25. janúar 2000
Aukinn réttur alþingismanna til upplýsinga
Þessum tillögum verða gerð skil á þessum vettvangi á næstunni, en víst er að þær munu auka mjög rétt fólks, bæta alla stjórnsýsluna og auðvelda eftirlit og aðhald með framkvæmdavaldinu.
Upplýsingaskylda framkvæmdavaldsins til Alþingis
Til þess að rækja eftirlitshlutverk sitt og veita ríkisstjórn aðhald hefur Alþingi stjórnarskrárvarinn rétt til að afla upplýsinga frá ráðherrum. Margoft hefur risið upp ágreiningur á Alþingi, þegar þingmenn telja að ráðherra veita óskýr svör við spurningum sem fyrir þá eru lagðar eða jafnvel neita að svara spurningum í skjóli t.d. hlutafélagalaga eða upplýsingalaga. Í skýrslunni segir að í framkvæmd hafi komið upp deilur um hvort og þá að hvaða marki ráðherra er heimilt að undanþiggja í svörum sínum upplýsingar sem þagnarskylda ríkir um lögum samkvæmt. Athyglisvert er að í skýrslunni segir að leggja verði til grundvallar að réttur alþingismanna til aðgangs að upplýsingum um opinber málefni ráðist ekki af upplýsingalögum heldur byggist hann á sjálfstæðri heimild sem er að finna í 54. gr. stjórnarskrárinnar. Mælir nefndin með að tekið verði upp í þingskaparlög ákvæði til að fyrirbyggja deilur við framkvæmd fyrirspurnarréttar þingmanna og um heimild þingnefnda til þess að taka við upplýsingum frá ráðherra um mál sem þagnarskylda ríkir um.
Komist þessar breytingar til framkvæmda mun það veita framkvæmdavaldinu mikið aðhald og gjörbreyta aðstöðu alþingismanna til að hafa eftirlit með framkvæmdavaldinu.