Græðgin kringum sparisjóðina
Í öðrum þjóðþingum væri rannsóknarnefnd þingsns falið að rannsaka hvað býr að baki þeim umskiptum sem orðið hafa í afstöðu forstöðumanna SPRON til að sameinast viðskiptabönkunum sem var eitur í þeirra beinum fyrir rúmu ári síðan. Spurningin er líka hvers vegna hefur viðskiptaráðherra nú lagt blessun sína yfir málið, sem fann málinu allt til foráttu fyrir rúmu ári síðan? Ráðherrann kvað hvasst að orði og sagði að áform Búnaðarbankans um yfirtöku myndi eyðileggja sparisjóðakerfið í landinu á einni nóttu og breytingin sem hún hafi beitt sér fyrir vegna sparisjóðanna árið 2001 byggði á þeirri hugsun að ekki væri hægt að selja stofnfé á yfirverði. Í meðförum Alþingis á málinu lögðu stjórnarliðar til dúsu sem nú gerir stofnfjáreigendum fært að hagnast gríðarlega á þessum áformum. Grægðin er þarna á ferðinni eins og þjóðin hefur aftur og aftur orðið vitni að á því ári sem nú er að líða.
Meira

Atlagan að fátækum
Ríkisstjórnin er í eilífu stríði við þá sem minnst mega sín í þjóðfélaginu. Annað hvort eru það öryrkjar, aldraðir, sjúklingar eða atvinnulausir. Þar svífst ríkisstjórnin einskis og samningsrof við þessa hópa eru bara smámál hjá ríkisstjórninni, en samningsrof á ekki aðeins að beita gagnvart öryrkjum, heldur er fiskvinnslufólk næst á dagskrá hjá ríkisstjórninni. Ríkisstjórnin ætlar að skerða atvinnuleysisbætur og ráðast að atvinnuöryggi fiskvinnslufólks nú á lokadögum þingsins fyrir jólaleyfi. Virðing fyrir þessum hópi rétti þeirra og kjörum er engin hjá þessari ríkisstjórn og atlaga þeirra að kjörum fátækra virðist engan endi ætla að taka.
Meira

Leitað álits Lagastofnunar
Efnahags- og viðskiptanefnd ákvað í gær að tillögu stjórnarandstöðunnar, sem lögð var fyrir nefndina 19. nóvember s.l., að Lagadeild Háskólans verði fengin til að gefa álit sitt á gildistökuákvæði frumvarps um breytingu á tekjuskattslögunum sem nú liggur fyrir Alþingi. Álitaefnið snýst um hvort áform ríkisstjórnarinnar um skerðingu vaxtabóta, sem taki gildi vegna vaxtagjalda 2003 sé íþyngjandi afturvirkt ákvæði, sem ætla megi að stangist á við 2. mgr. 77. gr. stjórnarskrárinnar og/eða eignarréttarákvæði 72. gr. stjórnarskrárinnar
Meira

Stjórnarskrárbrot?
Ríkisstjórnin áformar að skerða vaxtabætur um 600 milljónir króna á næsta ári. Þessi skerðing mun ná til yfir 4000 einstaklinga. Þannig á að lækka hlutfall vaxtagjalda af skuldum sem heimilt er að taka til greina við útreikning á vaxtabótum úr 7% í 5.5%. Þetta skerðing á að taka gildi þegar í stað og koma til framkvæmda við ákvörðun vaxtabóta við álagningu á árinu 2004 vegna vaxtagjalda á árinu 2003. Ástæða er til að ætla að hér sé um íþyngjandi afturvirkt ákvæði að ræða í skattalögum sem stangist á við 2. mgr. 77. gr. stjórnarskrárinnar og/eða eignarréttarákvæði 72. gr. stjórnarskrárinnar. Er þar m.a. vísað til fordæma í dómum sem féllu á þessu ári. Fulltrúar Samfylkingarinnar í efnahags- og viðskiptanefnd munu gera kröfu um að leitað verði álits Lagastofnunar Háskólans á þessu ákvæði.
Meira

Ógn við öryggi sjúklinga
Nýlega kom fram í læknablaðinu bæði hjá sóttvarnalækni og yfirlækni á smitsjúkdómadeild að spítalasýkingum hefur fjölgað mikið á síðustu missirum. Fram kom að þessi umtalsverða fjölgun á spítalasýkingum hefði leitt til þess að ítrekað hafi þurft að loka deildum vegna faraldra innan spítalans. Slíkar skyndilokanir hafi valdið mikilli röskun á starfsemi Landspítalans. Fram kom hjá sóttvarnalækni að ekki fari á milli mála að bágborin hreinlætisaðstaða sjúklinga og starfsfólks, mikil nálægð sjúklinga og síendurtekin tilfærsla þeirra grafi undan sýkingavarnastarfi hversu vel sem reynt er að standa að því. Fjárhagslegt tjón vegna spítalasýkinga er talið hlaupa á hundruðum milljónum króna árlega. Heilbrigðisráðherra var spurður um þetta mál á Alþingi í vikunni. Staðfesti ráðherrann að hér væri um alvarlegt vandamál að ræða og kom m.a. fram í máli hans að landlæknisembættinu hafi borist 17 tilkynningar um spítalasýkingar þar af 11 alvarleg.
Meira

Óskað úttektar Ríkisendurskoðunar
Með bréfi í dag til forsætisrnefndar Alþingis hef ég óskað eftir því að Ríkisendurskoðun geri úttekt á kaupum ríkisstofnana og ráðuneyta á ráðgjöf og annarri sérfræðiþjónustu s.l. fimm ár. Þar er vísað til að útgjöld ríkisins til aðkeyptrar ráðgjafarþjónustu hafi vaxið geysilega mikið undanfarin ár og vitnað þar til svara fjármálaráðherra til mín um það efni á þessu og síðasta löggjafarþingi. Farið er fram á að fá nánari greinargerð Ríkisendurskoðunar um þau tilvik þar sem kostnaður er óeðlilega hár miðað við viðfangsefni.
Meira

Tafarlaus úttekt Ríkisendurskoðunar
Ótrúlegt er hve aðkeypt ráðgjafarþjónustu hjá ríkisstofnunum og ráðuneytum blæs út. Þannig hafa útgjöld vegna hennar meira en tvöfaldast frá 1999 eða úr 2.004 milljónir í 4.048 milljónir á árinu 2002. Á árinu 2000 gerði Ríkisendurskoðun alvarlegar athugasemdir við útgjöld vegna aðkeyptrar ráðgjafarþjónustu sem hafa tvöfaldast frá árinu 1994-1998 eða úr 1.1 millj.kr. í rúmlega tvo milljarða. Á innan við 10 árum hafa útgjöldin fjórfaldast, sem virðist endurspegla að enn er ekki nema að litlu leyti fylgt ábendingum og athugasemdum Ríkisendurskoðunar frá árinu 2000. Ástæða er til að fela Ríkisendurskoðun að gera úttekt á aðkeyptri þjónustu frá 1998 og meta stöðuna og hvort enn séu til staðar þær brotalamir sem stofnunin benti á árinu 2000. Þegar í stað verður óskað eftir úttekt Ríkisendurskoðunar á þessu máli.
Meira

Matarhola fyrir ríkisstjórnina
Útgjöld ríkisins vegna ferða-risnu- og aksturskostnaður á árinu 2002 voru tæpir 4 milljarðar og höfðu hækkað um tæpar 435 milljónir frá árinu 2001 eða rúmlega 12% hækkun. Ársmeðaltals breyting á neysluverðlagi á milli áranna 2001 og 2002 var 4.8%, þannig að um verulega raunhækkun var að ræða eða tæp 7%. Það er sérkennilegt að aldrei virðist hægt að lækka þessi útgjöld, þó að á sama tíma séu skorin niður útgjöld til velferðarmála, sem oft á tíðum hækka varla um verðlagsbreytingar milli ára og iðulega er um hreinan niðurskurð að ræða. Það hlýtur að vera verðugt viðfangsefni fyrir Ríkisendurskoðun að gera sérstaka úttekt á þessum útgjaldaliðum og leggja mat á hvort ekki megi draga þarna úr útgjöldum og veita meira aðhalda. Þarna er matarhola fyrir ríkisstjórnina í stað þess að skerða kjör þeirra sem minnst hafa milli handanna í þjóðfélaginu.
Meira

Viðvörunarbjöllur Seðlabanka
Þingflokkur Samfylkingarinnar fól fulltrúum flokksins í félagsmálefnd Alþingi að leita til Seðlabankans til að fá álit á fyrirhuguðum áformum ríkisstjórnarinnar um hækkun húsbréfalána í áföngum í 90% á kjörtímabilinu. Svar Seðlabankans liggur nú fyrir og ýmislegt áhugavert kemur þar í ljós, sem brýnt er að stjórnvöld og Alþingi taki með í myndina við ákvörðun um hækkun á lánshlutfalli og hámarksláni.
Meira

Lækkun á áfengiskaupaaldri
Sextán þingmenn, stjórnar og stjórnarandstöðu hafa flutt frumvarp á Alþingi um að aldursmörk til kaupa og neyslu á léttvíni og bjór verði færð úr 20 ára aldri í 18 ára aldur. Einnig er samhliða þessu flutt frumvarp um að tvöfalda fjármagn sem fer í forvarnarsjóð til að auka fræðslu og forvarnir í áfengismálum. Með lækkun á áfengiskaupaaldri á að veita okkar ungmennum sömu réttindi og þær þjóðir sem við helst berum okkur saman við, en þær hafa fyrir löngu treyst unga fólkinu við 18 ára aldur til að neyta a.m.k. létt víns og bjórs og sumar þjóðir hafa jafnvel farið enn neðar með aldursmörkin. Við 18 ára aldurinn ræður unga fólkið sjálft öllum sínum högum og hafa fengið fullt sjálfræði og fjárræði. Það er ekki hægt að kalla það annað en tvískinnung, þegar litið er á réttindi og skyldur sem unga fólkið hefur fengið við 18 ára aldurinn, en er á sama tíma bannað að neyta eða kaupa áfengi.
Meira

Prófsteinn félagsmálaráðherra
Afskiptaleysi ríkisstjórnarinnar gagnvart fátækum birtist á síðasta kjörtímabili í því að atvinnuleysisbætur hækkuð nánast ekkert og lífeyrisþegar fengu ekki hækkun á lífeyri sínum í samræmi við hækkanir hjá öðrum þjóðfélagshópum. Mikil umræða um vaxandi fátækt knúði þó ríkisstjórnina til að skipa sérstaka ráðherranefnd í málið í janúar s.l. Nefndin hafði það verkefni að skilgreina vandann sem við er að etja vegna fátæktar og finna leiðir til úrbóta. Ekkert hefur heyrst hvað liði starfi þessarar nefndar, fyrr en félagsmálaráðherra svaraði fyrirspurn minni um málið nú í vikunni.
Meira

Vernd barna gegn klámi á netinu
Á Alþingi hafa nokkrir þingmenn Samfylkingarinnar lagt fram tvo þingmál, sem hafa það að markmiði að veita börnum og ungmennum aukna vernd gegn efni af kynferðislegum og klámfengnum toga sem þau fá sent með atbeina tölvu- og fjarskiptatækni.
Meira

Stofnun stjórnsýsluskóla
Nokkrir þingmenn Samfylkingarinnar hafa lagt fram á Alþingi tillögu til þingsályktunar um að stofnaður verði stjórnsýsluskóli. Í því skyni á að skipa nefnd sem móti markvissa endurmenntunarstefnu hjá ríki og sveitarfélögum um endurmenntun þeirra starfsmanna og nefndarmanna sem fara með opinbert vald til þess að taka ákvarðanir um rétt eða skyldu borgararanna. Niðurstöður á að leggja fyrir Alþingi í upphafi haustþings 2004
Meira

Aðgerðir gegn fátækt
Á Alþingi hafa nokkrir þingmenn Samfylkingarinnar lagt fram tillögu til þingsályktunar um aðgerðir til að sporna gegn fátækt og treysta öryggisnet velferðarkerfisins. Lagt er til að skipuð verði nefnd með aðild heildarsamtaka launafólks og Sambands íslenskra sveitarfélaga. Auk þess verði leitað samráðs við samtök lífeyrisþega, einstæðra foreldra og samtök gegn fátækt og annarra þeirra félagasamtaka sem vel þekkja til stöðu og aðbúnaðar fátækra á Íslandi. Nefndin á að gera tillögur til úrbóta sem miði við að enginn hafi sér til framfærslu tekjur undir skilgreindum framfærslumörkum. Sérstaklega á að hafa hliðsjón af þeim aðgerðum sem lagðar eru til í skýrslu AS frá árinu 2003 um "Velferð fyrir alla". Í tillögunni er lögð sérstök áhersla á hækkun atvinnuleysisbóta og lægstu samsettu bóta lífeyrisþega. Niðurstöður ásamt nauðsynlegum lagabreytingum á að leggja fyrir Alþingi á haustþingi 2004.
Meira

Svikin loforð
Auðvitað máttu kjósendur búast við því að stjórnarflokkarnir gleymdu kosningaloforðunum um leið og þeir væru komnir í ríkisstjórn. Í fyrstu fjárlögum ríkisstjórnarinnar birtast skatthækkanir í stað skattalækkana. Ekkert kemur fram í fjárlagafrumvarpinu um hækkun húsnæðislána í 90%. Þetta allt er síðan kórónað með því að nota á skattalækkanir sem skiptimynt í kjarasamningum, sem auðvitað var aldrei sagt við kjósendur í kosningabaráttunni. Í stað aukinna barnabóta sem lofað var, lækka barnabætur. Vaxtabætur lækka og tekin eru upp aukin þjónustugjöld m.a. í heilbrigðiskerfinu. Svo lágt er lagst að meira segja er ráðist á kjör atvinnulausra, en enginn fékk aðra eins skerðingu og þessi hópur á síðasta kjörtímabili.
Meira

Staða atvinnulausra og atvinnuleysistryggingasjóðs
Það er full ástæða til að taka undir gagnrýni forstjóra Vinnumálastofnunar, sem átaldi nýverið vanáætlun fjármálaráðuneytisins á framlögum í atvinnuleysistryggingasjóð. Á þetta benti ég þegar við síðustu fjárlagagerð í desember á sl ári. Seðlabankinn spáði þá 3.25% atvinnuleysi á þessu ári, en Fjármálaráðuneytið 2.75%. Þannig gat fjármálaráðherra sýnt nokkur hundruð milljóna króna lægri útgjöld á pappírnum og þar með meiri afgang á fjárlögum. Vinnumálastofnun gekk út frá sömu forsendum og Seðlabanki, en samkvæmt upplýsingum stofnunarinnar nú er gert ráð fyrir enn meira atvinnuleysi eða 3.4%. Áætla má því að fjárvöntun umfram fjárlög til atvinnuleysistryggingasjóðs sé milli 1-1.2 milljarður króna
Meira

Orð skulu standa
Einar Oddur Kristjánsson sagði nú á dögunum að Davíð Oddsson stæði ávallt við orð sín og brygðist ekki kjósendum. Nú reynir heldur betur á það. Á landsfundi Sjálfstæðisflokksins í mars s.l. boðaði Davíð Oddsson að skattalækkanir sem skiptu milljarðatugum yrðu lögfestar strax á komandi þingi og tímasett hvenær þær komi til framkvæmda.
Meira

Leitað álits Seðlabanka á hækkun húsbréfalána
Í nýjasta hefti peningamála frá Seðlabanka Íslands, kemur fram að helstu óvissuþættir í verðbólguspá bankans eru stefnan í ríkisfjármálum og húsnæðismálin. Benda þeir á að breytingar á húsnæðisfjármögnum gætu hækkað húsnæðisverð og örvað almenna eftirspurn. Breytingarnar gæti við núverandi aðstæður haft hliðstæð áhrif á gengi og peningastefnu og hljótast myndu af minna aðhaldi í ríkisfjármálum. Fram kemur að við þessu verði að bregðast með hærri vöxtum en ella og gengi krónunnar myndi hækka. Fulltrúar Samfylkingarinnar í félagsmálanefnd Alþingis óskuðu eftir því við Seðlabankann í byrjun þessa mánaðar að fá fram álit bankans á fjölmörgum atriðum sem varða fyrirhuguð áform ríkisstjórnarinnar um hækkun húsbréfalána á kjörtímabilinu.
Meira

Neyðaraðstoð skattlögð
Fjárhagsaðstoð í Reykjavík hefur vaxið um nær helming frá árinu 2000 og farið úr 600 milljónum í rúmar 1.100 milljónir m.v. áætlun yfirstandandi árs. Þessi gífurlega aukning er til marks um aukna fátækt og hvernig ríkisvaldið hefur þrengt að þeim sem síst skyldi með skerðingu á lífeyrisgreiðslum og atvinnuleysisbótum. Með skerðingu á þessum bótagreiðslum hefur ríkisvaldið vísvitandi vísað drjúgum hluta af þeim greiðslum sem það á að standa undir vegna lífeyrisþega og atvinnulausra yfir á sveitarfélögin. Síðan bítur ríkisvaldið höfuðið af skömminni með því að skattleggja fjárhagsaðstoð sveitarfélaga til fátækra. Það skiptir litlu fyrir ríkissjóð að fella niður þessa skattlagningu en öllu fyrir fátækt fólk. Á árinu 2001 var áætlað að það kostaði 120-135 milljónir að fella niður skattlagningu á fjárhagsaðstoðinni. Gera má ráð fyrir að það kosi nú nálægt 200 milljónir miðað við hvað fjárhagsaðstoð sveitarfélaga hefur vaxið.
Meira

Skipan hæstaréttardómara
Í fréttaviðtali í kjölfar öryrkjadómsins fyrir 2-3 árum síðan sagði Eiríkur Tómasson lagaprófessor að hann óttaðist að farið verði að skipa dómara með pólitískara hætti en gert hefur verið og það væri hættulegt. Miðað við ráðningu dómsmálaráðherra nú í stöðu hæstaréttardómara má ætla að Eiríkur hafi verið sannspár og ýmsir kynnu líka að spyrja hvort hann sé nú að gjalda orða sinna. Það er a.m.k. kaldhæðnislegt að Eiríkur Tómasson er annar tveggja umsækjandi sem Hæstiréttur taldi hepplegast að ráða nú í starf hæstaréttardómara, en framhjá báðum var gengið. Það er líka umhugsunarvirði að á stuttum tíma hafa tvær ráðningar núverandi og fyrrverandi dómsmálaráðherra í störf hæstaréttardómara verið harðlega gagnrýndar. Það gefur vissulega tilefni til að endurskoða alla tilhögun við ráðningu hæstaréttardómara.
Meira

Ábyrgð ráðherra í olíumálinu
Það er óþolandi að sá ágreiningur sem er milli lögreglu- og ákæruvalds um rannsókn á máli olíufélaganna tefji að það fari í sakarmeðferð. Það kórónar svo málið að dómsmálaráðherra og viðskiptaráðherra eru á öndverðum meiði í málinu, dómsmálaráðherra styður afstöðu lögreglu- og ákæruvalds og viðskiptaráðherra afstöðu Samkeppnisstofnunar. Á meðan þessu vindur fram tifar klukkan á fyrningu hugsanlegs sakarefnis. Þannig er komin pattstaða í málið, Samkeppnisyfirvöld og lögregluvöld kasta málinu á milli sín eins og heitri kartöflu og ná engri niðurstöðu um ásættanlega málsmeðferð. Himinn og haf er svo á milli skoðana dómsmálaráðherra og viðskiptaráðherra í málinu. Í þeirri stöðu hlýtur forsætisráðherra að reyna að fá fram lyktir í málið, þannig að rannsókn geti haldið áfram með eðlilegum hætti.
Meira

Alþingi krafðist úttektar á samráði olíu-og tryggingafélaganna þegar árið 1997
Á árinu 1997 eða fyrir 6 árum síðan óskuðu nokkrir þingmenn Samfylkingarinnar eftir skýrslu þáverandi viðskiptaráðherra um viðskipta- og samkeppnishætti í olíu- og tryggingafélögunum og einnig í banka- og flutningsviðskiptum. M.a. átti að svara þeirri spurningu hvort olíu- og tryggingafélögin hafi í krafti markaðsstöðu eða verðsamráðs samið um skiptingu markaða og verðlagningu á voru og þjónustu. Sú úttekt sem þá var kallað eftir fór aldrei fram m.a. af því að Samkeppnisstofnun taldi að kostnaður við upplýsingaöflun og úrvinnsla þeirra upplýsinga sem kallað var eftir kostaði á bilinu 10-12 milljónir króna. Þáverandi viðskiptaráðherra taldi ekki ástæða til að beita sér fyrir fjármagni til að úttektin gæti farið fram. Sú spurning stendur nú eftir hvað það hefði sparað neytendum ef þessi úttekt á samkeppnisháttum olíu- og tryggingafélaganna hefði farið fram fyrir 6 árum síðan, eins og lagt var til á Alþingi. Full ástæða er til að fylgja málinu eftir og að Samkeppnisstofnun verði gert að gera úttekt á samkeppnisháttum hjá banka- og flutningastarfsemi og veitt verði til þess nauðsynlegt fjármagn.
Meira

Forkastanleg vinnubrögð
Það eru forkastanleg vinnubrögð hjá meirihluta efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis að bregða fæti fyrir að þingnefnd geti aflað upplýsinga sem varðar eitthvert mesta samsæri sem komið hefur fram í langan tíma gegn almannahagsmunum. Stjórnarmeirihlutinn ber því þunga ábyrgð í þessu máli, ef svo fer að hugsanleg lögbrot fyrnist og ekki er hægt að beita eðlilegum refsiúrræðum gagnvart þeim sem brotið hafa af sér. Það er full ástæða til að hafa af því verulegar áhyggjur hvert stefnir með lýðræðið og réttarríkið, þegar hugsanlegar sakir gætu fyrnst í þessu máli með líkum hætti og gerðist á vegna ólögmætra athafna og samráðs á grænmetismarkaðnum á árinu 2001. Spurningar vakna vissulega um hvaða hagsmuni er verið að verja? Gilda einar leikreglur í rannsóknar- og réttarkerfinu um Jón og aðrar um séra Jón? Er öðruvísi farið með málin þegar hinir svokölluðu hvítflibbar eða topparnir í þjóðfélaginu eiga í hlut og hinsvegar sauðsvartur almúgin? Eru ekki allir jafnir fyrir lögum?
Meira

Ráðherra flýr ábyrgð
Niðurstaða úrskurðarnefndar fæðingar- og foreldraorlofsmála varðandi rétt til orlofslauna í fæðingarorlofi kemur svo sannarlega á óvart. Úrskurðurinn stangast gjörsamlega á við álit lögfræðinga félagsmálráðuneytisins frá því í mars. s.l. sem fyrrverandi félagsmálaráðherra byggði niðurstöðu sína á sem svar við fyrirspurn minni á Alþingi um málið. Sú réttaróvissa sem nú virðist vera uppi verður ekki leyst nema fyrir dómstólum eða með lagabreytingu. Standi þessi niðurstaða þýðir það einfaldlega að fólk á almennum vinnumarkaði hefur þriggja vikna skemmra fæðingarorlof en þeir sem vinna hjá hinu opinbera.
Meira

Úttekt fjármálaráðherra á skattsvikum
Á sl Alþingi bent ég á að skattyfirvöld þyrftu að skoða hvort erlend félög noti Ísland sem milligönguaðili á flutningi fjármagns milli landa í skattalegum tilgangi. Ástæða er til að benda á þetta í tengslum við að nú hefur komið á daginn að Íslendingar eru viðriðnir stórt skattsvikamál í Svíþjóð, en tilgangur þeirrar skattsvikastarfsemi var að komast hjá því að greiða skatta og önnur gjöld í Svíþjóð. 130 milljónir fóru í gegnum skúffufyrirtæki á Íslandi, sem notað hafði verið til að flytja peninga. Á þessu vakti ég athygli í tengslum við þingsályktunartillögu, sem ég hafði flutt á Alþingi og þingið samþykkt um úttekt á umfangi skattsvika,skattsniðgöngu og dulinni efnahagsstarfsemi. Úttekt þessi sem Alþingi fól fjármálaráðherra að gera, átti að liggja fyrir um s.l. mánaðarmót eða, 1. júlí 2003.
Meira

Áskorun til félagsmálaráðherra
Eins og marga grunaði þá gugnaði fyrrv. félagsmálaráðherra á því að kom til framkvæmda leiðréttingu á orlofsgreiðslum til foreldra í fæðingarorlof, sem skiptu nokkur hundruð milljónum króna. Nú er kallað eftir svörum frá Árna Magnússyni núverandi félagsmálaráðherra. Margir foreldrar sem verið hafa í fæðingarorlofi fá nú þessa dagana skert orlof, þar sem úrskurður fyrrverandi félagsmálaráðherra frá í mars s.l. um að greiða skuli foreldrum í fæðingarorlofi orlofsgreiðslur hefur enn ekki komið til framkvæmda. Talið er að um 10 þúsund manns eigi inni ógreitt orlof vegna þessa hjá fæðingarorlofsssjóði og orlofið geti numið a.m.k. 500 milljónum króna.
Meira

Lýðræðið fótum troðið
Lýðræðislegar kosningar til Alþingis og sveitarstjórna er einn mikilvægasti hornsteinn lýðræðisins. Það er því mjög alvarlegt mál ef vafi leikur á úrslitum eins og nú er. Í gær kom meirihluti Alþingis í veg fyrir að rökstutt álit og kæra um mikla ágalla á framkvæmd kosninganna yrðu rannsökuð. Nýafstaðinnar alþingiskosningar verður því m.a. minnst fyrir það þegar Framsóknarflokkur og Sjálfstæðisflokkur sameinuðust um að fótum troða lýðræðið og gefa kjósendum langt nef.
Meira

Lokaútkall
Á morgun fá kjósendur tækifæri til að standa að kaflaskilum í íslenskum stjónrmálum. Í fyrsta skipti frá því að borgaralegt þjóðfélag tók að myndast í landinu og verkalýðshreyfing fór að setja mark sitt á félagsþróun opnast möguleiki á því að stór jafnaðarmannaflokkur leiði næstu ríkisstjórn. Skoðanakannanir sýna að herslumunninn vantar til að fella ríkisstjórnina og ný ríkisstjórn með réttlæti og sanngirni að leiðarljósi taki við stjórnartaumunum.
Meira

Afneitun sjálfstæðismanna
Aulabrandari Davíðs Oddssonar á dögunum þegar hann spurði hvort Harpa Njálsdóttir, sem gerði fátæktarskýrsluna, væri yfirleitt til er lýsandi dæmi um hvernig sjálfstæðismenn fyrtast alltaf við þegar rætt er um fátækt. Afneitun þeirra virðist algjör. Nú síðustu daga reyna þeir að kenna Reykjavíkurborg um fátæktina, þó nýjar reglur Reykjavíkurborgar frá 1995 um fjárhagsaðstoð hafi hækkað fjárhagsaðstoðin hjá um 90% einstaklinga sem fá fjárhagsaðstoð. Meira að segja sjálfstæðismenn töldu á sínum tíma þegar reglurnar voru settar að þær væru alltof rýmilegar. Staðreyndin er sú að það eru fyrst og fremst aðgerðir og aðgerðarleysi ríkisstjórarnarinnar sem leitt hefur til vaxandi fátæktar á undanförnum árum. Ástæðurnar eru einkum þessar: Hærri skattar, aukin kostnaðarþáttaka fólks í lyfja og lækniskostnaði, rofin tengsl lífeyris og launavísitölu, nær tvöföldun á hækkun húsaleigu, langir biðlistar eftir leiguhúsnæði og loks aukið atvinnuleysi.
Meira

Konur tapa árlega 300 þúsund krónum
Samfylking mun setja jafnréttismálin í forgang á næsta kjörtímabili. Áherslurnar munu einkum liggja í því að minnka hér launamuninn og auka hlut kvenna í stjórnunarstöðum. Jafnrétti kynjanna skiptir ekki bara máli fyrir konur heldur fyrir alla fjölskylduna. Ingibjörg Sólrún náði þeim sérstaka árangri hjá Reykjavíkurborg að konur voru innan við 10% stjórnenda á árinu 1994 en nú eru konur um helmingur stjórnenda. Kynbundinn launamunur hjá Reykjavíkurborg var árið 1994 15% en er nú um 7%. Samfylkingin mun ná sama árangri við landsstjórnina veiti kjósendur henni brautargengi í kosningunum 10. maí n.k. Það sjá allir hvílíkum árangri væri að að ná með því til að bæta sérstaklega kjör kvenna og ná með því fram launajafnrétti.
Meira

Stjórnunarstíll forsætisráðherra
Forsætisráðherraefni Samfylkingarinnar, Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, ræddi á nýjan leik stjórnunarstíl og vinnubrögð núverandi forsætisráðherra í Borgarnesi á þriðjudag fyrir páska. Viðbrögð forsætisráðherra við þessari efnislegri umræðu voru að senda frá sér “drottningaryfirlýsingu” þess efnis að um væri að ræða dylgjur og hálfkveðnar vísur. Þessari yfirlýsingu fylgdi enginn rökstuðningur að neinu tagi. Nokkrir sjálfstæðismenn hafa svo gengið fram fyrir skjöldu og sagt í sama tón að ummæli Ingibjargar væru fleipur og dylgjur, án nokkurra frambærilegra raka.
Meira

Davíð og Illuga ber ekki saman
Formanni Sjálfstæðisflokksins og aðstoðarmanni hans ber ekki saman í skattamálum. Annars vegar er haft eftir Davíð Oddssyni í Mbl. 28. mars að í heild megi gera ráð fyrir að skattalækkanir Sjálfstæðisflokksins nemi um 21 til 22 milljörðum, en í Mbl. þá voru taldar upp skattalækkanirnar á næsta kjörtímabili. M.a. lækkun tekjuskatts um 4%, lækkun virðisaukaskatts af vörum og þjónustu, sem nú tilheyra lægra virðisaukaskattsþrepi, úr 14% í 7%, helmingun allra skattþrepa erfðaskatts og afnámi eignaskatts, auk hækkunar barnabóta. Í DV í gær er svo vitnað í Illuga Gunnarsson aðstoðarmann forsætisráðherra og sagt að einungis kostnaður við lækkun tekjuskattshlutfalls og virðisaukaskatts hafi verið áætlaður 22 milljarðar, en heildarkostnaðurinn sé í kringum 27 milljarðar. Þessi misvísun í yfirlýsingum Illuga og Davíðs uppá 5 milljarða króna er ekki tilviljum.
Meira

Yfirboð Davíðs
Í kosningabaráttunni árið 1999 talaði Davíð Oddsson um ógeðfellt loforðaskvaldur stjórnarandstöðuflokkanna og sagði að ekki væri þverfótað fyrir loforðum og eyðslupökkum. Nú situr þessi sami maður og yfirbýður jafn harðan aðra flokka, þegar þeir setja fram sínar hugmyndir. Fyrst Framsóknarflokkinn sem lagði fram 16 milljarða skattaloforð. Þá bauð Davíð skattapakka sem hann sagði að kostaði 22 milljarða. Eftir vorþing Samfylkingarinnar sá Davíð að það vantaði hækkun skattleysismarka í hans skattapakka eins og Samfylkingin boðaði á sínu vorþingi. Þá spýtti Davíð bara í. Han bauð líka hækkun skattleysismarka og hækkaði skattaloforðið um 5 milljarða í gær eða um nákvæmlega þá fjárhæð sem kostar að láta skattleysismörkin fylgja 4% tekjuskattslækkun. Skattaloforðaskvaldur forsætisráðherra kostar því 27 milljarða og yfir 30 milljarða ef með er tekinn afnám hátekjuskatts og afnám stimpilgjalds.
Meira

Baráttumál Samfylkingarinnar skilar árangri
Baráttumál Samfylkingarinnar, um gerð neyslustaðals,sem flutt var á nokkrum þingum og samþykkt var á Alþingi árið 2001 er að skila árangri. Niðurstaða nefndar á vegum stjórnvalda sem falin var framkvæmd þingsályktunarinnar er sú að brýn þörf sé á viðmiðunarreglum sem nota megi m.a. við útreikning á greiðslubyrði, félagslegum bótum o.fl. Leggur nefndin til að slíka neysluviðmiðun verði unnin. Brýnt er að þessi neysluviðmiðun verði leiðbeinandi fyrir stjórnvöld vegna ýmissa ákvarðana er lúta að fjárhæðum bóta og styrkja velferðarkerfisins
Meira

Nýir tímar í skattamálum
Tíu þúsund króna hækkun skattleysismarka skilar lágtekju- og meðaltekju fólki miklu meira en flatur 4% lækkun á tekjuskatti. Það kemur betur út fyrir 43% gjaldenda, þ.e. lágtekju og millitekjufólk. Einstaklingar með 2.2 milljónir í árstekjur, en 70% einstaklinga eru undir þeim mörkum og hjón með 4.4 milljónir en 40% hjóna eru undir þeim mörkum fær lægri skatta með 10 þúsund króna hækkun skattleysismarka en 4% flatri tekju skattslækkun. Tillögur Samfylkingarinnar boða nýja tíma fyrir barnafólk og fólk með meðal og lágar tekjur.
Meira

Allt í plati
Sjálfstæðisflokkurinn lofar nú að að afnema með öllu tekjutengingu barnabóta ef marka má drög að landsfundarályktun Sjálfstæðisflokksins sem haldinn verður um næstu helgi. Áætla má að það loforð eitt og sér kosti um 7 milljarða króna. Þetta virkar auðvitað grátbroslegt þegar litið er til þess að þeir hafa skert barnabætur frá 1995 um 8-11 milljarða eftir því hvort miðað er við vísitölu launa eða verðlags. Fróðlegt er líka að setja þetta loforð í samhengi við landsfundarloforð þeirra til lífeyrisþega rétt kosningar árið 1999. Nú í lok kjörtímabilsins sjá landsmenn að það loforð var allt í plati rétt eins og þeir munu sjá í lok næsta kjörtímabils að loforð um að afnema með öllu tekjutengingu barnabóta var líka allt í plati.
Meira

Ráðherrann skrökvar
Páll Pétursson bregst furðulega við skýrslu starfshóps, sem félagsmálayfirvöld í Reykjavík skipuðu til að bæta úr því neyðarástandi sem ríkir á húsnæðismálum efnalítils fólks. Í skýrslunni segir að m.a. að biðlistinn eftir leiguhúsnæði á vegum borgarinnar, hafi farið stöðugt vaxandi frá því að félagslega íbúðakerfið hafi verið lagt af árið 1998. Þessum staðreyndum málsins neitar ráðherra og segir í Mbl. 10. mars s.l. að leiguíbúðaskorturinn sé fyrst og fremst af því að miklir fólksflutningar hafi verið utan af landi til Reykjavíkur. Síðan nefnir ráðherrann að hjónaskilnaðir séu þannig að fjölskyldan sem komist hafi af með eina íbúð þurfi nú allt í einu á tveimur að halda. Í göngum sem ég óskaði eftir frá Hagstofu eru báðar þessar kenningar ráðherrans um ástæður húsnæðisskorts efnalítils fólks hraktar. Ráðherrann gerir sig hlægilegan með svona yfirlýsingum.
Meira

Eiga hundruð milljóna hjá ríkinu
Fæðingarorlof hefur skert rétt til greiðslna í orlofi, þó foreldrar hafi haldið orlofstökuréttinum. Litið hefur verið svo á að greiðsluskylda atvinnurekenda rofni í fæðingarorlofi og því ávinni foreldrar sér ekki rétt til greiðslu orlofs þann tíma sem fæðingarorlof varir. Nú hefur félagsmálaráðherra svarað fyrirspurn minni um þetta og svarið er merkilegt. Efnislega kveður félagsmálaráðherra upp þann úrskurð að Fæðingarorlofssjóður skuli greiða áunnið orlof í fæðingarorlofi. Telur ráðherra eðlilegt að Fæðingarorlofssjóður greiði orlofsgreiðslur með síðustu greiðslu í fæðingarorlofi. Samkvæmt þessum úrskurði ráðherra sem fram kemur í svari til mín hljóta allir sem ekki hafa fengið greiðslur fyrir áunnið orlof í fæðingarorlofi frá setningu laganna að eiga rétt á þeim afturvirkt. Ætla má að orlofsgreiðslurnar nemi liðlega 500 milljónum króna á ári.
Meira

Falin framlög til stjórnmálaflokkanna
Á 4 árum eða frá 1998-2001 hafa einstakir gjafir og framlög til kirkjufélaga, viðurkenddrar líknarstarfsemi, menningarmála, stjórnmálaflokka og vísindalegra rannsóknarstarfa frá fyrirtækjum numið tæpum 1.6 milljarði króna. Hækkun á framlögum frá 1998 til 2001 er um 63%. Hluti af þessari fjárhæð hefur runnið til stjórnmálaflokkanna
Meira

Aðgerðir gegn peningaþvætti
Fjöldi tilkyninga um grunsamleg viðskipti sem efnahagsbrotadeild Ríkislögreglustjóra hefur borist hafa margfaldast á umliðnum árum. Árið 1994 bárust efnahagsbrotadeildinni tilkynningar um 2 mál en á árinu 2002, 163 mál. Þessar upplýsingar komu fram sem svar við fyrirspurn minni í efnahags- og viðskiptanefnd um fjölda tilkynninga um grunsamleg viðskipti sem borist hafa á grundvelli laganna um aðgerðir gegn peningaþvætti.
Meira

Bótaþegar úti í kuldanum
Á þessu kjörtímabili eða á árunum 1999-2002 hafa atvinnuleysisbætur og lífeyrisgreiðslur (grunnlífeyri og tekjutrygging) hækkað margfalt minna en launavísitala eða laun verkamanna. Þannig sýnir breyting á kaupmætti launa og bóta að meðallaun ( launavísitalan) hækkað um 6%, laun verkamanna um 10%, atvinnuleysisbætur um 1% og lífeyrisgreiðslur um 2% á árunum 1999-2002. Þessar upplýsingar koma fram í útreikningum sem ég óskað eftir frá ASI.
Meira

Digrir bótasjóðir tryggingafélaganna
Full ástæða er til að endurskoða iðgjaldagrundvöll tryggingafélaganna m.t.t. stöðu bótasjóðanna eða svokallaðrar vátryggingarskuldar á s.l. árum. Tryggingafélögin hafa gengið rösklega fram í því á undanförnum árum að hækka iðgjaldagreiðslur ekki síst vegna bifreiðatrygginga. Í svari viðskiptaráðherra til mín um tjónaskuldir (bótasjóði) vátryggingafélaganna koma fram athyglisverðar upplýsingar og Fjármálaeftirlitið hlýtur að meta hvort ekki gefi tilefni til lækkunar á lögboðnum bifreiðatryggingum.
Meira

Ótrúleg frétt sem kallar á svör ráðherra
Ástæða er til að bregðast við þeirri ótrúlegu frétt sem birtist á Stöð 2 um að tvö ráðuneyti hafi neitað upplýsingum um ferðakostnað ráðherra og það hafi verið staðfest af úrskurðarnefnd upplýsingamála. Fjármálaráðherra hefur þegar í stað verið krafinn um skýringu á ferðakostnaði, ferðakostnaðarrelgum og fleira því tengt. Full ástæða er líka til að fara vandlega yfir ákvæði upplýsingalaga, þegar úrskurðarnefnd um upplýsingamál staðfestir rétt ráðuneyta til að neita um svo sjálfsagðar upplýsingar.
Meira

Hlutur höfuðborgarsvæðisins og kvenna fyrir borð borinn
Það er ástæða til að mótmæla því harðlega hve lítið kemur í hlut höfuðborgarsvæðisins vegna aðgerða ríkisstjórnarinna nú til að bregðast við vaxandi atvinnuleysi. Enn á ný er hlutur höfuðborgarinnar fyrir borð borinn eins og í fjármagni til samgöngumála, en einungis koma um 1 milljarður í hlut höfuðborgarsvæðisins af 6.3 milljörðum sem verja á í atvinnuskapandi aðgerðir eða rúmlega 15%. Ríkisstjórnin lítur algjörlega framhjá því að 64% atvinnulausra á landinu öllu eru á þessu svæði. Það er líka ástæða til að átelja ríkisstjórnina harðlega þegar setja á 6.3 milljarða í atvinnuskapandi aðgerðir, sem að mestu munu nýtast körlum á sama tíma meira en helmingur atvinnulausra á landinu öllu eru konur.
Meira

Ráðherra beiti sér gegn vaxtaokrinu
Kallað hefur verið eftir skýringum og viðbrögðum viðskiptaráðherra vegna vaxtaokurs bankanna, sem ekki hafa fylgt mikilli lækkun á stýrivöxtum Seðlabankans. Í fyrirspurn sem ég hef lagt fyrir ráðherrann á þinginu og svarað verður á næstu dögum er kallað eftir skýringu á því hvers vegna verðtryggðir útlánsvextir bankanna hafi ekki fylgt lækkun verðtryggðra skuldabréfavaxta og hvort ráðherrann muni beina tilmælum til bankanna um frekari lækkun á verðtryggðum skuldabréfavöxtum.
Meira

Lögfræðiaðstoð við efnalítið fólk
Á Alþingi hef ég flutt tillögu þessi efnis að dómsmálaráðherra verði falið að koma á opinberri lögfræðiaðstoð með það að markmiði að tryggja að efnalítið fólk geti leitað réttar síns. Aðstoðin á að taka til lausnar á lögfræðilegum álitaefnum og til mála sem lögð eru fyrir dómstóla og falla ekki undir ákvæði um endurgjaldslausa lögfræðiaðstoð vegna gjafsóknar. Dómsmálaráðherra er falið að leggja fram frumvarp þar að lútandi eigi síðar en á haustþingi 2003.
Meira

Ofurkjörin hneisa
Ofurkjör stjórnenda fyrirtækja á almennum og opinberum markaði eru hrein hneisa. Engu er líkara en að risin sé upp yfirstétt, sem lifir í veröld sem er utan við raunveruleika íslensk samfélags. Þar hreiðra um sig einhverjir tugir karla- nokkurs konar yfirstétt í þjóðfélaginu- sem í skjóli leyndar hlutafélagalaga og geðþóttaákvarðana skammta sjálfum sér ofurkjör í launum, lífeyri, hlunnindum, biðlaunum og starfslokasamningum, sem eru gjörsamlega úr takt við allt sem gerist í íslensku samfélagi. Stjórnvöld og Alþingi verða þegar í stað að taka á þessu máli.
Meira

Málsmeðferðarreglur brotnar
Fjármálaráðuneytið braut lög þegar það ákvað með reglugerð í september 2001 að undanskilja almenn og reglubundin viðhaldsverkefni þeim málsmeðferðarreglum sem mælt er fyrir um í lögum um skipan opinberra framkvæmda. Í nýlegu svari fjármálaráðherra til mín á Alþingi í desember s.l. kom fram að ráðuneytið breytti reglugerðinni að ósk efnahags- og viðskiptanefndar eftir að reglugerðin hafði verið í gildi í 14 mánuði. Fjármálaráðherra viðurkennur með þessu að um brot á lögum hafi verið að ræða. Gera má ráð fyrir því að meðferð 50-70 viðhaldsverkefna hjá framkvæmdavaldinu, sem kostuðu a.m.k. 500 milljónir króna hafi á 14 mánaða tímabil brotið í bága við ákvæði laga um skipan opinberra framkvæmda.
Meira

Kostnaður vegna prófkjörs
Í október sl. beindi kjörstjórn Samfylkingarinnar í Reykjavík þeim tilmælum til frambjóðenda í prófkjörinu sem fram fór 9. nóvember s.l. að þeir birtu tölur um kostnað við prófkjörsbaráttu sína og einstök fjárframlög sem væru hærri en 200.000 kr. Er það í samræmi við stefnu flokksins sem t.d. hefur komið fram í flutningi þingmála um fjárreiður stjórnmálaflokka. Í samræmi við þetta birti ég sundurliðaða endurskoðaða reikninga mína vegna prófskjörs Samfylkingarinnar sem fram fór í Reykjavík 9. nóvember sl.
Meira

Flýtum opinberum framkvæmdum
Atvinnuleysi hefur farið vaxandi á undanförnum mánuðum og margt bendir til að það muni fara vaxandi á árinu. Meira en 5.000 manns eru nú atvinnulausir. Atvinnuleysið virðist vaxa hraðar á höfuðborgarsvæðinu, langtímaatvinnuleysi hefur vaxið á öllu landinu og atvinnuleysi er nú orðið mjög áberandi hjá ungu fólki. Langtímaatvinnuleysi hefur aukist mest á síðustu 12 mánuðum meðal kvenna á aldrinum 25-44 ára, en 34% þeirra voru búnar að vera atvinnulausar í hálft ár í október s.l. Þessi hópur var helmingi minni á sama tíma í fyrra. 8.8% atvinnuleysi er meðal karla á aldrinum 16-24 ára, en 17.5% þeirra höfðu verið atvinnulausir í meira en hálft ár. Fjöldinn í þessum hópi hefur meira en þrefaldast frá sama tíma í fyrra. Til að draga úr atvinnuleysinu eiga stjórnarflokkarnir að nýta þann slaka sem nú er í efnahagslífinu og flýta opinberum framkvæmdum. Það er það skynsamlegast í stöðunni nú ekki síst í ljósi þeirrar þennslu sem skapast getur á árunum 2005-2007 og jafnvel þegar undir lok næsta árs vegna framkvæmda við Kárahnjúkavirkjun. Slíkar sveiflujafnandi flýtiaðgerðir nú á opinberum framkvæmdum eru við þessar aðstæður afar skynsamlegar.
Meira

Draumurinn að rætast
Formaður Samfylkingarinnar sýnir pólitískt áræði með ákvörðun sinni um að Ingibjörg Sólrún Gísladóttir verði forsætisráðherraefni flokksins. Að sjálfsögðu hefur Össur til þess þéttan stuðning frá samfylkingarfólki og ótrúlega mikið fylgi í þjóðfélaginu öllu eins og skoðanakannanir sýna. Þessi ákvörðun Össurar gæti gjörbreytt stjórnmálabaráttunni til frambúðar og haft afgerandi áhrif á samfélagsþróunina. Þetta er djarfur og spennandi leikur hjá formanninum, sem staðfestir pólitísk hyggindi, forystuhæfileika og rétt stöðumat hjá leiðtoga Samfylkingarinnar.
Meira

Krafa um breytingar
Gífurleg fylgisaukning við Samfylkinguna í skoðanakönnunum á undanförnum vikum og mánuðum er fyrst og fremst krafa fólksins um breytingar. Loks eygir fólk möguleika á því að hægt sé að mynda tveggja flokka ríkisstjórn án Sjálfstæðisflokksins. Skoðanakannanirnar endurspegla fyrst og fremst kröfu fólks um breytingar í þjóðfélaginu og jöfnun lífskjara. Allt stefnir í að nú takist á tvær meginfylkingar í stjórnmálum, Sjálfstæðisflokkur og Samfylkingin.
Meira