154. löggjafarþing 2023–2024.

Þingskjal 808 — 437. mál.

Svar

innviðaráðherra við fyrirspurn frá Birni Leví Gunnarssyni
um alþjóðlegar skuldbindingar og frumvarpsgerð.

1.	Hvaða verklagsreglur gilda við frumvarpsgerð í ráðuneytinu þegar ákvarðað er hvað eigi að koma fram í þeim kafla greinargerðar stjórnarfrumvarps er fjallar um samræmi við alþjóðlegar skuldbindingar?

Um umfjöllun um samræmi við stjórnarskrá og alþjóðlegar skuldbindingar í stjórnarfrum
vörpum gildir samþykkt ríkisstjórnarinnar um undirbúning og frágang stjórnarfrumvarpa og þingsályktunartillagna, sbr. 10. gr. reglna um starfshætti ríkisstjórnar, nr. 791/2018. Að auki er fjallað um mat á samræmi við stjórnarskrá og alþjóðlegar skuldbindingar í Handbók um undirbúning og frágang lagafrumvarpa sem gefin var út af forsætisráðuneyti, dóms- og kirkjumálaráðuneyti og skrifstofu Alþingis í nóvember 2007. Á grundvelli samþykktarinnar og handbókarinnar gefur dómsmálaráðuneytið út leiðarvísi um undirbúning og vinnslu stjórnarfrumvarpa og er hann birtur á innri vef Stjórnarráðsins. Þá fer um undirbúning laga
frumvarpa um EES eftir reglum forsætisnefndar Alþingis um þinglega meðferð EES-mála.

2.	Hvernig metur ráðuneytið það hvort tilefni sé til þess að skoða tiltekinn alþjóðasamning í þeirri vinnu og þá hvort tilefni sé til þess að minnast á niðurstöður þeirrar skoðunar í greinargerð frumvarps?

Í ljósi framangreindra leiðbeininga er gert ráð fyrir umfjöllun um þessi atriði í eyðublöð
unum Áform um lagasetningu" og Mat á áhrifum lagasetningar", eftir því sem við á, sem skylt er að fylla út og eru almennt birt í samráðsgátt stjórnvalda í aðdraganda vinnu við stjórnarfrumvarp. Lagafrumvörp eru unnin á fagskrifstofum ráðuneytisins og leggja lögfræð
ingar ráðuneytisins alltaf mat á hvort og þá hvað eigi að koma fram í kaflanum um samræmi við stjórnarskrá og alþjóðlegar skuldbindingar með hliðsjón af efni frumvarps hverju sinni. Þá má geta þess að athugasemdir í samráðsgátt stjórnvalda, sem og annað samráð við hag
hafa, getur gefið tilefni til að skoða frekar samræmi frumvarps við alþjóðlegar skuldbind
ingar. Framangreint mat er einnig rýnt af skrifstofu löggjafarmála í dómsmálaráðuneytinu, sbr. 14. gr. samþykktar ríkisstjórnarinnar um undirbúning og frágang stjórnarfrumvarpa og þingsályktunartillagna.

3.	Hvernig er vinnulag ráðuneytisins varðandi hvort og þá hvernig það skoðar samræmi frumvarpa sinna við samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks, sem lagt er til að verði lögfestur á kjörtímabilinu, sbr. stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar?

Vísað er til svars við 1. og 2. tölul. fyrirspurnarinnar varðandi almennt vinnulag við frum
varpsgerð hjá ráðuneytinu. Þá má jafnframt geta þess að samráð við hagaðila í gegnum sam
ráðsgátt stjórnvalda, svo sem ÖBÍ réttindasamtök og Þroskahjálp, getur leitt til enn frekari skoðunar á samræmi við alþjóðasamninga, til dæmis við samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks.