Þingforsetar Norðurlanda og Eystrasaltsríkja funduðu í Ósló

Í síðustu viku var haldinn árlegur fundur þingforseta Norðurlanda og Eystrasaltsríkja og fór fundurinn fram í Ósló að þessu sinni, dagana 25.-27. september. Þessir fundir eru líklega þeir mikilvægustu í alþjóðastarfi forseta Alþingis, enda vettvangur til að efla tengsl við þjóðþing okkar nánustu samstarfsþjóða.

Því miður gat ég ekki setið fundinn til enda vegna anna á Alþingi, en 3. og síðasta umræða um ríkisábyrð vegna ICESAVE reikninganna fór fram 27. og 28. sept., eins og kunnugt er, svo ég hentist heim frá Osló daginn eftir að fundurinn hófst en náði sem betur fer að flytja mín innlegg og taka þátt í mikilvægum umræðum.

Á fundinum í Ósló gerðum við þingforseta grein fyrir stjórnmálum og þingstörfum í löndum okkar. Því miður hefur kreppan leikið Íslendinga og Eystrasaltsríkin illa og ljóst er að Finnar og Svíar finna einnig fyrir samdrætti og auknum erfiðleikum. Það var þó ánægjulegt að Norðmenn og Danir virðast ætla að komast betur út úr kreppunni en flestar aðrar þjóðir.

Ég gerði grein fyrir þeim fyrirvörum sem Alþingi hefur gert við veitingu ríkisábyrðar og hve mikilvægir þeir eru; ekki bara fyrir okkur Íslendinga heldur einnig fyrir viðsemjendur okkar. Ég lagði áherslu á að við viljum standa við skuldbindingar okkar, en það væri einnig viðsemjendum í hag að tryggja greiðslugetu Íslands.

Mikill áhugi á ESB umsókn okkar

Ljóst er að ESB aðildarumsókn Íslands hefur vakið athygli nágranna okkar og fulltrúar aðildarríkjanna á fundi voru jákvæðir gagnvart aðild okkar. Ég lagði áherslu á framlag Íslendinga til ESB með reynslu okkar af nýtingu endurnýjanlegrar orku og fiskveiða, en að mínu mati getum við lagt margt jákvætt til þróunar ESB á þeim sviðum.

Gestgjafinn Torbjørn Jagland, forseti norska Stórþingsins, velti upp framtíð EES samningsins ef Ísland gengi í ESB og ljóst er að endurskoða þarf stofnanauppbyggingu EES ef eingöngu 2 EFTA ríki verða eftir í því samstarfi.

ESB og Norðurskautið

Þá gerði ég síðar á fundndinum grein fyrir hugmyndum að stefnu ESB gagnvart Norðurheimskautinu, sem kynntar voru í orðsendingu framkvæmdastjórnar ESB sl. haust. Ljóst er að hagsmunir í norðri eru miklir og munu aukast er fram í sækir. Ég lagði því áherslu á að norrænu og baltnesku þjóðirnar, jafnt innan sem utan ESB, værum í fararbroddi um stefnumótun svæðisins með sjálfbærni að leiðarljósi.

Loks bauð ég til næsta árlega fundar þingforseta Norðurlanda og Eystrasaltsríkja á Íslandi að ári, en slíkur fundur hefur ekki verið haldinn hér á landi áður.