131. löggjafarþing 2004–2005.

Þskj. 493 — 389. mál.

Nefndarálit

um frv. til l. um breyt. á l. nr. 96/1995, um gjald af áfengi og tóbaki, með síðari breytingum.

Frá minni hluta efnahags- og viðskiptanefndar.

Samkvæmt fjárlagafrumvörpum þessa og síðasta árs er tekjuaukning ríkissjóðs milli ára 7–8% en spár um hagvöxt gera ráð fyrir 5% aukningu. Ríkissjóður er því að taka til sín stærri hlut af landsframleiðslunni á árinu 2005 en hann gerir á yfirstandandi ári. Þetta frumvarp er partur af þessari þenslu ríkisins sem hefur einkennt framgöngu þessarar ríkisstjórnar.

Þrátt fyrir hástemmdar yfirlýsingar fjármálaráðherra um skattabyltingu er hér á ferðinni frumvarp sem felur í sér að bein útgjöld landsmanna, í formi skatta, aukast um 340 millj. kr. Að auki mun hækkunin sem frumvarpið felur í sér leiða til þess að neysluvísitalan hækkar um 0,08%. Það þýðir að skuldaklyfjar landsmanna munu aukast um fast að einum milljarði kr. Þetta er þó ekki eini afrakstur dagsins fyrir ríkissjóð.

Fyrr á þessum degi voru á dagskrá tvö frumvörp um aukatekjur ríkissjóðs og um bifreiða
gjald. Þau gera samanlagt ráð fyrir 320 millj. kr. aukinni skattheimtu ríkissjóðs. Samtals hefur því ríkisstjórnin lagt fram á þessum degi þrjú frumvörp sem öll fela í sér aukna skatt
heimtu og að bein útgjöld landsmanna aukast um 640 millj. kr. Jafnframt munu skuldir ein
staklinga, heimila og fyrirtækja aukast um fast að milljarði kr.

Þessar hækkanir koma í kjölfar annarra hækkana sem ríkisstjórnin beitti sér fyrir á síðasta ári. Þar má nefna hækkun á þungaskatti, hækkun á sérstöku bensíngjaldi, lækkun vaxtabóta, afnám sérstakrar ívilnunar vegna séreignarlífeyrissparnaðar, hækkun komugjalda á heilsu
gæslu, auk margra annarra smærri gjalda sem lögfest voru í fyrra. Þá eru ótaldar ýmsar hækk
anir sem komið hafa fram á yfirstandandi vetri, eins og á skólagjöldum og enn frekari hækk
anir á komugjöldum.

Samtals má meta hækkanir síðasta árs og þessa á allt að 5 milljarða kr. Það er hærri tala en sú skattalækkun sem ríkisstjórnin hefur samþykkt fyrir næsta ár með 2% lækkun á há
tekjuskatti og 1% flatri lækkun á tekjuskattshlutfalli. Ríkisstjórnin er því þegar búin að fjármagna skattalækkanir næsta árs með hækkunum á gjöldum og sköttum á þessu og síðasta ári.

Rétt er jafnframt að fram komi að fulltrúi Samtaka ferðaþjónustunnar lýsti yfir á fundi efnahags- og viðskiptanefndar að Íslendingar ættu heimsmet í áfengisgjöldum, og sú gjalda
stefna hefði mjög neikvæð áhrif á ferðaþjónustuna. Að dómi fulltrúans hvetur þetta til undan
skota og svartrar atvinnustarfsemi. Í stjórnarsáttmála er hins vegar lögð áhersla á að efla ferðaþjónustu þannig að hún verði samkeppnishæfari atvinnugrein, og Ísland þar með sam
keppnishæfara á hinum alþjóðlega ferðamarkaði.

Með vísan til framangreinds er allri ábyrgð á þessari skattahækkun því vísað á ríkis
stjórnina.

Alþingi, 29. nóv. 2004.

Össur Skarphéðinsson,

frsm.

Lúðvík Bergvinsson.

Jón Gunnarsson.

Fylgiskjal.

Samtök ferðaþjónustunnar:

Samanburður á áfengisgjaldi eftir löndum.