147. löggjafarþing 2017–2018.

Þingskjal 115 — 115. mál.

Beiðni um skýrslu

frá umhverfis- og auðlindaráðherra um aðdraganda að útgáfu starfsleyfis
til kísilverksmiðju Sameinaðs sílikons hf. í Helguvík o.fl.

Frá Hönnu Katrínu Friðriksson, Jónu Sólveigu Elínardóttur, Pawel Bartoszek,
Oddnýju G. Harðardóttur, Loga Einarssyni, Guðjóni S. Brjánssyni,
Einari Brynjólfssyni, Evu Pandoru Baldursdóttur, Halldóru Mogensen,
Ásmundi Friðrikssyni, Svandísi Svavarsdóttur, Nichole Leigh Mosty,
Theodóru S. Þorsteinsdóttur og Vilhjálmi Árnasyni.

Með vísan til 54. gr. stjórnarskrárinnar og 54. gr. laga um þingsköp Alþingis er þess óskað að umhverfis- og auðlindaráðherra flytji Alþingi skýrslu um aðdraganda að útgáfu starfsleyfis til kísilverksmiðju Sameinaðs sílikons hf. í Helguvík og framtíð rekstrar. Ítarleg greining verði gerð á því hver eftirfylgni með verkferlum og endurskoðun þeirra hefur verið, kostn
aður ríkisins og fyrirsjáanlegur óbeinn kostnaður af umhverfismengun.

Greinargerð.

Stóriðjustarfsemi á Íslandi hefur frá upphafi vega hlotið ýmiss konar ívilnun af hálfu stjórn
valda, t.d. í formi skattaívilnana og hagstæðs raforkuverðs. Þá hefur starfsemi af þessum toga löngum verið umdeild í ljósi sjónarmiða er varða umhverfisvernd og mengunarvarnir, nú síðast að því er varðar starfsemi Sameinaðs sílikons í Helguvík. Í ljósi þess að verulegir ágallar virðast hafa verið á undirbúningi og framkvæmd þess verkefnis, sérstaklega með hlið
sjón af neikvæðum áhrifum á umhverfi og nærsamfélag starfseminnar, fara flutningsmenn fram á það að ráðherra láti framkvæma ítarlega greiningu á ferlum og ákvarðanatöku stjórn
valda í aðdraganda að veitingu starfsleyfis til fyrirtækisins. Flutningsmenn telja nauðsynlegt að slík skoðun fari fram, ekki síst til að draga fram hvort samfélagslegur ávinningur réttlæti umræddar ívilnanir stjórnvalda til starfsemi af þessu tagi.

Framtíð starfsemi verksmiðju Sameinaðs sílikons hf. er enn óljós. Gerð verði grein fyrir því hvaða sjónarmið og athuganir þurfi að liggja fyrir til grundvallar mati á starfseminni, ef af verður. Meðal annars verði leitað svara við eftirfarandi spurningum:

a.	Hafa verkferlar varðandi eftirlit með starfsemi af þessum toga verið teknir til endurskoð
unar í ljósi þess að fyrirhugað er að hefja sams konar starfsemi á öðrum landsvæðum?

b.	Gerðu yfirvöld sér frá upphafi grein fyrir að líkur væru á að fyrirtækið viki frá gildandi reglum um losun eða fengu yfirvöld rangar upplýsingar frá eigendum verksmiðjunnar?

c.	Er til staðar af hálfu ríkisins kostnaðar- og ábatagreining sem leiðbeinir yfirvöldum varð
andi það hversu langt eigi að ganga í að gefa rekstraraðilum færi á að lagfæra þau atriði sem þarfnast úrbóta áður en endanleg ákvörðun verður tekin um framtíð verksmiðj
unnar?

d.	Hversu mikinn kostnað hefur íslenska ríkið lagt í verkefnið?

e.	Hver er fyrirsjáanlegur óbeinn kostnaður af þeirri umhverfismengun sem þegar hefur átt sér stað?