Í tilefni af alþjóðlegum degi fatlaðra
Alþjóðlegur dagur fatlaðra er í dag, þriðja desember. Að þessu sinni er sjónum beint sérstaklega að fullgildingu samnings Sameinuðu Þjóðanna um réttindi fólks með fötlun sem unnið er að af hálfu félags- og tryggingamálaráðuneytisins um þessar mundir.

Tvær mikilvægar nefndir um málefni fatlaðs fólks, sem ég hef skipað hafa verið að störfum síðustu misseri. Önnur þeirra leggur til að sett verði sérstök lög um réttindagæslu fatlaðra með skýrskotun til samnings Sameinuðu þjóðanna. Markmið þeirrar lagasetningar er að tryggja almennt betur réttindi fatlaðra og meðal annars að koma í veg fyrir ólögmæta nauðung og þvingun gagnvart fötluðu fólki.

Hin nefndin var skipuð var í febrúar á þessu ári og fjallar um leiðir til að fullgilda samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi fólks með fötlun. Í nefndinni sitja fulltrúar ráðuneyta félags- og tryggingamála, menntamála, heilbrigðismála og utanríkismála auk fulltrúa hagsmunasamtaka fatlaðra. Að tillögu nefndarinnar hefur nú þegar verið unnið mikið verk við að bera íslensk lög og reglugerðir saman við samninginn að því er varðar réttindi, þjónustu og almenn skilyrði fatlaðra í samfélaginu og fara yfir breytingar sem gera þarf á íslenskum réttarheimildum til að fullgilda samninginn. Nú liggur fyrir að ráðast þarf í heildarendurskoðun á málefnum fatlaðra vegna fullgildingar samningsins og mun nefndin gera tillögur til ráðherra um nauðsynlegar breytingar á næstu vikum.
Meira

Greiðslujöfnun fasteignaveðlána
Lög um greiðslujöfnun fasteignaveðlána til einstaklinga hafa verið samþykkt á Alþingi. Í lögunum felst að viðskiptavinir lánastofnana með verðtryggð fasteignaveðlán geta óskað eftir greiðslujöfnun telji þeir það hagstætt. Ekkert gjald verður tekið vegna slíkrar umsóknar. Sækja þarf um greiðslujöfnun í síðasta lagi 25. nóvember 2008 til þess að gjalddagar í desember verið greiðslujafnaðir. Eftirleiðis þarf að sækja um greiðslujöfnun fyrir 20. hvers mánaðar.

Greiðslubyrði lána hefur vaxið ört að undanförnu vegna mikillar verðbólgu, samhliða því að kaupmáttur fólks hefur rýrnað. Við þessar aðstæður þyngist greiðslubyrði af verðtryggðum veðlánum verulega og getur reynst sumum ofviða vegna þess misræmis sem verður milli lána og launa. Markmið laganna er að bjóða lánhöfum leið til þess að brúa þetta bil með því að létta greiðslubyrðina tímabundið meðan niðursveiflan gengur yfir.
Meira

Aðgerðir vegna vaxandi greiðsluerfiðleika
Sá efnahagsvandi sem þjóðin glímir nú við krefst margvíslegra aðgerða af hálfu stjórnvalda. Meðal margra brýnna verkefna eru ráðstafanir til að verja heimilin í landinu vegna ört vaxandi greiðslubyrði lána samhliða lækkandi kaupmætti og versnandi atvinnuástandi. Þetta er eitt af stærstu verkefnum félags- og tryggingamálaráðuneytisins þessa dagana og er kappkostað að hrinda aðgerðum í framkvæmd eins hratt og kostur er.

Ýmsu hefur hefur þegar verið hrint í framkvæmd með reglugerðarbreytingum og breytingum á vinnulagi en annað krefst lagabreytinga frá Alþingi sem unnið er að.
Meira

Aðgerðir til varnar heimilunum
Ríkisstjórnin hefur að undanförnu skipulagt margvíslegar aðgerðir til að verja heimilin í landinu vegna efnahagsvanda þjóðarinnar. Sumum aðgerðum hefur þegar verið hrint í framkvæmd, aðrar krefjast lagabreytinga sem unnið er að. Um miðjan október var nýju ríkisbönkunum send tilmæli um að frysta afborganir myntkörfulána tímabundið væri þess óskað og bjóða viðskiptavinum sínum sem eru í greiðsluvanda vegna húsnæðislána sömu úrræði og Íbúðalánasjóður. Einnig er væntanlegt lagafrumvarp sem miðar að því að koma í veg fyrir misgengi launa og vísitölubundinna lána. Greiðslubyrði vegna húsnæðislána verður mun viðráðanlegri en ella, verði frumvarpið að lögum.
Meira

Jafnréttisþing 16. janúar
Seint í september var boðað til Jafnréttisþings sem haldið skal annað hvert ár í samræmi við lög um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla. Að óbreyttu hefði þingið átt að vera í dag. Í millitíðinni dundu þau ósköp yfir þjóðina sem ekki þarf að fjölyrða um hér en leiddu til þess að ég ákvað að fresta jafnréttisþinginu um tvo mánuði. Jafnréttisþingið verður haldið 16. janúar 2009.
Meira

Berjumst gegn ofbeldi á konum
Þessa dagana stendur yfir símakönnun meðal 3.000 íslenskra kvenna á aldrinum 18–80 ára til að afla upplýsinga um ofbeldi gegn konum. Félags- og tryggingamálaráðuneytið hefur falið Rannsóknasetri í barna- og fjölskylduvernd við Háskóla Íslands að framkvæma könnunina. Ofbeldi gegn konum er þekkt vandamál um allan heim, þjóðfélagslegt mein sem þarf að uppræta. Að frumkvæði Sameinuðu þjóðanna var efnt til fjölþjóðarannsóknar og þróaður spurningalisti um ofbeldi gegn konum. Hann hefur áður verið notaður í fjölþjóðarannsókn sem Danmörk tók þá þátt í, eitt Norðurlandanna. Í samræmi við aðgerðaáætlun ríkisstjórnarinnar um ofbeldi gegn konum er nú komið að Íslandi að gera slíka könnun.
Meira

Ógleymanlegt Ólympíumót fatlaðra
Nú eru afreksmennirnir ungu sem tóku þátt í Ólympíumóti fatlaðra í Kína fyrir Íslands hönd komnir heim. Mér hlotnaðist sú mikla ánægja og heiður að vera heiðursgestur Íþróttasambands fatlaðra á mótinu og fylgjast með íslensku keppendunum sem og öðrum keppendum sem sýndu þann ótrúlega kraft, dugnað og árangur sem mér mun aldrei líða úr minni.
Meira

Vatnaskil í lífeyrismálum aldraðra og öryrkja
Mikilvægur áfangi að því að bæta hag lífeyrisþega varð að veruleika í vikunni þegar ég undirritaði reglugerð um sérstaka lágmarksframfærslutryggingu, lífeyrisþegum til handa. Samkvæmt framfærslutryggingunni verða heildartekjur lífeyrisþega sem búa einir að lágmarki 150.000 krónur á mánuði í stað 137.000 króna áður. Einstaklingum sem njóta hagræðis af heimilishaldi með öðrum eru hins vegar tryggðar 128.000 króna lágmarkstekjur í stað 112.000 áður. Lágmarkstekjur hjóna verða 256.000 krónur á mánuði í stað 224.000 króna áður. Með tilkomu framfærslutryggingarinnar nemur hækkun á tekjum þeirra lífeyrisþega sem hvað verst hafa staðið rúmum 19% á síðastliðnum 9 mánuðum.
Meira

Jafnréttisfræðsla barna – grunnur að því sem koma skal
Það er sannfæring mín að beina þurfi sjónum í auknum mæli að börnum og ungmennum þegar unnið er að jafnréttismálum. Raunverulegt jafnrétti kynjanna krefst hugarfarsbreytingar og henni náum við helst með því að byrja á grunninum. Í nýjum lögum um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla er kveðið á um að á öllum skólastigum skuli nemendur hljóta fræðslu um jafnréttismál og búa skuli bæði kynin undir jafna þátttöku í samfélaginu, svo sem í fjölskyldu og atvinnulífi. Heimasíðan www.jafnrettiiskolum.is styður við þetta ákvæði laganna.
Meira

Lágmarkstekjur lífeyrisþega ekki hærri í 13 ár
Sérstök lágmarksframfærslutrygging lífeyrisþega varð að veruleika í vikunni. Með henni er einstæðum lífeyrisþegum tryggðar 150.000 krónur að lágmarki í mánaðartekjur en einstaklingum í sambúð 128.000 krónur. Eftir breytinguna hafa lágmarkstekjur lífeyrisþega ekki verið hærri í 13 ár.
Meira

Straumhvörf í málefnum geðfatlaðra í Reykjavik
Stefnt er að því að Reykjavíkurborg taki að sér framkvæmd allrar þjónustu við geðfatlaða á næsta ári. Yfirlýsing um þetta var undirrituð af félags- og tryggingamálaráðherra og borgarstjóra í gær samhliða undirritun þjónustusamnings um að borgin yfirtaki ábyrgð á þeim verkefnum í Reykjavík sem heyrt hafa undir Straumhvörf, átaksverkefni sem komið var á fót til að leysa uppsafnaðan húsnæðisvanda geðfatlaðra einstaklinga og efla þjónustu við þá.
Meira

Metnaður í málefnum aldraðra
Framkvæmdaáætlun stjórnvalda um stórátak í uppbyggingu hjúkrunarrýma er vafalítið eitthvert stærsta og metnaðarfyllsta uppbyggingarátak í bættri þjónustu við aldraða sem ráðist hefur verið í. Samkvæmt framkvæmdaáætluninni mun hjúkrunarrýmum verða fjölgað um 400 á næstu árum og uppsafnaðri þörf og fjölgun aldraðra þannig mætt. Fjölbýlum verður á sama tíma nánast útrýmt en í dag deila yfir 800 aldraðir einstaklingar herbergi með öðrum.
Meira

Stórátak í þjónustu við aldraða
Félags- og tryggingamálaráðuneytið hefur nú í samráði við heilbrigðisráðuneytið lagt fram framkvæmdaáætlun sem byggir á markmiðum stjórnarsáttmálans. Í áætluninni er byggt á heildarsýn og stefnumótun sem unnin hefur verið með fulltrúum hagsmunasamtaka og þeirra sem starfa í öldrunarþjónustu. Áætlunin sem nær til ársins 2012 gerir ráð fyrir því að nýjum hjúkrunarrýmum verði fjölgað um 400 og að auki verði komið upp 380 rýmum til þess að fækka fjölbýlum og koma á fót einbýlum. Um 800 til 850 aldraðir deila nú herbergjum með öðrum en stærsti hluti þess hóps mun fá einbýli. Áætlunin sem í heild gerir ráð fyrir uppbyggingu allt að 780 fjölbreyttra hjúkrunarrýma er byggð á ítarlegri þarfagreiningu sem fram hefur farið um land allt í samvinnu við hlutaðeigandi sveitarfélög en sú þörf verður endurmetin í árslok 2009. Tryggt hefur verið fjármagn bæði í rekstur og uppbyggingu samkvæmt framkvæmdaáætluninni.
Meira

Ný stefnumótun í málefnum aldraðra
Með sameiginlegu átaki mun á næstu árum takast að gera öldrunarþjónu hér á landi þannig úr garði að við getum öll verið stolt af. Frá áramótum hefur félags- og tryggingamálaráðuneytið farið með yfirstjórn öldrunarmála. Í því felst að annast stefnumótun og áætlanagerð fyrir landið í heild og beita sér fyrir almennri umræðu og kynningu á stöðu og valkostum aldraðra.
Meira

Börn í brennidepli
Samfylkingin hefur lagt mikla áherslu á að málefni barna verði í forgangi á þessu kjörtímabili. Stjórnarsáttmálinn ber þess glöggt vitni þar sem fram kemur skýr vilji beggja stjórnarflokkanna í þessum efnum.
Meira

Ástarsaga ritstjórans var skáldsaga
„Hún kæfir okkur með ást“ sagði ritstjóri DV um undirritaða í leiðara í gær og heldur þar á lofti ýmsum rangfærslum um orð mín og afstöðu til fasteignamarkaðarins. Ritstjórinn heldur því fram að ég hafi ranglega sagt að velta á markaðnum hafi ekki minnkað og hvatt fólk til húsnæðiskaupa. Þá segir orðrétt í leiðaranum: „Jóhanna sagði almenningi í raun ósatt til að fá fólk til að kaupa mitt í hrynjandi fasteignamarkaði.“ Ritstjórinn fer með tvenn ósannindi í sömu setningunni og gerir þau að uppistöðu í leiðara blaðs síns.
Meira

Róttækar aðgerðir í húsnæðismálum
Aðgerðir ríkisstjórnarinnar í húsnæðismálum munu sporna gegn fjárhagslegum áföllum heimilanna og treysta hagkerfi landsins.
Afar mikilvægt er að koma í veg fyrir að mjög mikil og hröð verðlækkun á fasteignum magni upp efnahagssamdráttinn. Leiðrétting á háu fasteignaverði undanfarinna missera var hinsvegar óumflýjanleg en of hröð kólnum á fasteignamarkaði getur haft afar óæskileg áhrif á stöðu efnahagsmála. Auk þess gæti djúp fasteignakreppa og snögg kæling á markaðnum komið harkalega niður á íbúðarkaupendum og skuldsettir íbúðareigendur gætu tapað eigin fé sínu í fasteignum.
Meira

Baráttan heldur áfram
Árlega minnumst við þess að 19. júní árið 1915 fengu íslenskar konur kosningarétt. Sá böggull fylgdi þó skammrifi að rétturinn náði aðeins til kvenna 40 ára og eldri en aldursmarkið skyldi lækka árlega um eitt ár þar til jöfnum rétti væri náð. Konur fengu þó kosningarétt til jafns við karla fyrr en ætlað var vegna sambandslagasamnings Dana og Íslendinga árið 1920. Aldursmarkið var umdeilt en kosningaréttur kvenna árið 1915 var engu að síður einn merkasti áfangi íslenskrar kvennabaráttu og fagnað í samræmi við það. Þremur árum fyrr höfðu íslenskar konur öðlast lagalegt jafnrétti til skólagöngu og embætta.
Meira

Engin biðstaða
Á laugardaginn var birti Fréttablaðið umfjöllun um verk ríkisstjórnarinnar í tilefni af eins árs starfsafmæli hennar. Þar var meðal annars birtur listi verkefna undir fyrirsögninni verkin sem bíða og af þeim voru fjögur mál sem heyra að hluta undir félags- og tryggingamálaráðuneytið. Nefnd var áætlun um að minnka óútskýrðan kynbundinn launamun hjá ríkinu, efling forvarnastarfs gegn kynferðislegu ofbeldi, aukinn stuðningur við fjölskyldur ungmenna í vanda vegna vímuefna og endurmat á kjörum kvenna hjá hinu opinbera. Ekkert þessara mála er í biðstöðu. Þvert á móti er unnið af krafti að öllum þessum málum eins og hér verður rakið.
Meira

Dagur barnsins haldinn hátíðlegur um allt land í dag.
Dagur barnsins er haldinn hátíðlegur í dag, í fyrsta sinn á Íslandi. Ríkisstjórnin samþykkti á liðnu ári tillögu mína um að helga börnum sérstaklega einn dag á ári hverju og skapa með því gott tækifæri til að minna okkur öll á þessa mikilvægu þegna landsins, koma málefnum barna á framfæri og leyfa röddum þeirra að hljóma. Fjölmörg lönd um allan heim tileinka börnum tiltekinn dag og ríkisstjórnin vill fylgja því góða fordæmi. Ákveðið var að velja deginum stað á tíma birtu, vors og gróanda og verður hann því haldinn síðasta sunnudag maímánaðar ár hvert.
Meira

„Það læra börnin sem fyrir þeim er haft.“
Sunnudaginn 25. maí verður dagur barnsins haldinn í fyrsta sinn á Íslandi. Það er sannfæring mín að beina þurfi sjónum í auknum mæli að börnum og ungmennum þegar unnið er að jafnréttismálum. Í tengslum við dag barnsins er mjög ánægjulegt að geta kynnt mikilvægt og þarft verkefni sem snýr að jafnrétti í skólum. Fimmtudaginn 22. maí undirritaði ég samkomulag við fjögur sveitarfélög um þróunarverkefnið Jafnréttisfræðsla í leik- og grunnskólum.
Meira

Staðið vörð um Íbúðalánasjóð!
Ýmsir hafa á undanförnum dögum reynt að vekja upp ótta og villa um fyrir almenningi vegna fyrirætlana um breytingar á Íbúðalánasjóði. Staðreyndin er sú að boðaðar breytingar á Íbúðalánasjóði fela einungis í sér aðskilnað milli almennra lánveitinga og félagslegra lánveitinga, en krafa um slíkt hefur verið yfirvofandi af hendi Eftirlitsstofnunar EFTA (ESA) um allnokkurt skeið og á ekki að koma neinum á óvart. Sú breyting lýtur að því að jafna samkeppnisskilyrði á húsnæðismarkaði og bregðast við því að ríkisábyrgð á almennum lánveitingum gangi gegn ríkisábyrgðarákvæðum ESA. Þrátt fyrir þennan aðskilnað mun Íbúðalánasjóður halda áfram almennum lánveitingum, án ríkisábyrgðar, og hér eftir sem hingað til þjóna öllum landsmönnum, hvar sem þeir búa á landinu. Hræðsluáróður og fullyrðingar um að breytingarnar hafi slæm áhrif, sérstaklega fyrir landsbyggðina, eru því beinlínis rangar.
Meira

Velferð fyrir alla - Ávarp Jóhönnu Sigurðardóttur félags- og tryggingamálaráðherra á opnun fundi Samfylkingarinnar um velferðarmál 9. maí
Velferð óháð efnahag er umfjöllunarefni þessa fundar. Það er mikilvægt fyrir okkur að ræða hvert við viljum stefna í heilbrigðis- og öðrum velferðarmálum þessarar þjóðar, hvernig við viljum bæta heilbrigðisþjónustuna og aðra velferðarþjónustu og tryggja velferð fyrir alla. Þessi málefni eru mjög til umfjöllunar þessar vikurnar. Heilbrigðismálin og velferðarmálin í víðasta skilningi eru þungamiðjan í stefnu jafnaðarmanna, þess vegna höfum við öll sterkar skoðanir á þeim og við eigum að hafa sterkar skoðanir á þeim.
Meira

Ávarp Jóhönnu Sigurðardóttur á hátíðarsamkomu Samfylkingingarinnar á Hótel Borg 1.maí 2008
1. maí – baráttudagur verkafólks – er samofin baráttunni fyrir jafnrétti, réttlæti og lýðræði - frelsi og mannréttindindum öllum til handa. Á þessum alþjóðlega baráttudegi 1. maí í ár er Samfylkingin í fyrsta sinn í ríkisstjórn frá stofnun hennar og hefur setið í ríkisstjórn í tæplega eitt ár. Undir merkjum félagshyggju, jafnréttis og kvenfrelsis var Samfylkingin stofnuð til að vinna hér að samfélagi velferðar og jöfnuðar, þar sem í forgrunni var ábyrg efnahagsstjórn og endurreisn velferðarkersins. Undir merkjum frjálslyndrar umbótastjórnar hefur mátt sjá að jafnaðarmenn eru komnir til valda.
Meira

Loksins hækka húsaleigubæturnar
Ríkið og Samband íslenskra sveitarfélaga hafa nú undirritað samkomulag um mikilvægar aðgerðir í húsnæðismálum. Á grundvelli þess munu húsaleigubætur hækka um næstu mánaðarmót í fyrsta skipti frá árinu 2000. Samkomulagið kveður á um að hámarksfjárhæð húsaleigubóta hækki úr 31.000 kr. í 46.000 kr. á mánuði eða um 48%.
Meira

Framkvæmdaáætlun í málefnum innflytjenda
Ísland er hluti af alþjóðasamfélaginu og bæði vinnumarkaður og mannlíf allt ber þess merki. Velmegun og samkeppnisforskot Íslands til framtíðar ræðst meðal annars af því að hingað til lands laðist hæfileikafólk og að sköpuð verði skilyrði til að fjölbreyttur mannauður þess nýtist til að styrkja stöðu Íslands í samfélagi þjóðanna. Innflytjendur hafa lagt mikið af mörkum til þeirrar efnahagslegu uppbyggingar sem við höfum notið á umliðnum árum. Farsæl aðlögun innflytjenda og þeirra sem fyrir búa í landinu hlýtur að vera keppikefli okkar allra.
Meira

Tímamót hjá lífeyrisþegum
Í dag, þegar þrír mánuðir eru liðnir síðan málefni lífeyrisþega færðust undir mína stjórn, koma til framkvæmda fyrstu stóru áfangarnir í boðuðum endurbótum ríkisstjórnarinnar á almannatryggingum ásamt þeim almennu hækkunum lífeyris sem ákveðnar voru í kjölfar kjarasamninga Alþýðusambands Íslands og Samtaka atvinnulífsins. Sjaldan eða aldrei hafa á Íslandi verið teknar ákvarðanir um jafn miklar kjarabætur til handa öldruðum og öryrkjum á eins stuttum tíma. Þegar kjarabæturnar verða að fullu komnar til framkvæmda í lok árs hafa greiðslur ríkisins til lífeyrisþega hækkað um 9 milljarða króna, eða um ríflega 17% miðað við síðasta ár.
Meira

Níu milljarðar til lífeyrisþega
Bætt kjör aldraðra og öryrkja eru eitt af forgangsmálum núverandi ríkisstjórnar. Um síðustu áramót fluttust lífeyristryggingar og málefni aldraðra frá heilbrigðisráðuneyti til félags- og tryggingamálaráðuneytisins. Á þessum skamma tíma hafa verið teknar ákvarðanir sem munu skila öryrkjum og öldruðum umtalsverðum kjarabótum. Fyrstu stóru áfangarnir munu skila sér til lífeyrisþega nú um þessi mánaðamót en þegar þær verða að fullu komnar til framkvæmda nemur andvirði þeirra 9 milljörðum króna á ársgrundvelli.
Meira

Bætt kjör aldraðra og öryrkja
Lífeyrishluti almannatrygginga fluttist um síðastliðin áramót frá heilbrigðisráðuneytinu til félags- og tryggingamálaráðuneytisins. Í frumvarpi til laga um breytingu á lögum um almannatryggingar og lögum um málefni aldraðra sem mælt hefur verið fyrir á Alþingi eru stigin mikilvæg skref og tímabær sem bæta hag aldraðra og öryrkja. Þetta frumvarp er mikið réttlætismál fyrir þessa hópa og samfélagið í heild.
Meira

Ný sýn í málefnum aldraðra
Málefni aldraðra fluttust frá heilbrigðisráðuneytinu til félags- og tryggingamálaráðuneytisins um áramótin. Þessi breyting er í samræmi við stefnuyfirlýsingu ríkisstjórnarinnar þar sem áhersla er lögð á að staða aldraðra verði styrkt og sömuleiðis boðað að stefnt skuli að því að færa ábyrgð á lögbundinni þjónustu við aldraða frá ríki til sveitarfélaga.
Meira