Þreföldun á skattbyrði lágtekju- og meðaltekjufólks

Á UMLIÐNUM árum hefur aukist mjög ójöfnuður hér á landi í skattbyrði og tekjuskiptingu landsmanna. Skattbyrði hefur jafnt og þétt þyngst á fólki með lágar tekjur og meðaltekjur á sama tíma og skattbyrði hefur verið að léttast á fólki með hæstu tekjurnar. Fjármálaráðherra hefur ítrekað staðfest þetta á Alþingi. Í svari fjármálaráðherra frá síðasta löggjafarþingi kemur t.d. fram að skattbyrði hjóna með samanlagt 300 þúsund kr. mánaðartekjur árið 2006 sé þrefalt meiri en hún var árið 1995 miðað við jafngildar tekjur á þessum árum. Skattbyrði einstaklinga með 130 þúsund króna mánaðartekjur árið 2006 og jafngildi þeirra á árinu 1995 hefur hátt í fjórfaldast milli þessara ára.

Heimsmet í aukningu á skattbyrði
Enn einu sinni er það staðfest að við eigum heimsmet í aukningu á skattbyrði einstaklinga.
Í engu landi innan OECD hefur skattbyrði aukist eins mikið og hér á landi á síðasta ári eða sem samsvarar 37 milljörðum í auknar skatttekjur. Skattheimtan hér á landi sem hlutfall af landsframleiðslu hefur aukist um meira en 11 prósentustig á aðeins einum áratug. Á sama tímabili jókst skattheimtan sem hlutfall af landsframleiðslu um minna en eitt prósentustig í OECD-löndum í heild.

Að mörgu leyti hefur tekjuskiptingin og ójöfnuðurinn í skattkerfinu þróast í átt til þess sem gerist í Bretlandi og Bandaríkjunum. Sífellt stærri hluti efnafólks er með mikinn hluta tekna sinna sem fjármagnstekjur. Það greiðir hlutfallslega miklu lægri skatta en almennir launþegar, þegar verulegur hluti tekna efnafólks ber einungis 10% fjármagnstekjuskatt. Í álagningarskránni á þessu ári vegna tekna 2005 kemur fram að 6.600 framteljendur eru með hærri fjármagnstekjur en aðrar tekjur og að 2.200 manns greiða einungis fjármagnstekjuskatt en á sama tíma greiða almennir launþegar og lífeyrisþegar tæplega 37% í skatt. Þar kemur einnig að 1% skattgreiðenda eða 600 fjölskyldur eru með 60% allra fjármagnstekna og að meðaltali eru þessar fjölskyldur með 95 milljónir kr. í fjármagnstekjur á ári. Er til of mikils mælst að gera þá kröfu að skatthlutfall á lífeyrisgreiðslur sé ekki hærra en á auðkýfingana.

Endurskipulagning á skattkerfinu
Á Alþingi hafa þingmenn Samfylkingarinnar lagt fram tillögu um endurskipulagningu á skattkerfinu sem unnin verði í samráði við heildarsamtök aðila vinnumarkaðarins og hagsmunasamtök lífeyrisþega. Markmiðið er að koma á meira jafnræði í skattlagningu, auka sanngirni í dreifingu skattbyrði og draga úr jaðarsköttum. Sérstaklega á að útfæra leiðir til lækkunar á skattbyrði fólks með lágar og meðaltekjur og að lífeyrisgreiðslur úr lífeyrissjóðum beri fjármagnstekjuskatt í stað tekjuskatts. Það er eitt brýnasta verkefni stjórnvalda að stjórntækjum ríkisins sé beitt til að minnka hér ójöfnuð með því að koma á meira jafnræði í skattlagningu landsmanna.
Höfundur er þingmaður Samfylkingarinnar.

Morgunblaðið, 21. október 2006