146. löggjafarþing 2016–2017.

Þingskjal 487 — 96. mál.

Svar

mennta- og menningarmálaráðherra við fyrirspurn frá Eygló Harðardóttur
um styrki úr menningarsjóðum.

Fyrirspurnin hljóðar svo:

1.	Hversu margir og hversu háir styrkir hafa árlega verið veittir úr menningarsjóðum ráðu
neytisins síðasta áratuginn og hvernig hafa þeir skipst hlutfallslega milli karla og kvenna?

2.	Hvernig hefur jafnréttis verið gætt við úthlutun styrkjanna?

Menningarsjóðir í umsjá ráðuneytisins eru 24 talsins. Sjóðirnir eru afar mismunandi að vöxtum og skiptast svo:

Sjóðir á sviði bókasafna og bókmennta:

Bókasafnasjóður (nýr). Hefur ekki hafið úthlutun.

*Greiðslur til höfunda fyrir afnot á bókasöfnum. Umsýsla hjá Rithöfundasambandi Íslands.

*Bókmenntasjóður. Umsýsla hjá Miðstöð íslenskra bókmennta.

Sjóðir á sviði listsköpunar:

*Launasjóðir listamanna. Umsýsla hjá Rannsóknarmiðstöð Íslands RANNÍS.

*Kvikmyndasjóður. Umsýsla hjá Kvikmyndamiðstöð Íslands.

*Myndlistarsjóður. Umsýsla hjá Kynningarmiðstöð islenskra myndlistarmanna KÍM.

Listskreytingasjóður. Umsýsla hjá Kynningarmiðstöð íslenskrar myndlistar.

*Styrkir til starfsemi atvinnuleikhópa. Umsýsla hjá Rannsóknamiðstöð Íslands RANNÍS.

Starfsemi áhugaleikhópa. Umsýsla hjá Bandalagi íslenskra leikfélaga.

*Tónlistarsjóður. Umsýsla hjá Rannsóknarmiðstöð Íslands RANNÍS.

*Útflutningssjóður íslenskrar tónlistar. Umsýsla hjá Útflutningskrifstofu íslenskra tónlistar ÚTÓN.

*Hljóðritasjóður. Umsýsla hjá Rannsóknamiðstöð Íslands RANNÍS. Hefur úthlutað einu sinni.

Sjóðir á sviði menningararfs:

*Safnasjóður. Umsýsla hjá safnaráði.

*Fornleifasjóður. Umsýsla hjá MRN, lagðist af með tilkomu forminjasjóðs.

*Fornminjasjóður. Umsýsla hjá Minjastofnun Íslands.

*Húsafriðunarsjóður. Umsýsla hjá Minjastofnun Íslands.

Sjóðir á sviði íþrótta- og æskulýðsmála:

Íþróttasjóður. Umsýsla hjá Rannsóknamiðstöð Íslands RANNÍS.

Afrekssjóður ÍSÍ. Umsýsla hjá ÍSÍ.

Ferðasjóður ÍSÍ. Umsýsla hjá ÍSÍ.

Launasjóður stórmeistara í skák. Umsýsla hjá MRN.

Æskulýðssjóður. Umsýsla hjá Rannsóknamiðstöð Íslands RANNÍS.

Sjóðir á sviði alþjóðlegs samstarfs:

Grænlandssjóður. Umsýsla hjá MRN. Kom frá forsætisráðuneyti 2010 og hefur úthlutað einu sinni síðan. Ný lög tóku gildi á síðasta þingi og úthlutun er ekki hafin samkvæmt þeim.

Þjóðhátíðargjöf Norðmanna. Umsýsla hjá MRN. Kom frá forsætisráðuneyti 2010.

Framlag til norsks-íslensks menningarsamstarfs. Umsýsla hjá Norska menningarráðinu (Norsk kulturråd).

Menningarsjóður Íslands og Finnlands. Umsýsla hjá Hanaholmen, menningarmiðstöð í Finnlandi.

Sænsk-íslenski sjóðurinn. Umsýsla hjá Norræna félaginu í Svíþjóð.

Aðrir sjóðir:

*Gjöf Jóns Sigurðssonar. Umsýsla hjá MRN. Úthlutar annað hvert ár. Kom frá forsætisráðuneyti 2010 og hefur flust þangað aftur með forsetaúrskurði 1/2017.

Hönnunarsjóður. Umsýsla hjá Hönnunarmiðstöð. Ábyrgð er hjá atvinnu- og nýsköpunarráðuneyti frá 2013.

Einungis þeir sjóðir sem merktir eru með stjörnu hér að framan er teknir með í svarinu en það eru allt sjóðir á málefnasviði 18 menning og listir. Greining á úthlutun sjóða og hvernig styrkir skiptast milli kynja er ólík milli einstakra sjóða þar sem í sumum tilvikum er um umsóknir frá einstaklingum að ræða en í öðrum tilvikum er um að ræða verkefni sem fleiri en einn einstaklingur stendur að, gjarnan félög, stofnanir eða aðrir lögaðilar og þá er einungis unnt að kynjagreina verkefnisstjóra sem segir takmarkað til um hverjir nutu styrkjanna. Í tölfræðiupplýsingum um sjóðina eru almennt ekki teknar saman upplýsingar um hæstu og lægstu styrki og því fylgja þær upplýsingar ekki með í öllum tilvikum.

Hér að aftan eru settar fram upplýsingar í töflum um úthlutun úr framangreindum sjóðum og eru upplýsingar frá umsjónaraðilum um kynjagreiningu hverju sinni tilgreindar þar. Upp
lýsingar um úthlutanir úr sjóðum koma fram í fréttatilkynningu hverju sinni.

Það er á ábyrgð hverrar sjóðstjórnar að gæta jafnréttis við úthlutun að því marki sem það er sérstakt úrlausnarefni. Sjóðstjórnir fá leiðbeiningar frá ráðuneytinu um stjórnsýslu, rekstur og eftirlit með sjóðum og styrkveitingum á vegum ráðuneytisins. Það má leiða líkur að því að samkvæmt fyrirliggjandi upplýsingum sé kynjahlutfall þeirra sem hljóta styrki í góðu samræmi við kynjahlutföll umsækjenda. Ráðuneytið mun í samvinnu við sjóðstjórnir leitast við að áfram verði unnið út frá sjónarmiðum kynjaðrar hagstjórnar og fjárlagagerðar.

Greiðslur til höfunda fyrir afnot á bókasöfnum.

Greitt er fyrir útlán á almenningsbókasöfnum, skólabókasöfnum og öðrum söfnum sem eru rekin á kostnað ríkissjóðs eða sveitarfélaga. Þar sem greiðslur byggjast alfarið á útlánatöl
um býður greiðslukerfið ekki upp á flokkun eftir kyni. Jafnræði telst tryggt með greiðslu á útlán. Heimild er veitt í reglum um sjóðinn að setja lágmark á greiðslur og var það lágmark 4.571 kr. miðað við vísitölu neysluverðs í apríl 2016. Hæsta greiðsla úr sjóðnum miðaðist við 109.668 útlán og var 3.088.698 kr.

Ár	Lágmarksgreiðsla	Hæsta greiðsla	Fjöldi sem
fékk greitt	Heildarfjöldi útlána
2007	1.528	682.403	812	1.184.308
2008	3.000	781.508	503	1.245.293
2009	3.009	860.371	561	1.343.837
2010	2.980	611.222	539	1.452.260
2011	3.836	705.218	539	1.537.711
2012	4.080	655.144	482	1.485.168
2013	4.337	1.449.426	601	1.486.179
2014	4.437	695.602	422	1.444.424
2015	4.494	1.972.382	564	1.647.188
2016	4.571	3.088.698	683	1.667.779
Bókmenntasjóður.

Kynjahlutfall þeirra sem hljóta styrki er í fullu samræmi við kynjahlutfall umsækjenda til bókmenntasjóðs. Fyrst er úthlutað úr sjóðnum árið 2008.

Ár	Karlar	Fjárhæð	Konur	Fjárhæð	Úthlutað samtals	Fjöldi styrkja
2008	131	25.400.000	62	11.800.000	37.200.000	193
2009	112	27.100.000	58	12.900.000	40.000.000	170
2010	117	42.200.000	66	12.800.000	55.000.000	183
2011	119	35.100.000	65	16.900.000	52.000.000	184
2012	105	41.490.000	73	1.310.000	42.800.000	178
2013	144	44.500.000	82	18.500.000	63.000.000	226
2014	144	32.000.000	78	16.000.000	48.000.000	222
2015	161	40.500.000	102	22.500.000	63.000.000	263
2016	113	67.232.000	83	268.000	67.500.000	196

Starfslaun listamanna.

Árið 2014 voru karlar og konur (og fjöldi mánaða til þeirra) einungis talin í einstaklings
umsóknum. Frá árinu 2015 er unnin ítarlegri kynjagreining en áður hafði verið gert þannig að einnig er greind kynjaskipting í verkefnum þar sem fleiri en einn aðili er tilgreindur.

Ár	Karlar	Fjárhæð	Konur	Fjárhæð	Úthlutað samtals	Fjöldi einstaklinga
2014	129	218.571.839	108	162.918.412	497.149.887	237
2015	155	237.806.505	212	277.387.290	513.263.025	367
2016	183	276.903.200	197	287.796.600	564.348.400	380
2017	196	304.308.576	194	288.370.368	593.049.600	390

Styrkveitingar Kvikmyndasjóðs 2007–2016.

Umsóknir þar sem konur eru í lykilstöðum eru mun færri en frá körlum. Því hefur verið forgangsraðað í þágu kvenna þegar kemur að því að gera upp á milli sambærilegra umsókna. Á umræddu tímabili frá 2007 hafa einstakir styrkir numið frá 200 þús. kr. til 110 millj. kr., allt eftir því á hvaða stigi verkefni eru.

Kvikmyndir	Sjónvarp	Heimildamyndir	Stuttmyndir	Samtals
Fjöldi styrkja
Konur	65	29	62	11	167
Karlar	274	69	135	28	506
Bæði kyn	89	61	65	13	228
Samtals	428	159	262	52	901
Fjárhæð styrkja (í millj. kr.)
Konur	311	12	199	40	562
Karlar	1.976	412	789	105	3.281
Bæði kyn	1.442	507	247	54	2.249
Samtals	3.728	931	1.235	199	6.093
I. Hlutfall styrkja þar sem eingöngu konur eru í öllum lykilstöðum	9%
II. Hlutfall styrkja þar sem konur eru í a.m.k. einni lykilstöðu af þremur	46%

Myndlistarsjóður.

Umsóknir frá lögaðilum eru ekki kyngreindar. Sjóðurinn úthlutar fyrst 2013. Styrkir hafa verið frá 50 þús. kr. til 2,5 millj. kr.

Ár	Karlar	Fjárhæð	Konur	Fjárhæð	Lögaðilar	Fjárhæð	Úthlutað alls	Fjöldi styrkja
2013	26	12.850.000	29	15.700.000	12	10.750.000	41.500.000	67
2014	15	5.350.000	18	6.650.000	11	8.500.000	21.000.000	44
2015	9	2.600.000	19	7.250.000	14	8.650.000	18.500.000	42
2016	14	3.500.000	45	14.400.000	18	4.950.000	28.050.000	77

Styrkir til starfsemi atvinnuleikhópa.

Eingöngu er um að ræða verkefnastyrki til leikhópa og er kyn skilgreint eftir tengilið. Styrkir hafa verið frá 800 þús. kr. til 20 millj. kr.

Ár	Konur	Fjárhæð	Karlar	Fjárhæð	Úthlutað alls	Fjöldi styrkja
2007	7	42.100.000	3	7.300.000	49.400.000	10
2008	8	32.700.000	3	12.300.000	45.000.000	11
2009	6	36.700.000	4	23.500.000	60.200.000	10
2010	9	29.780.000	6	29.100.000	58.880.000	15
2011	12	40.800.000	3	12.300.000	53.100.000	15
2012	9	42.800.000	4	28.400.000	71.200.000	13
2013	14	68.800.000	3	19.400.000	88.200.000	17
2014	8	40.609.000	5	25.019.000	65.628.000	13
2015	11	52.051.000	3	23.449.000	75.500.000	14
2016	12	59.900.000	6	28.600.000	88.500.000	18
2017	11	61.000.000	7	31.000.000	92.000.000	18

Tónlistarsjóður.

Kyn er skilgreint eftir tengilið þegar um hópa eða lögaðila er að ræða. Úthlutað hefur verið tvisvar á ári nema fyrsta árið en þá var úthlutað þrisvar og var eingöngu úthlutað ferðastyrkjum í þriðju úthlutun. Styrkir hafa verið frá 40 þús. kr. til 5 millj. kr.

Ár	Karlar	Fjárhæð	Konur	Fjárhæð	Úthlutuð fjárhæð	Úthlutað samtals	Tímabil	Fjöldi styrkja
2007	33	16.090.000	20	5.390.000	21.480.000	44.177.740	Fyrra tímabil	53
35	13.250.000	16	4.900.000	18.150.000	Seinna tímabil	51
10	2.104.500	8	2.443.240	4.547.740	Ferðastyrkir	16
2008	45	26.600.000	27	11.890.000	38.490.000	52.020.000	Fyrra tímabil	69
52	9.430.000	25	4.100.000	13.530.000	Seinna tímabil	79
2009	60	30.400.000	27	10.245.000	40.645.000	53.195.000	Fyrra tímabil	88
37	7.125.000	32	5.425.000	12.550.000	Seinna tímabil	69
2010	28	12.300.000	24	4.310.000	16.610.000	25.560.000	Fyrra tímabil	50
27	5.450.000	23	3.500.000	8.950.000	Seinna tímabil	50
2011	33	21.100.000	26	9.400.000	30.500.000	40.520.000	Fyrra tímabil	51
27	7.100.000	18	2.920.000	10.020.000	Seinna tímabil	43
2012	28	6.600.000	29	11.110.000	17.710.000	30.700.000	Fyrra tímabil	53
33	8.875.000	18	4.115.000	12.990.000	Seinna tímabil	49
2013	30	15.275.000	34	11.735.000	46.510.000	80.811.000	Fyrra tímabil	61
47	22.609.000	26	11.692.000	34.301.000	Seinna tímabil	73
2014	30	19.800.000	30	14.130.000	33.930.000	43.680.000	Fyrra tímabil	60
22	5.750.000	14	4.000.000	9.750.000	Seinna tímabil	36
2015	25	24.395.000	22	17.180.000	41.575.000	53.925.000	Fyrra tímabil	47
24	6.700.000	23	5.650.000	12.350.000	Seinna tímabil	47
2016	31	23.300.000	29	17.701.000	41.001.000	62.546.000	Fyrra tímabil	60
23	9.085.000	32	12.450.000	21.545.000	Seinna tímabil	55

Útflutningssjóður íslenskrar tónlistar – ÚTÓN.

Kyn er ekki skilgreint þegar um lögaðila er að ræða. Úthlutað er fyrst árið 2013.

Ár	Karlar	Fjárhæð	Konur	Fjárhæð	Lögaðilar	Fjárhæð	Úthlutað alls	Fjöldi styrkja
2013	35	4.400.000	14	2.350.000	21	6.850.000	13.600.000	70
2014	60	9.050.000	22	3.400.000	25	6.951.500	19.401.500	107
2015	36	6.200.000	12	2.400.000	47	15.801.500	24.551.500	95
2016	38	7.960.000	18	2.730.000	24	7.961.499	19.851.499	80

Hljóðritasjóður.

Kyn er skilgreint eftir tengilið þegar um lögaðila er að ræða. Úthlutað er fyrst árið 2016.

Ár	Konur	Fjárhæð	Karlar	Fjárhæð	Úthlutað alls	Tímabil	Fjöldi styrkja
2016	30	11.700.000	54	21.800.000	33.500.000	Seinna tímabil	84

Safnasjóður.

Hlutverk og skipulag safnasjóðs er að efla starfsemi safna sem falla undir safnalög. Í þeim tilgangi getur sjóðurinn styrkt rekstur og skilgreind verkefni viðurkenndra safna, samstarfs
verkefni slíkra safna innbyrðis og önnur verkefni. Sjóðnum er einnig heimilt að styrkja aðra starfsemi til að efla faglegt safnastarf, m.a. rannsóknir á starfssviði sjóðsins og miðlun upplýsinga um þær. 85 aðilar hafa fengið úthlutað úr safnasjóði á þessum áratug og þar af er 81 safn, félagasamtök eða samstarfsverkefni á sviði safnastarfs. Einungis fjórir umsækjendur af þessum 85 eru einstaklingar og fengu þeir úthlutað sjö verkefnastyrkjum úr safnasjóði. Lægsti styrkur er 500 þús. kr. og hæsti styrkur 3 millj. kr.

Fjöldi styrkja	Samtals úthlutað
2007	86	76.650.000
2008	43	82.000.000
2009	60	96.150.000
2010	96	83.000.000
2011	97	80.700.000
2012	100	110.420.000
2013	162	115.530.000
2014	123	99.150.000
2015	123	108.660.000
2016	129	108.408.000

Verkefnastyrkir til einstaklinga.

Lægsti styrkur er 300 þús. kr. og hæsti styrkur 900 þús. kr.

Ár	Karl	Kona	Fjöldi styrkja	Úthlutað samtals
2013	1	1	500.000
2014	1	1	2	800.000
2015	1	1	2	1.700.000
2016	2	2	1.600.000

Húsafriðunarsjóður.

Meiri hluti styrkþega þeirra styrkja sem veittir eru til húsa og mannvirkja eru sóknarnefnd
ir, sveitarfélög, fyrirtæki, húsfélög og önnur félög. Styrkir til að gera byggða- og húsakann
anir eru flestir veittir sveitarfélögum, byggðasöfnum eða fyrirtækjum. Styrkir til rannsókna
verkefna eru oft veittir. Ekki hefur sérstaklega verið fjallað um kynjahlutföll við úthlutun styrkja úr húsafriðunarsjóði.

Ár	Konur	Fjárhæð	Karlar	Fjárhæð	Aðrir	Fjárhæð	Úthlutað samtals	Fjöldi alls
2007	3	1.350.000	1.350.000	3
2008	1	300	2	300	600	3
2009	2	1.200.000	1	100	4	2.100.000	3.400.000	7
2010	1	600	5	4.700.000	5.300.000	6
2011	2	400	1	150	7	2.200.000	2.750.000	10
2012	1	300	4	2.000.000	5	2.850.000	5.150.000	10
2013	4	3.300.000	8	6.500.000	9.800.000	12
2014	1	600	1	600	1	800	2.000.000	3
2015	2	1.200.000	2	1.300.000	3	1.000.000	3.500.000	7
2016	1	700	2	1.200.000	1.900.000	3

Fornleifasjóður 2007–2012.

Fornleifasjóður er nánast einvörðungu rannsóknarsjóður. Sjóðurinn var lagður niður með tilkomu fornminjasjóðs. Ekki hefur verið fjallað sérstaklega um kyn við úthlutun styrkja úr fornleifasjóði.

Ár	Karlar	Fjárhæð	Konur	Fjárhæð	lögaðili	Fjárhæð	Úthlutað samtals	Fjöldi styrkja
2007	9	13.550.000	5	10.950.000	24.500.000	12
2008	6	12.110.000	6	8.020.000	1	3.000.000	23.130.000	13
2009	7	8.090.000	7	10.610.000	1	3.300.000	22.000.000	14
2010	5	7.250.000	9	10.900.000	18.150.000	13
2011	10	7.330.000	9	10.670.000	18.000.000	16
2012	14	12.650.000	9	11.850.000	4	7.500.000	32.000.000	24

Fornminjasjóður 2013–2016.

Fornminjasjóður er nánast einvörðungu rannsóknarsjóður. Hann hefur verið í umsjón Minjastofnunar Íslands frá árinu 2013. Fyrirrennari hans, fornleifasjóður, var í umsjón mennta- og menningarmálaráðuneytis. Ekki hefur verið fjallað sérstaklega um kyn við úthlut
un styrkja úr fornminjasjóði.

Ár	Konur	Fjárhæð	Karlar	Fjárhæð	Blandað	Fjárhæð	Fyrirtæki/

stofnun	Fjárhæð	Úthlutað samtals	Fjöldi alls
2013	9	8.000.000	11	12.575.000	5	8.300.000	4	5.050.000	33.925.000	29
2014	3	1.150.000	0	0	0	0	18	26.300.000	27.450.000	21
2015	6	7.570.000	3	4.000.000	0	0	17	29.250.000	40.820.000	26
2016	2	2.600.000	1	1.050.000	0	0	23	41.500.000	45.150.000	26

Tengiliðir/stjórnendur.

Þar sem sótt er um styrk í nafni fyrirtækja eða stofnana skiptast tengiliðir/stjórnendur verkefna eftir kyni eins og kemur fram í eftirfarandi töflu:

Ár	Karlar	Fjárhæð	Konur	Fjárhæð
2013	3	3.050.000	1	2.000.000
2014	10	15.300.000	8	11.000.000
2015	8	13.550.000	9	15.700.000
2016	8	15.200.000	15	26.300.000

Sjóðurinn Gjöf Jóns Sigurðssonar.

Í nokkrum tilfellum eru fleiri en einn höfundur að verki. Sami einstaklingur er talinn eftir fjölda verka. Úthlutað er annað hvert ár.

Ár	Karlar	Fjárhæð	Konur	Fjárhæð	Samtals úthlutað	Lægsti styrkur	Hæsti styrkur	Fjöldi styrkja
2012	17	9.500.000	6	5.100.000	14.600.000	400.000	1.400.000	18
2014	13	11.800.000	2	1.600.000	13.400.000	800.000	1.400.000	14
2016	10	8.700.000	4	4.300.000	13.000.000	1.000.000	1.700.000	12