|
|
Þriðjudagur 26. júní 2007
Klettagæsir á Þingvöllum Í dag heyrði ég af sérkennilegum breytingum á lífsháttum gæsa. Á Þingvöllum hafa gæsir tekið upp á því að setjast að í hamraveggjum gjánna, gera sér þar hreiður og verpa. Ekki er vitað til þess að sögn þjóðgarðsvarðar að gæsir hafi tekið upp á þessu fyrr. Ég var á ferð með Þingvallanefnd í dag í fallegu veðri eftir fyrsta fund nefndarinnar og gengum við niður Almannagjá og þá sagði Sigurður þjóðgarðsvörður mér frá þessu merkilega háttalagi gæsanna. Nýverið sá ég mynd í Mogga af gæsahreiðri á floti í Hálslóni. Þessi háttur gæsanna á Þingvöllum hefur greinilega ekki frést austur, því þá hefðu þær án efa byggt hreiður sín í Dimmugljúfrum og dvalið þar óhultar með ungana sína. Hver veit nema það komi fréttir af því næsta sumar að gæsir víðar en á Þingvöllum gerist klettagæsir? MEIRA... Mánudagur 05. mars 2007
Hætta steðjar að heimili okkar Í gær buðum við í Samfylkingarbíó. Fullur salur í Háskólabíói sá mynd Al Gores um loftslagsbreytingarnar. Myndin fékk Óskarinn í síðustu viku, - þetta er mynd sem ætti að vera skyldumæting á, allstaðar - og ekki síst í Bandaríkjunum. Það er ekki laust við að maður verði yfirmáta meðvitaður í orku- og mengunarmálum eftir slíka vakningu. Gore lýsti allri þeirri vá sem steðjar að vegna mengunar í heiminum og hvernig við verðum að bregðast við. Hætta steðjar að heimili okkar, – jörðinni - og það er verkefni okkar að hlúa að þessu heimili, - við eigum ekki í önnur hús að venda. Hvers vegna eigum við Íslendingar að eyðileggja fagra náttúru, reisa virkjanir, nýta ódýra og hreina orku okkar til mengandi álframleiðslu svo að bandarískir unglingar geti drukkið gosdrykki úr áldósum sem þeir henda síðan frá sér og menga umhverfið (en ekki er skilaskylda á áldósum í Bandaríkjunum)? Er það okkar hlutverk að halda niðri verði á áli með ódýrri orku, svo vopnasalar geti selt ódýr vopn og stríðstól til ófriðarsvæða í þriðja heiminum, - eða til að lágstéttar-Bretar geti flogið ódýrt á fyllerí til Ibiza, vegna þess hve álið í flugvélunum er ódýrt? Hafa menn ekki hugsað út í það að ef Golfstraumurinn fer af leið verða fiskimiðin okkar ekki lengur gjöful, - fyrir utan að það verður illa byggilegt hér? Þetta eru dæmi um viðhorf sem fram komu í umræðum á glæsilegum fundi Samfylkingarfélagsins í Reykjavík um helgina. Þetta var fundur um loftslagsbreytingarnar og hlýnun jarðar. Þar hélt Árni Finnsson mjög áhugavert erindi. MEIRA... Sunnudagur 04. febrúar 2007
Viðvörunarljósin blikka Stjórnmálamenn sem ekki bregðast við hlýnun andrúmsloftsins núþegar, eru að bregðast skyldum sínum. Þetta er eitt brýnasta verkefni stjórnmálanna á heimsvísu. Alvarleg teikn eru á lofti. Færeyski prófessorinn Bogi Hansen, handhafi umhverfisverðlauna Norðurlandaráðs, var ekki að skafa utan af hlutunum í erindi sínu "Loftslagsbreytingarnar og Norðurlöndin", sem hann flutti á janúarfundi Norðurlandaráðs sem ég sat í vikunni í Helsinki. Hann benti á hættuna af því að hafstraumar sveigðu af leið sem gæti haft afdrifaríkar afleiðingar á mörg svæði á Norðurlöndum, ekki síst á Íslandi og í Færeyjum. Hækkandi yfirborð sjávar, snögg veðrabrigði, flóð, miklir stormar og miklir þurrkar gætu valdið því að af stað færu mestu fólksflutningar á milli svæða sem nokkurntíma hefðu átt sér stað á jörðinni. MEIRA... Fimmtudagur 28. september 2006
Horfin er Jökla og herinn á brott Vikan sem nú er að líða hefur verið ótrúlega viðburðarík. Tólf þúsund manns gengu með Ómari Ragnarssyni og Vigdísi Finnbogadóttur niður Laugaveginn. Það var þungur niður í göngunni eins og stórfljót væri. Þessi áhrifamikla ganga á eftir að hafa áhrif til framtíðar á viðhorf okkar Íslendinga til náttúrunnar, - það er ég sannfærð um. Því miður er ég hrædd um að ekki takist að stöðva rennslið í Hálslón, sem hófst í dag. Það var líka mjög áhrifamikið að sjá þegar skrúfað var fyrir Jöklu sem runnið hefur um aldir sinn farveg. Jökla er nú horfin og að henni er sjónarsviptir. Nú þarf að snúa vörn í sókn eins og Samfylkingin leggur til undir heitinu "Fagra Ísland". Herinn hvarf líka endanlega af landi brott í vikunni og skilur eftir sig ummerki sem langan tíma tekur að afmá, ef það þá tekst. Það er gott að herinn er farinn. Við þurfum ekki her á friðartímum, en verra er að þess var ekki krafist að Bandaríkjamenn hreinsuðu eftir sig. Stórveldi hafa víða mengað jörð með eiturefnum og það er lágmarkskrafa að þegar svo er hreinsi þau eftir sig. Víða eru sár og rask í íslenskri náttúru í tengslum við atburði vikunnar. Nú verðum við að koma á rammaáætlun um náttúruvernd með því að samþykkja umhverfistillögur Samfylkingarinnar um Fagra Ísland. Það er ekki seinna vænna. MEIRA... Þriðjudagur 25. júlí 2006
Eldsneytisflutningar eru tifandi tímasprengja Olíu- og bensínflutningar um landið eru alvarleg ógn við umhverfið eins og kom berlega í ljós í morgun. Bæði sprengihættan og mengunarskaði á lífríkinu eru yfirvofandi þegar eldfimt og mengandi efni er flutt um vanbúna þjóðvegi landsins, sem nú þegar bera mun meiri þungaflutninga en gert var ráð fyrir þegar þeir voru lagðir. Í morgun valt bensínflutningabíll með tengivagn á þjóðvegi 1 í Ljósavatnsskarði í Þingeyjarsýslu. Hann var með 30.000 lítra af bensíni. Bíllinn liggur á hliðinni á veginum og lokar honum. Ökumaður slasaðist ekki alvarlega sem betur fer. Við vitum ekki hverjar afleiðingarnar verða fyrir náttúruna af þessu slysi en samkvæmt fréttum er mengun mikil. Hverjar yrðu afleiðingarnar ef svona slys yrði yfir vatnsbólum eða í jarðgöngum, þar sem umferð er mikil? Þessir flutningar eru ógn við umferðaröryggi fólks og líf þeirra sem um þjóðvegina fara og það verður að bregðast við henni. MEIRA... Fimmtudagur 09. febrúar 2006
Ísland í fararbroddi Orkusparandi og umhverfisvænn búnaður sem íslenska frumkvöðlafyrirtækið Marorka hefur hannað og þróað hefur vakið heimsathygli. Ýmsar þjóðir áforma að nýta þennan búnað í skipaflota sinn. Hið nýja skip Landhelgisgæslunnar sem nú er í smíðum verður búið þessum orkusparandi búnaði, auk þess sam búið er að koma honum fyrir í hafrannsóknaskipinu Árna Friðrikssyni. Þetta upplýsti Björn Bjarnason í svari við fyrirspurn frá mér á Alþingi í síðustu viku. Skipafloti okkar Íslendinga notar mjög mikla olíu og stöðugt hækkandi olíuverð og aukin áhersla á umhverfismál eru þau viðfangsefni sem skipaútgerð og rekstur skipa mun glíma við hjá okkur. Stöðugt aukast kröfur um að minnka útblástur koldíoxíðs sem verður til við bruna olíu. Við Íslendingar eigum hér á landi sprota- og nýsköpunarfyrirtækið Marorku sem hefur unnið kerfi eða búnað sem getur minnkað árlega olíunotkun skipa um allt að 10–15%. Þarna erum við í fararbroddi í heiminum hvað varðar þennan orkusparandi og umhverfisbætandi búnað. Við erum að nálgast viðmiðunarmörk í heildarútblæstri koldíoxíðs hvað varðar þau mörk sem eru í Kyoto-bókuninni vegna skipaflotans. Það er mjög mikilvægt að við styðjum frumkvöðlafyrirtæki eins og Marorku, sem hefur hannað þetta orkusparandi kerfi, og notum búnað þess eins víða og við getum, eins og gert er í rannsóknaskipinu Árna Friðrikssyni og einnig mun þessi búnaður verða settur í nýtt skip Landhelgisgæslunnar. Víða um lönd er mjög mikill áhugi er fyrir þessum búnaði og m.a. áforma Kanadamenn að koma þessum orkusparandi umhverfisvæna búnaði fyrir í öllum sínum ferjum, landhelgisgæsluskipum og herskipum. Ekki sakar að geta þess að þessi búnaður mun borga sig upp á 1–2 árum í þeim skipum sem honum er komið fyrir í. MEIRA... Fimmtudagur 02. febrúar 2006
Áfellisdómur yfir ríkisstjórninni í umhverfismálum Skýrsla Ríkisendurskoðunar um samninginn um lífræðilega fjölbreytni er áfellisdómur yfir ríkisstjórn Framsóknar og Sjálfstæðisflokks í umhverfismálum. Við ræddum skýrsluna í dag utan dagskrár og var fjarvera Framsóknarþingmanna í umræðunni og í þingsal æpandi enda skýrslan falleinkunn fyrir stjórn þeirra í Umhverfisráðuneytinu. Þessi samningur, sem á rót sína í Ríóráðstefnunni um umhverfi og þróun frá árinu 1992, er almennt álitinn einn af þýðingarmestu alþjóðasamningum á sviði umhverfisréttar og markaði þáttaskil í umhverfismálum. Þrátt fyrir það hafa íslensk stjórnvöld lítið sinnt þessum samningi og nánast hundsað hann að mestu leyti. Ríkisendurskoðun bendir á að sérstaka athygli veki hve lítil áhersla virðist hafa verið lögð á náttúrufræðilegar rannsóknir, sem ættu að vera forgangsverkefni svo unnt sé að skrásetja líffræðilega fjölbreytni um allt land. Samfylkingin undir frystu Rannveigar Guðmundsdóttur hefur flutt þingmál um skipulega skráningu á náttúrufari landsins þrjú þing í röð, um það komið mjög jákvæðar umsagnir, en málið ávallt svæft í nefnd. Fyrstu árin eftir undirritun samningsins, 92-94, var áhersla lögð á hann með nýjum lögum um Náttúrufræðistofnun Íslands, lögum um villidýr og endurskoðun laga um náttúruvernd. Með tilkomu Framsóknarflokksins í ríkisstjórn datt botninn úr þessum áformum, sem skýrast kom fram í meðferðinni á Náttúrufræðistofnun og áherslum á skipulega skrásetningu líffræðilegrar fjölbreytni landsins, sem er undirstaða fyrir framkvæmd umhverfislöggjafar landsins. Hann lagði niður Náttúruverndarráð, aflagði lögbundið náttúruverndarþing og Náttúruvernd ríkisins, - sem innlimuð var í Mengunarstofnun ríkisins. Þessa hluti þarf að skoða í ljósi samningsins um líffræðilega fjölbreytni og þær skyldur sem hann leggur okkur á herðar. MEIRA... Miðvikudagur 09. júní 2004
Sigur í Sellafield Nú er kjarnorkuendurvinnslustöðin í Sellafield hætt að menga hafið með geislaverka efninu technetium-99. Bresk stjórnvöld hafa birt opinberlega niðurstöður tilrauna sinna til að fella út tecnetium-99 með efnafræðilegum aðferðum eða hinni svokölluðu TPP aðferð. Tilraunin með TPP aðferðina hefur staðið síðan í nóvember sl. og er henni nú lokið. Í kjölfarið hafa stjórnvöld í Bretlandi stöðvað alla tecnetium-99 losun í hafið. Nú verða þessi aukaefni steypt í stálumbúðir, sem grafin verða og geymd á landi Þetta efni og önnur geislavirk efni fóru áður í hafið og dreifðust með hafstraumum um Írlandshaf og í Norðursjóinn, norður með strönd Noregs og svo áfram um Atlantshafið til hafsvæðanna við Ísland. MEIRA... Þriðjudagur 27. apríl 2004
Siv tekur á Selamálinu Útselsfyrirspurnin mín á Alþingi í vetur hefur leitt það af sér að Siv Friðleifsdóttir umhverfisráðherra hefur nú haft frumkvæði að samvinnu landbúnaðar-, sjávarútvegs- og umhverfisráðuneytis, þótt fyrirspurninni hafi ekki verið svarað á þingi. Ég fagna þessu frumkvæði Sivjar í að leysa þessa pínlegu stöðu stjórnvalda í þessu máli. Málefni þessa dýrastofns virðist ekki heyra undir neitt ráðuneyti, þótt hann heyri undir málefni þeirra allra. MEIRA... Mánudagur 29. mars 2004
Nýjustu fréttir – selveiðar nú landbúnaður!
Mér varð ekki um sel í dag þegar sjávarútvegsráðherra tilkynnti mér að hann myndi ekki svara fyrirspurn minni um útselsstofninn við Íslandsstrendur. Selurinn heyrði ekki undir sig heldur landbúnaðarráðherra. Hann er þá þriðji ráðherrann í ríkisstjórninni sem fær þessa spurningu mína. Umhverfisráðherra, sem ber ábyrgð á alþjóðasamningum til að koma í veg fyrir að útselurinn deyi út, vísaði á félaga sinn sjávarútvegsráðherra, ráðherra þeirra sem halda úti hringormanefnd, sem borga fyrir drápið. Hann vísar nú á landbúnaðarráðherra. Vonandi er þessari hringekju þar með lokið þannig að svar berist frá Guðna fljótlega. Það kann þó ýmsum að þykja einkennilegt að selveiðar teljist nú til landbúnaðar. En eitt er víst að stjórnvöldum ber að bregðast við áður en íslenski útselurinn heyrir sögunni til. (Sjá nánar pistil hér að neðan.) MEIRA...
Útselsstofninn við Ísland í hættu
Nýlega sat ég aðalfund NAMMCO, Norður-Atlantshafs spendýraráðsins, í Færeyjum. Þar kom fram áskorun til íslenskra stjórnvalda um að marka sér stefnu um framtíð útselsstofnsins hér við land, sem er í útrýmingarhættu ef ekkert verður að gert. Við erum aðilar að alþjóðasamningum um líffræðilega fjölbreytni og Bernarsamingnum um dýr í útrýmingarhættu, þar sem við undirgöngumst ákveðna skilmála um þessi mál. Þessir samningar eru á ábyrgð umhverfisráðherra. Í ljósi þess lagði ég fram á Alþingi fyrirspurn til hans um hvað stjórnvöld hygðust gera í kjölfar áskorunar NAMMCO. Í síðustu viku fékk ég þá tilkynningu frá Umhverfisráðuneytinu að það teldi sig ekki eiga að svara þessu þar sem NAMMCO heyrði undir sjávarútvegsráðherra. Íslenski útselsstofninn er sérstakur stofn sem lifir hér við land og hefur minnkað um rúmlega helming á einum áratug. 13. ársfundur NAMMCO beindi þeim tilmælum til íslenskra stjórnvalda að grípa til aðgerða vegna þessa. Engar reglur gilda um veiðar útselsins hér, en helsti hvati til veiða virðist vera greiðslur frá hringormanefnd útgerðarmanna. Nú er að bíða og sjá hverju sjávarútvegsráðherra svarar fyrirspurn minni um viðbrögð ríkisstjórnarinnar við áskorun vísindamanna Norður-Atlantshafs spendýraráðsins, en líffræðilegri fjölbreytni er ógnað ef ekkert verður aðhafst. MEIRA...
|