemi. Nú andast brotaţoli áđur en fresturinn er liđinn og getur ţá sá sem kemur í hans stađ ávallt boriđ fram kröfu innan ţriggja mánađa frá andlátinu. Nú kunna fleiri ađ vera sekir og frestur til ţess ađ krefjast málshöfđunar á hendur einhverjum ţeirra er liđinn og skal ţá ţví ađeins taka til greina kröfu um málshöfđun á hendur hinum ađ ákćrandi geti á ţađ fallist.

145. gr.     Ţegar ákćrandi hefur fengiđ gögn máls í hendur og gengiđ úr skugga um ađ rannsókn sé lokiđ athugar hann hvort sćkja skuli sakborning til sakar eđa ekki. Ef hann telur ţađ sem fram er komiđ ekki nćgilegt eđa líklegt til sakfellis lćtur hann viđ svo búiđ standa en ella höfđar hann mál á hendur sakborningi skv. 152. gr., sbr. ţó 146. gr.

146. gr.     Málsókn fellur niđur ef sakborningur gengst undir eđa honum eru ákveđin viđurlög skv. XXIII. kafla, sbr. ţó 3. mgr. 148. gr. og 4. mgr. 149. gr.
     Falla má frá saksókn međ ţví ađ fresta ákćru skilorđsbundiđ samkvćmt almennum hegningarlögum.
     Enn fremur má falla frá saksókn ţegar svo stendur á sem hér segir:

a.

ef brot er smávćgilegt eđa fyrirsjáanlegt er ađ umfang málsins verđi í verulegu ósamrćmi viđ ţá refsingu sem vćnta má,

b.

ef sakborningur og brotaţoli hafa komist ađ samkomulagi og sakborningur hefur efnt ţađ fyrir sitt leyti,

c.

ef sakborningur virđist vera ósakhćfur og ekki er nauđsynlegt ađ gera kröfu um ađ hann verđi beittur öryggisráđstöfunum,

d.

ef brot hefur valdiđ sakborningi sjálfum óvenjulega miklum ţjáningum eđa ađrar sérstakar ástćđur mćla međ ţví ađ falliđ sé frá saksókn, enda verđi ađ telja ađ almannahagsmunir krefjist ekki málshöfđunar.

     Nú kemur til greina ađ sćkja mann til sakar í einu máli út af fleiri brotum og er ţá heimilt ađ falla frá saksókn vegna ţeirra brota sem ćtla má ađ skipti engu eđa óverulegu máli viđ ákvörđun viđurlaga. Enn fremur má falla frá saksókn ef mađur, sem búiđ er ađ dćma fyrir brot, verđur uppvís ađ ţví ađ hafa framiđ annađ eđa önnur brot áđur en hann var dćmdur, enda megi ćtla ađ ekki verđi um frekari refsingu ađ rćđa ţótt sakfellt yrđi fyrir ţau brot.
     Í málum ţar sem lögreglustjóri fer međ ákćruvald getur hann falliđ frá saksókn. Nú telur hann ástćđu til ađ falla frá saksókn skv. 2.–4. mgr. en vafa leika á heimild til ţess og skal hann ţá senda hérađssaksóknara máliđ til ákvörđunar.

147. gr.     Nú er mál fellt niđur skv. 145. gr. eđa falliđ er frá saksókn skv. 2.–4. mgr. 146. gr. og er ţá ekki skylt ađ gefa ţeim sem hlut á ađ máli kost á ađ tjá sig áđur en sú ákvörđun er tekin. Hins vegar skal ákćrandi sem ákvörđunina tók tilkynna hana sakborningi og ef ţví er ađ skipta brotaţola, enda liggi fyrir hver hann er. Ber ađ rökstyđja ákvörđunina međ ţví ađ vísa til viđeigandi ákvćđis í 146. gr., en ekki er skylt ađ fćra frekari rök fyrir henni.
     Sá sem ekki vill una ákvörđun lögreglustjóra skv. 1. mgr. getur kćrt hana til hérađssaksóknara innan eins mánađar frá ţví ađ honum var tilkynnt um hana. Skal hérađssaksóknari taka afstöđu til kćrunnar innan tveggja mánađa frá ţví ađ ákvörđun var tekin en ekki er skylt ađ rökstyđja ţá afstöđu sérstaklega.
     Nú lýtur ákvörđun hérađssaksóknara skv. 2. mgr. ađ broti sem varđađ getur ađ lögum sex ára fangelsi og getur sá sem ekki vill una henni kćrt hana til ríkissaksóknara. Enn fremur getur sá sem ekki vill una ákvörđun hérađssaksóknara skv. 1. mgr. kćrt hana til ríkissaksóknara. Skal kćrufrestur og frestur til ađ taka afstöđu til kćrunnar vera sá sami og skv. 2. mgr.
     Hérađssaksóknari getur fellt ákvörđun lögreglustjóra skv. 1. mgr. úr gildi ađ eigin frumkvćđi ef hann telur hana andstćđa lögum eđa fjarstćđa ađ öđru leyti, enda sé ţađ gert innan tveggja mánađa frá ţví ađ hún var tekin. Ríkissaksóknari getur međ sama skilorđi fellt úr gildi ţá ákvörđun hérađssaksóknara eđa lögreglustjóra ađ fella mál niđur eđa falla frá saksókn.

XXIII. KAFLILok máls án ákćru. 148. gr.     Nú stendur lögregla mann ađ broti sem heyrir undir ákćruvald lögreglustjóra, hann gengst skýlaust viđ brotinu og lögregla telur ađ hćfileg viđurlög viđ ţví séu einvörđungu sekt sem fari ekki fram úr tiltekinni fjárhćđ samkvćmt reglugerđ sem dómsmálaráđherra setur skv. 1. mgr. 151. gr. Getur ţá lögregla ákveđiđ viđurlög viđ broti samkvćmt henni. Lögregla gerir sakborningi ljós ţau viđurlög sem viđ broti liggja og afleiđingar ţess ađ sekt sé ekki greidd međ ţví ađ afhenda honum skýrslu ţar sem fram kemur stutt lýsing á broti, hvar og hvenćr ţađ er framiđ, ţau refsiákvćđi sem ţađ varđar viđ, hvađa sekt og vararefsing liggur viđ broti og ađ unnt sé ađ krefjast fjárnáms ef sekt greiđist ekki eđa honum kunni ađ vera gert ađ afplána vararefsingu. Ef ţví er ađ skipta skal jafnframt kynna sakborningi og tiltaka í skýrslunni hversu mörgum punktum brotiđ varđi samkvćmt reglugerđ um ökuferilsskrá og punktakerfi vegna umferđarlagabrota. Sakborningur undirritar skýrsluna og fćr afhent afrit hennar. Lögregla getur bođiđ sakborningi ađ ljúka ţegar máli međ greiđslu sektar á vettvangi. Geri sakborningur ţađ ekki skal honum settur tiltekinn frestur í skýrslunni til ađ greiđa hana.
     Nú er sekt sem ákveđin er skv. 1. mgr. ekki greidd og má ţá í stađ saksóknar vegna brotsins fullnćgja sektinni međ fjárnámi eftir ţví sem segir í 2. mgr. 151. gr.
     Nú telur lögreglustjóri eđa hérađssaksóknari ađ saklaus mađur hafi veriđ látinn gangast undir viđurlög samkvćmt ţessari grein eđa ađ málalok hafi veriđ fjarstćđ ađ öđru leyti og getur hann ţá innan mánađar frá ţví ađ honum barst vitneskja um ţau fellt gerđina úr gildi, enda sé ţá ekki liđiđ ár frá málalokum.

149. gr.     Nú berst lögreglustjóra kćra um brot sem heyrir undir ákćruvald hans eđa lögregla stendur mann ađ slíku broti og lögreglustjóri telur viđurlög viđ brotinu ekki fara fram úr sekt ađ tiltekinni fjárhćđ samkvćmt reglugerđ sem dómsmálaráđherra setur skv. 1. mgr. 151. gr., sviptingu réttinda eđa upptöku eigna. Getur lögreglustjóri ţá bréflega, innan mánađar frá ţví ađ honum barst kćran, gefiđ sakborningi kost á ađ ljúka málinu međ ţví ađ gangast undir hćfileg viđurlög ásamt greiđslu sakarkostnađar. Gangist sakborningur undir ákvörđun viđurlaga hafa ţau málalok sama gildi um ítrekunaráhrif og dómur, ef ţví er ađ skipta. Hafni sakborningur ţessum málalokum eđa sinni ekki bođi lögreglustjóra skal tekin ákvörđun um saksókn eftir almennum reglum.
     Nú hefur sakborningur gengist skriflega undir ákvörđun sektar og sakarkostnađar skv. 1. mgr. en ekki greitt og má ţá í stađ saksóknar vegna brotsins fullnćgja ákvörđuninni međ fjárnámi eftir ţví sem segir í 2. mgr. 151. gr.
     Ríkissaksóknari lćtur lögreglustjórum í té skrá yfir brot sem heimild skv. 1. mgr. nćr til, ásamt leiđbeiningum um sektarfjárhćđ og önnur viđurlög fyrir hverja tegund brots. Ber ađ láta ríkissaksóknara í té skýrslur um málalok skv. 1. mgr. eftir ţeim reglum sem hann ákveđur.
     Nú telur hérađssaksóknari ađ saklaus mađur hafi veriđ látinn gangast undir viđurlög samkvćmt ţessari grein eđa ađ málalok hafi veriđ fjarstćđ ađ öđru leyti og getur hann ţá innan mánađar frá ţví ađ honum barst vitneskja um ţau fellt gerđina úr gildi, enda sé ţá ekki liđiđ ár frá málalokum.

150. gr.     Nú eru skilyrđi til ađ ljúka máli samkvćmt ţví sem segir í 1. mgr. 149. gr. og lögreglustjóri telur ađ hćfileg viđurlög viđ brotinu séu einvörđungu sekt sem fari ekki fram úr ađ tiltekinni fjárhćđ samkvćmt reglugerđ sem dómsmálaráđherra setur skv. 1. mgr. 151. gr. Getur ţá lögreglustjóri gefiđ sakborningi kost á ađ ljúka málinu međ greiđslu tiltekinnar sektar, en í sektarbođi skal koma fram stutt lýsing á broti, hvar og hvenćr ţađ var framiđ og ţau refsiákvćđi sem ţađ varđar viđ. Einnig skal koma fram í sektarbođi hverjar geta orđiđ afleiđingar ţess ađ ţví er ekki sinnt.
     Hafni sakborningur sektarbođi skv. 1. mgr. skal tekin ákvörđun um saksókn eftir almennum reglum.
     Sinni sakborningur ekki sektarbođi skv. 1. mgr. innan 30 daga eftir ađ ţađ hefur veriđ birt skv. 156. gr. getur lögreglustjóri sent máliđ hérađsdómara til ákvörđunar sektar og vararefsingar. Dómari tekur ákvörđun um viđurlög međ áritun á sektarbođ lögreglustjóra. Slík áritun hefur sömu áhrif og dómur. Ekki er ţörf á ađ kveđja sakborning fyrir dóm áđur en máli verđur lokiđ á ţennan hátt.
     Telji dómari hćfileg viđurlög viđ broti fara fram úr ţví sem greinir í 1. mgr. eđa fyrirliggjandi gögn ekki nćgileg til ađ sýnt sé fram á sök sakbornings hafnar hann málalokum skv. 3. mgr. međ áritun sektarbođs. Er dómari ekki bundinn af slíkri ákvörđun ef til málshöfđunar kemur vegna brotsins.
     Nú hefur máli veriđ lokiđ međ ákvörđun viđurlaga skv. 3. mgr. og getur sakborningur ţá krafist ţess ađ máliđ verđi tekiđ upp á ný, enda fćri hann fram varnir sem gćtu hafa haft áhrif á úrslit ţess. Kröfu um endurupptöku skal beint til ţess dómstóls ţar sem máli var lokiđ innan fjögurra vikna frá ţví ađ sakborningi varđ kunnugt um sektarákvörđun. Dómari ákveđur međ úrskurđi hvort krafa verđur tekin til greina. Fallist dómari á kröfuna fellur ákvörđun um viđurlög skv. 3. mgr. úr gildi og sćtir máliđ upp frá ţví međferđ samkvćmt almennum reglum, ţó án ţess ađ ákćra hafi veriđ gefin út. Eftir ţví sem viđ getur átt fer ađ öđru leyti um kröfu um endurupptöku samkvćmt ţessari málsgrein og međferđ máls, sé krafan tekin til greina, eftir ákvćđum XXIX. kafla.
     Nú telur hérađssaksóknari ađ sakborningur hafi veriđ látinn sćta fjarstćđum málalokum og getur hann ţá krafist endurupptöku málsins fyrir hlutađeigandi dómstóli. Um međferđ ţeirrar kröfu og málsins upp frá ţví fer eftir 5. mgr.

151. gr.     Dómsmálaráđherra ákveđur í reglugerđ sem hann setur ađ fenginni tillögu ríkissaksóknara ţau viđurlög, ţar á međal hámark sektar, sem lögregla getur ákveđiđ vegna brota skv. 1. mgr. 148. gr. Enn fremur ţađ hámark sektar sem lögreglustjóri getur ákveđiđ vegna brota skv. 1. mgr. 149. gr. og ţađ hámark sektar sem miđađ skal viđ í 1. mgr. 150. gr. Ráđherra getur einnig sett nánari reglur um međferđ mála skv. 148.–150. gr.
     Lögreglustjóri getur krafist fullnustu sektar sem lögregla hefur ákveđiđ skv. 1. mgr. 148. gr. og ákvörđunar skv. 1. mgr. 149. gr. međ ađför. Um ađförina skulu gilda reglur um ađför eftir sátt sem komist hefur á fyrir yfirvaldi.

XXIV. KAFLIÁkćra, fyrirkall og birting. 152. gr.     Ákćrandi höfđar sakamál međ útgáfu ákćru. Í henni skal greina svo glöggt sem verđa má:

a.

ţann dómstól sem máliđ er höfđađ fyrir,

b.

nafn ákćrđa, kennitölu eđa fćđingardag og heimili eđa dvalarstađ,

c.

hver sú háttsemi er sem ákćrt er út af, hvar og hvenćr brotiđ er taliđ framiđ, heiti ţess ađ lögum og ađra skilgreiningu og loks heimfćrslu ţess til laga og stjórnvaldsfyrirmćla, ef ţví er ađ skipta,

d.

röksemdir sem málsóknin er byggđ á, ef ţörf krefur, svo sem ef mál er flókiđ eđa umfangsmikiđ, en röksemdafćrslan skal ţá vera gagnorđ og svo skýr ađ ekki fari á milli mála hverjar sakargiftir eru,

e.

kröfur um refsingu og önnur viđurlög, svo sem sviptingu réttinda og upptöku eigna, svo og kröfu um greiđslu sakarkostnađar,

f.

einkaréttarkröfur og kröfur allsherjarréttar eđlis skv. XXVI. kafla.

     Ţegar ákćra hefur veriđ gefin út á hendur manni nefnist hann ákćrđi.

153. gr.     Ákćrandi getur breytt eđa aukiđ viđ ákćru međ útgáfu framhaldsákćru til ađ leiđrétta augljósar villur eđa ef upplýsingar, sem ekki lágu fyrir ţegar ákćra var gefin út, gefa tilefni til. Framhaldsákćru skal gefa út svo fljótt sem verđa má eftir ađ ţörfin á henni er kunn, en ţó í síđasta lagi tveimur vikum fyrir ađalmeđferđ máls skv. 166. gr., nema ákćrđi samţykki ađ ţađ sé gert síđar.
     Ákćrandi getur allt fram til ţess ađ dómur er upp kveđinn afturkallađ ákćru sem hann hefur gefiđ út eđa falliđ frá einstökum ákćruatriđum.
     Nú hefur máli veriđ vísađ frá dómi eđa ţađ veriđ fellt niđur og verđur ţá nýtt mál um sama sakarefni ekki höfđađ síđar en ţremur mánuđum frá ţví ađ málinu var endanlega lokiđ á ţann hátt. Skal fresturinn reiknast frá ţví ađ málinu var vísađ frá dómi eđa ţađ var fellt niđur í fyrsta sinn, eftir atvikum fyrir Hćstarétti.

154. gr.     Ákćra skal send hérađsdómi ásamt ţeim sýnilegu sönnunargögnum sem ákćruvaldiđ hyggst leggja fram í málinu. Ákćru á ađ fylgja skrá yfir gögnin og skulu ţau vera í nćgilega mörgum eintökum. Jafnframt á ađ fylgja tilkynning um ţađ hver fari međ máliđ fyrir ákćruvaldiđ, hvađa vitni ţađ óskar eftir ađ verđi leidd í málinu og hvađa sönnunargagna ţađ telji nauđsynlegt ađ afla ađ öđru leyti. Tekiđ skal fram hvort halda beri upplýsingum um nafn og önnur persónueinkenni einstakra vitna og lögreglumanna leyndum fyrir öđrum en dómara málsins, sbr. 2. mgr. 56. gr. og 3. mgr. 65. gr.

155. gr.     Eftir ađ hérađsdómi hefur borist ákćra ákveđur dómari stađ og stund ţinghalds ţar sem máliđ verđur ţingfest. Skal ţingfesting fara fram svo fljótt sem verđa má. Samhliđa gefur dómari út fyrirkall á hendur ákćrđa sem greini stađ og stund ţingfestingar ásamt áskorun til hans um ađ sćkja ţing. Jafnframt skal greina ţann fyrirvara sem birta skal ákćru ásamt fyrirkalli fyrir ákćrđa áđur en mál verđur ţingfest og má sá fyrirvari ekki vera skemmri en ţrír sólarhringar. Telji dómari skilyrđi til ađ mál verđi dćmt ađ ákćrđa fjarstöddum, sbr. 1. mgr. 161. gr., skal ţess skilmerkilega getiđ í fyrirkalli ađ fjarvist ákćrđa kunni ađ verđa metin til jafns viđ játningu hans og ađ dómur kunni ađ ganga um máliđ ţótt hann sćki ekki ţing. Ella skal ţess getiđ í fyrirkalli ađ lögregla megi fćra ákćrđa fyrir dóm, međ valdi ef međ ţarf, sinni hann ţví ekki.
     Ef dómari telur ađ gallar séu á málatilbúnađi sem varđađ geta frávísun skal hann benda ákćranda á ţá. Hins vegar má hann ekki synja um útgáfu fyrirkalls af ţeim sökum, enda er hann óbundinn af slíku áliti sínu viđ úrlausn máls.
     Ţegar dómari hefur gefiđ út fyrirkall skv. 1. mgr. sendir hann ţađ ásamt ákćru til ákćranda sem hlutast til um birtingu skv. 156. gr.

156. gr.     Ákćra ásamt fyrirkalli, hér eftir nefnd í einu lagi ákćra, skal birt fyrir ákćrđa sjálfum, sé ţess kostur, en annars fyrir lögmanni hans eđa öđrum lögráđa manni sem fengiđ hefur skriflegt umbođ frá honum til ađ taka viđ birtingu ellegar fyrir heimilismanni eđa öđrum sem dvelur eđa hittist fyrir á skráđu lögheimili hans. Ţeim sem birt er fyrir er skylt ađ segja á sér deili.
     Ákćra skal birt af einum lögreglumanni, fangaverđi eđa öđrum starfsmanni Fangelsismálastofnunar ellegar stefnuvotti nema hún sé birt á dómţingi af dómara. Skal sá sem birtingu annast votta hana međ áritun á ákćru eđa sérstöku vottorđi. Ţeim sem ákćra er birt skal afhent afrit af henni. Sé hún birt fyrir öđrum en ákćrđa sjálfum ber ţeim, ađ viđlagđri sekt, ađ koma afriti ákćru í hendur hans, en sé ţess ekki kostur ţá í hendur ţess sem telja má líklegastan til ađ koma afriti til skila í tćka tíđ. Skal sá sem birtingu annast benda ţeim sem birt er fyrir á ţessa skyldu.
     Ef óvíst er um dvalarstađ ákćrđa má birta ákćru í Lögbirtingablađi međ hćfilegum fyrirvara áđur en mál verđur ţingfest og má sá fyrirvari ekki vera skemmri en einn mánuđur.
     Viđ birtingu ákćru skal ákćrđi spurđur hvort hann óski eftir verjanda og ţá hverjum ef ţví er ađ skipta. Skal afstöđu ákćrđa getiđ í vottorđi um birtinguna. Ákćrđi getur ţó frestađ ađ taka ákvörđun um verjanda ţar til mál er ţingfest.
     Ákćrandi skal endursenda dómara ákćru ásamt birtingarvottorđi ađ birtingu lokinni. Ađ ţremur sólarhringum liđnum frá birtingu ákćru er ákćranda skylt ađ láta ţeim sem ţess óskar í té afrit af henni međ ţeim takmörkunum sem greindar eru í 1. mgr. 16. gr.

157. gr.     Hafi ákćrđi óskađ eftir skipun verjanda viđ birtingu ákćru skal dómari taka ákvörđun um skipunina. Dómari sendir verjanda jafnskjótt afrit af gögnum máls og tilkynnir honum hvenćr ţađ verđi ţingfest.

XXV. KAFLIAlmenn međferđ máls fyrir dómi. 158. gr.     Mál er ţingfest ţegar ákćra og önnur málsgögn af hálfu ákćruvaldsins eru lögđ fram á dómţingi. Ţingfesta má mál ţótt fyrirkall hafi ekki veriđ gefiđ út ef ákćrđi sćkir ţing.
     Nú er skylt eđa heimilt ađ skipa ákćrđa verjanda og ţađ hefur ekki veriđ gert fyrir ţingfestingu máls og skal ţađ ţá gert viđ ţingfestingu eđa svo fljótt sem verđa má. Ef skilyrđi eru til ţess ađ skipa brotaţola réttargćslumann skal ţađ gert viđ ţingfestingu eđa ef ţađ er ekki unnt, svo sem vegna ţess ađ ekki hefur náđst til brotaţola, svo fljótt sem verđa má.

159. gr.     Viđ ţingfestingu athugar dómari hvort gallar séu á máli sem geta varđađ frávísun ţess án kröfu. Ţá ţegar eđa hvenćr sem er eftir ţađ getur dómari vísađ máli frá dómi međ úrskurđi ţótt engin krafa hafi komiđ fram um ţađ ef hann telur svo bersýnilega annmarka á ţví sem ekki verđi bćtt úr undir rekstri ţess ađ dómur verđi ekki kveđinn upp um efni ţess. Ef ţví er ađ skipta getur dómari kveđiđ á um frávísun máls ađ hluta og leyst úr efni ţess ađ öđru leyti í dómi. Áđur en máli verđur vísađ frá dómi skal ákćranda ţó gefinn kostur á ađ tjá sig um málefniđ munnlega, svo og ákćrđa hafi hann sótt ţing í málinu.
     Nú kemur fram krafa um frávísun máls ađ öllu leyti eđa hluta viđ ţingfestingu eđa síđar undir rekstri ţess og skal dómari ţá á sama hátt gefa ákćranda og ákćrđa kost á ađ tjá sig um kröfuna. Dómari tekur afstöđu til kröfu um frávísun málsins međ úrskurđi áđur en fjallađ verđur frekar um efni ţess.
     Nú hrindir dómari frávísunarkröfu og er hann ţá ekki bundinn af ţeim úrskurđi ef nýjar upplýsingar koma fram síđar undir rekstri máls um ţau atriđi sem úrskurđađ var um.
     Nú fellir Hćstiréttur úr gildi úrskurđ um frávísun máls ađ einhverju leyti eđa öllu og skal ţá hérađsdómari taka máliđ upp á ný eins og ţađ stóđ ţegar hann tók ţađ til úrskurđar.

160. gr.     Nú sćkir ákćrandi ekki ţing viđ ţingfestingu máls eđa á síđari stigum ţess og verđur ţá ekkert ađhafst í ţví frekar á ţví stigi. Skal ţá dómari ákveđa nýtt ţinghald og tilkynna ákćranda um ţađ, en verđi heldur ekki sótt ţing af hans hálfu í ţađ sinn ber ađ fella máliđ niđur.

161. gr.     Nú kemur ákćrđi ekki fyrir dóm viđ ţingfestingu máls ţótt honum hafi veriđ löglega birt ákćra og ţess getiđ í fyrirkalli ađ mál kunni ađ vera dćmt ađ honum fjarstöddum, sbr. 1. mgr. 155. gr., og má ţá leggja dóm á máliđ ef ekki er kunnugt um ađ ákćrđi hafi lögmćt forföll og svo stendur á:

a.

ađ brot ţykir ekki varđa ţyngri viđurlögum en sekt, upptöku eigna og sviptingu réttinda og dómari telur framlögđ gögn nćgileg til sakfellingar eđa

b.

ađ ákćrđi hefur komiđ fyrir dóm viđ rannsókn máls, játađ skýlaust ţá háttsemi sem honum er gefin ađ sök og dómari telur ekki ástćđu til ađ draga í efa ađ játningin sé sannleikanum samkvćm, enda verđi ekki dćmd ţyngri refsing en sex mánađa fangelsi.

     Slíkum dómi getur ákćrđi ekki áfrýjađ, en ţess í stađ getur hann leitađ eftir endurupptöku skv. XXIX. kafla.

162. gr.     Nú kemur ákćrđi ekki fyrir dóm viđ ţingfestingu máls og ţví verđur ekki lokiđ samkvćmt ţví sem í 1. mgr. 161. gr. segir og ákveđur dómari ţá nýtt ţinghald. Skal ákćrandi leggja fyrir lögreglu ađ fćra ákćrđa fyrir dóm nema kunnugt sé um ađ hann hafi haft lögmćt forföll, en í ţví tilviki skal lögregla bođa hann til nýs ţinghalds og eftir atvikum fćra hann fyrir dóm međ valdi, sbr. c-liđ 3. mgr. 90. gr.

163. gr.     Viđ ţingfestingu máls skal ákćrđi spurđur hvort hann játi efni ákćru rétt og honum kynnt efni framlagđra skjala ef hann er viđstaddur. Ella skal ţađ gert í ţinghaldi ţegar ákćrđi kemur fyrst fyrir dóm eftir ţingfestingu.
     Nú sćkir ákćrđi ţing og játar ţá háttsemi sem honum er gefin ađ sök og má ţá ákćrandi gefa honum kost á ađ ljúka máli međ ţví ađ gangast undir sekt sem greiđist innan tiltekins tíma ađ viđlagđri vararefsingu, ásamt sakarkostnađi. Fallist ákćrđi á slík málalok og dómari telur viđurlög hćfileg getur hann lokiđ máli međ ákvörđun sinni um ţau viđurlög. Međ sama hćtti má og leysa úr kröfum á hendur ákćrđa um sviptingu ökuréttar og upptöku eigna.
     Nú telur hérađssaksóknari ađ saklaus mađur hafi fallist á viđurlög skv. 2. mgr. eđa ađ ákćrđi hafi veriđ látinn undirgangast fjarstćđ málalok ađ öđru leyti og getur hann ţá kćrt máliđ til Hćstaréttar til ónýtingar á ákvörđuninni.

164. gr.     Nú verđur máli ekki lokiđ skv. 2. mgr. 163. gr., ákćrđi játar skýlaust alla ţá háttsemi sem honum er gefin ađ sök og dómari telur ekki ástćđu til ađ draga í efa ađ játningin sé sannleikanum samkvćm. Tekur dómari ţá máliđ ţegar til dóms nema annar hvor ađila krefjist ţess ađ fram fari ađalmeđferđ í ţví skv. 166. gr.
     Verđi máli lokiđ skv. 1. mgr. ţarf ekki ađ fćra fram önnur sönnunargögn en ţegar hafa veriđ lögđ fram. Ađili getur ţó óskađ eftir ađ leggja fram sýnileg sönnunargögn. Skal ađilum gefinn kostur á ađ tjá sig í stuttu máli um lagaatriđi máls og ákvörđun viđurlaga.

165. gr.     Ef máli verđur ekki lokiđ samkvćmt ţví sem ađ framan greinir skal gefa ákćrđa kost á ađ leggja fram skriflega greinargerđ af sinni hálfu innan hćfilegs frests. Í greinargerđ skulu greindar kröfur og röksemdir ákćrđa, svo og ţau gögn sem hann leggur fram og ţau vitni sem hann óskar eftir ađ verđi leidd í málinu. Leggi ákćrđi ekki fram greinargerđ skal hann láta uppi hvort hann hyggst leggja fram sönnunargögn og leiđa vitni í málinu og ţá hver ţau séu.
     Dómari getur frestađ máli til ađ ađilar geti aflađ frekari sönnunargagna ef ţeir óska eftir ţví eđa hann telur ţess ţörf.
     Dómari ákveđur hvort mál verđi munnlega flutt eđa skriflega. Dómari skal ekki ákveđa skriflegan flutning máls nema ađilar óski ţess og hann telji hćttu á ađ máliđ skýrist ekki nćgilega međ munnlegum málflutningi.
     Ţegar ađilar hafa lýst ţví yfir ađ öflun sýnilegra sönnunargagna sé lokiđ ákveđur dómari ţing til ađalmeđferđar máls međ hćfilegum fyrirvara. Ef tilefni gefst skal hann jafnframt taka ákvörđun um ţađ hvort ađalmeđferđ fari fram fyrir luktum dyrum, hvort vitni skuli gefa skýrslu án ţess ađ ţađ ţurfi ađ skýra frá nafni sínu í heyranda hljóđi og hvort ákćrđi og málflytjendur skuli víkja úr ţinghaldi međan vitni gefur skýrslu. Dómara er rétt ađ inna ađila eftir ţví hve langan tíma ţeir ţurfi fyrir málflutningsrćđur viđ ađalmeđferđ og ákveđur dómari síđan lengd hennar í ljósi ţess.
     Heimilt er ađ taka skýrslu af ákćrđa eđa vitnum áđur en ađalmeđferđ hefst, enda verđi sá sem skýrslu á ađ gefa fyrirsjáanlega fjarverandi vegna lögmćtra forfalla.

166. gr.     Viđ ađalmeđferđ máls fara ađ jafnađi fram í einni lotu skýrslutökur og munnlegur flutningur máls. Ákćrđi á rétt á ađ vera viđ ađalmeđferđ máls. Dómari getur ţó ákveđiđ ađ hann víki af ţingi međan skýrsla er tekin af öđrum sem eru ákćrđir í málinu eđa međan vitni gefur skýrslu, sbr. 123. gr.
     Ađalmeđferđ hefst međ ţví ađ ákćrandi gerir stuttlega grein fyrir ákćru og hvađa gögnum hún er studd, en síđan gefst ákćrđa kostur á ađ gera stuttar athugasemdir af sinni hálfu. Ţví nćst skal tekin skýrsla af ákćrđa. Ef hann játar ađ hafa framiđ ţađ brot sem hann er ákćrđur fyrir ákveđur dómari í samráđi viđ málflytjendur hvort og ţá ađ hve miklu leyti ţörf er frekari sönnunarfćrslu. Síđan eru teknar skýrslur af vitnum og gengiđ á vettvang ef ţví er ađ skipta.
     Ađ loknum skýrslutökum fer fram munnlegur flutningur máls. Ákćrandi talar fyrst, ţví nćst sá sem fer međ kröfu skv. XXVI. kafla ef ţví er ađ skipta og síđan ákćrđi. Ađ ţví loknu geta ţeir í sömu röđ fćrt fram andsvör af sinni hálfu. Flytji verjandi máliđ fyrir ákćrđa er honum sjálfum heimilt ađ taka stuttlega til máls í lok ađalmeđferđar. Dómari stýrir málflutningi og gćtir ţess ađ rćđumađur haldi sig viđ efniđ og ađ málflutningur sé glöggur og fari ekki út fyrir ţau mörk sem sćmandi er í ţinghaldi. Dómari getur takmarkađ málfrelsi eđa stöđvađ málflutning ţess sem lagar sig ekki ađ áminningum hans eđa fer ađ mun fram úr ţeim tíma sem hefur veriđ áćtlađ ađ málflutningur hans muni taka. Ađ loknum málflutningi er máliđ tekiđ til dóms.

167. gr.     Nú er mál skriflega flutt og skal ţá taka skýrslur af ákćrđa og vitnum áđur en málflutningur hefst. Síđan skal gefa ákćranda kost á ađ skila sókn til viđbótar ákćru. Ađ ţví búnu gefst ákćrđa kostur á ađ skila vörn til viđbótar greinargerđ ef ţví er ađ skipta. Skriflegum andsvörum má skila einu sinni af hálfu hvors ađila. Ađ loknum málflutningi er máliđ tekiđ til dóms.

168. gr.     Nú telur dómari eftir dómtöku máls nauđsynlegt ađ fram komi frekari gögn ellegar ađ spyrja ţurfi ákćrđa eđa vitni nánar. Skal hann ţá kveđja ađila fyrir dóm og eftir atvikum leggja spurningar fyrir ţá og beina ţví til ákćranda ađ afla frekari gagna eđa leiđa tiltekin vitni fyrir dóm. Fresta má málinu eftir ţörfum, en ađ ţví búnu gefur dómari ađilum kost á ađ gera athugasemdir til viđbótar fyrri málflutningi sínum og tekur máliđ til dóms á ný.

169. gr.     Nú hafa fleiri mál veriđ höfđuđ gegn ákćrđa fyrir sama dómstóli og getur dómari ţá ákveđiđ, ef hann telur ţađ hagkvćmt, ađ sameina mál ţessi og reka ţau og dćma sem eitt mál.
     Nú hefur mál veriđ höfđađ í einu lagi gegn fleiri en einum og getur dómari ţá eftir ósk ađila eđa af sjálfsdáđum ákveđiđ ađ skilja máliđ í sundur og dćma sérstaklega mál eins eđa fleiri ákćrđu ef ţađ ţykir hentugra og horfa til flýtis og sparnađar.

170. gr.     Mál verđur fellt niđur ef:

a.

ákćrđi fellur frá međan á málsmeđferđ stendur, nema ákveđa megi sekt eđa upptöku eigna úr dánarbúi hans,

b.

ákćrandi afturkallar ákćru áđur en dómur gengur,

c.

ákćrandi sćkir ekki ţing eftir ţví sem fyrir er mćlt í 160. gr.,

d.

saksókn er háđ kröfu brotaţola og hann fellur frá henni áđur en hérađsdómur er kveđinn upp, nema ákćrandi telji rétt ađ halda málinu áfram vegna almannahagsmuna.

     Mál skal fella niđur međ bókun í ţingbók nema ágreiningur rísi um hvort ţađ verđi gert, sem dómari tekur ţá afstöđu til međ úrskurđi. Kveđiđ skal á um sakarkostnađ í bókuninni og hefur sú ákvörđun sama gildi og dómur um ţađ efni.

171. gr.     Hrađa skal međferđ máls eftir föngum.
     Ekki skiptir máli hvenćr yfirlýsingar, mótmćli og sönnunargögn koma fram undir rekstri máls.

XXVI. KAFLIEinkaréttarkröfur o.fl. 172. gr.     Brotaţoli og hver sá annar sem telur sig hafa öđlast kröfu ađ einkarétti á hendur sakborningi vegna refsiverđrar háttsemi hans getur leitađ dóms um hana í sakamáli eftir ţví sem nánar er ákveđiđ í ţessum kafla.
     Ef háttsemi sakbornings er auk refsiábyrgđar talin hafa leitt af sér kröfu allsherjarréttar eđlis getur ţađ stjórnvald sem hlut á ađ máli leitađ dóms um hana á sama hátt og í 1. mgr. greinir.
     Sá sem neytir heimildar skv. 1. eđa 2. mgr., hér eftir nefndur kröfuhafi, verđur ekki ađili ađ sakamáli nema ađ ţví leyti einu sem varđar kröfu hans.

173. gr.     Kröfu skv. 1. eđa 2. mgr. 172. gr. skal komiđ á framfćri viđ lögreglu međan á rannsókn máls stendur eđa viđ ákćranda áđur en ákćra er gefin út. Heimilt er og ađ koma kröfu á framfćri viđ ákćranda eftir útgáfu ákćru ef fullnćgt er skilyrđum 1. mgr. 153. gr. til útgáfu framhaldsákćru í máli eđa ákćrđi samţykki, enda sé ađ öđru leyti fullnćgt skilyrđum ţess ađ hafa megi slíka kröfu uppi í málinu.
     Kröfuhafi skal láta af hendi viđ lögreglu eđa ákćranda skriflega greinargerđ um kröfu sína ţar sem getiđ skal eftirfarandi atriđa:

a.

nafns kröfuhafa, heimilis og kennitölu, svo og sömu atriđa varđandi fyrirsvarsmann hans ef ţví er ađ skipta,

b.

nafns réttargćslumanns eđa annars lögmanns kröfuhafa í málinu ef hann gćtir ekki hagsmuna sinna sjálfur eđa fyrirsvarsmađur hans,

c.

dómkrafna kröfuhafa, sem skulu úr garđi gerđar á sama hátt og í stefnu í einkamáli,

d.

skýringa á ađild kröfuhafa ađ kröfunni ef um annan er ađ rćđa en brotaţola,

e.

málsástćđna sem krafa er reist á,

f.

tilvísunar til helstu lagaákvćđa eđa réttarreglna sem málatilbúnađur er studdur viđ.

     Međ greinargerđ skv. 2. mgr. skulu fylgja ţau gögn sem varđa málatilbúnađ kröfuhafa og ekki liggja ţegar fyrir í sakamálinu.
     Ef kröfu er komiđ á framfćri viđ lögreglu áđur en rannsókn máls er lokiđ skal hún kynnt sakborningi og leitađ afstöđu hans til hennar sé ţess kostur. Berist krafa síđar getur ákćrandi faliđ lögreglu ađ fara međ hana á sama veg.
     Ţegar ákvörđun hefur veriđ tekin um saksókn skal ákćrandi gćta ađ ţví hvort krafan sé réttilega úr garđi gerđ og henni fylgi nauđsynleg gögn, en hann getur veitt kröfuhafa skamman frest til ađ bćta úr slíkum annmörkum á henni. Ákćrandi getur kröfunnar í ákćru eđa eftir atvikum framhaldsákćru og lćtur greinargerđ um hana og önnur gögn fylgja ákćrunni til hérađsdóms, sbr. 154. gr.

174. gr.     Ef krafa skv. 1. eđa 2. mgr. 172. gr. er höfđ uppi í sakamáli skal dómari láta afrit af greinargerđ um hana fylgja ákćru ásamt fyrirkalli til birtingar fyrir ákćrđa. Ţegar birt hefur veriđ skal dómari tilkynna kröfuhafa um stađ og stund ţegar máliđ verđur ţingfest.
     Viđ ţingfestingu máls skal leggja fram greinargerđ um kröfuna ásamt međfylgjandi gögnum. Nú sćkir kröfuhafi ekki ţing viđ ţingfestingu eđa ţegar máliđ er tekiđ fyrir á síđari stigum og skal ţá krafan felld niđur nema hann hafi lögmćt forföll eđa ákćrandi hafi tekiđ ađ sér ađ mćta fyrir hans hönd í ţinghaldinu.
     Undir rekstri máls skal dómari gćta ađ ţví af sjálfsdáđum á sama hátt og í einkamáli hvort einhverjir ţeir annmarkar séu á kröfu sem valdiđ gćtu ţví ađ vísa beri henni frá dómi. Telji hann svo vera eđa krefjist ákćrđi ţess ađ kröfunni verđi vísađ frá dómi skal ađilum málsins gefinn kostur á ađ tjá sig um ţađ á dómţingi ásamt kröfuhafa. Ef dómari vísar kröfunni frá dómi eđa hafnar kröfu ákćrđa um frávísun skal hann gera ţađ međ úrskurđi.
     Kröfuhafi hefur einn forrćđi á kröfunni á sama hátt og ef hann hefđi hana uppi í einkamáli. Honum er heimilt á öllum stigum máls ađ falla frá henni en dómari getur ţá gert honum eftir kröfu ákćrđa ađ greiđa ómaksţóknun vegna kostnađar sem sérstaklega hefur fylgt ţví ađ halda uppi vörnum gegn kröfunni. Kröfuhafi og ákćrđi geta gert dómsátt um kröfuna eftir sömu reglum og gilda um slíka sátt í einkamáli án tillits til ţess hvort hún hafi veriđ höfđ uppi á ţann hátt sem greinir í 173. gr.
     Verđi kröfu ekki vísađ frá dómi, sé ekki falliđ frá henni eđa hún felld niđur ellegar gerđ sátt um hana skal dómari tilkynna kröfuhafa á sannanlegan hátt um ţinghöld í málinu.

175. gr.     Nú viđurkennir ákćrđi ekki kröfu sem gerđ er á hendur honum skv. 1. eđa 2. mgr. 172. gr. og dómari telur ađ međferđ hennar geti leitt til teljandi tafa eđa óhagrćđis viđ rekstur máls og getur hann ţá á öllum stigum ţess fram til munnlegs málflutnings ákveđiđ ađ skilja hana frá öđrum ţáttum málsins og víkja henni til međferđar fyrir dómi í sérstöku einkamáli. Áđur en slík ákvörđun er tekin skal ţó dómari gefa ađilum og kröfuhafa kost á ađ tjá sig um ţađ atriđi.
     Nú stendur svo á sem í 1. mgr. segir og um er ađ rćđa kröfu um skađabćtur og má dómari ţá ákveđa ađ láta viđ ţađ sitja ađ einvörđungu verđi dćmt um bótaskyldu í sakamálinu. Samhliđa getur hann ákveđiđ ađ víkja kröfu um bótafjárhćđ til međferđar fyrir dómi í sérstöku einkamáli skv. 1. mgr.
     Taki dómari ákvörđun um ađ víkja kröfu til međferđar í einkamáli skv. 1. eđa 2. mgr. skal krafan tekin til međferđar fyrir sama dómstóli eins og einkamál hefđi veriđ ţingfest um hana. Hafi ákćrđi ekki lagt fram greinargerđ í sakamálinu skv. 1. mgr. 165. gr. skal hann í fyrsta ţinghaldi í einkamálinu fá frest til ađ taka ţar til varna. Ađ öđru leyti verđur máliđ rekiđ upp frá ţví eftir almennum reglum um međferđ einkamála.

176. gr.     Nú er kröfu skv. 1. eđa 2. mgr. 172. gr. ekki vísađ frá dómi, frá henni falliđ, hún felld niđur, sátt gerđ um hana eđa henni vikiđ til međferđar í einkamáli og á ţá kröfuhafi rétt á ađ láta máliđ til sín taka ađ ţví er hana varđar, ţar á međal ađ leggja fram gögn til stuđnings henni. Kröfuhafa er og heimilt ađ beina ţví til dómara ađ tilteknar spurningar verđi viđ munnlega sönnunarfćrslu lagđar fyrir ákćrđa, vitni eđa kröfuhafa sjálfan um atriđi sem sérstaklega varđa kröfuna, svo og ađ flytja máliđ munnlega um hana eina.
     Nú er sakamál fellt niđur, ţví vísađ frá dómi eđa ákćrđi sýknađur međ dómi án ţess ađ ţađ hafi veriđ vegna ţess ađ hann sé talinn ósakhćfur og skal ţá dómari vísa kröfu skv. 1. eđa 2. mgr. 172. gr. af sjálfsdáđum frá dómi. Skal ţađ gert í dómi eđa ađ öđrum kosti međ úrskurđi, ţar á međal ef máliđ er fellt niđur.
     Ef leyst er úr kröfu ađ efni til skal afstađa tekin til hennar á sama hátt og gert yrđi í einkamáli. Dćma má ákćrđa til greiđslu málskostnađar vegna kröfunnar, enda hafi ţess veriđ krafist, nema um sé ađ rćđa kröfu brotaţola sem hefur fengiđ sér skipađan réttargćslumann.

XXVII. KAFLIAfbrigđileg međferđ máls fyrir dómi. 177. gr.     Ađ ţví leyti sem mál koma til úrlausnar fyrir hérađsdómi samkvćmt ţessum lögum, án ţess ađ handhafi ákćruvalds hafi höfđađ mál eftir ţví sem mćlt er fyrir um í 1. gr. eđa fariđ sé međ ţau eftir XV. kafla, skulu ţau rekin samkvćmt ákvćđum ţessa kafla, ţar á međal ţau mál sem getiđ er sérstaklega í 1. mgr. 2. gr.

178. gr.     Mál skv. 177. gr. skal lagt fyrir hérađsdóm međ skriflegri kröfu, ţar sem greina skal frá eftirfarandi:

a.

nafni ţess sem leggur máliđ fyrir dóm ásamt heimili, svo og kennitölu ef ekki er um stjórnvald ađ rćđa,

b.

hver fari međ máliđ af hálfu hans,

c.

hvert málefniđ eđa erindiđ sé ásamt nafni, heimilisfangi og eftir atvikum kennitölu ţess sem krafan beinist ađ,

d.

hvers sé krafist í málinu,

e.

hver atvik séu ađ baki kröfunni,

f.

á hvađa rökum og réttarreglum krafan sé reist.

     Kröfunni skulu fylgja nauđsynleg gögn. Henni skal beint til viđeigandi hérađsdóms, sbr. 51. gr.
     Ţegar dómara hefur borist krafa skal hann kanna hvort lagaheimild standi til ađ taka hana til međferđar. Telji hann svo ekki vera skal hann ţegar í stađ vísa málinu frá dómi međ úrskurđi, en ella ákveđur hann stađ og stund til ţinghalds til ađ ţingfesta máliđ. Dómari tilkynnir ţessa ákvörđun ţeim sem kröfuna gerđi og telst hann upp frá ţví sóknarađili máls. Skal ákvörđunin jafnframt tilkynnt varnarađila međ sannanlegum hćtti sé um hann ađ rćđa nema krafa sé gerđ um ađgerđ viđ rannsókn sakamáls og vitneskja varnarađila um hana gćti spillt fyrir rannsókn, sbr. 1. mgr. 104. gr.

179. gr.     Ef sóknarađili mćtir ekki á dómţingi ţegar ţingfesta á mál verđur ţađ ekki gert. Ella verđur máliđ ţingfest međ ţví ađ gögn ţess eru lögđ ţar fram.
     Standi enginn til varnarađildar í máli, hafi varnarađili ekki veriđ kvaddur á dómţing eđa hann sćkir ekki ţing samkvćmt kvađningu skal gefa sóknarađila kost á ađ gera munnlega grein fyrir málinu og leggja fram frekari gögn. Jafnframt má veita honum frest til ađ afla frekari gagna. Ađ lokinni gagnaöflun skal krafa sóknarađila tekin til úrlausnar.
     Ef varnarađili sćkir ţing viđ ţingfestingu máls skulu honum fengin afrit af skjölum ţess. Má veita honum frest til ađ kynna sér málsgögn og undirbúa málsvörn, en ađ öđru jöfnu skal síđan fara fram munnleg sókn og vörn í málinu. Ađ ţví búnu leysir dómari úr kröfu sóknarađila međ úrskurđi.
     Međferđ mála samkvćmt ţessum kafla fer ađ öđru leyti eftir ákvćđum laga ţessara um almenna međferđ mála eftir ţví sem viđ getur átt.

XXVIII. KAFLIDómsúrlausnir hérađsdóms. 180. gr.     Hvorki má dćma ákćrđa fyrir ađra hegđun en ţá sem í ákćru greinir né heldur dćma ađrar kröfur á hendur honum. Ţó má sakfella ákćrđa ţótt aukaatriđi brots, svo sem stađur og stund ţess, séu ekki skýrt eđa rétt greind, enda telji dómari ađ vörn hafi ekki veriđ áfátt ţess vegna. Dómari getur gefiđ ađilum fćri á ađ tjá sig um atriđi ađ ţessu leyti, ef ţurfa ţykir. Međ sömu skilyrđum er dómara og rétt ađ dćma eftir öđrum refsiákvćđum en fram koma í ákćru, ţó aldrei ađrar kröfur en ţar greinir.
     Ađ öđru leyti er dómari óbundinn af kröfum ađila og yfirlýsingum nema ţćr varđi kröfu skv. XXVI. kafla.

181. gr.     Ađ ţví leyti sem önnur ákvćđi laga ţessara mćla ekki á annan veg og ágreiningur er ekki uppi tekur dómari afstöđu til atriđa sem varđa rekstur máls međ ákvörđun sem verđur eftir atvikum skráđ í ţingbók. Slík atriđi má einnig leiđa til lykta međ ákvörđun ţótt ágreiningur sé um ţau ef ágreiningsefniđ sćtir ekki kćru til Hćstaréttar.
     Dómari leysir úr öđrum atriđum sem ráđa ţarf til lykta fyrir dómtöku máls međ úrskurđi. Úrskurđ skal kveđa upp ţegar í stađ í ţinghaldi ef unnt er en ađ öđrum kosti svo fljótt sem verđa má.
     Úrskurđur skal vera skriflegur og skráđur í ţingbók eđa dómabók. Dómari skal fćra rök fyrir niđurstöđu sinni í úrskurđi án ţess ađ greina frekar en ţörf er á samhengis vegna frá atvikum máls eđa rökstuđningi ađila. Niđurstađan skal síđan dregin saman í úrskurđarorđum.
     Feli úrskurđur í sér lokaniđurstöđu máls, sem rekiđ er eftir ákvćđum XXV. eđa XXVII. kafla, skulu forsendur fylgja úrskurđarorđum međ sama hćtti og ef um dóm vćri ađ rćđa. Ef máli er vísađ frá dómi án kröfu eđa ţađ er fellt niđur má dómari ţó láta viđ ţađ sitja ađ greina í forsendum úrskurđar frá ţingfestingardegi máls, ákćru, ákćrđa, kröfum hans og rökstuđningi fyrir niđurstöđu.
     Dómari getur breytt ákvörđun sinni um atriđi varđandi rekstur máls, svo og úrskurđi sem felur ekki í sér lokaniđurstöđu ţess.

182. gr.     Ţegar máli lýkur međ viđurlagaákvörđun dómara skv. 2. mgr. 163. gr. skal hún fćrđ í ţingbók og skýrlega tekiđ ţar fram ađ međ henni sé málinu lokiđ međ ţví ađ ákćrđi sćti nánar tiltekinni refsingu og eftir atvikum öđrum refsikenndum viđurlögum. Skal einnig tekiđ fram hvernig fari um sakarkostnađ.
     Viđurlagaákvörđun hefur sömu áhrif og dómur, ţar á međal um ítrekunaráhrif ef ţví er ađ skipta.

183. gr.     Nú verđur mál ekki fellt niđur, ţví vísađ frá dómi eđa lokiđ međ viđurlagaákvörđun skv. 182. gr. og skal ţá saminn skriflegur dómur ţar sem forsendur fylgja dómsorđum.
     Í dómi skal greina dómstól og nafn dómara eđa nöfn ef fleiri en einn dćma máliđ, svo og stađ og stund dómsuppkvađningar. Síđan skal greina svo stutt og glöggt sem verđa má:

a.

nafn, kennitölu eđa fćđingardag og heimili ákćrđa,

b.

hver hafi gefiđ út ákćru og hvenćr og hvert meginefni hennar sé,

c.

hvers krafist sé í málinu,

d.

hver málsatvik séu í ađalatriđum,

e.

viđ hvađa sönnunargögn og rök hvert ákćruatriđi sé stutt og hvađa andsvör ákćrđi fćri viđ ţeim ef ţví er ađ skipta,

f.

röksemdir dómara fyrir ţví hvađ teljist sannađ í málinu og međ hverjum hćtti,

g.

röksemdir dómara fyrir niđurstöđu um önnur atriđi máls, ţar á međal um viđurlög,

h.

sakarkostnađ.

     Í dómsorđum skulu niđurstöđur máls dregnar saman.
     Ţrátt fyrir ákvćđi 2. mgr. má í máli sem fariđ er međ skv. 164. gr. láta nćgja ađ skírskota í dómi til ákćru í stađ ţess ađ lýsa málsatvikum og geta ţess jafnframt ađ máliđ sé dćmt samkvćmt skýlausri játningu ákćrđa. Ţađ sama má gera í öđrum tilvikum ţar sem ekki er deilt um verknađarlýsingu í ákćru. Í máli sem fariđ er međ skv. 161. gr. má á sama hátt í dómi skírskota til ákćru og taka fram ađ ákćrđi hafi ekki sótt ţing ţótt ţess hafi veriđ getiđ í fyrirkalli ađ máliđ kynni ađ verđa dćmt ađ honum fjarstöddum.
     Samkvćmt kröfu ákćruvaldsins getur dómari ákveđiđ í dómi ađ ákvörđun um missi réttinda komi ţegar til framkvćmda og án tillits til áfrýjunar ef ţađ telst nauđsynlegt til verndar lífi, heilsu eđa eignum einstakra manna eđa almennings, óviđurkvćmilegt má telja ađ dómfelldi haldi réttindum ađ gengnum dómi eđa lög bjóđa ađ áfrýjun fresti ekki áhrifum réttindamissis. Á sama hátt má ákveđa í dómi ađ áfrýjun fresti ekki dómsákvćđum skv. 62., 63., 65. eđa 67. gr. almennra hegningarlaga. Ákćruvaldiđ getur gert kröfu um dómsákvćđi sem ţessi allt fram ađ dómtöku máls.

184. gr.     Dómur skal kveđinn upp svo fljótt sem unnt er. Hafi dómur ekki veriđ kveđinn upp í máli sem var munnlega flutt innan fjögurra vikna frá ţví ađ ţađ var dómtekiđ skal ţađ flutt ađ nýju nema dómari og ađilar telji ţađ óţarft.
     Ef dómur er fjölskipađur og mál munnlega flutt skulu allir dómendur hafa hlýtt á flutning ţess. Geti ţeir ekki allir lokiđ dómi á mál skal nefna dómara í stađ ţess sem hefur misst viđ og endurtaka munnlegan flutning máls. Dómendur rćđa um niđurstöđu máls fyrir luktum dyrum og rćđur afl atkvćđa úrslitum um hvert atriđi. Nú verđur dómari í minni hluta um eitthvert atriđi og skal hann ţá allt ađ einu taka ţátt í ályktun um önnur atriđi, en ágreiningsatriđis skal ţá getiđ í dómi. Formađur dóms stýrir atkvćđagreiđslu og sér um samningu dóms.

185. gr.     Dómari tilkynnir ađilum hvar og hvenćr dómur verđi kveđinn upp nema fariđ hafi veriđ međ mál skv. 161. gr. Viđ uppkvađningu skal lesa upp dómsorđ á dómţingi. Eins skal fariđ ađ viđ uppkvađningu úrskurđar sem felur í sér lokaniđurstöđu máls.
     Endurrit af dómi eđa úrskurđi skal ađ öđru jöfnu vera til reiđu viđ uppkvađningu hans.
     Ef ákćrđi sćkir ţing viđ uppkvađningu dóms telst dómurinn birtur fyrir honum, enda standi honum ţegar til bođa endurrit dómsins. Nú verđur dómur ekki birtur á ţann hátt á dómţingi og ákćrđa eru ţar gerđ önnur eđa ţyngri viđurlög en sekt eđa upptaka eigna sem svarar til áfrýjunarfjárhćđar í einkamáli og skal ţá ákćrandi birta honum dóm. Fer ţá um birtingu dóms eftir ţví sem segir í 156. gr. Ella ţarf ekki ađ birta dóm ţótt ekki sé sótt ţing af hálfu ákćrđa viđ uppkvađningu hans.
     Ekki má fullnćgja ákvćđi í dómi um refsingu og önnur viđurlög fyrr en afráđiđ er hvort honum verđi áfrýjađ, sbr. ţó 5. mgr. 183. gr. Međ sama skilorđi frestar áfrýjun fullnustu dóms um refsingu og önnur viđurlög.

186. gr.     Dómur er bindandi um úrslit sakarefnis fyrir ákćrđa, ákćruvaldiđ og ađra um ţau atriđi sem ţar eru dćmd ađ efni til.
     Krafa sem dćmd hefur veriđ ađ efni til verđur ekki borin aftur undir sama eđa hliđsettan dómstól framar en í lögum ţessum segir. Nýju máli um slíka kröfu skal vísađ frá dómi.
     Dómur er bindandi fyrir dómara ţegar hann hefur veriđ kveđinn upp. Dómara er ţó heimilt ađ leiđrétta ritvillur, reikningsskekkjur, nafnskekkjur og ađrar bersýnilegar villur í dómi, enda láti hann ađilum sem hafa fengiđ endurrit af dómi í té nýtt endurrit án tafar.
     Dómur hefur fullt sönnunargildi um ţau málsatvik sem í honum greinir ţar til ţađ gagnstćđa er sannađ.

5. ŢÁTTUREndurupptaka og málskot. XXIX. KAFLIEndurupptaka útivistarmáls í hérađi. 187. gr.     Nú hefur ákćrđi ekki sótt ţing viđ ţingfestingu máls fyrir hérađsdómi og ţví hefur veriđ lokiđ međ dómi samkvćmt ţví sem segir í 161. gr. Getur hann ţá innan fjögurra vikna frá ţví ađ dómur var birtur fyrir honum eđa dómur var kveđinn upp ef birtingar var ekki ţörf skv. 3. mgr. 185. gr. krafist ţess ađ máliđ verđi tekiđ upp á ný fyrir hérađsdómi, enda berist beiđni hans um endurupptöku innan ţess frests.
     Ákćrđi getur ekki beiđst endurupptöku ef dómi hefur ţegar veriđ áfrýjađ til Hćstaréttar af ákćruvaldsins hálfu ađ ţví er hann varđar.
     Ţegar frestur skv. 1. mgr. er liđinn verđur mál ekki tekiđ upp á ný nema međ ákvörđun Hćstaréttar skv. XXXII. kafla.

188. gr.     Skriflegri beiđni ákćrđa um endurupptöku skal beint til ţess dómstóls ţar sem útivistardómur gekk. Í henni skal skýrlega greint frá ţví hvađa mál hún varđar, hverra breytinga ákćrđi krefjist á fyrri málsúrslitum og á hvađa sönnunargögnum, rökum og réttarreglum sú krafa sé byggđ.
     Ef beiđni er ófullnćgjandi, hún berst röngum dómstóli eđa dómari telur ađ skilyrđum 187. gr. sé ekki fullnćgt synjar hann ţegar í stađ um endurupptöku, en úrskurđur skal kveđinn upp um synjunina ef krafist er. Ađ öđrum kosti bođar dómari ákćranda og ákćrđa fyrir dóm til ađ taka beiđnina fyrir.
     Sćki ákćrđi ekki ţing ţegar beiđni hans er tekin fyrir telst hún fallin niđur.
     Haldi ákćrandi uppi andmćlum gegn beiđni um endurupptöku skal leyst úr ţeim međ úrskurđi áđur en lengra er haldiđ. Ađ öđrum kosti tekur dómari máliđ upp á ný međ bókun í ţingbók.

189. gr.     Nú hefur mál veriđ endurupptekiđ og falla ţá niđur réttaráhrif dóms ţar til ţví er lokiđ á ný í hérađi. Frá ţessu getur dómari ţó vikiđ samkvćmt kröfu ákćranda, enda standi svo á sem um rćđir í 5. mgr. 183. gr.
     Upphaflegum dómi í málinu verđur ekki áfrýjađ til Hćstaréttar eftir ađ ţađ er endurupptekiđ nema endurupptöku ljúki međ ţví ađ dómurinn standi óhaggađur skv. 2. mgr. 190. gr. og ákćruvaldiđ áfrýi.

190. gr.     Ţegar endurupptaka er ráđin verđur fariđ međ mál eftir almennum reglum laga ţessara frá ţví stigi ţegar ţađ var upphaflega ţingfest.
     Hverfi ákćrđi frá kröfu um endurupptöku eđa falli ţingsókn niđur af hans hálfu á ný án ţess ađ hann hafi lagt fram greinargerđ skv. 1. mgr. 165. gr. lýkur henni međ bókun dómara í ţingbók um ađ upphaflegur dómur standi óhaggađur nema ákćrandi krefjist ţess ađ máliđ sćti frekari međferđ.
     Mál verđur ekki endurupptekiđ öđru sinni eftir ákvćđum ţessa kafla.

191. gr.     Nú hefur mál veriđ endurupptekiđ án ţess ađ ţví hafi veriđ lokiđ samkvćmt ţví sem segir í 2. mgr. 190. gr. eđa ađ ţađ hafi veriđ fellt niđur. Skal ţá dómari ákveđa ákćrđa viđurlög skv. 182. gr. eđa leggja á ţađ dóm á nýjan leik nema ţví verđi vísađ frá dómi međ úrskurđi. Fellur ţá fyrri dómur sjálfkrafa úr gildi.
     Ţegar máli lýkur samkvćmt ţví sem segir í 1. mgr. skal dómari kveđa í einu lagi á um sakarkostnađ vegna málsins í heild.
     Áfrýja má dómi til Hćstaréttar eftir endurupptöku máls samkvćmt almennum reglum laga ţessara.

XXX. KAFLIKćra. 192. gr.     Úrskurđir hérađsdómara um eftirfarandi sćta kćru til Hćstaréttar, sbr. ţó 2. mgr.:

a.

hvort hann víki sćti í máli,

b.

hvort loka eigi ţinghaldi eđa leggja bann viđ opinberri frásögn af ţví sem ţar fer fram,

c.

synjun um ađ láta af hendi afrit af gögnum eđa veita leyfi til ađ hlýđa á upptöku úr ţinghaldi,

d.

atriđi varđandi réttindi sakbornings, verjanda hans eđa lögmanns viđ rannsókn máls,

e.

atriđi varđandi réttindi brotaţola eđa réttargćslumanns hans viđ rannsókn máls,

f.

atriđi varđandi skýrslutöku af sakborningi, brotaţola eđa öđrum vitnum viđ rannsókn máls,

g.

heimild til ađ leggja hald á muni eđa hvort ţví verđi aflétt,

h.

heimild til leitar og annarra ađgerđa skv. X. kafla, svo og framkvćmd ţeirra ađgerđa,

i.

heimild til ađgerđa skv. XI. kafla,

j.

heimild til réttarkrufningar,

k.

kyrrsetningu á eignum,

l.

gćsluvarđhald og ađrar ráđstafanir skv. XIV. kafla, ţar á međal tilhögun gćsluvarđhaldsvistar,

m.

synjun um ađ fara međ rannsóknarmál án ţess sakborningur eđa annar sá sem ţađ varđar verđi kvaddur fyrir dóm,

n.

atriđi varđandi skýrslugjöf ákćrđa eđa vitnis fyrir dómi,

o.

atriđi varđandi matsgerđir,

p.

heimild til ađ leggja fram sönnunargagn, skyldu til ađ láta ţađ af hendi til framlagningar í máli eđa hald til ađ fylgja ţeirri skyldu eftir,

q.

synjun um heimild til ađ afla sönnunargagna fyrir öđrum dómi,

r.

synjun um endurupptöku máls sem lokiđ hefur veriđ međ áritun sektarbođs,

s.

ađ frestur skuli veittur,

t.

ađ máli sé vísađ frá dómi,

u.

ađ kröfu skv. XXVI. kafla sé vísađ frá dómi,

v.

hvort mál verđi fellt niđur,

w.

málefni sem sćta međferđ skv. XXVII. kafla,

x.

synjun um endurupptöku dćmds máls,

y.

réttarfarssekt.

     Eftir ađ ađalmeđferđ máls er hafin verđur úrskurđi hérađsdómara ekki skotiđ til ćđra dóms nema úrskurđur sé um:

a.

frávísun máls, niđurfellingu ţess eđa frestun,

b.

ţvingunarráđstafanir skv. IX., X., XI., XII. og XIV. kafla,

c.

hvort vitni eđa matsmađur verđi leiddur fyrir dóm, spurning verđi lögđ fyrir hann eđa honum gert ađ svara henni,

d.

atriđi sem varđa annars hagsmuni manns sem ekki á ađild ađ málinu.

     Úrskurđur hérađsdómara verđur ekki kćrđur ef athöfn sem ţar er kveđiđ á um hefur ţegar fariđ fram eđa ástand sem leitt hefur af úrskurđinum er ţegar um garđ gengiđ.
     Nú hefur úrskurđur veriđ kćrđur og svo fer sem í 3. mgr. segir eftir ţann tíma en áđur en dómur er felldur í kćrumálinu og skal ţá vísa ţví frá Hćstarétti.

193. gr.     Hérađsdómari leiđbeinir ţeim sem ekki nýtur ađstođar lögmanns um rétt til ađ kćra úrskurđ og um kćrufrest.
     Nú vill mađur kćra úrskurđ og skal hann ţá lýsa ţví yfir innan ţriggja sólarhringa frá ţví ađ hann fékk vitneskju um úrskurđinn. Sé kćru lýst yfir á dómţingi má kćrandi láta viđ ţađ sitja ađ bókađ verđi um hana í ţingbók, ţar á međal í hvađa skyni kćrt er. Ađ öđrum kosti skal hann afhenda hérađsdómara skriflega kćru ţar sem greint skal frá ţví hvađa úrskurđur sé kćrđur, kröfu um breytingu á honum og ástćđur sem kćra er reist á. Skriflegri kćru skulu fylgja ný gögn sem kćrandi hyggst bera fyrir sig, enda sé í kćru getiđ hvađ sanna eigi međ ţeim.
     Sé ekki kćrt innan ţess frests sem settur er í 2. mgr. getur sá sem kćra vill leitađ eftir leyfi Hćstaréttar til ţess, en afhenda skal hann hérađsdómara skriflega kćru áđur en ţađ verđur gert. Um ţá leyfisbeiđni og međferđ hennar fer samkvćmt ţví sem segir í 200. gr.
     Kćra úrskurđar um ađgerđir skv. IX., X., XI., XII. og XIV. kafla frestar ekki framkvćmdum í máli. Ţegar öđruvísi stendur á frestar kćra framkvćmdum viđ rannsókn eđa málsmeđferđ nema hérađsdómari fallist á kröfu um annađ.

194. gr.     Ef hérađsdómari telur annmarka vera á kćru getur hann gefiđ kćranda skamman frest til ađ bćta úr henni. Ađ öđrum kosti sendir hérađsdómari kćruna til Hćstaréttar svo fljótt sem verđa má ásamt endurritum úr ţingbók og öđrum gögnum málsins sem varđa kćruefniđ nema hann telji rétt ađ fella sjálfur úrskurđ sinn úr gildi. Gögnin sendir hérađsdómari í fjórriti ásamt athugasemdum sínum ef hann vill.
     Nú hefur kćru ekki veriđ lýst yfir í ţinghaldi ađ viđstöddum gagnađila kćranda og skal hérađsdómari ţá tilkynna gagnađilanum tafarlaust um hana, enda hafi ekki veriđ fariđ međ máliđ án ţess ađ honum vćri kunngert um ţađ. Hafi hérađsdómari ekki ţegar sent Hćstarétti kćrumáliđ getur hann um leiđ gefiđ gagnađilanum kost á ađ afhenda sér skriflega greinargerđ sem geymi kröfur hans og röksemdir. Heimilt er ađ láta skrifleg gögn fylgja ţeirri greinargerđ, enda sé ţess getiđ ţar hvađ sanna eigi međ ţeim. Hafi greinargerđ ekki veriđ afhent hérađsdómara áđur en hann sendir Hćstarétti málsgögnin skal henni beint til réttarins.
     Ađilar kćrumáls geta hvor eđa hver fyrir sitt leyti sent Hćstarétti greinargerđ međ ţví efni sem greinir í 2. mgr. ásamt nýjum gögnum innan sólarhrings eftir ađ máliđ hefur borist réttinum. Ađili skal samhliđa ţví senda gagnađila sínum afrit af greinargerđinni, enda hafi ekki veriđ fariđ međ máliđ fyrir hérađsdómi án ţess ađ honum vćri kunngert ţađ.

195. gr.     Ađ liđnum fresti skv. 3. mgr. 194. gr. eđa ţegar greinargerđir hafa borist Hćstarétti getur hann lagt dóm á kćrumál. Tekiđ skal tillit til greinargerđa eđa gagna sem berast eftir ađ fresturinn er liđinn svo framarlega sem málinu er ţá ekki lokiđ.
     Hćstiréttur leggur dóm á kćrumál á grundvelli skriflegra gagna en getur ţó ákveđiđ ađ ţađ verđi munnlega flutt. Dómur skal kveđinn upp svo fljótt sem kostur er.
     Hćstiréttur skal tilkynna hérađsdómara og ađilum kćrumáls sem hafa látiđ ţađ til sín taka fyrir réttinum um úrslit ţess.
     Ađ öđru leyti en ađ framan greinir verđur reglum um áfrýjunarmál beitt um kćrumál eftir ţví sem átt getur viđ.

XXXI. KAFLIÁfrýjun. 196. gr.     Međ ţeim takmörkunum sem leiđir af öđrum ákvćđum laga ţessara er heimilt ađ áfrýja hérađsdómi til Hćstaréttar til ţess ađ fá:

a.

endurskođun á ákvörđun viđurlaga,

b.

endurskođun á niđurstöđum sem byggđar eru á skýringu eđa beitingu réttarreglna,

c.

endurskođun á niđurstöđum sem byggđar eru á mati á sönnunargildi annarra gagna en munnlegs framburđar fyrir hérađsdómi,

d.

ómerkingu á dómi og heimvísun máls,

e.

frávísun máls frá hérađsdómi.

     Viđ áfrýjun dóms er jafnframt heimilt ađ leita endurskođunar á úrskurđum sem kveđnir hafa veriđ upp og ákvörđunum sem teknar hafa veriđ undir rekstri máls í hérađi.
     Nú er hérađsdómi áfrýjađ í einhverjum ţeim tilgangi sem um rćđir í 1. mgr. og er ţá um leiđ heimilt ađ leita endurskođunar á niđurstöđum hans um kröfu skv. XXVI. kafla, enda hafi veriđ leyst úr henni ađ efni til og ákćrđi eđa kröfuhafi hafi krafist endurskođunar fyrir sitt leyti. Verđi hérađsdómi ekki áfrýjađ samkvćmt framansögđu er ákćrđa og kröfuhafa hvorum um sig heimilt ađ áfrýja sérstaklega úrlausn dómsins um kröfuna ađ efni til en um ţađ málskot fer eftir reglum um áfrýjun dóms í einkamáli.

197. gr.     Ríkissaksóknari getur áfrýjađ hérađsdómi ef hann telur ákćrđa hafa ranglega veriđ sýknađan eđa refsingu eđa önnur viđurlög ákveđin ađ mun of vćg, sbr. ţó 1. mgr. 198. gr. Hann getur einnig áfrýjađ dómi ákćrđa til hagsbóta.
     Ákćrđi sem sakfelldur hefur veriđ í hérađi getur áfrýjađ hérađsdómi, sbr. ţó 1. mgr. 198. gr. Nú er ákćrđi látinn og getur ţá maki hans, börn, ađrir niđjar, foreldrar eđa systkini áfrýjađ dómi fyrir hans hönd.

198. gr.     Áfellisdómi verđur ađeins áfrýjađ ef ákćrđi hefur veriđ dćmdur í fangelsi ellegar til ađ greiđa sekt eđa sćta upptöku eigna sem nćr áfrýjunarfjárhćđ í einkamáli. Ríkissaksóknara er ávallt heimilt ađ áfrýja dómi um sýknu ákćrđa.
     Ţrátt fyrir ákvćđi 1. mgr. má áfrýja hérađsdómi međ leyfi Hćstaréttar sem veita má ef úrslit málsins hafa verulegt almennt gildi eđa varđa mikilvćga hagsmuni ellegar ekki er útilokađ samkvćmt fyrirliggjandi gögnum ađ dómi kunni ađ verđa breytt svo ađ einhverju nemi.

199. gr.     Ef ákćrđi er staddur viđ uppkvađningu hérađsdóms skal dómari kynna honum rétt hans til áfrýjunar og frest til ađ lýsa henni yfir. Ţegar annars er ţörf á ađ birta dóm skv. 3. mgr. 185. gr. skal sá sem birtir kynna ákćrđa ţetta. Skal getiđ ađ ţessa hafi veriđ gćtt međ bókun í ţingbók eđa í birtingarvottorđi.
     Ákćrđi skal lýsa yfir áfrýjun hérađsdóms í bréflegri tilkynningu sem berast verđur ríkissaksóknara innan fjögurra vikna frá birtingu dómsins, hafi birtingar veriđ ţörf skv. 3. mgr. 185. gr., en ella innan fjögurra vikna frá uppkvađningu hans. Í tilkynningunni skal tekiđ nákvćmlega fram í hverju skyni áfrýjađ sé og hverjar dómkröfur ákćrđa séu, ţar á međal varđandi kröfur skv. XXVI. kafla ef ţví er ađ skipta, svo og hvern hann vill fá skipađan sem verjanda fyrir Hćstarétti eđa hvort hann óskar eftir ađ flytja mál sitt sjálfur. Ríkissaksóknara er skylt ađ veita ákćrđa leiđbeiningar um gerđ tilkynningar ef eftir ţví er leitađ en jafnframt ber honum ađ benda á hvernig bćta megi úr annmörkum á efni hennar ef um ţá er ađ rćđa. Ţegar tilkynning hefur borist frá ákćrđa innan framangreinds frests telst hérađsdómi áfrýjađ af hans hálfu.
     Nú hyggst ríkissaksóknari áfrýja hérađsdómi og skal hann ţá gefa út áfrýjunarstefnu innan fjögurra vikna frá uppkvađningu dómsins.
     Hvort sem ákćrđi eđa ríkissaksóknari áfrýjar hérađsdómi getur gagnađili, ţar á međal kröfuhafi ef krafa skv. XXVI. kafla hefur veriđ dćmd ađ efni til, ávallt gert kröfu fyrir Hćstarétti um breytingar á niđurstöđum dómsins án ţess ađ áfrýja fyrir sitt leyti, enda komi sú krafa fram í greinargerđ hans skv. 203. gr.
     Hafi hvorki ákćrđi né ríkissaksóknari áfrýjađ innan ţeirra fresta sem mćlt er fyrir um í 2. og 3. mgr. skal litiđ svo á ađ hérađsdómi sé unađ af beggja hálfu. Ţrátt fyrir ţađ getur Hćstiréttur orđiđ viđ umsókn um leyfi til ađ áfrýja hérađsdómi sem berst nćstu ţrjá mánuđi eftir lok áfrýjunarfrests, enda sé fullnćgt skilyrđum 2. mgr. 198. gr. og dráttur á áfrýjun nćgilega réttlćttur. Beiđni um slíkt áfrýjunarleyfi frestar ekki fullnustu hérađsdóms um refsingu og önnur viđurlög.

200. gr.     Nú vill ákćrđi leita leyfis Hćstaréttar til ađ áfrýja hérađsdómi og skal hann ţá senda ríkissaksóknara tilkynningu skv. 2. mgr. 199. gr. ásamt skriflegri umsókn um leyfiđ ţar sem rökstutt skal ítarlega hvernig ákćrđi telur ađ skilyrđum fyrir áfrýjunarleyfi sé fullnćgt. Leiti ákćrđi áfrýjunarleyfis skv. 2. mgr. 198. gr. verđur umsókn hans ásamt tilkynningu um áfrýjun ađ berast ríkissaksóknara innan áfrýjunarfrests sem ţar međ telst rofinn.
     Leiti ríkissaksóknari áfrýjunarleyfis skal hann beina til Hćstaréttar skriflegri umsókn um ţađ. Skal hún vera sama efnis og um rćđir í 1. mgr. Sé leitađ áfrýjunarleyfis skv. 2. mgr. 198. gr. verđur umsóknin ađ berast réttinum innan áfrýjunarfrests sem ţar međ telst rofinn.
     Hćstiréttur gefur öđrum málsađilum kost á ađ tjá sig um umsókn um áfrýjunarleyfi. Ţegar međferđ umsóknar er lokiđ tilkynnir rétturinn ađilunum skriflega um niđurstöđuna. Sé leyfiđ veitt verđur ekki krafist rökstuđnings fyrir ţeirri ákvörđun en sé umsókn hafnađ skal greint frá ástćđum ţess í tilkynningu til ađilanna.

201. gr.     Ríkissaksóknari er sóknarađili máls fyrir Hćstarétti, hvort sem hann hefur sjálfur áfrýjađ hérađsdómi eđa ákćrđi.
     Ţegar áfrýjun er ráđin gefur ríkissaksóknari út áfrýjunarstefnu ţar sem skal greina:

a.

heiti og númer sem máliđ bar fyrir hérađsdómi, fyrir hverjum hérađsdómstóli var leyst úr ţví og hvenćr dómur var kveđinn upp,

b.

nafn ákćrđa, kennitölu eđa fćđingardag og heimili, svo og hver komi fram fyrir hans hönd viđ áfrýjun skv. 2. mgr. 197. gr. ef ţví er ađ skipta,

c.

hver áfrýi hérađsdómi og nákvćmlega í hverju skyni ţađ sé gert,

d.

ef ţví er ađ skipta hvert sé nafn, kennitala og heimili ţess sem haft hefur uppi kröfu skv. XXVI. kafla sem dćmd hefur veriđ ađ efni til fyrir hérađsdómi,

e.

ađ máliđ verđi tekiđ til međferđar fyrir Hćstarétti í samrćmi viđ tilkynningar sem ađilunum verđi á síđari stigum sendar ţađan.

     Hafi ríkissaksóknari áfrýjađ hérađsdómi skal hann svo fljótt sem verđa má fá áfrýjunarstefnu birta fyrir ákćrđa. Skal ákćrđa um leiđ gefinn kostur á ađ bera fram ósk um verjanda eđa greina ella frá ósk sinni um ađ fá ađ flytja mál sitt sjálfur.
     Hafi krafa skv. XXVI. kafla veriđ dćmd ađ efni til í hérađi skal ríkissaksóknari láta birta áfrýjunarstefnu fyrir ţeim sem međ kröfuna fer. Sé um brotaţola ađ rćđa skal honum um leiđ gefinn kostur á ađ bera fram ósk um réttargćslumann ţá ţegar eđa međ tilkynningu til Hćstaréttar.
     Ađ ţví búnu sem ađ framan greinir sendir ríkissaksóknari Hćstarétti áfrýjunarstefnuna međ sönnun fyrir birtingu hennar ásamt endurriti af hérađsdómi og tilkynningu ákćrđa um áfrýjun ef ţví er ađ skipta. Hćstiréttur skipar ákćrđa verjanda nema hann hafi óskađ eftir ađ flytja mál sitt sjálfur, enda sé hann hćfur til ţess ađ mati réttarins. Ef ţví er ađ skipta skipar Hćstiréttur enn fremur brotaţola réttargćslumann ef skilyrđi eru til ţess. Ađ ţví búnu tilkynnir Hćstiréttur eftir ţví sem viđ á ríkissaksóknara, ákćrđa, verjanda, brotaţola eđa réttargćslumanni ađ máliđ hafi borist réttinum og hvađa auđkenni ţađ hefur hlotiđ, svo og ađ tilkynnt verđi frekar á síđara stigi um fresti hvers um sig til ađ leggja fram greinargerđ í málinu af sinni hálfu.

202. gr.     Ţegar áfrýjun er ráđin skal hérađsdómstóllinn, ţar sem leyst var úr máli, verđa viđ beiđni ríkissaksóknara um ađ afhenda honum dómsgerđir.
     Ţegar ríkissaksóknara hafa borist dómsgerđir skv. 1. mgr. og verjandi hefur veriđ skipađur skal ríkissaksóknari í samráđi viđ verjanda búa til málsgögn en til ţeirra teljast afrit ţeirra málskjala og endurrita sem ađilarnir telja ţörf á viđ úrlausn málsins eins og áfrýjun er háttađ. Hćstarétti skulu síđan afhent málsgögn í ţeim fjölda eintaka sem hann telur ţörf á, svo og dómsgerđir.
     Hćstiréttur setur nánari reglur um frágang málsgagna og dómsgerđa.

203. gr.     Ţegar málsgögn hafa veriđ afhent skal Hćstiréttur veita ţeim ađila sem áfrýjađ hefur tiltekinn frest til ađ skila skriflegri greinargerđ og gögnum sem hann kann enn ađ telja vanta og hann hyggst byggja mál sitt á fyrir Hćstarétti. Ţegar greinargerđ og gögn hafa borist skal gagnađila veittur frestur til ađ skila greinargerđ og gögnum af sinni hálfu. Ef ţví er ađ skipta skal ađ lokum veita kröfuhafa skv. XXVI. kafla frest til ađ skila greinargerđ og gögnum. Ţegar greinargerđ er skilađ til Hćstaréttar skal sá sem ţađ gerir senda öđrum ţeim sem ađ framan er getiđ afrit af henni, svo og af gögnum sem fylgja henni.
     Í greinargerđ málsađila skal koma fram:

a.

hvers krafist sé fyrir Hćstarétti,

b.

hvort hann felli sig viđ lýsingu málsatvika í hérađsdómi og röksemdir fyrir niđurstöđu en ef svo er ekki skal getiđ á stuttan og gagnorđan hátt í hverjum atriđum hann sé ósammála og hvernig hann rökstyđji í meginatriđum kröfur um breytingar á niđurstöđum hérađsdóms,

c.

athugasemdir viđ málatilbúnađ gagnađila ef ţeirra er ţörf,

d.

hvort hann hyggist enn leggja ný gögn fram fyrir Hćstarétti á síđara stigi og hver ţau séu ţá í meginatriđum.

     Málsađilum er heimilt ađ leggja frekari gögn fyrir Hćstarétt en ţau skulu ţá afhent réttinum og kynnt gagnađila ekki síđar en einni viku fyrir flutning máls. Frá ţessu getur Hćstiréttur vikiđ ef sérstaklega stendur á, enda séu ađilar á ţađ sáttir ađ ný gögn komi fram međ skemmri fyrirvara. Ríkissaksóknara er ţó jafnan heimilt ađ leggja fram nýtt sakavottorđ ákćrđa viđ upphaf málflutnings.

204. gr.     Hćstiréttur getur kveđiđ upp dóm um frávísun máls frá réttinum vegna galla á málatilbúnađi ţar fyrir dómi án ţess ađ málflutningur fari áđur fram. Á sama hátt getur Hćstiréttur ómerkt hérađsdóm ef verulegir gallar hafa veriđ á međferđ máls í hérađi og vísađ ţví frá hérađsdómi ef undirbúningi undir málshöfđun hefur veriđ áfátt í meginatriđum.
     Nú er málatilbúnađi áfátt, án ţess ađ nauđsynlegt ţyki ţó ađ vísa máli frá eđa ómerkja hérađsdóm, og getur ţá Hćstiréttur beint ţví til ađila ađ afla gagna um tiltekin atriđi eđa grípa til annarra ađgerđa til ađ ráđa bót á ţví sem áfátt er.
     Áđur en málflutningur fer fram getur Hćstiréttur tekiđ mál fyrir á dómţingi eftir ţörfum til ađ ráđa til lykta atriđum varđandi rekstur ţess. Skulu ađilar kvaddir fyrir dóm međ hćfilegum fyrirvara í ţessu skyni.

205. gr.     Mál skal ađ jafnađi flutt munnlega fyrir Hćstarétti. Rétturinn getur ţó ákveđiđ ađ mál verđi skriflega flutt ef sérstakar ástćđur mćla međ ţví. Hann getur einnig ákveđiđ ađ mál verđi dómtekiđ án sérstaks málflutnings ef samhljóđa óskir koma fram um ţađ frá ađilum eđa dómi er ađeins áfrýjađ um ákvörđun viđurlaga.
     Nú er ákveđinn munnlegur flutningur í máli og skulu ţá ađilar tilkynna Hćstarétti ađ fram komnum greinargerđum ţeirra beggja eđa allra hve langan tíma ţeir áćtli hvor eđa hver fyrir sitt leyti ađ ţurfi til ađ flytja málflutningsrćđu. Hćstiréttur ákveđur hvenćr munnlegur málflutningur fer fram og tilkynnir ţađ ađilum međ hćfilegum fyrirvara. Um leiđ skal ađilum tilkynnt hve langan tíma ţeir fái til ađ flytja málflutningsrćđur ef ekki er fallist á óskir ţeirra í ţeim efnum. Hćstiréttur getur viđ sama tćkifćri beint til ađila ađ ţeir afhendi hvor eđa hver um sig međ tilteknum fyrirvara stutt yfirlit um atvik máls í tímaröđ, helstu röksemdir sínar og tilvísanir í frćđirit og dóma sem ţeir hyggjast styđjast viđ í málflutningi.
     Hćstiréttur getur ákveđiđ ađ munnleg sönnunarfćrsla fari ţar fram í ţeim mćli sem hann telur ţörf, enda ţyki honum í ljósi atvika ástćđa til ađ ćtla ađ sú sönnunarfćrsla geti haft áhrif á úrslit máls.

206. gr.      Áđur en munnlegur málflutningur hefst á dómţingi skal gerđ grein fyrir dómsorđum hérađsdóms og áfrýjunarstefnu ađ ţví leyti sem forseti telur ţess ţörf til skýringar á málflutningi. Verđur svo flutt frumrćđa af hálfu ákćruvalds, síđan ef ţví er ađ skipta af hálfu ţess sem gerir kröfu skv. XXVI. kafla og loks af hálfu ákćrđa nema forseti hafi ákveđiđ ađra röđ og ađilum veriđ tilkynnt ţađ međ hćfilegum fyrirvara fyrir málflutning. Eftir frumrćđur eiga ađilar kost á ađ fćra fram stutt andsvör í sömu röđ. Flytji verjandi máliđ af hálfu ákćrđa getur forseti heimilađ ákćrđa sjálfum ađ koma ađ stuttum athugasemdum ađ loknum andsvörum verjanda.
     Í málflutningi skal gera grein fyrir ţeim atriđum í niđurstöđum hérađsdóms sem leitađ er breytinga á, kröfum í ţeim efnum og röksemdum fyrir ţeim. Skal forđast málalengingar og málflutningi beint ađ ţeim atriđum einum ásamt nauđsynlegri frásögn af öđru sem ţarf samhengis vegna.
     Forseti stýrir ţinghaldi. Hann getur krafist ađ málflytjendur haldi sér viđ efniđ og láti vera ađ fjalla um ţá ţćtti máls sem ekki eru til endurskođunar eđa ástćđulaust er af öđrum sökum ađ gera frekari grein fyrir. Forseti getur stöđvađ málflutning ef rćđur verđa langar úr hófi fram eđa sett honum tímatakmörk og viđ ţau bundiđ enda á málflutning.
     Ađ loknum málflutningi tekur Hćstiréttur máliđ til dóms.

207. gr.     Ađ ţví leyti sem taka ţarf afstöđu til atriđa varđandi rekstur máls fyrir Hćstarétti rćđur hann ţeim til lykta međ ákvörđun, hvort sem ágreiningur er um ţau milli ađila eđa ekki, enda leiđi ákvörđunin ekki til loka máls fyrir dóminum. Ákvörđun skal ekki rökstudd sérstaklega en um efni hennar skal getiđ í ţingbók eftir ţörfum.
     Úr öđrum atriđum máls leysir Hćstiréttur međ dómi. Ef máli er vísađ frá Hćstarétti má láta viđ ţađ sitja ađ geta um ástćđur ţess í dómi, svo og um sakarkostnađ. Sama gildir ef hérađsdómurinn er ómerktur og máli vísađ heim eđa ţví er vísađ frá hérađsdómi.
     Sé kveđiđ á um önnur málalok í dómi en getur í 2. mgr. skal greina ţar frá kröfum ađila eftir ţví sem ţörf er á svo ađ niđurstađa verđi skýr. Ađ ţví leyti sem greinargerđ um málsatvik er ábótavant í hérađsdómi skal bćtt úr ţví í dómi Hćstaréttar. Ef og ađ ţví leyti sem niđurstöđu hérađsdóms er breytt skal ţađ rökstutt í dómi Hćstaréttar. Fallist Hćstiréttur á niđurstöđu hérađsdóms en ekki á röksemdir fyrir henni greinir hann frá rökum sínum eftir ţví sem ţörf ţykir.
     Um dóma Hćstaréttar gilda ađ öđru leyti ákvćđi 183. gr. eftir ţví sem getur átt viđ.

208. gr.     Refsing og önnur viđurlög á hendur ákćrđa verđa ekki ţyngd međ dómi Hćstaréttar nema ţess hafi veriđ krafist af hálfu ákćruvalds. Ákvćđum hérađsdóms um kröfu skv. XXVI. kafla verđur heldur ekki breytt nema ţess hafi veriđ krafist af ţeim sem breyting er til hagsbóta, hvort sem ţađ er ákćrđi eđa kröfuhafi. Ađ öđru leyti getur Hćstiréttur ávallt breytt dómi til hagsbóta ákćrđa ţótt hann hafi ekki gert kröfu um ţađ.
     Hćstiréttur getur ekki endurmetiđ niđurstöđu hérađsdómara um sönnunargildi munnlegs framburđar nema hlutađeigandi vitni eđa ákćrđi hafi gefiđ skýrslu ţar fyrir dómi.
     Nú telur Hćstiréttur líkur á ađ niđurstađa hérađsdómara um sönnunargildi munnlegs framburđar fyrir dómi kunni ađ vera röng svo ađ einhverju skipti um úrslit máls og vitni eđa ákćrđi sem eiga í hlut hafa ekki gefiđ munnlega skýrslu fyrir Hćstarétti. Getur ţá rétturinn fellt úr gildi hérađsdóm og međferđ málsins í hérađi í ţeim mćli ađ munnleg sönnunarfćrsla geti fariđ ţar fram eftir ţörfum og leyst verđi úr máli á ný. Sé hérađsdómur ómerktur samkvćmt ţessu skulu ţrír dómarar skipa dóm í málinu viđ nýja međferđ ţess í hérađi og mega ţeir ekki vera hinir sömu og áđur fóru međ ţađ.

209. gr.     Dóm skal kveđa upp svo fljótt sem unnt er eftir ađ mál er dómtekiđ og aldrei síđar en ţegar fjórar vikur eru liđnar frá ţví. Verđi ţví ekki komiđ viđ og hafi mál veriđ munnlega flutt skal endurtaka málflutning ađ ţví leyti sem Hćstarétti ţykir nauđsynlegt.
     Strax eftir dómtöku máls skulu dómarar rćđa međ sér fyrir luktum dyrum röksemdir og niđurstöđu dóms. Fyrir málflutning felur forseti einum dómara ađ vera frummćlandi á ţeim fundi en forseti stýrir ţar ráđagerđum, ber fram spurningar, stuđlar ađ ţví ađ álit hvers dómara komi ţar sem skýrast fram og telur atkvćđi ţeirra. Afl atkvćđa rćđur úrslitum. Ađ lokinni umrćđu felur forseti frummćlandanum ađ semja atkvćđi ađ dómi. Greinist dómarar í meiri og minni hluta semur frummćlandinn atkvćđi fyrir ţann hluta sem hann heyrir til en hinir dómararnir ákveđa hver semji atkvćđi ţeirra. Dómari sem greiđir atkvćđi međ ómerkingu hérađsdóms eđa frávísun máls og verđur í minni hluta verđur einnig ađ greiđa atkvćđi um efni máls. Dómarar ganga í sameiningu frá dómi, međ eđa án sératkvćđa.
     Viđ uppkvađningu dóms skal lesa upp dómsorđ í heyranda hljóđi á dómţingi eftir ţví sem ţörf ţykir. Ef sératkvćđi er í dómi skal ţess einnig getiđ.

210. gr.     Eftir ţví sem átt getur viđ fer ađ öđru leyti um međferđ og úrlausn sakamála fyrir Hćstarétti eftir ákvćđum ţessara laga um međferđ máls í hérađi.

XXXII. KAFLIEndurupptaka óáfrýjađs máls. 211. gr.     Nú hefur hérađsdómur gengiđ í sakamáli sem ekki hefur veriđ áfrýjađ og áfrýjunarfrestur er liđinn og getur ţá Hćstiréttur orđiđ viđ beiđni manns, sem telur sig ranglega sakfelldan eđa sakfelldan fyrir mun meira brot en ţađ sem hann hefur framiđ, um ađ máliđ verđi endurupptekiđ í hérađi ef einhverju eftirtalinna skilyrđa er fullnćgt:

a.

fram eru komin ný gögn sem ćtla má ađ hefđu verulega miklu skipt fyrir niđurstöđu málsins ef ţau hefđu komiđ fram áđur en dómur gekk,

b.

ćtla má ađ lögregla, ákćrandi, dómari eđa ađrir hafi haft í frammi refsiverđa háttsemi í ţví skyni ađ fá fram ţau málalok sem orđin eru, svo sem ef vitni eđa ađrir hafa vísvitandi boriđ ranglega fyrir dómi eđa fölsuđ skjöl veriđ lögđ fram og ţađ hefur valdiđ rangri niđurstöđu málsins,

c.

verulegar líkur eru leiddar ađ ţví ađ sönnunargögn sem fćrđ voru fram í máli hafi veriđ rangt metin svo ađ áhrif hafi haft á niđurstöđu ţess,

d.

verulegir gallar hafa veriđ á međferđ máls ţannig ađ áhrif hafi haft á niđurstöđu ţess.

     Ef einhver sá sem vinnur ađ rannsókn eđa međferđ sakamála fćr vitneskju eđa rökstuddan grun um atriđi sem í 1. mgr. getur ber honum ađ veita dómfellda vitneskju um ţađ.
     Hćstiréttur getur orđiđ viđ beiđni ríkissaksóknara um ađ mál verđi tekiđ upp á ný í hérađi ef dómur hefur gengiđ ţar, honum hefur ekki veriđ áfrýjađ, áfrýjunarfrestur er liđinn og ákćrđi hefur veriđ sýknađur eđa sakfelldur fyrir mun minna brot en hann var borinn sökum um ef:

a.

ákćrđi hefur eftir ađ dómur gekk játađ ađ hafa framiđ ţađ brot sem hann var sakađur um eđa önnur gögn hafa komiđ fram sem geta gefiđ ótvírćđar vísbendingar um sök hans, eđa

b.

svo stendur á sem um rćđir í b-liđ 1. mgr.

     Ríkissaksóknari getur beiđst endurupptöku máls til hagsbóta fyrir dómfellda ef hann telur atvik vera međ einhverjum ţeim hćtti sem greinir í 1. mgr.

212. gr.     Beiđni um endurupptöku skal vera skrifleg og henni beint til Hćstaréttar. Í henni skal ítarlega rökstutt hvernig skilyrđum til endurupptöku teljist fullnćgt. Gögn ţví til stuđnings skulu fylgja beiđninni.
     Ef dómfelldi leitar endurupptöku og hann er sviptur frelsi er yfirmanni fangelsis skylt ađ koma beiđni hans á framfćri.
     Ef beiđni um endurupptöku er bersýnilega ekki á rökum reist hafnar Hćstiréttur henni ţegar í stađ.

213. gr.     Verđi ekki fariđ međ beiđni um endurupptöku samkvćmt ţví sem í 3. mgr. 212. gr. segir skulu hún og gögnin, sem henni fylgdu, send til gagnađila og hann krafinn um skriflega greinargerđ um viđhorf sín til hennar innan tiltekins frests. Hafi dómfelldi boriđ fram beiđnina og stađiđ sjálfur ađ henni getur ţó Hćstiréttur fyrst skipađ honum verjanda og gefiđ honum kost á ađ gera beiđni á nýjan leik. Skylt er endranćr ađ skipa dómfellda eđa ákćrđa verjanda vegna beiđni um endurupptöku ef hann óskar eftir ţví.
     Hćstiréttur getur ákveđiđ ađ beiđni um endurupptöku fresti réttaráhrifum dóms međan á međferđ hennar stendur.
     Viđ međferđ beiđni um endurupptöku getur Hćstiréttur beint ţví til ríkissaksóknara ađ hann hlutist til um rannsókn á nánar tilgreindum atriđum eđa ađ aflađ verđi sönnunargagna fyrir hérađsdómi. Dómfelldi eđa ákćrđi getur jafnframt krafist ţess ađ gagna verđi aflađ fyrir dómi. Um slíka gagnaöflun fer skv. XXI. kafla eftir ţví sem átt getur viđ.
     Hćstiréttur getur gefiđ ađilum kost á ađ tjá sig munnlega um beiđni um endurupptöku á dómţingi.
     Ef í ljós er leitt ađ beiđni um endurupptöku hafi gengiđ of skammt getur sá sem hana bar fram breytt henni ţví til samrćmis.

214. gr.     Hćstiréttur tekur ákvörđun um hvort mál verđi endurupptekiđ. Sé beiđni tekin til greina skal fyrri dómur í málinu falla úr gildi, annađhvort ađ öllu leyti eđa ađ hluta, nema Hćstiréttur ákveđi ađ réttaráhrif hans haldist ţar til nýr dómur hefur veriđ kveđinn upp. Í ákvörđun skal í meginatriđum greint frá ástćđum sem niđurstađa hennar er reist á.
     Hafi endurupptaka veriđ heimiluđ skal máliđ sćta međferđ á ný fyrir hérađsdómi eftir almennum reglum laga ţessara í samrćmi viđ ákvörđun Hćstaréttar skv. 1. mgr. Um áfrýjun á nýjum dómi gilda ákvćđi XXXI. kafla.
     Nú hefur mál veriđ endurupptekiđ eftir beiđni dómfellda og má ţá hlutur hans aldrei verđa lakari en hann var eftir hinum upphaflega dómi.
     Kostnađur af beiđni dómfellda um endurupptöku og af nýrri međferđ málsins ef á hana er fallist skal greiddur úr ríkissjóđi nema dómfelldi hafi komiđ henni til leiđar međ gögnum sem hann mátti vita ađ vćru ósönn. Ađ öđru leyti fer um sakarkostnađ eftir almennum reglum.

XXXIII. KAFLIEndurupptaka máls sem hefur veriđ dćmt í Hćstarétti. 215. gr.     Hćstiréttur getur leyft samkvćmt beiđni ađ mál, sem ţar hefur veriđ dćmt, verđi tekiđ ţar til međferđar og dómsuppsögu á ný ef fullnćgt er ţeim skilyrđum sem greinir í 211. gr.
     Um beiđni um endurupptöku máls fyrir Hćstarétti og međferđ hennar gilda ákvćđi 212. og 213. gr. eftir ţví sem átt getur viđ. Hćstiréttur getur ákveđiđ ađ varadómarar, einn eđa fleiri, verđi kvaddir til ađ taka ákvörđun um hvort mál skuli tekiđ ţar upp á ný ţótt ekki sé fullnćgt almennum skilyrđum til ađ kveđja varadómara til starfa.
     Hćstiréttur tekur ákvörđun um hvort mál verđi endurupptekiđ. Sé beiđni tekin til greina skal fyrri dómur í málinu falla úr gildi nema Hćstiréttur ákveđi ađ réttaráhrif hans haldist ţar til nýr dómur hefur veriđ kveđinn upp, en ađ öđru leyti ţarf ekki ađ fćra fram ástćđur sem ákvörđun um endurupptöku er reist á. Sé beiđni hafnađ skal í meginatriđum greint í ákvörđun frá ástćđum sem sú niđurstađa er reist á.
     Nú hefur endurupptaka máls veriđ heimiluđ, annađhvort ađ öllu leyti eđa ađ hluta, og skal ţá upp frá ţví fara međ ţađ ađ ţví marki, sem heimildin nćr, eftir almennum reglum XXXI. kafla eins og áfrýjunarstefna hefđi veriđ gefin út á ţeim tíma ţegar endurupptaka var ráđin.
     Ađ ţví leyti sem endurupptaka máls hefur veriđ heimiluđ skal nýr dómur ganga í ţví fyrir Hćstarétti án tillits til ţess hvort niđurstöđu sé breytt frá fyrra dómi.
     Ákvćđi 3. og 4. mgr. 214. gr. gilda um mál sem endurupptekiđ er fyrir Hćstarétti.

6. ŢÁTTURSakarkostnađur og réttarfarssektir. XXXIV. KAFLISakarkostnađur. 216. gr.     Til sakarkostnađar teljast óhjákvćmileg útgjöld vegna rannsóknar sakamáls og međferđar ţess, ţar á međal:

a.

ţóknun verjanda og réttargćslumanns, svo og annar kostnađur vegna varnar sakbornings og réttargćslu fyrir brotaţola,

b.

kostnađur og ţóknun vitna,

c.

kostnađur viđ sérfrćđilegar álitsgerđir, matsgerđir og afnot af ađstöđu eđa munum annarra manna,

d.

kostnađur af birtingu ákćru, kvađninga og annarra tilkynninga.

     Ţóknun dómtúlks, ţýđanda eđa kunnáttumanns skv. 12. gr. telst ekki til sakarkostnađar. Af sakamáli greiđast heldur engin dómsmálagjöld.

217. gr.     Í dómi, viđurlagaákvörđun eđa úrskurđi, ef máli lýkur á ţann veg, skal kveđa á um hvort ríkissjóđur eđa ákćrđi skuli bera sakarkostnađ. Sé ákćrđa gert ađ greiđa sakarkostnađ, hvort sem er ađ öllu leyti eđa ađ hluta, skal tiltaka ţá heildarfjárhćđ sem honum ber ađ greiđa. Sé ríkissjóđi gert ađ greiđa sakarkostnađ skal fjárhćđin ekki tilgreind. Í báđum tilvikum skal ţóknun verjanda og réttargćslumanns ţó ávallt greind sérstaklega međ tiltekinni fjárhćđ.
     Ákćrandi skal taka saman yfirlit um ţau útgjöld sem hlotist hafa af málinu fram ađ ţingfestingu ţess og teljast til sakarkostnađar. Skal ţađ yfirlit lagt fram í málinu ţegar ţađ er ţingfest. Ef sakarkostnađur fellur til eftir ţingfestingu skal ákćrandi leggja fram yfirlit um ţau viđbótarútgjöld áđur en málinu lýkur, ţó í síđasta lagi viđ upphaf ađalmeđferđar. Ef til álita kemur ađ vísa máli frá dómi eđa ljúka ţví međ öđrum hćtti án dóms getur dómari beint ţví til ákćranda ađ leggja fram yfirlit um slík viđbótarútgjöld telji hann ástćđu til.

218. gr.     Nú er ákćrđi sakfelldur fyrir ţađ brot eđa ţau brot sem honum eru gefin ađ sök og skal honum ţá gert ađ greiđa sakarkostnađ. Ef ákćrđi er sakfelldur fyrir sum brotin en sýknađur af öđrum getur dómari gert honum ađ greiđa ákveđiđ hlutfall sakarkostnađar en ákveđiđ ađ kostnađurinn greiđist ađ öđru leyti úr ríkissjóđi. Ţó skal aldrei gera ákćrđa ađ greiđa kostnađ sem lögregla, ákćruvald, verjandi eđa réttargćslumađur hafa valdiđ vegna vanrćkslu eđa skeytingarleysis.
     Nú er ákćrđi sýknađur af kröfu um refsingu og önnur viđurlög eđa mál gegn honum fellur niđur af hvađa ástćđu sem er og verđur honum ţá ekki gert ađ greiđa sakarkostnađ nema hann hafi orđiđ valdur ađ kostnađinum međ vísvitandi og ólögmćtu framferđi viđ rannsókn máls eđa međferđ ţess.

219. gr.     Nú er höfđađ mál gegn tveimur eđa fleiri mönnum saman og ţeir sakfelldir og skal ţá hvorum eđa hverjum ţeirra gert ađ greiđa einum sér ţóknun verjanda síns ef hann hefur fengiđ skipađan annan verjanda en hinn eđa hinir. Ţá menn sem saman eru um verjanda skal dćma óskipt til ađ greiđa ţóknun hans.
     Nú hafa báđir ákćrđu eđa allir tekiđ ţátt í broti međ vitund og vilja hvors eđa hvers annars og eru sakfelldir í sama máli. Skal ţá venjulega gera ţeim óskipt ađ greiđa annan sakarkostnađ en ţóknun verjanda. Ef sammćli einhverra ţeirra eđa allra um brot hefur ekki veriđ slíkt skiptir dómari sakarkostnađi hlutfallslega milli ţeirra.
     Nú eru tveir eđa fleiri menn hafđir fyrir sökum og annar eđa sumir ţeirra sýknađir, en hinn eđa hinir sakfelldir, og skal ţá ríkissjóđur bera ţann hluta kostnađar sem telja má ađ ađeins komi viđ hinum sýknađa eđa sýknuđu nema telja megi hinn sakfellda eđa hina sakfelldu beinlínis hafa valdiđ honum. Ef ekki liggur nákvćmlega fyrir hve háa fjárhćđ ríkissjóđur skuli bera af ţessum sökum metur dómari í hvađa hlutfalli eđa hlutföllum hinn sakfelldi eđa hinir sakfelldu skuli bera sakarkostnađ á móti ríkissjóđi.

220. gr.     Nú áfrýjar ákćrđi hérađsdómi og hann er sýknađur međ öllu eđa ađ hluta međ dómi Hćstaréttar eđa viđurlög eru ţar milduđ. Skal ţá kostnađur af áfrýjun felldur á ríkissjóđ eđa honum skipt samkvćmt ţví sem segir í 1. mgr. 218. gr.
     Nú áfrýjar ríkissaksóknari hérađsdómi og viđurlög eru ekki ţyngd svo ađ neinu nemi međ dómi Hćstaréttar. Skal ţá kostnađur af áfrýjun felldur á ríkissjóđ.
     Kćrumálskostnađur verđur ekki dćmdur fyrir Hćstarétti nema máli sé ţá lokiđ međ dómi.
     Eftir ţví sem viđ á fer ađ öđru leyti um sakarkostnađ fyrir Hćstarétti samkvćmt ţví sem mćlt er fyrir í 216.–219. gr.

221. gr.     Lagt skal út fyrir sakarkostnađi úr ríkissjóđi. Sakarkostnađur sem sakfelldum manni er gert ađ greiđa samkvćmt dómi, úrskurđi eđa viđurlagaákvörđun skal innheimtur hjá honum, eftir atvikum međ fjárnámi og nauđungarsölu. Skal hann bera kostnađ af ţeim ađgerđum, svo og ađgerđum vegna fullnustu refsingar og annarra viđurlaga á hendur honum, til viđbótar sakarkostnađi.
     Nú liggur nćgilega ljóst fyrir ađ sakfelldur mađur hefur hvorki eignir né tekjur til ađ standa straum af sakarkostnađi sem honum hefur veriđ gert ađ greiđa og ber ţá ađ falla frá kröfu á hendur honum um greiđslu kostnađarins.

XXXV. KAFLIRéttarfarssektir. 222. gr.     Dómari ákveđur sektir samkvćmt reglum ţessa kafla af sjálfsdáđum og renna ţćr í ríkissjóđ. Ţó má höfđa sjálfstćtt mál vegna brota sem varđa sektum samkvćmt ţessum kafla.
     Ef refsing liggur ađ auki eftir öđrum lögum viđ broti sem ákvćđi ţessa kafla taka til má hafa kröfu um hana uppi í öđru máli án tillits til ákvörđunar um réttarfarssekt.

223. gr.     Ákveđa má sekt á hendur ákćranda, verjanda eđa réttargćslumanni fyrir:

a.

ađ valda af ásetningi óţörfum drćtti á máli,

b.

ađ brjóta gegn banni skv. 1. eđa 2. mgr. 11. gr.,

c.

ađ viđhafa ósćmileg ummćli, skrifleg eđa munnleg, fyrir dómi um dómara eđa ađra menn,

d.

ađ misbjóđa virđingu dóms á annan hátt međ framferđi sínu í ţinghaldi.

     Ákćrđa eđa öđrum ţeim sem gefur skýrslu fyrir dómi má ákveđa sekt fyrir brot gegn b-, c- eđa d-liđ 1. mgr.
     Ákveđa má sekt á hendur öđrum en ţeim sem ákvćđi 1. og 2. mgr. taka til fyrir ađ brjóta gegn banni skv. 1. eđa 2. mgr. 11. gr., ađ hlýđa ekki fyrirskipunum dómara sem miđa ađ ţví ađ halda uppi reglu á dómţingi eđa ađ koma ţar annars hneykslanlega eđa ósćmilega fram.
     Nú telur dómari ađ brotiđ hafi veriđ gegn 1.–3. mgr. en brot er smávćgilegt ađ hans dómi. Getur hann ţá ákveđiđ ađ víta ţann brotlega í stađ ţess ađ gera honum sekt.
     Fyrir Hćstarétti má ákveđa sekt á hendur ákćranda eđa verjanda ellegar ţeim báđum í senn fyrir tilefnislaust málskot. Enn fremur má gera ákćranda, verjanda eđa réttargćslumanni sekt fyrir vítaverđa vanrćkslu eđa önnur glöp viđ međferđ máls í hérađi eđa viđ undirbúning eđa međferđ máls fyrir Hćstarétti. Ákvćđi 1.–4. mgr. taka til međferđar máls fyrir Hćstarétti eftir ţví sem viđ getur átt.

224. gr.     Nú gengur dómur í máli og skal ţá sekt á hendur ákćranda, ákćrđa, verjanda eđa réttargćslumanni ákveđin ţar. Ef máli lýkur međ öđrum hćtti skulu sektir á hendur ţeim ákveđnar í úrskurđi.
     Sektir á hendur öđrum en ţeim sem greindir eru í 1. mgr. skulu ákveđnar í úrskurđi jafnskjótt og brot er framiđ.

7. ŢÁTTURÝmis ákvćđi. XXXVI. KAFLISakaskrá o.fl. 225. gr.     Ríkissaksóknari skal halda sakaskrá fyrir allt landiđ ţar sem skráđ eru úrslit sakamála.
     Ríkissaksóknari skal setja nánari reglur um gerđ og varđveislu sakaskrár, ţar á međal hvađ skuli skráđ í henni um mál sem lýkur án saksóknar, svo og um sakavottorđ.

226. gr.     Lögreglu er heimilt ađ skrá og varđveita upplýsingar um brotaferil einstakra manna og atriđi sem varđa einkahagi ţeirra. Skal dómsmálaráđherra setja fyrirmćli í reglugerđ um ţetta, ţar á međal um ađ upplýsingum um brotaferil einstakra manna og ađra einkahagi ţeirra skuli eytt ţegar ţeirra er ekki lengur ţörf viđ rannsókn sakamála.

227. gr.     Ákćrandi skal leggja sakavottorđ ákćrđa fram í sakamáli viđ ţingfestingu máls nema hann telji óţarft ađ líta til sakaferils hans viđ úrlausn málsins.
     Hver og einn á rétt á ađ fá afhent sakavottorđ eđa upplýsingar um eigin sakaferil úr sakaskrá. Ađrir eiga ţví ađeins rétt á ađ fá ađgang ađ slíkum upplýsingum ađ sá sem hlut á ađ máli hafi veitt ótvírćtt samţykki sitt til ţess.

XXXVII. KAFLIBćtur vegna sakamáls. 228. gr.     Mađur sem borinn hefur veriđ sökum í sakamáli á rétt til bóta skv. 2. mgr. ef mál hans hefur veriđ fellt niđur eđa hann veriđ sýknađur međ endanlegum dómi án ţess ađ ţađ hafi veriđ gert vegna ţess ađ hann var talinn ósakhćfur.
     Dćma skal bćtur vegna ađgerđa skv. IX.–XIV. kafla laga ţessara ef skilyrđi 1. mgr. eru fyrir hendi. Ţó má fella niđur bćtur eđa lćkka ţćr ef sakborningur hefur valdiđ eđa stuđlađ ađ ţeim ađgerđum sem hann reisir kröfu sína á.
     Nú hefur mađur ekki veriđ borinn sökum í sakamáli og á hann ţó engu síđur rétt til bóta ef hann hefur beđiđ tjón af ţeim ađgerđum sem taldar eru upp í 2. mgr. Ţó má fella niđur bćtur eđa lćkka ţćr ef hann hefur valdiđ eđa stuđlađ ađ ţeim ađgerđum sem hann reisir kröfu sína á.
     Mađur sem hlotiđ hefur saklaus dóm í sakamáli, ţolađ refsingu eđa refsikennd viđurlög á rétt til bóta. Ţó má lćkka bćtur ef hann hefur átt sök á ţví ađ hann var ranglega dćmdur.
     Bćta skal fjártjón og miska samkvćmt ţessari grein ef ţví er ađ skipta.

229. gr.     Sömu reglur gilda um ađilaskipti ađ bótakröfu skv. 228. gr. og um kröfu um bćtur fyrir líkamstjón samkvćmt skađabótalögum.

230. gr.     Sćkja skal bótakröfu skv. 228. gr. í einkamáli á hendur ríkinu en veita skal stefnanda, enda sé um einstakling ađ rćđa, gjafsókn í hérađi. Ađ öđru leyti fer um málsókn eftir almennum reglum.
     Nú hefur ríkiđ veriđ dćmt til greiđslu bóta og á ţađ ţá endurkröfu um ţćr á hendur lögreglumanni, ákćranda eđa öđrum ef telja má ţá hafa međ ásetningi eđa stórkostlegu gáleysi valdiđ ţeim ađgerđum sem krafa var reist á eđa framkvćmt ţćr međ sama hćtti.
     Nú er rannsókn eđa međferđ sakamáls tekin upp á ný og ţađ kemur í ljós ađ manni hafi ranglega veriđ greiddar bćtur skv. 228. gr. Ber honum ţá ađ endurgreiđa bćturnar.

231. gr.     Mađur sem hefur orđiđ fyrir ţeim ađgerđum sem taldar eru í 228. gr. getur í stađ bóta krafist vottorđs ríkissaksóknara um ađ í ljós hafi komiđ ađ hann hafi veriđ órétti beittur. Telji ríkissaksóknari ađ mađur eigi rétt á slíku vottorđi ber ađ láta honum ţađ í té.

XXXVIII. KAFLIGildistaka, brottfall laga o.fl. 232. gr.     Lög ţessi taka gildi 1. janúar 2009. Ţó öđlast ákvćđi til bráđabirgđa VII ţegar gildi.

233. gr.     Viđ gildistöku laga ţessara falla brott eftirfarandi lög og ákvćđi einstakra laga:

1.

Lög um međferđ opinberra mála, nr. 19 26. mars 1991, međ áorđnum breytingum.

2.

Í 1. málsl. 11. gr. tilskipunar um veiđi á Íslandi frá 20. júní 1849, sbr. lög nr. 116/1990, orđin „og fer um mál út af ţeim samkvćmt lögum um međferđ opinberra mála“.

3.

Í 7. gr. laga um landamerki o.fl., nr. 41 28. nóvember 1919, sbr. lög nr. 116/1990, orđin „og fer um mál vegna ţeirra ađ hćtti opinberra mála“.

4.

Í 2. gr. laga um heimild handa ríkisstjórninni til ađ banna flutning til landsins á varningi, sem stjórnin telur stafa sýkingarhćttu af, nr. 8 18. maí 1920, sbr. lög nr. 116/1990, orđin „og sćta mál út af ţví međferđ opinberra mála“.

5.

Í 33. gr. laga um skipströnd og vogrek, nr. 42 15. júní 1926, sbr. lög nr. 10/1983, orđin „og fer um mál út af brotunum ađ hćtti opinberra mála“.

6.

Í 32. gr. hjúalaga, nr. 22 7. maí 1928, sbr. lög nr. 116/1990, orđin „og fer um mál vegna ţess ađ hćtti opinberra mála“.

7.

3. mgr. 6. gr. laga um ráđstafanir til öryggis viđ siglingar, nr. 56 23. júní 1932, sbr. lög nr. 75/1982.

8.

Í 5. gr. laga um ostrurćkt, nr. 21 12. júní 1939, sbr. lög nr. 116/1990, orđin „og fer um mál út af ţeim samkvćmt lögum um međferđ opinberra mála“.

9.

2. mgr. 3. gr. laga um heimild fyrir ríkisstjórnina til ađ banna ađ veita upplýsingar um ferđir skipa, nr. 9 12. febrúar 1940, sbr. lög nr. 116/1990.

10.

2. málsl. 40. gr. laga um ófriđartryggingar, nr. 2 21. janúar 1944, sbr. lög nr. 10/1983.

11.

Í 4. gr. laga um kirkju- og manntalsbćkur (sálnaregistur), nr. 3 12. janúar 1945, orđin „og skulu mál út af brotum sćta međferđ opinberra mála“.

12.

Í 9. gr. laga um fyrirhleđslu Hérađsvatna norđur af Vindheimabrekkum, nr. 113 31. desember 1945, orđin „og skulu mál út af brotum sćta međferđ opinberra mála“.

13.

Í 27. gr. laga um innlenda endurtryggingu, stríđsslysatryggingu skipshafna o.fl., nr. 43 9. maí 1947, sbr. lög nr. 10/1983, orđin „og skal fariđ međ mál út af brotum á lögunum ađ hćtti opinberra mála“.

14.

2. málsl. 17. gr. laga um tilkynningu ađsetursskipta, nr. 73 25. nóvember 1952, sbr. lög nr. 10/1983.

15.

Í 37. gr. laga um skógrćkt, nr. 3 6. mars 1955, sbr. lög nr. 10/1983, orđin „og fer um mál út af ţeim brotum ađ hćtti opinberra mála“.

16.

67. gr. lyfsölulaga, nr. 30 29. apríl 1963.

17.

2. málsl. 43. gr. laga um landgrćđslu, nr. 17 24. apríl 1965.

18.

83. gr. orkulaga, nr. 58 29. apríl 1967, sbr. lög nr. 53/1985.

19.

11. gr. laga um getraunir, nr. 59 29. maí 1972.

20.

3. málsl. 3. gr. laga um róđrartíma fiskibáta, nr. 47 25. apríl 1973.

21.

2. mgr. 10. gr. hjúkrunarlaga, nr. 8 13. mars 1974.

22.

3. mgr. 5. gr. laga um ávana- og fíkniefni, nr. 65 21. maí 1974.

23.

3. málsl. 4. gr. laga um samrćmda vinnslu sjávarafla og veiđar, sem háđar eru sérstökum leyfum, nr. 12. 25. apríl 1975.

24.

2. málsl. 6. gr. laga um sálfrćđinga, nr. 40 23. maí 1976, sbr. lög nr. 41/2007.

25.

2. mgr. 11. gr. laga um sjúkraţjálfun, nr. 58 31. maí 1976.

26.

2. mgr. 11. gr. laga um iđjuţjálfun, nr. 75 31. desember 1977.

27.

8. gr. laga um ţroskaţjálfa, nr. 18 28. apríl 1978.

28.

4. mgr. 37. gr. laga um stimpilgjald, nr. 36 10. maí 1978.

29.

66. gr. laga um stjórn efnahagsmála o.fl., nr. 13 10. apríl 1979.

30.

6. mgr. 2. gr. laga um framkvćmd samnings um framtíđarsamvinnu ríkja varđandi fiskveiđar á Norđvestur-Atlantshafi, nr. 48 30. maí 1979.

31.

3. mgr. 99. gr. laga um ađbúnađ, hollustuhćtti og öryggi á vinnustöđum, nr. 46 28. maí 1980.

32.

9. gr. laga um lífeindafrćđinga, nr. 99 29. desember 1980, sbr. lög nr. 35/2005.

33.

5. gr. laga um rétt manna til ađ kalla sig viđskiptafrćđinga eđa hagfrćđinga, nr. 27 25. maí 1981.

34.

6. mgr. 3. gr. laga um ađild Íslands ađ samningi um framtíđarsamvinnu ríkja varđandi fiskveiđar á Norđaustur-Atlantshafi, nr. 68 29. maí 1981.

35.

2. málsl. 6. gr. laga um ţjóđsöng Íslendinga, nr. 7 8. mars 1983.

36.

3. mgr. 9. gr. laga um sjóntćkjafrćđinga, nr. 17 24. apríl 1984, sbr. lög nr. 41/2007.

37.

9. gr. ljósmćđralaga, nr. 67 28. maí 1984.

38.

2. málsl. 4. gr. laga um bókasafnsfrćđinga, nr. 97 28. maí 1984.

39.

2. mgr. 22. gr. laga um atvinnuréttindi skipstjórnarmanna á íslenskum skipum, nr. 112 31. desember 1984.

40.

2. mgr. 14. gr. laga um atvinnuréttindi vélfrćđinga, vélstjóra og vélavarđa á íslenskum skipum, nr. 113 31. desember 1984.

41.

Í 70. gr. laga um afréttamálefni, fjallskil o.fl., nr. 6 21. mars 1986, orđin „og skal fara međ mál út af ţeim ađ hćtti opinberra mála“.

42.

2. málsl. 18. gr. laga um skiptaverđmćti og greiđslumiđlun innan sjávarútvegsins, nr. 24 7. maí 1986, sbr. lög nr. 79/1994.

43.

2. mgr. 18. gr. laga um Rannsóknadeild fisksjúkdóma, nr. 50 6. maí 1986.

44.

18. gr. laga um lögskráningu sjómanna, nr. 43 30. mars 1987.

45.

2. mgr. 3. gr. laga um útflutningsleyfi o.fl., nr. 4 11. janúar 1988.

46.

25. gr. laga um eiturefni og hćttuleg efni, nr. 52 18. maí 1988.

47.

31. gr. lćknalaga, nr. 53 19. maí 1988.

48.

2. mgr. 5. gr. laga um ráđstafanir gegn umhverfismengun af völdum einnota umbúđa fyrir drykkjarvörur, nr. 52 29. maí 1989.

49.

2. málsl. 1. mgr. 12. gr. laga um Hagţjónustu landbúnađarins, nr. 63 29. maí 1989.

50.

2. málsl. 1. mgr. 8. gr. laga um flokkun og mat á gćrum og ull, nr. 57 16. maí 1990.

51.

9. gr. laga um félagsráđgjöf, nr. 95 28. september 1990.

52.

Í 2. málsl. 11. gr. laga um tryggingagjald, nr. 113 28. desember 1990, orđiđ „opinberrar“.

53.

2. mgr. 14. gr. laga um fjárfestingu erlendra ađila í atvinnurekstri, nr. 34 25. mars 1991, sbr. lög nr. 46/1996.

54.

2. mgr. 7. gr. laga um vinnslu afla um borđ í skipum, nr. 54 16. maí 1992, sbr. lög nr. 58/1996 og 154/2002.

55.

7. gr. laga um sinubrennur og međferđ elds á víđavangi, nr. 61 1. júní 1992.

56.

3. mgr. 4. gr. laga um innflutning, nr. 88 17. nóvember 1992.

57.

2. mgr. 30. gr. laga um dýrasjúkdóma og varnir gegn ţeim, nr. 25 7. apríl 1993.

58.

22. gr. laga um dýravernd, nr. 15 16. mars 1994.

59.

2. mgr. 9. gr. laga um eftirlit međ fóđri, áburđi og sáđvöru, nr. 22 29. mars 1994.

60.

22. gr. laga um vernd, friđun og veiđar á villtum fuglum og villtum spendýrum, nr. 64 19. maí 1994, sbr. lög nr. 94/2004.

61.

2. málsl. 9. gr. laga um merkingar og upplýsingaskyldu varđandi orkunotkun heimilistćkja o.fl., nr. 72 11. maí 1994.

62.

2. mgr. 7. gr. laga um lífrćna landbúnađarframleiđslu, nr. 162 31. desember 1994, sbr. lög nr. 150/2001.

63.

3. mgr. 9. gr. laga um vernd Breiđafjarđar, nr. 54 8. mars 1995.

64.

1. mgr. 29. gr. laga um erfđabreyttar lífverur, nr. 18 2. apríl 1996.

65.

25. gr. laga um umgengni um nytjastofna sjávar, nr. 57 3. júní 1996.

66.

2. málsl. 17. gr. laga um öryggi raforkuvirkja, neysluveitna og raffanga, nr. 146 27. desember 1996.

67.

3. mgr. 16. gr. laga um fiskveiđar utan lögsögu Íslands, nr. 151 27. desember 1996.

68.

2. mgr. 60. gr. skipulags- og byggingarlaga, nr. 73 28. maí 1997.

69.

3. mgr. 19. gr. laga um veiđar í fiskveiđilandhelgi Íslands, nr. 79 26. maí 1997.

70.

2. mgr. 21. gr. laga um eldi og heilbrigđi sláturdýra, slátrun, vinnslu, heilbrigđisskođun og gćđamat á sláturafurđum, nr. 96 27. maí 1997.

71.

2. mgr. 34. gr. laga um hollustuhćtti og mengunarvarnir, nr. 7 12. mars 1998.

72.

3. mgr. 15. gr. laga um veiđar og vinnslu erlendra skipa í fiskveiđilandhelgi Íslands, nr. 22 8. apríl 1998.

73.

33. gr. laga um međferđ, vinnslu og dreifingu sjávarafurđa, nr. 55 10. júní 1998.

74.

2. málsl. 19. gr. laga um dýralćkna og heilbrigđisţjónustu viđ dýr, nr. 66 15. júní 1998.

75.

2. mgr. 76. gr. laga um náttúruvernd, nr. 44 22. mars 1999.

76.

2. málsl. 7. gr. laga um orkunýtnikröfur, nr. 51 17. maí 2000.

77.

2. mgr. 2. gr. laga um starfsréttindi tannsmiđa, nr. 109 25. maí 2000.

78.

2. mgr. 13. gr. laga um lćkningatćki, nr. 16 30. apríl 2001.

79.

Í 1. mgr. 16. gr. laga um fólksflutninga og farmflutninga á landi, nr. 73 31. maí 2001, sbr. lög nr. 51/2005, orđin „og skal fara međ slík mál ađ hćtti opinberra mála“.

80.

Í 1. mgr. 11. gr. laga um leigubifreiđar, nr. 134 21. desember 2001, orđin „og skal fariđ međ mál út af slíkum brotum ađ hćtti opinberra mála“.

81.

2. mgr. 13. gr. girđingarlaga, nr. 135 21. desember 2001.

82.

21. gr. laga um tóbaksvarnir, nr. 6 31. janúar 2002.

83.

2. málsl. 22. gr. laga um geislavarnir, nr. 44 18. apríl 2002.

84.

2. málsl. 8. gr. laga um útflutning hrossa, nr. 55 2. maí 2002.

85.

3. málsl. 18. gr. laga um búfjárhald o.fl., nr. 103 15. maí 2002.

86.

3. mgr. 22. gr. laga um ađild starfsmanna ađ Evrópufélögum, nr. 27 27. apríl 2004.

87.

2. málsl. 9. gr. laga um ţjóđgarđinn á Ţingvöllum, nr. 47 1. júní 2004.

88.

2. málsl. 49. gr. ábúđarlaga, nr. 80 9. júní 2004.

89.

2. málsl. 56. gr. jarđalaga, nr. 81 9. júní 2004.

90.

2. mgr. 9. gr. laga um grćđara, nr. 34 11. maí 2005.

91.

Í 4. gr. laga um gćđamat á ćđardúni, nr. 52 18. maí 2005, orđin „og sćta međferđ opinberra mála“.

92.

2. mgr. 26. gr. laga um skipan ferđamála, nr. 73 24. maí 2005.

93.

1. málsl. 9. gr. laga um uppbođsmarkađi sjávarafla, nr. 79 24. maí 2005.

94.

3. mgr. 13. gr. laga um starfsmannaleigur, nr. 139 20. desember 2005.

95.

2. mgr. 60. gr. laga um atvinnuleysistryggingar, nr. 54 14. júní 2006.

96.

2. málsl. 2. mgr. 19. gr. laga um vinnumarkađsađgerđir, nr. 55. 14. júní 2006.

97.

1. málsl. 6. mgr. 5. gr. laga um eftirlit međ ađgangi barna ađ kvikmyndum og tölvuleikjum, nr. 62 13. júní 2006.

98.

27. gr. laga um stjórn fiskveiđa, nr. 116 10. ágúst 2006.

99.

3. mgr. 10. gr. laga um upplýsingar og samráđ í fyrirtćkjum, nr. 151 15. desember 2006.

100.

2. málsl. 5. mgr. 3. gr. laga um skipan nefndar til ađ kanna starfsemi vist- og međferđarheimila fyrir börn, nr. 26 23. mars 2007.

101.

Í 13. gr. laga um íslenska alţjóđlega skipaskrá, nr. 38 27. mars 2007, orđin „og skal fariđ međ ţau ađ hćtti opinberra mála“.

102.

3. mgr. 27. gr. laga um ađild starfsmanna ađ evrópskum samvinnufélögum, nr. 44 27. mars 2007.

103.

3. mgr. 18. gr. laga um réttindi og skyldur erlendra fyrirtćkja sem senda starfsmenn tímabundiđ til Íslands og starfskjör starfsmanna ţeirra, nr. 45 27. mars 2007.

104.

2. mgr. 59. gr. vegalaga, nr. 80 29. mars 2007.

234. gr.     Viđ gildistöku laga ţessara breytast eftirfarandi ákvćđi laga sem hér segir:

1.

Almenn hegningarlög, nr. 19 12. febrúar 1940, međ áorđnum breytingum:

a.

24. gr. fellur brott.

b.

Í 1. mgr. 25. gr. falla brott orđin „opinbera“, „eđa ţađ á ţví ađeins ađ fylgja málinu fram, ađ krafa sé um ţađ gerđ“ og „eđa boriđ fram kröfuna“.

c.

Í 3. mgr. 25. gr. falla brott orđin „eđa bera fram kröfu um opinbera málshöfđun“.

d.

1. og 3. mgr. 26. gr. falla brott.

e.

2. mgr. 26. gr. verđur svohljóđandi:

     Hafi fleiri en einum manni veriđ misbođiđ međ sama verknađi getur hver um sig sótt hinn seka til refsingar í einkamáli, enda beri ákćruvaldinu ekki ađ höfđa mál út af brotinu.

f.

27. gr. fellur brott.

g.

3. mgr. 28. gr. fellur brott.

h.

1. mgr. 29. gr. verđur svohljóđandi:

     Heimild til ţess ađ höfđa einkamál til refsingar fellur niđur sé mál ekki höfđađ áđur en 6 mánuđir eru liđnir frá ţví ađ sá, sem heimildina hefur, fékk vitneskju um hinn seka. Nú andast sá, sem misgert var viđ, áđur en frestur er liđinn, og getur ţá sá, sem í stađ hans kemur, ávallt höfđađ einkamál á nćstu 3 mánuđum eftir andlátiđ, ţótt frestur vćri annars liđinn.

i.

Í 2. málsl. 2. mgr. 29. gr. falla brott orđin „kröfu gera um málssókn eđa“.

j.

Heiti IV. kafla verđur: Einkarefsimál.

k.

2. málsl. 2. mgr. og 2. málsl. 3. mgr. 59. gr. falla brott.

l.

Viđ 59. gr. bćtist ný málsgrein, svohljóđandi:

     Mál samkvćmt ţessari grein sćta međferđ eftir lögum um međferđ sakamála.

m.

6. málsl. 62. gr. verđur svohljóđandi: Mál samkvćmt ţessari grein sćta međferđ eftir lögum um međferđ sakamála.

n.

3. mgr. 66. gr. verđur svohljóđandi:

     Mál samkvćmt ţessari grein sćta međferđ eftir lögum um međferđ sakamála.

o.

Í stađ orđanna „opinberu máli“ í 1. mgr. og 1. málsl. 2. mgr. 68. gr. kemur: sakamáli.

p.

Í stađ orđanna „opinbert mál“ í 1. málsl. 6. mgr. 68. gr. kemur: sakamál.

q.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 1. málsl. 1. mgr. og 1. málsl. 2. mgr. 68. gr. a kemur: sakamála. Í stađ orđanna „opinberu máli“ í 1. málsl. 2. mgr. sömu greinar kemur: sakamáli.

r.

2. málsl. 1. mgr. og 2. málsl. 2. mgr. 68. gr. a falla brott.

s.

Í stađ orđanna „opinbers máls“ í 1. málsl. 4. mgr. 82. gr. kemur: sakamáls.

t.

Í stađ orđanna „opinbert mál“ í 1. málsl. 5. mgr. 82. gr. kemur: sakamál.

u.

4. málsl. 5. mgr. 82. gr. fellur brott.

v.

3. málsl. 2. mgr. 83. gr. b verđur svohljóđandi: Mál samkvćmt ţessari málsgrein sćtir međferđ eftir lögum um međferđ sakamála.

w.

Í stađ orđanna „opinberri međferđ“ í 97. og 105. gr. kemur: međferđ sakamála.

x.

Í stađ orđanna „opinberu máli“ í 3. mgr. 162. gr. kemur: sakamáli.

y.

2. mgr. 217. gr. verđur svohljóđandi:

     Ákćruvaldiđ höfđar mál út af broti skv. 1. mgr. og skal ţađ ekki gert nema almenningshagsmunir krefjist ţess.

z.

Í 1. mgr. 232. gr. falla brott orđin „samkvćmt lögum um međferđ opinberra mála“.

aa.

Í stađ orđsins „ákćru“ í 1. málsl. 242. gr. kemur: saksókn. Í 1. tölul. og a-, b- og c-liđ 2. tölul. sömu greinar fellur brott orđiđ „opinberri“.

2.

Lög um ţjóđfána Íslendinga og ríkisskjaldarmerkiđ, nr. 34 17. júní 1944, sbr. lög nr. 67/1998:

a.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 8. gr. kemur: sakamála.

b.

3. mgr. 14. gr. fellur brott.

3.

Lög um prentrétt, nr. 57 10. apríl 1956:

a.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 1. málsl. 1. mgr. 29. gr., sbr. lög 92/1991, kemur: sakamála.

b.

1. mgr. 31. gr. fellur brott.

4.

Í stađ orđanna „lögum um međferđ opinberra mála“ í 2. mgr. 5. gr. laga um framsal sakamanna til Danmerkur, Finnlands, Noregs og Svíţjóđar, nr. 7 14. mars 1962, međ áorđnum breytingum, og sömu orđa hvarvetna annars stađar í lögunum kemur í viđeigandi beygingarfalli: lög um međferđ sakamála.

5.

Í stađ orđanna „opinberu máli“ í 24. gr., 1. málsl. 25. gr. og 1. tölul. 2. mgr. 26. gr. erfđalaga, nr. 8 14. mars 1962, kemur: sakamáli.

6.

Lög um landsdóm, nr. 3 19. febrúar 1963, međ áorđnum breytingum:

a.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 1. mgr. 23. gr. og 4. málsl. 24. gr. kemur: sakamála.

b.

29. gr. fellur brott.

c.

Í stađ orđsins „refsimálum“ í 31. gr. kemur: sakamálum.

d.

2. málsl. 4. mgr. 32. gr. fellur brott.

e.

Í stađ orđsins „einkamála“ í 51. gr. kemur: sakamála.

7.

Lög um fullnustu refsidóma, sem kveđnir hafa veriđ upp í Danmörku, Finnlandi, Noregi eđa Svíţjóđ, o.fl., nr. 69 12. desember 1963:

a.

Í 2. mgr. 1. gr. fellur brott orđiđ „opinberum“.

b.

Í stađ orđanna „110. gr. laga um međferđ opinberra mála“ í 4. gr. a, sbr. lög nr. 15/2000, kemur: 100. gr. laga um međferđ sakamála.

c.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 1. mgr. 22 gr. kemur: sakamála.

8.

15. gr. laga um verslun međ áfengi og tóbak, nr. 63 28. maí 1969, sbr. lög nr. 95/1995, verđur svohljóđandi:

     Brot gegn lögunum varđa sektum nema ţyngri refsing liggi viđ samkvćmt öđrum lögum.

9.

6. gr. laga um bann viđ losun hćttulegra efna í sjó, nr. 20 21. apríl 1972, verđur svohljóđandi:

     Brot gegn lögum ţessum varđa sektum.

10.

59. gr. höfundalaga, nr. 73 29. maí 1972, sbr. lög nr. 78/1984:

a.

Í 1. og 3. mgr. fellur brott orđiđ „opinberri“.

b.

Í stađ orđanna „opinberrar ákćru“ í 2. mgr. kemur: ţess ađ ákćra verđi gefin út.

11.

Lög um norrćna vitnaskyldu, nr. 82 31. maí 1976:

a.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 2. mgr. 1. gr. og 1. mgr. 5. gr. kemur: sakamála.

b.

Í stađ orđanna „opinberum málum“ í 1. málsl. 2. mgr. 5. gr. kemur: sakamálum.

12.

Í stađ orđanna „opinberu máli“ í 1. málsl. 14. gr. laga um lyfjafrćđinga, nr. 35 11. maí 1978, sbr. lög nr. 41/2007, kemur: sakamáli.

13.

Lög um framsal sakamanna og ađra ađstođ í sakamálum, nr. 13 17. apríl 1984, međ áorđnum breytingum:

a.

Í stađ orđanna „lögum um međferđ opinberra mála“ í 2. mgr. 8. gr. og sömu orđa hvarvetna annars stađar í lögunum kemur í viđeigandi beygingarfalli: lög um međferđ sakamála.

b.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 3. mgr. 13. gr. kemur: sakamála.

c.

Í stađ orđanna „opinbers máls“ í 23. gr. b kemur: sakamáls.

14.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 2. mgr. 226. gr. siglingalaga, nr. 34 19. júní 1985, kemur: sakamála.

15.

74. gr. sjómannalaga, nr. 35 19. júní 1985, sbr. lög 53/1990:

a.

Í stađ orđanna „opinberri málssókn“ í 1. mgr. kemur: saksókn.

b.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 3. mgr. kemur: sakamála.

16.

1. mgr. 13. laga um Verđlagsráđ sjávarútvegsins, nr. 43 4. júní 1985, sbr. lög nr. 84/1991, verđur svohljóđandi:

     Brot gegn lögum ţessum og reglum settum samkvćmt ţeim varđa sektum nema ţyngri refsing liggi viđ samkvćmt öđrum lögum.

17.

Í stađ orđanna „opinberum málum“ í 3. mgr. 2. gr. laga um ríkislögmann, nr. 51 24. júní 1985, kemur: sakamálum.

18.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 1. málsl. 1. mgr. 18. gr. laga um skráningu skipa, nr. 115 31. desember 1985, kemur: sakamála.

19.

Í stađ orđanna „opinberu máli“ í 2. málsl. 16. gr. laga um lögskráningu sjómanna, nr. 43 30. mars 1987, sbr. lög nr. 92/1991, kemur: sakamáli.

20.

Lög um stađgreiđslu opinberra gjalda, nr. 45 30. mars 1987, međ áorđnum breytingum:

a.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 1. málsl. 4. mgr. 25. gr. kemur: sakamála.

b.

Í stađ orđanna „opinberrar rannsóknar“ í 2. málsl. 4. mgr. 25. gr. kemur: rannsóknar lögreglu.

c.

Í 1. málsl. 1. mgr. 31. gr. fellur brott orđiđ „opinberrar“.

d.

Í stađ orđanna „opinberrar međferđar“ í 1. málsl. 2. mgr. 31. gr. kemur: rannsóknar lögreglu.

e.

Í stađ orđanna „opinberrar rannsóknar“ í 4. mgr. 31. gr. kemur: rannsóknar lögreglu.

f.

5. mgr. 31. gr. verđur svohljóđandi:

     Greiđslukröfu má hafa uppi og dćma í sakamáli vegna brota á lögunum.

g.

Í fyrirsögn á undan 31. gr. fellur brott orđiđ „opinber“.

21.

Umferđarlög, nr. 50 30. mars 1987, međ áorđnum breytingum:

a.

Í stađ orđanna „opinberu máli“ í 1. málsl. 2. mgr. 97. gr. og 105. gr. kemur: sakamáli.

b.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 2. málsl. 1. mgr. 103. gr., 2. málsl. 3. mgr. 106. gr. a og 1. málsl. 2. mgr. 107. gr. kemur: sakamála.

22.

Lög um virđisaukaskatt, nr. 50 24. maí 1988, međ áorđnum breytingum:

a.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 1. málsl. 5. mgr. 38. gr. kemur: sakamála.

b.

Í stađ orđanna „opinberrar rannsóknar“ í 2. málsl. 5. mgr. 38. gr. og 4. mgr. 41. gr. kemur: rannsóknar lögreglu.

c.

Í 1. málsl. 1. mgr. 41. gr. fellur brott orđiđ „opinberrar“.

d.

Í stađ orđanna „opinberrar međferđar“ í 1. málsl. 2. mgr. 41. gr. kemur: rannsóknar lögreglu.

e.

5. mgr. 41. gr. verđur svohljóđandi:

     Skattakröfu má hafa uppi og dćma í sakamáli vegna brota á lögunum.

23.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 3. málsl. 1. mgr. 29. gr., 5. málsl. 3. mgr. 30. gr. og 3. málsl. 2. mgr. 31. gr. laga um ađför, nr. 90 1. júní 1989, kemur: sakamála.

24.

Í stađ orđanna „opinbert mál“ í 1. málsl. 1. mgr. 4. gr. laga um skipti á dánarbúum o.fl., nr. 20 23. mars 1991, kemur: sakamál.

25.

Lög um gjaldţrotaskipti o.fl., nr. 21 26. mars 1991:

a.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 1. málsl. 3. mgr. 83. gr. kemur: sakamála.

b.

Í stađ orđanna „opinbert mál“ í 1. málsl. 1. mgr. 116. gr. kemur: sakamál.

26.

Í stađ orđanna „opinberu máli“ í 2. málsl. 82. gr. laga um samvinnufélög, nr. 22 27. mars 1991, sbr. lög nr. 144/1994, kemur: sakamáli.

27.

Lög um međferđ einkamála, nr. 91 31. desember 1991:

a.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 2. mgr. 24. gr. kemur: sakamála.

b.

Í stađ orđanna „opinbert mál“ og „opinbers máls“ í 1. málsl. 3. mgr. 102. gr. kemur: sakamál, og: sakamáls. Í sama málsliđ fellur brott orđiđ „opinber“.

28.

1. mgr. 22. gr. laga um yfirskattanefnd, nr. 30 27. maí 1992:

a.

Í stađ orđanna „opinberrar rannsóknar“ í 1. málsl. kemur: rannsóknar lögreglu.

b.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 2. málsl. kemur: sakamála.

29.

Í 2. málsl. 11. gr. laga um sérstakt gjald vegna ólögmćts sjávarafla, nr. 37 27. maí 1992, fellur brott orđiđ „opinber“. Í stađ orđanna „opinbers máls“ í sama málsliđ kemur: sakamáls.

30.

Í stađ orđanna „rannsóknar og saksóknar í opinberu máli“ í 1. málsl. 3. mgr. 15. gr. stjórnsýslulaga, nr. 37 30. apríl 1993, kemur: rannsóknar sakamáls og međferđar ţess ađ öđru leyti.

31.

Í stađ orđanna „opinberu máli“ í 2. mgr. 18. gr. skađabótalaga, nr. 50 19. maí 1993, kemur: sakamáli.

32.

Lög um alţjóđlega samvinnu um fullnustu refsidóma, nr. 56 19. maí 1993, sbr. lög nr. 15/2000:

a.

Í stađ orđanna „2. mgr. 115. gr. laga um međferđ opinberra mála“ í 1. mgr. 16. gr. kemur: 149. gr. laga um međferđ sakamála.

b.

Í stađ orđanna „110. gr. laga um međferđ opinberra mála“ í 1. málsl. 3. mgr. og 4. mgr. 17. gr. og 2. málsl. 3. mgr. og 2. málsl. 4. mgr. 25. gr. kemur: 100. gr. laga um međferđ sakamála.

c.

Í stađ orđanna „X. kafla laga um međferđ opinberra mála“ í 3. málsl. 18. gr. kemur: 88. gr. laga um međferđ sakamála.

d.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 1. mgr. 28. gr. kemur: sakamála.

33.

1. mgr. 82. gr. laga um framleiđslu, verđlagningu og sölu á búvörum, nr. 99 8. september 1993, sbr. lög nr. 101/2002, verđur svohljóđandi:

     Brot gegn lögum ţessum og reglugerđum settum samkvćmt ţeim varđa sektum nema ţyngri refsing liggi viđ samkvćmt öđrum lögum.

34.

Í stađ orđanna „opinberu máli“ í 1. málsl. 6. mgr. 18. gr. laga um dýravernd, nr. 15 16. mars 1994, kemur: sakamáli.

35.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 1. málsl. 3. mgr. 1. gr. laga um öflun álits EFTA-dómstólsins um skýringu samnings um Evrópska efnahagssvćđiđ, nr. 21 21. febrúar 1994, kemur: sakamála.

36.

Í stađ orđanna „laga um međferđ opinberra mála“ í 2. mgr. 4. gr. laga um réttarađstođ viđ alţjóđadómstólinn sem fjallar um stríđsglćpi í fyrrum Júgóslavíu, nr. 49 9. maí 1994, og sömu orđa hvarvetna annars stađar í lögunum kemur í viđeigandi beygingarfalli: lög um međferđ sakamála.

37.

Lög um vátryggingastarfsemi, nr. 60 11. maí 1994, sbr. lög nr. 69/2001 og 55/2007:

a.

Í stađ orđanna „opinberri rannsókn“ í 10. tölul. 2. mgr. og 7. tölul. 4. mgr. 39. gr. kemur: rannsókn lögreglu.

b.

1. mgr. 99. gr. f verđur svohljóđandi:

     Brot gegn lögum ţessum sćta ađeins rannsókn lögreglu ađ undangenginni kćru Fjármálaeftirlitsins.

c.

Í stađ orđanna „opinberrar rannsóknar“ í 4. málsl. 2. mgr. 99. gr. f kemur: rannsóknar lögreglu.

38.

Lyfjalög, nr. 93 20. maí 1994, međ áorđnum breytingum:

a.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 3. málsl. 2. mgr. 18. gr. kemur: sakamála.

b.

1. mgr. 48. gr. fellur brott.

39.

Í stađ orđanna „opinberu máli“ í 2. málsl. 131. gr. laga um einkahlutafélög, nr. 138 28. desember 1994, kemur: sakamáli.

40.

41. gr. laga um bókhald, nr. 145 29. desember 1994, sbr. lög nr. 37/1995 og 48/2005:

a.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 1. málsl. 1. mgr. kemur: sakamála.

b.

Í stađ orđanna „opinberrar rannsóknar“ í 2. málsl. 1. mgr. kemur: rannsóknarlögreglu.

c.

Í 1. málsl. 2. mgr. fellur brott orđiđ „opinberrar“.

41.

Í stađ orđanna „opinberu máli“ í 2. málsl. 157. gr. laga um hlutafélög, nr. 2 30. janúar 1995, kemur: sakamáli.

42.

Í stađ orđanna „eđa saksókn í opinberu máli“ í 1. mgr. 2. gr. upplýsingalaga, nr. 50 24. maí 1996, kemur: sakamáls eđa saksókn.

43.

Í stađ orđanna „ađ hćtti opinberra mála“ í 2. málsl. 1. mgr. 27. gr. laga um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, nr. 70 11. júní 1996, kemur: lögreglu.

44.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 1. mgr. 8. gr. laga um réttindi og skyldur kennara og skólastjórnenda grunnskóla, nr. 72 11. júní 1996, kemur: sakamála.

45.

Lögreglulög, nr. 90 13. júní 1996, međ áorđnum breytingum:

a.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í c-liđ 2. mgr. 1. gr. kemur: sakamála.

b.

Viđ 8. gr. bćtist ný málsgrein svohljóđandi:

     7. Lögreglustjórar og ađrir ţeir sem fara međ lögregluvald mega ekki rannsaka brot ef ţeir eru vanhćfir til ţess samkvćmt stjórnsýslulögum, sbr. ţó 5. mgr. 5. gr. Starfsmenn ţess lögreglustjóra, sem vanhćfur er, geta ţó rannsakađ mál undir stjórn annars lögreglustjóra nema ţeir séu sjálfir vanhćfir til ađ fara međ máliđ samkvćmt stjórnsýslulögum.

c.

Viđ 1. mgr. 16. gr. bćtast ţrír nýir stafliđir, svohljóđandi:

c.

ef hann á ađ afplána refsingu,

d.

ef hann hefur leyfislaust vikiđ úr fangelsi,

e.

ef rökstuddur grunur leikur á ađ hann hafi rofiđ í verulegum atriđum skilyrđi sem honum hafa veriđ sett í skilorđsbundnum dóm, reynslulausn eđa náđun.

d.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 3. mgr. 17. gr. kemur: sakamála.

46.

Lög um stađgreiđslu skatts á fjármagnstekjur, nr. 94 14. júní 1996, sbr. lög nr. 134/2005:

a.

Í stađ orđanna „opinberrar rannsóknar“ í 2. málsl. 4. mgr. 15. gr. og 2. málsl. 4. mgr. 20. gr. kemur: rannsóknar lögreglu.

b.

Í 1. málsl. 1. mgr. 20. gr. fellur brott orđiđ „opinberrar“.

c.

Í stađ orđanna „opinberrar međferđar“ í 1. málsl. 2. mgr. 20. gr. kemur: rannsóknar lögreglu.

d.

Í stađ orđanna „Rannsóknarlögregla ríkisins“ í 1. málsl. 4. mgr. 20. gr. kemur: Ríkislögreglustjóri. Í stađ orđanna „opinberra mála“ í sama málsliđ kemur: sakamála.

e.

5. mgr. 20. gr. verđur svohljóđandi:

     Greiđslukröfu má hafa uppi og dćma í sakamáli vegna brota á lögunum.

47.

Sóttvarnalög, nr. 19 17. apríl 1997:

a.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 3. málsl. 2. mgr. 15. gr. kemur: sakamála.

b.

1. mgr. 19. gr. fellur brott.

48.

Í stađ orđanna „opinberu máli“ í 2. málsl. 45. gr. laga um vörumerki, nr. 45 22. maí 1997, kemur: sakamáli.

49.

5. mgr. 8. gr. laga um varnir gegn snjóflóđum og skriđuföllum, nr. 49 23. maí 1997, verđur svohljóđandi:

     Nú fer fram rannsókn á ćtlađri refsiverđri háttsemi í tengslum viđ ofanflóđ og er slík rannsókn óháđ rannsókn samkvćmt ţessari grein.

50.

Lögrćđislög, nr. 71 28. maí 1997:

a.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 1. málsl. 3. mgr. 10. gr. og 2. málsl. 1. mgr. 31. gr. kemur: sakamála.

b.

Í stađ orđanna „opinberu máli“ í 3. mgr. 78. gr. kemur: sakamáli.

51.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 2. málsl. 5. mgr. 7. gr. laga um umbođsmann Alţingis, nr. 85 27. maí 1997, kemur: sakamála.

52.

34. gr. f laga um rafrćna eignarskráningu verđbréfa, nr. 131 23. desember 1997, sbr. lög nr. 55/2007:

a.

1. mgr. verđur svohljóđandi:

     Brot gegn lögum ţessum sćta ađeins rannsókn lögreglu ađ undangenginni kćru Fjármálaeftirlitsins.

b.

Í stađ orđanna „opinberrar rannsóknar“ í 4. málsl. 2. mgr. kemur: rannsóknar lögreglu.

53.

4. gr. laga um kjaramál fiskimanna, nr. 10 27. mars 1998, verđur svohljóđandi:

     Brot gegn 3. gr. laganna varđar sektum ef ekki liggja viđ ţyngri refsingar samkvćmt öđrum lögum.

54.

29. gr. laga um dómstóla, nr. 15 25. mars 1998:

a.

Í stađ orđanna „opinber rannsókn“ og „opinbert mál“ í 3. málsl. 1. mgr. kemur: rannsókn lögreglu, og: sakamál.

b.

Í 3. málsl. 3. mgr. fellur brott orđiđ „opinberri“. Í stađ orđanna „opinberu máli“ í sama málsliđ kemur: sakamáli.

55.

24. gr. laga um verslunaratvinnu, nr. 28 8. apríl 1998, sbr. lög nr. 94/2002:

a.

1. mgr. fellur brott.

b.

Í stađ orđanna „opinberu máli“ í 2. málsl. 4. mgr. kemur: sakamáli.

56.

Lög um loftferđir, nr. 60 10. júní 1998, međ áorđnum breytingum:

a.

Í stađ orđanna „opinberu máli“ í 3. mgr. 141. gr. kemur: sakamáli.

b.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 3. málsl. 1. mgr. 143. gr. kemur: sakamála.

c.

4. málsl. 1. mgr. 143. gr. fellur brott.

57.

Lög um lögmenn, nr. 77 15. júní 1998:

a.

Í stađ orđanna „opinber mál“ í 2. mgr. 2. gr. og 2. málsl. 3. mgr. 9. gr. kemur: sakamál.

b.

Í stađ orđanna „opinberu máli“ í 1. mgr. 20. gr. kemur: sakamáli.

58.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 1. og 2. málsl. 4. mgr. 9. gr. laga um opinbert eftirlit međ fjármálastarfsemi, nr. 87 16. júní 1998, sbr. lög nr. 67/2006, kemur: sakamála.

59.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 1. mgr. 5. gr. laga um vegabréf, nr. 136 22. desember 1998, kemur: sakamála.

60.

Lög um Schengen-upplýsingakerfiđ á Íslandi, nr. 16 14. apríl 2000:

a.

Í stađ orđanna „opinberu máli“ í d-liđ 1. mgr. 6. gr. og 8. gr. kemur: sakamáli.

b.

Í stađ orđanna „opinbers máls“ í a-liđ 7. gr. kemur: sakamáls.

61.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 1. mgr. 119. gr. laga um kosningar til Alţingis, nr. 24 16. maí 2000, kemur: sakamála.

62.

Útvarpslög, nr. 53 17. maí 2000, sbr. lög nr. 57/2007:

a.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 5. málsl. 5. mgr. 6. gr. kemur: sakamála.

b.

Í stađ orđanna „opinbera málssókn“ í 2. málsl. 2. mgr. 27. gr. kemur: saksókn. Í sama málsliđ falla brott orđin „opinber“ og „opinberri“.

63.

Lög um rannsókn sjóslysa, nr. 68 20. maí 2000:

a.

4. mgr. 1. gr. verđur svohljóđandi:

     Nú fer fram rannsókn á ćtlađri refsiverđri háttsemi í tengslum viđ sjóslys og er slík rannsókn óháđ rannsókn samkvćmt lögum ţessum.

b.

Í stađ orđanna „opinberum málum“ í 1. málsl. 1. mgr. 12. gr. kemur: sakamálum.

64.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 1. málsl. 1. mgr. 27. gr. laga um brunavarnir, nr. 75 23. maí 2000, kemur: sakamála.

65.

37. gr. laga um skráningu og mat fasteigna, nr. 6 6. febrúar 2001, verđur svohljóđandi:

     Brot gegn ákvćđum laga ţessara varđa sektum nema ţyngri refsing liggi viđ samkvćmt öđrum lögum.

66.

Lög um framkvćmd Rómarsamţykktar um Alţjóđlega sakamáladómstólinn, nr. 43 19. maí 2001:

a.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 2. málsl. 2. mgr. 3. gr., 2. málsl. 1. mgr. 4. gr. og 2. mgr. 5. gr. kemur: sakamála.

b.

Í stađ orđanna „VII. kafla laga um međferđ opinberra mála“ í 2. mgr. 6. gr. kemur: V. kafla laga um međferđ sakamála.

67.

3. mgr. 37. gr. laga um hönnun, nr. 46 19. maí 2001:

a.

Í 2. málsl. fellur brott orđiđ „opinberri“.

b.

3. málsl. fellur brott.

68.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 3. mgr. 16. gr. laga um áhafnir íslenskra farţegaskipa og flutningaskipa, nr. 76 31. maí 2001, kemur: sakamála.

69.

Í stađ orđanna „opinberu dómsmáli“ í 1. málsl. 1. mgr. 6. gr. laga um flutning menningarverđmćta úr landi og um skil menningarverđmćta til annarra landa, nr. 105 31. maí 2001, kemur: sakamáli.

70.

Barnaverndarlög, nr. 80 10. maí 2002:

a.

Í stađ orđanna „opinberum málum“ og „opinberra mála“ í 2. mgr. 18. gr. kemur: sakamálum, og: sakamála.

b.

Í 3. málsl. 37. gr. falla brott orđin „um međferđ opinberra mála“.

71.

Lög um útlendinga, nr. 96 15. maí 2002:

a.

Í stađ orđanna „opinbers máls“ í 1. málsl. 27. gr. kemur: sakamáls.

b.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 3. málsl. 2. mgr., 1. málsl. 3. mgr. og 2. málsl. 7. mgr. 29. gr. og 3. málsl. 4. mgr. og 1. málsl. 5. mgr. 33. gr. kemur: sakamála.

c.

Í stađ orđanna „VI. kafla laga um međferđ opinberra mála“ í 3. mgr. 34. gr. kemur: IV. kafla laga um međferđ sakamála.

72.

Lög um fjármálafyrirtćki, nr. 161 20. desember 2002, sbr. lög nr. 55/2007:

a.

Í 10. tölul. 1. mgr. 41. gr. og 7. tölul. 1. mgr. 42. gr. fellur brott orđiđ „opinberri“.

b.

1. mgr. 112. gr. d verđur svohljóđandi:

     Brot gegn lögum ţessum sćta ađeins rannsókn lögreglu ađ undangenginni kćru Fjármálaeftirlitsins.

c.

Í stađ orđanna „opinberrar rannsóknar“ í 4. málsl. 2. mgr. 112. gr. d kemur: rannsóknar lögreglu.

73.

70. gr. d laga um verđbréfasjóđi og fjárfestingarsjóđi, nr. 30 20. mars 2003, sbr. lög nr. 55/2007:

a.

1. mgr. verđur svohljóđandi:

     Brot gegn lögum ţessum sćta ađeins rannsókn lögreglu ađ undangenginni kćru Fjármálaeftirlitsins.

b.

Í stađ orđanna „opinberrar rannsóknar“ í 4. málsl. 2. mgr. kemur: rannsóknar lögreglu.

74.

Lög um eftirlit međ skipum, nr. 47 20. mars 2003:

a.

1. mgr. 26. gr. fellur brott.

b.

Í stađ orđanna „höfđar opinbert mál út af brotum“ í 2. mgr. 26. gr. kemur: gefur út ákćru vegna brota.

c.

Í 29. gr. falla niđur orđin „og lúta međferđ opinberra mála“.

75.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 2. málsl. 3. mgr. 25. gr. raforkulaga, nr. 65 27. mars 2003, kemur: sakamála.

76.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 2. málsl. 7. mgr. 5. gr. laga um Póst- og fjarskiptastofnun, nr. 69 24. mars 2003, kemur: sakamála.

77.

Lög um fjarskipti, nr. 81 26. mars 2003, sbr. lög nr. 78/2005 og 74/2006:

a.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 1. málsl. 3. mgr. 42. gr. og 3. málsl. 7. mgr. 47. gr. kemur: sakamála.

b.

Í stađ orđanna „opinbers máls“ í 2. málsl. 7. mgr. 47. gr. kemur: sakamáls.

c.

Í stađ orđanna „6. mgr.“ í 11. mgr. 47. gr. kemur: 10. mgr.

d.

Viđ 47. gr. bćtist ný málsgrein, svohljóđandi:

     Í ţágu rannsóknar máls er lögreglu heimilt ađ leggja fyrir fjarskiptafyrirtćki ađ varđveita ţegar í stađ tölvugögn, ţar međ talin gögn um tölvusamskipti. Fyrirmćli lögreglu geta eingöngu tekiđ til gagna sem ţegar eru fyrir hendi. Í fyrirmćlunum á ađ koma fram hvađa gögn eigi ađ varđveita og hve lengi, en sá tími má ţó ekki vera lengri en 90 dagar.

78.

Í stađ orđanna „opinberrar rannsóknar“ í 3. mgr. 26. gr. laga um Ábyrgđarsjóđ launa, nr. 88 26. mars 2003, kemur: rannsóknar lögreglu.

79.

Lög um tekjuskatt, nr. 90 7. maí 2003, međ áorđnum breytingum:

a.

Í stađ orđanna „opinberrar rannsóknar“ í 2. málsl. 4. mgr. 94. gr. og 4. mgr. 110. gr. kemur: rannsóknar lögreglu.

b.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 7. mgr. 103. gr. kemur: sakamála.

c.

Í 1. málsl. 1. mgr. 110. gr. fellur brott orđiđ „opinberrar“.

d.

Í stađ orđanna „opinberrar međferđar“ í 1. málsl. 2. mgr. 110. gr. kemur: rannsóknar lögreglu.

e.

5. mgr. 110. gr. verđur svohljóđandi:

     Skattakröfu má hafa uppi og dćma í sakamáli vegna brota á lögunum.

f.

Í fyrirsögn 110. gr. fellur brott orđiđ „opinber“.

80.

Í stađ orđanna „opinberrar rannsóknar“ í 2. málsl. 2. mgr. 12. gr. laga um erfđafjárskatt, nr. 14 26. mars 2004, kemur: rannsóknar lögreglu.

81.

Lög um rannsókn flugslysa, nr. 35 7. maí 2004:

a.

Í stađ orđanna „lögum nr. 19/1991, um međferđ opinberra mála“ í 2. mgr. 2. gr. kemur: lögum um međferđ sakamála.

b.

Í stađ orđanna „opinberum málum“ í 1. mgr. 20. gr. kemur: sakamálum.

c.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 1. málsl. 2. mgr. 20. gr. kemur: sakamála.

82.

20. gr. laga um olíugjald og kílómetragjald, nr. 87 9. júní 2004, sbr. lög nr. 169/2006:

a.

Í 1. málsl. 1. mgr. fellur brott orđiđ „opinberrar“.

b.

Í stađ orđanna „opinberrar rannsóknar“ í 2. mgr. kemur: rannsóknar lögreglu.

c.

Í stađ orđanna „opinberu máli“ í 5. mgr. kemur: sakamáli.

83.

Lög um sölu fasteigna, fyrirtćkja og skipa, nr. 99 9. júní 2004:

a.

Í stađ orđanna „XI. kafla laga um međferđ opinberra mála“ í 3. málsl. 5. mgr. 21. gr. kemur: X. kafla laga um međferđ sakamála.

b.

2. málsl. 28. gr. fellur brott.

84.

Lög um rannsóknarnefnd umferđarslysa, nr. 24 21. mars 2005:

a.

Í stađ orđanna „opinberra mála, nr. 19/1991“ í 2. mgr. 2. gr. kemur: sakamála.

b.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 4. mgr. 9. gr. kemur: sakamála.

c.

Í stađ orđanna „opinbers máls“ í 1. málsl. 5. mgr. 12. gr. kemur: sakamáls.

d.

Í stađ orđanna „opinberum málum“ í 14. gr. kemur: sakamálum.

85.

62. gr. f laga um miđlun vátrygginga, nr. 32 11. maí 2005, sbr. lög nr. 55/2007:

a.

1. mgr. verđur svohljóđandi:

     Brot gegn lögum ţessum sćta ađeins rannsókn lögreglu ađ undangenginni kćru Fjármálaeftirlitsins.

b.

Í stađ orđanna „opinberrar rannsóknar“ í 4. málsl. 2. mgr. kemur: rannsóknar lögreglu.

86.

Samkeppnislög, nr. 44 19. maí 2005, sbr. lög nr. 52/2007:

a.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 2. mgr. 20. gr. kemur: sakamála.

b.

1. mgr. 42. gr. verđur svohljóđandi:

     Brot gegn lögum ţessum sćta ađeins rannsókn lögreglu ađ undangenginni kćru Samkeppniseftirlitsins.

c.

Í 1. málsl. 1. mgr. 42. gr. a fellur brott orđiđ „opinbera“.

d.

Í stađ orđanna „opinberu máli“ í 2. mgr. 42. gr. a kemur: sakamáli.

87.

Lög um fullnustu refsinga, nr. 49 17. maí 2005:

a.

Í stađ orđanna „1. mgr. 105. gr. laga um međferđ opinberra mála“ í 2. málsl. 2. mgr. 65. gr. kemur: XV. kafla laga um međferđ sakamála.

b.

Í stađ orđanna „XVII. kafla laga um međferđ opinberra mála“ í 3. málsl. 2. mgr. 65. gr. kemur: XXX. kafla laga um međferđ sakamála.

c.

Í 1. málsl. 2. mgr. 69. gr. fellur brott orđiđ „opinber“.

d.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 1. málsl. 2. mgr. 77. gr. kemur: sakamála.

88.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 2. mgr. 20. gr. a laga um eftirlit međ óréttmćtum viđskiptaháttum og gagnsći markađarins, nr. 57 20. maí 2005, sbr. lög nr. 57/2007, kemur: sakamála.

89.

Tollalög, nr. 88 18. maí 2005:

a.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 4. tölul. 42. gr., 1. mgr. 163. gr., fyrirsögn 163. gr. og 4. mgr. 183. gr. kemur: sakamála.

b.

Í stađ orđanna „opinberu máli“ í 161. gr. kemur: sakamáli.

c.

1. mgr. 185. gr. fellur brott.

d.

Í 1. málsl. 2. mgr. 185. gr. fellur brott orđiđ „ţó“.

e.

Í stađ orđanna „19. og 115. gr. laga nr. 19/1991, um međferđ opinberra mála“ í 6. mgr. 185. gr. kemur: laga um međferđ sakamála.

90.

126. gr. laga um ársreikninga, nr. 3 17. janúar 2006:

a.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 1. málsl. 1. mgr. kemur: sakamála.

b.

Í stađ orđanna „opinberrar rannsóknar“ í 2. málsl. 1. mgr. kemur: rannsóknar lögreglu.

c.

Í 1. málsl. 2. mgr. fellur brott orđiđ „opinberrar“.

91.

Í stađ orđanna „opinberu máli“ í 3. mgr. 4. gr. laga um upplýsingarétt um umhverfismál, nr. 23 12. apríl 2006, kemur: sakamáli.

92.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 2. mgr. 6. gr. laga um Landhelgisgćslu Íslands, nr. 52 14. júní 2006, kemur: sakamála.

93.

Í stađ orđanna „opinberra mála“ í 4. mgr. 11. gr. laga um áhafnir íslenskra fiskiskipa, varđskipa, skemmtibáta og annarra skipa, nr. 30 23. mars 2007, kemur: sakamála.

94.

Lög um verđbréfaviđskipti, nr. 108 26. júní 2007:

a.

3. málsl. 3. mgr. 133. gr. verđur svohljóđandi: Um skilyrđi slíkrar kröfu fer eftir 1. mgr. 83. gr. laga um međferđ sakamála og um međferđ hennar fer eftir XV. kafla sömu laga.

b.

Í stađ orđanna „85. gr. laga um međferđ opinberra mála“ í 2. málsl. 8. mgr. 133. gr. kemur: 88. gr. laga um međferđ sakamála.

c.

1. mgr. 148. gr. verđur svohljóđandi:

     Brot gegn lögum ţessum sćta ađeins rannsókn lögreglu ađ undangenginni kćru Fjármálaeftirlitsins.

d.

Í stađ orđanna „opinberrar rannsóknar“ í 4. málsl. 2. mgr. 148. gr. kemur: rannsóknar lögreglu.

95.

39. gr. laga um kauphallir, nr. 110 26. júní 2007:

a.

1. mgr. verđur svohljóđandi:

     Brot gegn lögum ţessum sćta ađeins rannsókn lögreglu ađ undangenginni kćru Fjármálaeftirlitsins.

b.

Í stađ orđanna „opinberrar rannsóknar“ í 4. málsl. 2. mgr. kemur: rannsóknar lögreglu.

Ákvćđi til bráđabirgđa.I.     Mál sem höfđađ hefur veriđ fyrir gildistöku laga ţessara á grundvelli heimilda í 1. eđa 2. gr. eldri laga, sem ekki eiga sér samsvörun í 1. eđa 2. gr. laga ţessara, skulu ţrátt fyrir ţađ rekin áfram fyrir dómi en eftir ţví sem átt getur viđ skal fariđ međ ţau og úr ţeim leyst eftir fyrirmćlum ţessara laga.
     Nú hefur fyrir gildistöku laga ţessara veriđ lagt fyrir hérađsdómara mál sem eftir ţann tíma ćtti ađ sćta međferđ eftir XXVII. kafla og skal ţá fariđ svo međ ţađ eftir ţví sem átt getur viđ.
     Mál sem réttilega hefur veriđ höfđađ fyrir gildistöku laga ţessara skal rekiđ áfram fyrir sama dómstóli ţótt fara ćtti međ ţađ á öđru varnarţingi eftir reglum VI. kafla.

II.     Önnur mál en ţau sem um rćđir í 1. og 2. mgr. ákvćđis til bráđabirgđa I og höfđuđ hafa veriđ fyrir gildistöku laga ţessara skulu eftir ţví sem átt getur viđ rekin áfram fyrir dómi eftir reglum ţeirra ađ öđru leyti en ţví sem hér segir:

a.

Hérađssaksóknari skal taka viđ sókn máls sem höfđađ hefur veriđ af lögreglustjóra, ţar međ taliđ ríkislögreglustjóra, fyrir gildistöku laga ţessara ef ekki er lengur heimild fyrir ákćruvaldi lögreglustjórans í ákvćđum III. kafla.

b.

Hafi mál veriđ úthlutađ einum dómara til međferđar eftir fyrirmćlum eldri laga skal sú skipan standa ţrátt fyrir ákvćđi 3. gr.

c.

Ákćrđa skal ekki gefinn kostur á ađ leggja fram greinargerđ skv. 165. gr. ef tími til ađalmeđferđar máls hefur ţegar veriđ ákveđinn fyrir gildistöku laga ţessara.

d.

Leyst skal úr einkaréttarkröfu, sem réttilega hefur veriđ höfđ uppi samkvćmt eldri lögum, ţótt hún fullnćgi ekki skilyrđum XXVI. kafla.

III.     Hafi veriđ krafist atbeina dómara til rannsóknarađgerđar fyrir gildistöku laga ţessara en ţví máli hefur ekki veriđ lokiđ skal eftir ţví sem átt getur viđ fariđ međ kröfu um hana eftir ákvćđum XV. kafla upp frá ţví.

IV.     Lögreglurannsókn sem stendur yfir viđ gildistöku laga ţessara skal upp frá ţví fara eftir ákvćđum ţeirra en ekki haggar ţađ gildi ţess sem ţegar hefur veriđ gert.
     Eftir gildistöku laga ţessara má framkvćma rannsóknarađgerđ eftir reglum 2. ţáttar ţótt úrskurđur dómara eđa ákvörđun hans um heimild til hennar hafi veriđ kveđinn upp eđa tekin eftir eldri lögum.
     Úrskurđur um ađ mađur sćti gćsluvarđhaldi, sem kveđinn var upp fyrir gildistöku laga ţessara, skal standa óraskađur svo lengi sem ákveđiđ var ađ gćsluvarđhald stćđi. Frá ţví ađ lög ţessi öđlast gildi verđur mađur ţó ekki látinn sćta einangrun í gćsluvarđhaldi nema til ţess standi heimild í 98. gr.

V.     Ákvćđum XXIX. kafla verđur beitt um endurupptöku máls sem lokiđ hefur veriđ á grundvelli 126. gr. eldri laga fyrir gildistöku laga ţessara.
     Fyrirmćli eldri laga um kćruheimildir til Hćstaréttar gilda um úrskurđi og ákvarđanir hérađsdómara sem kveđnir hafa veriđ upp eđa teknar hafa veriđ fyrir gildistöku laga ţessara. Ađ öđru leyti gilda ákvćđi laga ţessara um međferđ kćrumála.
     Nú hefur dómur veriđ kveđinn upp í hérađi fyrir gildistöku laga ţessara og skal ţá áfrýjunarfrestur fara eftir ákvćđum eldri laga. Verđi slíkum dómi síđan áfrýjađ eđa hafi hérađsdómi veriđ áfrýjađ fyrir gildistöku laga ţessara skal ákvćđum ţeirra beitt um međferđ málsins frá ţeim tíma eftir ţví sem átt getur viđ.
     Reglur XXXII. og XXXIII. kafla gilda um endurupptöku máls ţótt ţađ hafi veriđ dćmt fyrir gildistöku laga ţessara.

VI.     Ákvćđi 16. gr. um ađgang ađ gögnum taka ađeins til mála sem ólokiđ er viđ gildistöku laga ţessara. Um gögn mála sem lokiđ hefur veriđ fyrir ţann tíma skal beitt reglum eldri laga.
     Fyrirmćli XXXVII. kafla gilda um skađabćtur vegna atvika sem gerast eftir gildistöku laga ţessara. Reglum eldri laga skal beitt um bćtur fyrir ţađ sem gerst hefur fyrir ţann tíma.

VII.     Ţegar ákvćđi ţetta hefur tekiđ gildi, sbr. 232. gr., skal dómsmálaráđherra auglýsa laus til umsóknar embćtti hérađssaksóknara, varahérađssaksóknara og saksóknara viđ embćtti hérađssaksóknara og skipa í ţessi embćtti. Jafnframt skal hafinn undirbúningur ađ ţví ađ embćtti hérađssaksóknara taki til starfa.

Samţykkt á Alţingi 30. maí 2008.