1992–93. – 1062 ár frá stofnun Alþingis.

116. löggjafarþing. – 290. mál.

1141. Nefndarálit

um till. til þál. um vegáætlun fyrir árin 1993–1996.

Frá meiri hluta samgöngunefndar.

Nefndin hefur lokið athugun sinni á tillögunni og eigi orðið sammála um afgreiðslu hennar. Meiri hluti nefndarinnar leggur til að tillagan verði samþykkt með breytingum sem fluttar eru tillögur um á sérstöku þingskjali, en minni hlutinn, fulltrúar stjórnarandstöðuflokkanna, hefur kosið að skila séráliti.

Nefndin hefur í störfum sínum notið aðstoðar Helga Hallgrímssonar vegamálastjóra, Jóns Birgis Jónssonar aðstoðarvegamálastjóra og Jóns Rögnvaldssonar, forstöðumanns tæknisviðs Vegagerðar ríkisins, og veittu þeir nefndinni margvíslegar upplýsingar. Eru þeim færðar þakkir fyrir.

Starfshættir við afgreiðslu tillögunnar voru með hefðbundnu sniði. Þingmannahópar kjördæmanna unnu að gerð tillagna um skiptingu framkvæmdafjár til almennra verkefna við stofnbrautir, þjóðbrautir og brúagerðir, þ.e. brýr 10 m og lengri. Sömuleiðis fjölluðu þingmannahópar um allar tillögur um breytingar á flokkun vega í hverju kjördæmi fyrir sig. Um allar aðrar tillögur, sem fram koma í breytingartillögum meiri hlutans, hefur verið fjallað og ákvarðanir teknar á vettvangi nefndarinnar. Er þar um að ræða tillögur er varða tekjuhlið áætlunarinnar, skiptingu á vegafé til rekstrarliða og einstakra framkvæmdaflokka, skiptitölur milli kjördæma, skiptingu á fé til stórverkefna o.fl.

Breytingartillögur meiri hlutans við tekjuhlið áætlunarinnar eru þrenns konar. Í fyrsta lagi er fé til framkvæmdaátaks í atvinnumálum 1993 lækkað úr 1.800 millj. kr. í 1.550 millj. kr. í samræmi við ákvarðanir ríkisstjórnar og Alþingis. Í öðru lagi er byggt á áætlun um að verðlag milli áranna 1993 og 1994 hækki um 3% og markaðir tekjustofnar hækki í samræmi við það. Auk þess er um að ræða lítils háttar tilfærslu milli tekjuliða á árinu 1993 samkvæmt nákvæmari áætlun. Í þriðja lagi eru gerðar tillögur um að minnka það fjármagn sem greitt er til ríkissjóðs á árunum 1994–1996 á móti því sem áætlað er að kostnaður vegna ferjumála hækki um frá því sem tillagan greinir.

Tillögur um fé til stórverkefna byggjast á nýrri skilgreiningu fyrir þann vegaflokk sem samþykkt var af meiri hlutanum og raunar nefndinni í heild með fyrirvara einstakra nefndarmanna minni hlutans. Skilgreiningin er svohljóðandi miðað við verðlag 1993:

Jarðgöng. Greitt af óskiptu 80%, kjördæmisfé 20%.

Stórbrýr og vegir þvert á firði. Greitt af óskiptu 62,5%, kjördæmisfé 37,5%. Lágmarksframkvæmdakostnaður samkvæmt áætlun 130 millj. kr.

Áfangi á hringvegi milli kjördæma. Greitt af óskiptu 70%, kjördæmisfé 30%. Lágmarksframkvæmdakostnaður samkvæmt áætlun 800 millj. kr.

Tenging þéttbýlisstaða í eitt atvinnu- og þjónustusvæði. Greitt af óskiptu 70%, kjördæmisfé 30%. Lágmarksframkvæmdakostnaður samkvæmt áætlun 400 millj. kr.

Hin nýja skilgreining kemur fram í 3. og 4. tölul. hér að framan en verkefni, sem undir hana falla, eru hringvegurinn á Norðausturlandi frá Kísiliðju til Skjöldólfsstaða sem fær byrjunarfjárveitingar samkvæmt breytingartillögu meiri hlutans og vegur fyrir Búlandshöfða á Snæfellsnesi sem ekki eru gerðar tillögur um að fái fjárveitingu af liðnum Stórverkefni á þessu áætlunartímabili.

Í tillögunum er gert ráð fyrir að liðurinn Sérstök verkefni falli niður frá og með 1995. Telja verður að hann hafi eigi lengur raunhæft gildi enda greiðast slík verkefni algerlega af fé hvers kjördæmis fyrir sig.

Í samræmi við ákvarðanir ríkisstjórnar og Alþingis er á fyrstu þremur árum þessarar vegáætlunar varið samtals 2.940 millj. kr. til sérstaks framkvæmdaátaks í atvinnumálum. Hér er um lánsfé að ræða sem gert er ráð fyrir að endurgreiðist af fjármagni til vegamála eftir að lokið er greiðslu á skuldum vegna vegaframkvæmda í Reykjavík, en stefnt er að því að þeim verði að fullu lokið á árinu 1998. Því fé, sem hér er lagt fram til atvinnumála, er í tillögum meiri hlutans skipt til einstakra verka, svo sem öðru framkvæmdafé til vegamála.

Kostnaður við flóabáta er nú tekinn inn í vegáætlun og er það nýmæli. Í breytingartillögum meiri hlutans er skilgreint á hvaða leiðum flóabátar verði reknir og hvert sé meginmarkmið með rekstrinum. Er þar gert ráð fyrir að ferjuleiðir verði hinar sömu og styrks hafa notið undanfarin ár.

Á þessu stigi telur meiri hlutinn þó eigi tímabært að taka ákvörðun um hvort reka eigi bílferju í Ísafjarðardjúpi. Áður en slík ákvörðun er tekin er ákjósanlegt að skoða málið betur, gera markaðskönnun og áætlun um stofnkostnað og rekstur og bera saman við aðra kosti ferjuþjónustu við þær byggðir sem eru háðar samgöngum á sjó, en jafnframt að athuga samhengi vetrarþjónustu á Djúpvegi við ferjurekstur. Leggur meiri hlutinn til að slík úttekt fari fram á þessu ári og málið verði tekið til athugunar að því loknu.

Framlag til flóabáta 1993 er óbreytt frá tillögunni eins og hún var lögð fram, 330 millj. kr. Gert er ráð fyrir að kostnaður verði eitthvað meiri á árinu og er gert ráð fyrir að það sem á kann að vanta verði greitt úr ríkissjóði samkvæmt fjáraukalögum 1993. Er það í samræmi við yfirlýsingu samgönguráðherra í framsöguræðu við 1. umr. málsins.

Ljóst er að tillaga þessi um vegáætlun 1993–1996 boðar mesta framkvæmdatímabil síðari ára í vegamálum. Er það greinilega sýnt í meðfylgjandi fylgiskjali. Meiri hlutinn telur að hér sé um að ræða afar mikilvægan áfanga í samgöngumálum þjóðarinnar og leggur til að tillagan verði samþykkt með þeim breytingum sem fluttar eru tillögur um á sérstöku þingskjali.

Alþingi, 4. maí 1993.

Pálmi Jónsson,	Sigbjörn Gunnarsson.	Árni M. Mathiesen.

form., frsm.

Árni Johnsen.	Sturla Böðvarsson.

Fylgiskjal.

Athugun á skiptingu fjármagns til vegagerðar samkvæmt vegáætlun undanfarinna ára

og hugmynd fyrir árin 1993–1996. Allar tölur á áætluðu verðlagi 1993 (v=4740).

1983	1984	1985	1986	1987	1988	1989	1990	1991	1992	1993	1994	1995	1996

Stjórn og undirb.	249	281	248	296	290	301	293	274	287	290	269	269	269	269

Sumarviðhald	1421	1697	1603	1650	1431	1395	1376	1381	1462	1637	1770	1950	2000	2040

Vetrarviðhald	483	474	519	525	436	418	710	682	492	500	530	580	600	620

Nýir þjóðvegir	2006	2290	2081	2079	1806	2109	2185	2242	2449	2588	3748 *	2968 *	2555 *	2161

Brúagerð	161	259	175	164	140	160	133	161	153	168	143	150	150	150

Fjallvegir	56	67	58	64	38	45	42	45	55	59	56	70	75	75

Sýsluvegir	128	151	138	148	160	213	196	167	195	166	160	180	180	180

Vegir í kaupst.	313	361	295	302	264	280	267	251	281	239	232	260	270	280

Tilraunir	14	17	16	19	22	24	21	22	27	30	28	31	32	32

Véla- og áhaldakaup	33	30	25	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0

Samtals	4864	5627	5158	5247	4587	4945	5223	5225	5401	5677	6936 *	6458 *	6131 *	5807

Til ferja og flóabáta	0	0	0	0	0	0	0	0	0	0	330	535	553	539

Tölur eru samkvæmt niðurstöðum útgjalda í skýrslu ráðherra fyrir árin 1983–1991 samkvæmt vegáætlun 1992 en samkvæmt hugmyndum fyrir árin 1993–1996.

* Fjárveitingar vegna framkvæmdaátaks vegna atvinnumála, 1.550 m.kr. 1993, 900 m.kr. 1994 og 450 m.kr. 1995, meðtaldar.