146. löggjafarþing 2016–2017.	Prentað upp.

Þingskjal 355 — 257. mál.	Flutningsmenn.

Beiðni um skýrslu

frá dómsmálaráðherra um innleiðingu barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna.

Frá Eygló Harðardóttur, Bjarkeyju Olsen Gunnarsdóttur, Birni Leví Gunnarssyni, Bryndísi Haraldsdóttur, Nichole Leigh Mosty, Oddnýju G. Harðardóttur,
Pawel Bartoszek, Andrési Inga Jónssyni, Guðjóni Brjánssyni, Gunnari Braga Sveinssyni,
Halldóru Mogensen, Jónu Sólveigu Elínardóttur og Theodóru Þorsteinsdóttur.

Með vísan til 54. gr. stjórnarskrárinnar og 54. gr. laga um þingsköp Alþingis er þess óskað að dómsmálaráðherra flytji Alþingi skýrslu um innleiðingu barnasáttmála Sameinuðu þjóð
anna þar sem m.a. verði fjallað um eftirfarandi:

1.	Þau áhrif sem má leiða af lögfestingu barnasáttmálans á verkefni og þjónustu hins opin
bera.

2.	Hvernig staðið hefur verið að greiningu á áhrifum lagasetningar, stefnumótandi ákvarð
ana og framkvæmd á þjónustu við börn.

3.	Hvort gögnum hafi verið safnað þar sem staða og aðstæður barna eru kortlagðar á kerfis
bundinn hátt.

4.	Hvort fyrir liggi skýr aðgerðaáætlun um málefni barna.

5.	Hvort unnið hafi verið að markvissri fræðslu um barnasáttmálann hjá hinu opinbera, t.d. fyrir kennara, kjörna fulltrúa, börn og almenning.

6.	Hvort fyrirhugað sé að setja á fót nefnd eða starfshóp um innleiðingu sáttmálans og áhrif hans.

7.	Hvernig eftirliti með innleiðingu sáttmálans og mannréttindum barna er háttað.

8.	Réttaráhrif samningsins frá því að hann var lögfestur.

9.	Hvort til standi að samþykkja þriðju valfrjálsu bókunina við barnasáttmálann.

10.	Hvernig brugðist hefur verið við athugasemdum sérfræðinganefndar Sameinuðu þjóðar
innar við innleiðingu barnasáttmálans frá 2012. Óskað er yfirlits yfir aðgerðir tengdar einstökum athugasemdum nefndarinnar og skýringa ef ekki hefur verið brugðist við at
hugasemdum.

Greinargerð.

Samningur Sameinuðu þjóðanna um réttindi barnsins, sem er jafnan kallaður barnasáttmáli Sameinuðu þjóðanna, var fullgiltur á Íslandi 27. nóvember 1992. Þá voru liðin þrjú ár frá því að allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna samþykkti samninginn. Samningurinn öðlaðist gildi árið 1990 þegar 20 ríki höfðu fullgilt hann og hafa nú öll aðildarríki Sameinuðu þjóðanna fullgilt hann fyrir utan Bandaríkin.

Barnasáttmáli Sameinuðu þjóðanna er því útbreiddasti mannréttindasáttmáli í heimi og kveður á um sérstök réttindi barna, óháð réttindum fullorðinna. Þar má nefna réttinn til lífs, friðhelgi, fjölskyldu- og einkalífs, félaga-, skoðana-, tjáningar- og trúfrelsis.

Barnasáttmálinn tryggir börnum rétt til að láta í ljós skoðanir sínar á öllum málum sem þau varða með einum eða öðrum hætti og að taka tillit til skoðana barna í samræmi við þroska þeirra og aldur. Sáttmálinn leggur einnig þær skyldur á samningsríki að grípa til að
gerða til að tryggja velferð barna, m.a. á sviði félags-, mennta- og heilbrigðismála.

Fyrir liggur álit sérfræðinganefndar Sameinuðu þjóðanna frá 2012 sem flutningsmenn óska m.a. eftir að fjallað verði um í skýrslunni.1 Barnasáttmálinn var lögfestur árið 2013 á Íslandi og frá þeim tíma hefur hann haft bein réttaráhrif hér á landi.

Óskað er eftir skýrslu frá ráðherra mannréttindamála um hvernig hafi verið staðið að fram
kvæmd og eftirfylgni með sáttmálanum.