30. nóvember 1998
Einkavinavæðing eða almannahagsmunir
Leyndin og pukrið sem yfir kennitölusöfnuninni hefur hvílt gengur ekki. Annað hvort verður að stöðva hana eða gera hana sýnilega. Samþykki Alþingi að selja allan hlut í Fjárfestingarbankanum eða 51% til viðbótar hlýtur að koma til greina skipta þeim bréfum á milli allra landsmanna. Þá kæmi sennilega 18-20 þúsund krónur í hlut hvers og eins sem viðkomandi gæti þá selt á markaði. Hugsanlegt væri að setja ákvæði um eignarhaldstíma.
Sama ætti að gilda ef á verður fallist að allt sé í lagi með kennitölusöfnunina, að þá verði öllum Íslendingum boðinn kaupréttur og ágóði án áhættu, en ekki bara sumum. Einnig er nauðsynlegt að setja í lög að enginn geti eignast meira en 3-5% í bankanum hvorki í hlutafé né heildaratkvæðamagni.
KOMIÐ AÐ BÖNKUNUM
Samþjöppun valds, óeðlileg hagsmuna- og stjórnartengsl ríkja víða í atvinnulífinu. Hjá olíu- og tryggingafélögunum, flutningastarfsemi í loft-sjó- og landflutningum hafa myndast stórar valdablokkir, sem tengjast eigna- og stjórnunarlega.
Þar er farvegur fyrir einokun, hringamyndun og fákeppni í atvinnulífinu, sem stuðlar að nútíma lénsveldi og söfnun auðs og valds á fárra manna hendur. Þessi þróun gengur gegn hagsmunum neytenda og ýtir undir misskiptingu eigna og tekna í þjóðfélaginu. Og nú er komið að bönkunum. Það sem sett var fram á þessum vettvangi fyrir nokkru síðan er að koma á daginn
18-160 ÞÚSUND FYRIR HVERJA KENNITÖLU
Ríkisstjórnin hét því að stuðla að dreifðri eignaraðild við útboð á Fjárfestingarbanka atvinnulífsins. Annað hefur komið í ljós. Kaupþing hefur nú eignast 9% af heildarhlutafé í bankanum og atkvæðisrétt sem nemur 14% af heildaratkvæðamagni sem tryggir þeim veruleg ítök og stjórnarsæti í bankanum. Búnaðarbankinn hefur líka eignast verulegan hlut eða 5-6% af heildarhlutafé. Áður en að búið er að ganga endanlega frá útboðinu og greiða FBA fyrir bréfin virðast þessir aðilar hafa með óeðlilegum viðskiptaháttum gengið gegn markmiði útboðsskilmála um hámarkshlut og dreifða eignaraðild. Þeir virðast nú hafa grætt á þessari eign landsmanna marga tugi milljóna á örfáum dögum.
Þannig var einstaklingum sem verðbréfafyrirtæki og bankar treystu, eins og það var orðað frá einu verðbréfafyrirtækinu boðið að koma með allt að 10 kennitölur frá fjölskyldum og vinum og sagt að þeim væri algjörlega óheimilt að ræða málið við nokkurn aðila. Þannig var bara sumum landsmönnum boðin þessi gjöf úr banka landsmanna öðrum ekki.
Nú hefur komið í ljós að ágóði fyrir hverja kennitölu hefur á örfáum dögum numið á bilinu 18-160 þús. Stærstur hluti ágóða hverrar kennitölu rann í vasa fjársterkra einstaklinga eða allt að 140 þúsund krónur og má ætla að flestir sem lánuðu sínar kennitölur hafi einungis fengið lágmarkið 18 þúsund kr. Um þessa óeðlilegu viðskiptahætti verður viðskiptaráðherra krafinn svara í fyrirspurnatíma á Alþingi í dag.