Þing Öryggis- og samvinnu­stofnunar Evrópu

OSCE Parliamentary Assembly

Alþjóðaritari

Bylgja Árnadóttir alþjóðastjórnmálafræðingur

Gagnleg vefföng


Markmið, uppbygging og starfsemi

Öryggis- og sam­vinnu­stofnun Evrópu, ÖSE (áður Ráð­stefnan um öryggi og samvinnu í Evrópu, RÖSE, eða til ársins 1995), starfar á grundvelli Helsinki­­sáttmálans frá árinu 1975. Markmið ÖSE er að stuðla að friði, öryggi og sam­vinnu aðilda­r­landanna og standa vörð um virðingu fyrir mann­­réttindum. Á leiðtogafundi ÖSE vorið 1990 var gefin út svonefnd Parísar­yfirlýsing sem m.a. kvað á um að stofna skyldi formlegan vettvang fyrir þingmenn til að koma saman einu sinni á ári. Fyrsti fundur ÖSE-þingsins var haldinn í júlí 1992.

Aðild að ÖSE-þinginu eiga þjóðþing 56 ríkja Evrópu, Norður­-Ameríku og Mið-Asíu. Þingið er skipað 320 fulltrúum og þar af á Alþingi þrjá. Hlutverk ÖSE-þingsins er m.a. að meta árangurinn af starfi ÖSE, ræða mál sem eru á dagskrá leiðtogafunda ÖSE og koma ályktunum þingsins á framfæri við þá, þróa leiðir til að koma í veg fyrir ágreining milli ríkja og stuðla að eflingu lýðræðislegra stofnana í ÖSE-ríkjunum. Þá hefur kosningaeftirlit verið eitt helsta verkefni þingsins frá upphafi og hefur sú starfsemi aukist mjög að umfangi síðustu ár í samvinnu við aðrar fjölþjóða­stofnanir.

Þingið kemur saman til þing­fundar í júlí ár hvert og skal fundur þess eigi standa lengur en fimm daga. Aðildar­ríkin taka að sér að halda þingfundi til skiptis. Formaður ráðherraráðs ÖSE (Chairman-in-office) ávarpar þingið og gefur skýrslu um málefni ÖSE og verkefni sem unnið er að hjá stofnuninni. Þá geta þing­fulltrúar beint fyrirspurnum til ráðherrans.

Auk þingfunda starfar stjórnarnefnd (Standing Committee), framkvæmda­stjórn (Bureau) og þrjár málefnanefndir á vegum þingsins. Málefna­nefndirnar eru nefnd um stjórn- og öryggismál (1. nefnd), nefnd um efnahags-, vísinda-, tækni-, og umhverfismál (2. nefnd) og nefnd um lýðræðis- og mannréttindamál (3. nefnd).

Málefna­nefndir þingsins koma saman á þingfundinum og á vetrarfundi sem haldinn er í Vín í febrúar ár hvert þar sem nefnda­rmenn hlýða á framlag embættis­manna ÖSE. Formaður, varaformaður og skýrslu­­höfundur hverrar málefna­­nefndar eru kjörnir af viðkomandi nefnd í lok þingfundar ár hvert. Skýrslu­­höfundur nefndar velur málefni sem tekið er fyrir í nefndinni það ár í samráði við formann og varaformann og undirbýr skýrslu sem lögð er fyrir nefndina ásamt drögum að ályktun. Auk þess getur forseti þingsins skipað tíma­bundið sérstaka fulltrúa (Special Representatives) og þingið skipað aukanefndir til að útbúa skýrslur og taka afstöðu til aðkallandi mála. Forseta þingsins er einnig heimilt að boða til aukaþings ef stjórnar­nefnd þingsins ákveður svo.

Stjórna­r­nefndin kemur saman þrisvar sinnum árlega, á vetrarfundi, þingfundi að sumri og á haustfundi í október. Á haustfundinum fer fram árleg málefna­ráðstefna ÖSE-þingsins. Stjórnar­­nefndin er skipuð forseta ÖSE-þingsins, varaforsetunum níu, gjaldkera, formönnum málefna­nefndanna þriggja og formönnum sendinefnda einstakra þjóðþinga, alls 69 fulltrúum. Framkvæmda­­stjórn þingsins er skipuð forseta þess, varaforsetum og gjaldkera. Hún undirbýr störf þingsins, fylgist með því að ákvörðunum þingsins sé framfylgt og tekur ákvarðanir um málefni sem upp kunna að koma á milli þing- og stjórnar­­nefndafunda.


Vefur ÖSE-þingsins.