Lagasafn.  UppfŠrt til oktˇber 2002.  ┌tgßfa 127b.  Prenta Ý tveimur dßlkum.


Skipulags- og byggingarl÷g

1997 nr. 73 28. maÝ


I. kafli. Almenn ßkvŠ­i.
1. gr. Markmi­.
Markmi­ laga ■essara er:
   a­ ■rˇun bygg­ar og landnotkunar ß landinu ÷llu ver­i Ý samrŠmi vi­ skipulagsߊtlanir sem hafi efnahagslegar, fÚlagslegar og menningarlegar ■arfir landsmanna, heilbrig­i ■eirra og ÷ryggi a­ lei­arljˇsi,
   a­ stu­la a­ skynsamlegri og hagkvŠmri nřtingu lands og landgŠ­a, tryggja var­veislu nßtt˙ru og menningarver­mŠta og koma Ý veg fyrir umhverfisspj÷ll og ofnřtingu, me­ sjßlfbŠra ■rˇun a­ lei­arljˇsi,
   a­ tryggja rÚttar÷ryggi Ý me­fer­ skipulags- og byggingarmßla ■annig a­ rÚttur einstaklinga og l÷ga­ila ver­i ekki fyrir bor­ borinn ■ˇtt hagur heildarinnar sÚ haf­ur a­ lei­arljˇsi,
   a­ tryggja faglegan undirb˙ning mannvirkjager­ar og virkt eftirlit me­ ■vÝ a­ kr÷fum um ÷ryggi, endingu, ˙tlit og hagkvŠmni bygginga og annarra mannvirkja sÚ fullnŠgt.
2. gr. Skilgreiningar.
A­alskipulag: Skipulagsߊtlun fyrir tilteki­ sveitarfÚlag ■ar sem fram kemur stefna sveitarstjˇrnar um landnotkun, samg÷ngu- og ■jˇnustukerfi, umhverfismßl og ■rˇun bygg­ar Ý sveitarfÚlaginu ß minnst 12 ßra tÝmabili.
Byggingarleyfi: Leyfi sveitarstjˇrnar til a­ byggja, breyta e­a rÝfa h˙s e­a ÷nnur mannvirki e­a breyta notkun ■eirra. Leyfi­ felur Ý sÚr sam■ykkt a­aluppdrßtta og framkvŠmdaßforma og heimild til a­ hefja framkvŠmdir a­ uppfylltum skilyr­um, sbr. 44. gr.
Deiliskipulag: Skipulagsߊtlun fyrir afmarka­a reiti innan sveitarfÚlags sem bygg­ er ß a­alskipulagi og kve­ur nßnar ß um ˙tfŠrslu ■ess. ┴kvŠ­i um deiliskipulag eiga jafnt vi­ um ■Úttbřli og dreifbřli.
FramkvŠmdaleyfi: Leyfi til framkvŠmda Ý samrŠmi vi­ skipulag og sem ekki eru hß­ar ßkvŠ­um IV. kafla laga ■essara um mannvirki.
Hverfisvernd: ┴kvŠ­i Ý svŠ­is-, a­al- e­a deiliskipulagi um verndun sÚrkenna eldri bygg­ar e­a annarra menningars÷gulegra minja.
Landnotkun: Rß­st÷fun lands til mismunandi nota, svo sem undir Ýb˙­ir, i­na­, verslun, ˙tivist og landb˙na­.
Landnřting: Samheiti yfir mŠlikvar­a ß ■a­ hversu mikil nřting lands er, svo sem nřtingarhlutfall, ■Úttleika bygg­ar og Ýt÷lu.
Nřtingarhlutfall: [Hlutfall milli br˙ttˇflatarmßls bygginga ß lˇ­ e­a reit og flatarmßls lˇ­ar e­a reits.]1)
Skipulagsߊtlun: ┴Štlun sem gerir grein fyrir markmi­um vi­komandi stjˇrnvalda og ßkv÷r­unum um framtÝ­arnotkun lands og fyrirkomulag bygg­ar og lřsir forsendum ■eirra ßkvar­ana. Skipulagsߊtlanir skiptast Ý ■rjß flokka: SvŠ­isskipulag, a­alskipulag og deiliskipulag. Skipulagsߊtlun er sett fram Ý greinarger­ og ß uppdrŠtti.
Skipulagskva­ir: Kva­ir sem lag­ar eru ß einstakar lˇ­ir Ý skipulagi, svo sem um fj÷lda bÝlastŠ­a, umfer­arrÚtt e­a legu lagna.
Skipulagsskilmßlar: ┴kvŠ­i Ý skipulagsߊtlun um nßnari ˙tfŠrslu skipulags um samsetningu bygg­ar, byggingarlÝnur, hŠ­ h˙sa o.fl.
SvŠ­isskipulag: Skipulagsߊtlun sem tekur yfir fleiri en eitt sveitarfÚlag. Hlutverk svŠ­isskipulags er a­ samrŠma stefnu um landnotkun, samg÷ngu- og ■jˇnustukerfi, umhverfismßl og ■rˇun bygg­ar ß svŠ­inu ß minnst 12 ßra tÝmabili.
ŮÚttbřli: Ůyrping h˙sa ■ar sem b˙a a.m.k. 50 manns og fjarlŠg­ milli h˙sa fer a­ jafna­i ekki yfir 200 metra.
ŮÚttleiki bygg­ar: Landnřting innan ■Úttbřlis mi­a­ vi­ br˙ttˇflatarmßl lands sem m.a. er lřst me­ hlutfalli milli samanlag­s gˇlfflatar ß tilteknu svŠ­i og flatarmßls svŠ­isins e­a reikningsstŠr­um eins og Ýb˙ar/ha e­a Ýb˙­ir/ha.
   1)
L. 170/2000, 1. gr.

II. kafli. Stjˇrnv÷ld skipulags- og byggingarmßla.
3. gr. Stjˇrn skipulags- og byggingarmßla.
Umhverfisrß­herra fer me­ yfirstjˇrn skipulags- og byggingarmßla samkvŠmt l÷gum ■essum. Rß­herra til a­sto­ar er Skipulagsstofnun, sbr. 4. gr.
Sveitarstjˇrnir annast ger­ svŠ­is-, a­al- og deiliskipulagsߊtlana. ŮŠr fjalla um leyfisumsˇknir, veita byggingarleyfi og framkvŠmdaleyfi og annast byggingareftirlit me­ atbeina kj÷rinna nefnda og sÚrhŠf­ra starfsmanna.
4. gr. Skipulagsstofnun.
RÝki­ starfrŠkir Skipulagsstofnun. Hlutverk stofnunarinnar er:
   
a. a­ hafa eftirlit me­ framkvŠmd laga ■essara og regluger­a sem settar eru samkvŠmt ■eim,
   
b. a­ veita rß­gj÷f um skipulags- og byggingarmßl,
   
c. a­ fylgjast me­ st÷­u skipulagsmßla Ý sveitarfÚl÷gum,
   
d. a­ a­sto­a sveitarfÚl÷g og lei­beina ■eim vi­ ger­ skipulagsߊtlana,
   
e. a­ lßta Ý tÚ umsagnir um ßgreiningsmßl ß svi­i skipulags- og byggingarmßla,
   
f. a­ sjß um a­ upplřsingar um ߊtlanir um landnotkun ß landsvÝsu sÚu fyrir hendi og stu­la a­ innbyr­is samrŠmi ■eirra,
   
g. a­ annast og stu­la a­ rannsˇknum ß svi­i skipulags- og byggingarmßla Ý samvinnu vi­ hluta­eigandi stofnanir og hagsmunaa­ila, svo og a­ annast e­a stu­la a­ ˙tgßfu upplřsinga um ■au mßl,
   
h. a­ fylgjast me­ og veita upplřsingar um ferlimßl fatla­ra,
   
i. a­ framfylgja ßkvŠ­um laga um mat ß umhverfisßhrifum.
[Kostna­ur vi­ rekstur Skipulagsstofnunar grei­ist ˙r rÝkissjˇ­i.]1)
   1)
L. 170/2000, 2. gr.
5. gr. Skipulagsstjˇri rÝkisins.
Skipulagsstjˇri rÝkisins fer me­ daglega stjˇrn Skipulagsstofnunar. Hann skal hafa hßskˇlamenntun ß svi­i skipulags- og byggingarmßla. Rß­herra skipar skipulagsstjˇra til fimm ßra Ý senn.
Skipulagsstjˇri ber ßbyrg­ ß stjˇrn, rekstri og starfsskipulagi Skipulagsstofnunar gagnvart rß­herra og gerir rekstrarߊtlanir fyrir hana. Skipulagsstjˇri rŠ­ur a­ra starfsmenn stofnunarinnar.
6. gr. Byggingar- og skipulagsnefndir.
═ hverju sveitarfÚlagi skal starfa byggingarnefnd, kj÷rin af sveitarstjˇrn. Sveitarstjˇrn getur ßkve­i­ a­ nefndin fjalli einnig um skipulagsmßl sveitarfÚlagsins og nefnist ■ß skipulags- og byggingarnefnd en a­ ÷­rum kosti skal einnig starfa sÚrst÷k skipulagsnefnd.
Byggingarnefndir fara me­ byggingarmßl undir yfirstjˇrn sveitarstjˇrna.
Skipulagsnefndir fara me­ skipulagsmßl undir yfirstjˇrn sveitarstjˇrna.
Sveitarstjˇrn ßkve­ur fj÷lda nefndarmanna. Um byggingar- og skipulagsnefndir og st÷rf ■eirra gilda einnig ßkvŠ­i sveitarstjˇrnarlaga eftir ■vÝ sem vi­ ß.
Byggingarfulltr˙ar og skipulagsfulltr˙ar, eftir ■vÝ sem vi­ ß, skulu sitja fundi nefndanna me­ mßlfrelsi og till÷gurÚtt.
SveitarfÚl÷g geta haft samvinnu vi­ nßgrannasveitarfÚl÷g um kosningu byggingar- og skipulagsnefnda og rß­ningu byggingar- og skipulagsfulltr˙a. Hluta­eigandi sveitarfÚl÷g gera ■ß me­ sÚr samning um stofnun nefndanna sem rß­herra sta­festir.
7. gr. Starfsli­ byggingar- og skipulagsnefnda.
═ hverju sveitarfÚlagi e­a byggingar- og skipulagsnefndarumdŠmi skal starfa byggingarfulltr˙i. Byggingarfulltr˙i skal uppfylla skilyr­i 48. og 49. gr. laga ■essara og skal sveitarstjˇrn senda Skipulagsstofnun tilkynningu um rß­ningu hans. Byggingarfulltr˙i er framkvŠmdastjˇri byggingarnefndar.
Sveitarstjˇrn getur fali­ byggingarfulltr˙a a­ annast einnig skipulagsmßl og nefnist hann ■ß skipulags- og byggingarfulltr˙i, en a­ ÷­rum kosti skal einnig starfa Ý sveitarfÚlaginu skipulagsfulltr˙i. ═ skipulagsregluger­ skal kve­i­ ß um kr÷fur til menntunar og starfsreynslu skipulagsfulltr˙a. Skipulagsfulltr˙i er framkvŠmdastjˇri skipulagsnefndar.
Starfsmanni byggingar- og skipulagsnefnda er ˇheimilt a­ vinna nokkurt ■a­ starf sem kann a­ koma til afgrei­slu byggingarnefndar Ý umdŠmi hans skv. IV. kafla laga ■essara, nema me­ sÚrst÷ku sam■ykki sveitarstjˇrnar.
8. gr. ┌rskur­arnefnd skipulags- og byggingarmßla.
Umhverfisrß­herra skipar ˙rskur­arnefnd skipulags- og byggingarmßla til fj÷gurra ßra Ý senn.
┌rskur­arnefnd kve­ur upp ˙rskur­i Ý ßgreiningsmßlum um skipulags- og byggingarmßl samkvŠmt l÷gum ■essum. ═ nefndinni eiga sŠti ■rÝr menn, einn ßn tilnefningar og tveir tilnefndir af HŠstarÚtti. Skal annar ■eirra vera forma­ur nefndarinnar og skal hann fullnŠgja skilyr­um ■ess a­ vera hÚra­sdˇmari. Varamenn eru tilnefndir ß sama hßtt. Rß­herra skal me­ regluger­1) setja nefndinni nßnari ßkvŠ­i um st÷rf hennar, verkefni, valdsvi­, starfsskilyr­i o.fl.
Nefndinni er heimilt a­ kve­ja sÚr til fulltingis sÚrfrˇ­a a­ila vi­ ˙rskur­ einstakra mßla. ┌rskur­ir nefndarinnar eru fullna­ar˙rskur­ir ß stjˇrnsřslustigi og ver­ur ekki skoti­ til umhverfisrß­herra.
Nefndin skal kve­a upp ˙rskur­ svo fljˇtt sem au­i­ er og eigi sÝ­ar en tveimur mßnu­um eftir a­ henni berst mßl Ý hendur. SÚ mßl vi­amiki­ og fyrirsjßanlegt a­ afgrei­sla taki lengri tÝma skal nefndin tilkynna hluta­eigandi ■a­ og tiltaka afgrei­slufrest sem aldrei skal ■ˇ vera lengri en ■rÝr mßnu­ir.
Komi fram Ý ßgreiningsmßli krafa um st÷­vun framkvŠmda skal ˙rskur­arnefnd ■egar Ý sta­ kve­a upp ˙rskur­ um ■a­ atri­i. ┌rskur­i um st÷­vun ber sveitarstjˇrn a­ framfylgja ■egar Ý sta­, me­ a­sto­ l÷greglu ef me­ ■arf.
Um mßlsme­fer­ fer a­ ÷­ru leyti samkvŠmt stjˇrnsřslul÷gum, nr. 37/1993.
Kostna­ur vegna ˙rskur­arnefndar grei­ist ˙r rÝkissjˇ­i.
   1)
Rg. 621/1997.

III. kafli. Ger­ og framkvŠmd skipulags.
9. gr. Skipulagsskylda.
Landi­ allt er skipulagsskylt. Bygging h˙sa og annarra mannvirkja ofan jar­ar og ne­an og a­rar framkvŠmdir og a­ger­ir sem hafa ßhrif ß umhverfi­ og breyta ßsřnd ■ess skulu vera Ý samrŠmi vi­ skipulagsߊtlanir, sbr. ßkvŠ­i 43. gr. ■essara laga um veitingu byggingarleyfis og ßkvŠ­i 27. gr. um veitingu framkvŠmdaleyfis.
═ skipulagsߊtlunum er m÷rku­ stefna um landnotkun og ■rˇun bygg­ar. Ůar eru sett fram markmi­ um einstaka ■Štti var­andi Ýb˙­arbygg­, atvinnusvŠ­i, nßtt˙ruvernd, samg÷ngur o.fl., Ý samrŠmi vi­ 1. gr. laga ■essara.
═ skipulagsߊtlunum skal m.a. lřsa nßtt˙ru og a­stŠ­um ÷llum ß skipulagssvŠ­inu vi­ upphaf ߊtlunarinnar og forsendum ■eirrar stefnu sem h˙n felur Ý sÚr.
Vi­ ger­ skipulagsߊtlana skal eftir f÷ngum leita eftir sjˇnarmi­um og till÷gum Ýb˙a og annarra ■eirra sem hagsmuna eiga a­ gŠta um m÷rkun stefnu og skipulagsmarkmi­.
═ skipulagsߊtlunum skal gera grein fyrir ßhrifum ߊtlunarinnar, einstakra markmi­a hennar og rß­ger­ra framkvŠmda ß umhverfi, nßtt˙ruau­lindir og samfÚlag, m.a. me­ samanbur­i ■eirra kosta sem til greina koma.
Ef innan marka skipulagssvŠ­is eru einstakar byggingar, mannvirki, h˙sa■yrpingar, nßtt˙ruminjar e­a trjßgrˇ­ur sem Šskilegt er tali­ a­ var­veita vegna s÷gulegs, nßtt˙rulegs e­a menningarlegs gildis, ßn ■ess a­ um l÷gformlega fri­un sÚ a­ rŠ­a, skal setja Ý vi­komandi skipulagsߊtlun ßkvŠ­i um hverfisvernd.
SvŠ­is-, a­al- og deiliskipulagsߊtlanir skulu vera Ý innbyr­is samrŠmi.
10. gr. Skipulagsregluger­.1)
Umhverfisrß­herra setur regluger­, er nŠr til alls landsins, um ger­ skipulagsߊtlana a­ fengnum till÷gum Skipulagsstofnunar og ums÷gn Sambands Ýslenskra sveitarfÚlaga.
═ skipulagsregluger­ skal kve­i­ nßnar ß um ger­ skipulagsߊtlana, svo sem um innihald skipulagsgreinarger­a, framsetningu skipulagsuppdrßtta, skipulagskva­ir og skipulagsskilmßla, um samrß­ og kynningu tillagna og afgrei­slu skipulagsߊtlana.
═ skipulagsregluger­ skal skilgreina landnotkunarflokka og [hverfisvernd],2) svo og ÷nnur hugt÷k sem fyrir koma Ý regluger­inni og ■arfnast skřringa.
═ skipulagsregluger­ skal kve­i­ ß um ÷ryggisforsendur og takmarkanir ß landnotkun, t.d. vegna nßtt˙ruvßr e­a mengunar. Ůß skal sÚrstaklega kve­i­ ß um a­gengi og ■arfir barna, fatla­ra og aldra­ra.
═ skipulagsregluger­ skulu vera ßkvŠ­i um starfshŠtti skipulagsnefnda, skipulagsfulltr˙a og samvinnunefnda um svŠ­isskipulag og um menntun og starfsreynslu skipulagsfulltr˙a og annarra ■eirra sem falin er ger­ skipulagsߊtlana.
[Ůegar sÚrstaklega stendur ß getur rß­herra a­ fenginni ums÷gn Skipulagsstofnunar og hluta­eigandi sveitarstjˇrnar veitt undan■ßgu frß einst÷kum greinum skipulagsregluger­ar.]3)
   1)
Rg. 400/1998, sbr. 47/2001. 2)L. 135/1997, 1. gr. 3)L. 170/2000, 3. gr.
11. gr. ┴Štlanir um landnotkun ß landsvÝsu.
Skipulagsstofnun skal afla gagna, hafa a­gang a­ og var­veita ߊtlanir annarra opinberra a­ila um landnotkun er var­a landi­ allt, svo sem um samg÷ngur, fjarskipti, orkumannvirki og nßtt˙ruvernd.
Komi Ý ljˇs ˇsamrŠmi e­a a­rir hagsmunaßrekstrar um landnotkun milli einstakra ߊtlana getur umhverfisrß­herra a­ h÷f­u samrß­i vi­ forsŠtisrß­herra og Samband Ýslenskra sveitarfÚlaga ßkve­i­ a­ skipa sÚrstaka nefnd til a­ gera till÷gur um samrŠmingu vi­komandi ߊtlana. A­ fenginni ni­urst÷­u nefndarinnar getur umhverfisrß­herra lagt fyrir sveitarstjˇrnir a­ ■Šr ni­urst÷­ur ver­i felldar a­ skipulagsߊtlunum, sbr. 12. og 16. gr.
12. gr. SvŠ­isskipulag.
SvŠ­isskipulag skal gert a­ frumkvŠ­i vi­komandi [sveitarstjˇrna]1) e­a Skipulagsstofnunar Ý ■vÝ skyni a­ samrŠma stefnu sveitarstjˇrna um ■rˇun bygg­ar og landnotkunar ß minnst 12 ßra tÝmabili.
Jafnan skal mi­a vi­ a­ sveitarfÚl÷g ■au, sem svŠ­isskipulag fjallar um, myndi eina heild Ý landfrŠ­ilegu, hagrŠnu og fÚlagslegu tilliti. [SvŠ­isskipulag skal taka til alls lands ■eirra sveitarfÚlaga sem hlut eiga a­ mßli, sbr. ■ˇ 12. gr. a.]2)
Um ger­ svŠ­isskipulags gilda a­ ÷­ru leyti ßkvŠ­i 9. gr. laga ■essara og ßkvŠ­i Ý skipulagsregluger­.
[Vi­komandi sveitarstjˇrnir skulu Ý samrß­i vi­ Skipulagsstofnun koma ß fˇt samvinnunefnd um ger­ svŠ­isskipulags, sbr. ■ˇ 12. gr. a og 6. mgr. ■essarar greinar.]2) Hver sveitarstjˇrn tilnefnir tvo fulltr˙a. Stofnunin tilnefnir fulltr˙a sinn til ■ess a­ starfa me­ nefndinni me­ fullum rÚttindum annarra nefndarmanna ÷­rum en atkvŠ­isrÚtti. A­ fengnum till÷gum samvinnunefndarinnar setur rß­herra henni starfsreglur sem auglřstar skulu Ý B-deild StjˇrnartÝ­inda.
A­ afloknum hverjum sveitarstjˇrnarkosningum skulu vi­komandi sveitarstjˇrnir meta hvort nau­synlegt sÚ a­ endursko­a svŠ­isskipulagi­. Ver­i tekin ßkv÷r­un um endursko­un fer um mßlsme­fer­ eins og um nřtt svŠ­isskipulag sÚ a­ rŠ­a.
┴ svŠ­um, ■ar sem ßgreiningur er milli sveitarstjˇrna um landnotkun e­a ■ar sem stefnum÷rkun Ý landnotkun var­ar verulega hagsmuni ■eirra sem b˙a utan vi­komandi svŠ­is, getur umhverfisrß­herra ßkve­i­ a­ skipa sÚrstaka nefnd til a­ gera till÷gu a­ svŠ­isskipulagi. SlÝkt svŠ­isskipulag getur nß­ til hluta lands innan marka vi­komandi sveitarfÚlaga.
[Rß­herra getur, a­ fenginni ums÷gn Skipulagsstofnunar, fresta­ sta­festingu ß svŠ­isskipulagi fyrir ßkve­i­ landsvŠ­i ef nau­syn ■ykir til a­ samrŠma skipulagsߊtlanir a­liggjandi sveitarfÚlaga. SlÝk svŠ­i skal au­kenna ß uppdrŠtti.]1)
   1)
L. 135/1997, 2. gr. 2)L. 58/1999, 1. gr.
[12. gr. a. Skipulag mi­hßlendisins.
Mi­hßlendi­ markast af lÝnu sem mˇtu­ var vi­ ger­ svŠ­isskipulags mi­hßlendisins af sÚrstakri samvinnunefnd sem skipu­ var samkvŠmt heimild Ý brß­abirg­aßkvŠ­i skv. 1. gr. laga nr. 73/1993. Samvinnunefnd mi­hßlendis e­a hluta­eigandi sveitarfÚl÷g geta, eftir a­ hafa haft samrß­ sÝn ß milli, gert till÷gur til rß­herra um breytingar ß markalÝnu mi­hßlendisins. Tekur rß­herra afst÷­u til slÝkra tillagna og ßkve­ur hvort gera skuli breytingar ß markalÝnunni.
Eftir hverjar reglulegar sveitarstjˇrnarkosningar skipar rß­herra samvinnunefnd mi­hßlendis til fj÷gurra ßra Ý senn sem gerir till÷gu um svŠ­isskipulag mi­hßlendisins. ═ nefndinni skulu eiga sŠti 12 fulltr˙ar, einn tilnefndur ˙r hverju kj÷rdŠmi, einn af fÚlagasamt÷kum um ˙tivist, einn af fÚlagsmßlarß­herra og tveir ßn tilnefningar og skal annar ■eirra vera forma­ur nefndarinnar og fara me­ oddaatkvŠ­i og hinn koma ˙r kj÷rdŠmi sem liggur a­ mi­hßlendinu en ˙r sveitarfÚlagi sem liggur ekki a­ ■vÝ. Fulltr˙ar kj÷rdŠma sem liggja a­ mi­hßlendinu skulu tilnefndir af sveitarfÚl÷gum kj÷rdŠmisins sem eiga land a­ mi­hßlendinu. Fjˇr­ungssamband Vestfjar­a tilnefndir fulltr˙a Vestfjar­akj÷rdŠmis, ReykjavÝkurborg fulltr˙a ReykjavÝkurkj÷rdŠmis og Samt÷k sveitarfÚlaga ß h÷fu­borgarsvŠ­inu og Samband sveitarfÚlaga ß Su­urnesjum tilnefna saman fulltr˙a Reykjaneskj÷rdŠmis. Rß­herra er heimilt a­ skipa allt a­ fjˇra ßheyrnarfulltr˙a me­ mßlfrelsi og till÷gurÚtt Ý nefndina.
Samvinnunefnd mi­hßlendis annast ger­ svŠ­isskipulags mi­hßlendisins og gŠtir ■ess a­ samrŠmi sÚ innbyr­is me­ a­alskipulagstill÷gum einstakra sveitarfÚlaga ß svŠ­inu og a­ samrŠmi sÚ milli ■eirra og svŠ­isskipulags mi­hßlendisins. Nefndin skal leita eftir till÷gum hluta­eigandi sveitarfÚlaga vi­ mˇtun till÷gu a­ svŠ­isskipulagi. Ůegar nř samvinnunefnd mi­hßlendis tekur til starfa skal h˙n meta hvort nau­synlegt sÚ a­ endursko­a svŠ­isskipulag mi­hßlendisins.
Kostna­ur vi­ ger­ svŠ­isskipulags mi­hßlendisins grei­ist ˙r rÝkissjˇ­i.
Umhverfisrß­herra setur samvinnunefnd mi­hßlendis starfsreglur1) a­ fenginni ums÷gn hennar og Skipulagsstofnunar.]2)
   1)Augl. 847/2000
. 2)L. 58/1999, 2. gr.
13. gr. Kynning, auglřsing, sam■ykkt og sta­festing svŠ­isskipulags.
┴­ur en tillaga a­ svŠ­isskipulagi er tekin til formlegrar afgrei­slu Ý samvinnunefnd skulu tillagan, markmi­ hennar og forsendur kynnt ß almennum fundi e­a fundum e­a ß annan fullnŠgjandi hßtt og skal kynningin auglřst me­ ßberandi hŠtti.
Ůegar samvinnunefnd hefur gert till÷gu a­ svŠ­isskipulagi skal h˙n auglřst Ý L÷gbirtingabla­i og me­ ßberandi hŠtti Ý vi­komandi sveitarfÚl÷gum og h÷f­ ■ar til sřnis ßsamt fylgig÷gnum Ý a.m.k. fjˇrar vikur. Einnig skal tillagan auglřst utan sveitarfÚlaganna.
═ auglřsingu skal hverjum ■eim a­ila, sem telur sig eiga hagsmuna a­ gŠta, gefinn kostur ß a­ gera athugasemdir vi­ till÷guna innan ßkve­ins frests sem eigi skal vera skemmri en sex vikur frß birtingu auglřsingar. Teki­ skal fram hvert skila skuli athugasemdum og a­ hver sß sem eigi gerir athugasemdir vi­ auglřsta till÷gu innan tilskilins frests teljist sam■ykkur henni. Samvinnunefnd tekur a­ fresti li­num afst÷­u til athugasemda og sendir innan sex vikna hluta­eigandi sveitarstjˇrnum till÷gu sÝna a­ svŠ­isskipulagi ßsamt athugasemdum og ums÷gn sinni um ■Šr. Einnig skulu till÷gurnar kynntar sveitarstjˇrn a­liggjandi sveitarfÚlaga. Samvinnunefnd skal auglřsa ni­urst÷­ur sÝnar og jafnframt skal senda ■eim a­ilum er athugasemdir ger­u ums÷gn nefndarinnar um ■Šr. Sveitarstjˇrnir skulu innan sex vikna taka afst÷­u til till÷gu samvinnunefndarinnar en tjßi ■Šr sig ekki innan ■ess frests teljast ■Šr hafa sam■ykkt hana.
SvŠ­isskipulag telst sam■ykkt ■egar og a­ svo miklu leyti sem allar hluta­eigandi sveitarstjˇrnir hafa sam■ykkt ■a­. Samvinnunefndin sendir sam■ykkta till÷gu til Skipulagsstofnunar sem gerir sÝ­an till÷gur til rß­herra um lokaafgrei­slu svŠ­isskipulagsins.
Rß­herra sta­festir svŠ­isskipulag og skal ■a­ auglřst Ý B-deild StjˇrnartÝ­inda. Unnt er a­ sta­festa tiltekin atri­i ■ess ef ÷ll vi­komandi sveitarfÚl÷g sam■ykkja ■ß tilh÷gun.
[13. gr. a. Kynning, auglřsing, sam■ykkt og sta­festing skipulags mi­hßlendisins.
┴­ur en tillaga a­ svŠ­isskipulagi mi­hßlendis er tekin til formlegrar afgrei­slu Ý samvinnunefnd mi­hßlendis skulu tillagan, markmi­ hennar og forsendur kynnt ß almennum fundi e­a fundum e­a ß annan fullnŠgjandi mßta og skal kynningin auglřst ß ßberandi hßtt. Einnig skal tillagan kynnt hluta­eigandi sveitarstjˇrnum.
A­ lokinni kynningu skv. 1. mgr. skal samvinnunefnd mi­hßlendis senda Skipulagsstofnun till÷guna til athugunar. Hafi Skipulagsstofnun ekki gert athugasemdir innan fj÷gurra vikna frß ■vÝ a­ tillagan barst henni skal tillagan auglřst ˇbreytt.
Samvinnunefnd mi­hßlendis skal auglřsa till÷gu a­ svŠ­isskipulagi mi­hßlendis e­a breytingu ß ■vÝ ß ßberandi hßtt. Tillagan skal a.m.k. auglřst Ý dagbla­i sem gefi­ er ˙t ß landsvÝsu og Ý L÷gbirtingabla­inu. ═ auglřsingu skal tilgreina hvar tillagan er til sřnis og hve lengi og skal sß tÝmi ekki vera skemmri en fjˇrar vikur. Tillagan skal liggja frammi hjß Skipulagsstofnun, hluta­eigandi sveitarfÚl÷gum og Ý ÷llum kj÷rdŠmum landsins. ═ auglřsingu skal hverjum ■eim a­ila sem telur sig eiga hagsmuna a­ gŠta gefinn kostur ß a­ gera athugasemdir vi­ till÷guna innan ßkve­ins frests sem eigi skal vera skemmri en sex vikur frß birtingu auglřsingar. Teki­ skal fram hvert skila skuli athugasemdum og a­ hver sß sem eigi gerir athugasemdir vi­ auglřsta till÷gu innan tilskilins frests teljist sam■ykkur henni.
Ůegar frestur til athugasemda er li­inn skal samvinnunefnd mi­hßlendis fjalla um till÷guna ß nřjan leik. ═ ■eirri umfj÷llun skal taka afst÷­u til athugasemda sem borist hafa og ■ess hvort gera skuli breytingar ß till÷gunni. Ni­ursta­a samvinnunefndar mi­hßlendis skal auglřst. ┴kve­i samvinnunefnd mi­hßlendis a­ breyta till÷gunni Ý grundvallaratri­um skal breytt tillaga auglřst ß nřjan leik.
Ůegar samvinnunefnd mi­hßlendis hefur sam■ykkt till÷gu a­ svŠ­isskipulagi mi­hßlendis skal h˙n senda Skipulagsstofnun hana til afgrei­slu, ßsamt athugasemdum og ums÷gn nefndarinnar um ■Šr, innan ßtta vikna frß ■vÝ a­ frestur til a­ gera athugasemdir skv. 3. mgr. rann ˙t. Jafnframt skal senda ■eim a­ilum er athugasemdir ger­u ums÷gn nefndarinnar um ■Šr.
Skipulagsstofnun skal innan fj÷gurra vikna frß ■vÝ a­ tillaga barst henni gera till÷gu til umhverfisrß­herra um sta­festingu svŠ­isskipulagsins, synjun e­a frestun ß sta­festingu a­ ÷llu leyti e­a a­ hluta.
Umhverfisrß­herra sta­festir svŠ­isskipulag mi­hßlendis og skal ■a­ auglřst Ý B-deild StjˇrnartÝ­inda.]1)
   1)
L. 58/1999, 3. gr.
14. gr. Breyting ß svŠ­isskipulagi.
N˙ telur sveitarstjˇrn sem er a­ili a­ sta­festu svŠ­isskipulagi a­ breyta ■urfi ■vÝ og fer ■ß um mßlsme­fer­ skv. 12. og 13. gr.
N˙ telur sveitarstjˇrn a­ gera ■urfi breytingar ß sta­festu svŠ­isskipulagi er sÚu ■a­ ˇverulegar a­ ekki sÚ talin ßstŠ­a til me­fer­ar skv. 3. mgr. 13. gr. og skal h˙n ■ß senda r÷kstudda till÷gu um breytinguna til Skipulagsstofnunar. ┴­ur skal h˙n hafa kynnt breytinguna ÷­rum sveitarstjˇrnum sem a­ild eiga a­ svŠ­isskipulaginu og auglřst hana me­ ßberandi hŠtti. Till÷gunni skal fylgja yfirlřsing sveitarstjˇrnar um a­ h˙n taki a­ sÚr a­ bŠta ■a­ tjˇn er einstakir a­ilar kunni a­ ver­a fyrir vi­ breytinguna. Skipulagsstofnun skal senda till÷guna ßfram til rß­herra ßsamt ums÷gn sinni. Fallist rß­herra ß breytinguna skal h˙n auglřst Ý B-deild StjˇrnartÝ­inda.
[14. gr. a. Breyting ß svŠ­isskipulagi mi­hßlendis.
N˙ telur samvinnunefnd mi­hßlendis a­ breyta ■urfi svŠ­isskipulagi mi­hßlendis og fer ■ß um mßlsme­fer­ skv. 13. gr. a. Telji sveitarstjˇrn sveitarfÚlags sem telst til mi­hßlendis a­ breyta ■urfi svŠ­isskipulaginu sendir h˙n samvinnunefnd mi­hßlendis r÷kstudda till÷gu um breytinguna.]1)
   1)
L. 58/1999, 4. gr.
15. gr. SÚrst÷k svŠ­isskipulagsme­fer­.
[Heimilt er a­ beita sÚrstakri svŠ­isskipulagsme­fer­ vegna mannvirkja og ߊtlana sem nß til fleiri en eins sveitarfÚlags, svo sem ■jˇ­vega, orkumannvirkja, fjarskiptalÝna og ߊtlana um framkvŠmdir e­a a­ra rß­st÷fun lands til nřtingar e­a verndar.]1) Sß a­ili, sem ßbyrg­ ber ß vi­komandi ߊtlun e­a framkvŠmd, getur ˇska­ eftir ■vÝ vi­ Skipulagsstofnun a­ lega mannvirkisins e­a ߊtlunin fßi sÚrstaka svŠ­isskipulagsme­fer­.
Skipulagsstofnun auglřsir till÷gu a­ sÚrst÷ku svŠ­isskipulagi Ý L÷gbirtingabla­i og me­ ßberandi hŠtti Ý vi­komandi sveitarfÚl÷gum og er tillagan h÷f­ ■ar til sřnis ßsamt fylgig÷gnum Ý a.m.k. fjˇrar vikur. Einnig skal tillagan auglřst utan sveitarfÚlaganna.
═b˙um og ÷­rum, sem hagsmuna eiga a­ gŠta ß vi­komandi svŠ­i, skal veittur sex vikna frestur frß birtingu auglřsingar til a­ gera skriflegar athugasemdir vi­ till÷guna til Skipulagsstofnunar. Stofnunin tekur a­ ■eim fresti li­num afst÷­u til athugasemda Ý samrß­i vi­ framkvŠmdara­ila og sendir innan sex vikna hluta­eigandi sveitarstjˇrnum till÷gu sÝna a­ slÝku svŠ­isskipulagi ßsamt athugasemdum og ums÷gn sinni um ■Šr. Jafnframt skal senda ■eim a­ilum er athugasemdir ger­u ums÷gn Skipulagsstofnunar um ■Šr. Sveitarstjˇrnir skulu innan sex vikna taka afst÷­u til till÷gunnar en tjßi ■Šr sig ekki innan ■ess frests teljast ■Šr hafa sam■ykkt hana.
Skipulagsstofnun gerir sÝ­an till÷gu til rß­herra um lokaafgrei­slu ß slÝku svŠ­isskipulagi.
Rß­herra sta­festir sÚrstakt svŠ­isskipulag og skal ■a­ auglřst Ý B-deild StjˇrnartÝ­inda.
   1)
L. 170/2000, 4. gr.
16. gr. A­alskipulag.
Sveitarstjˇrn ber ßbyrg­ ß a­ gert sÚ a­alskipulag fyrir sveitarfÚlagi­. ═ a­alskipulagi skal fjalla­ um allt land innan marka sveitarfÚlags.
═ a­alskipulagi er sett fram stefna sveitarstjˇrnar um landnotkun, samg÷ngu- og ■jˇnustukerfi, umhverfismßl og ■rˇun bygg­ar Ý sveitarfÚlaginu ß minnst 12 ßra tÝmabili. Vi­ ger­ ■ess skal byggt ß markmi­um laga ■essara og ߊtlunum um ■rˇun og ■arfir sveitarfÚlagsins ß skipulagstÝmabilinu.
Vi­ ger­ a­alskipulags skal stefnt a­ ■vÝ a­ nß samrŠmi vi­ skipulagsߊtlanir a­liggjandi sveitarfÚlaga.
Um ger­ a­alskipulags gilda a­ ÷­ru leyti ßkvŠ­i 9. gr. og ßkvŠ­i skipulagsregluger­ar.
[Ůegar a­ loknum sveitarstjˇrnarkosningum metur sveitarstjˇrn hvort ßstŠ­a sÚ til a­ endursko­a a­alskipulagi­. Um mßlsme­fer­ ß endursko­a­ri ߊtlun fer sem um ger­ nřs a­alskipulags vŠri a­ rŠ­a.]1)
   1)
L. 135/1997, 3. gr.
17. gr. Kynning a­alskipulagstill÷gu.
┴­ur en tillaga a­ a­alskipulagi e­a verulegum breytingum ß ■vÝ er tekin til formlegrar afgrei­slu Ý sveitarstjˇrn skal tillagan, markmi­ hennar og forsendur kynnt Ýb˙um sveitarfÚlagsins ß almennum fundi e­a ß annan fullnŠgjandi hßtt. Skal kynningin auglřst me­ ßberandi hŠtti. Einnig skulu till÷gurnar kynntar sveitarstjˇrnum a­liggjandi sveitarfÚlaga. [SÚ um a­ rŠ­a a­alskipulagstill÷gu sem nŠr til mi­hßlendisins skal h˙n a­ auki auglřst Ý L÷gbirtingabla­inu og liggja frammi hjß Skipulagsstofnun.]1)
A­ lokinni kynningu skal tillagan l÷g­ fyrir sveitarstjˇrn til fyrri umrŠ­u. Sveitarstjˇrn skal a­ henni lokinni senda Skipulagsstofnun till÷guna til athugunar. [Skipulagsstofnun leitar umsagnar samvinnunefndar mi­hßlendis um till÷gur a­ a­alskipulagi sveitarfÚlaga innan mi­hßlendis, sbr. 3. mgr. 12. gr. a.]1) Hafi Skipulagsstofnun ekki gert athugasemdir innan fj÷gurra vikna frß ■vÝ a­ tillagan barst henni skal tillagan auglřst ˇbreytt skv. 18. gr.
Telji Skipulagsstofnun a­ tillagan fullnŠgi ekki settum kr÷fum um a­alskipulag skal h˙n leita samkomulags vi­ sveitarstjˇrn um breytingar. Nßist ekki samkomulag er sveitarstjˇrn engu a­ sÝ­ur heimilt a­ auglřsa till÷guna en sřna skal athugasemdir Skipulagsstofnunar vi­ hana.
   1)
L. 58/1999, 5. gr.
18. gr. Auglřsing og sam■ykkt a­alskipulagstill÷gu.
Sveitarstjˇrn skal auglřsa till÷gu a­ a­alskipulagi e­a breytingu ß ■vÝ me­ ßberandi hŠtti. [Tillagan skal einnig auglřst Ý L÷gbirtingabla­inu og liggja frammi hjß Skipulagsstofnun.]1)
═ auglřsingu skal tilgreina hvar tillagan er til sřnis og hve lengi og skal sß tÝmi ekki vera skemmri en fjˇrar vikur. ═ auglřsingu skal hverjum ■eim a­ila sem telur sig eiga hagsmuna a­ gŠta gefinn kostur ß a­ gera athugasemdir vi­ till÷guna innan ßkve­ins frests sem eigi skal vera skemmri en sex vikur frß birtingu auglřsingar. Teki­ skal fram hvert skila skuli athugasemdum og a­ hver sß sem eigi geri athugasemdir vi­ auglřsta till÷gu innan tilskilins frests teljist sam■ykkur henni.
Ůegar frestur til athugasemda er li­inn skal sveitarstjˇrn fjalla um till÷guna ß nřjan leik a­ undangenginni umfj÷llun skipulagsnefndar. ═ ■eirri umfj÷llun skal taka afst÷­u til athugasemda sem borist hafa og ■ess hvort gera skuli breytingar ß till÷gunni. Ni­ursta­a sveitarstjˇrnar skal auglřst.
┴kve­i sveitarstjˇrn vi­ sÝ­ari umrŠ­u um till÷gu a­ a­alskipulagi a­ breyta henni Ý grundvallaratri­um skal hin breytta tillaga auglřst ß nřjan leik skv. 1.ľ2. mgr.
Ůegar sveitarstjˇrn hefur sam■ykkt till÷gu a­ a­alskipulagi skal sveitarstjˇrn senda Skipulagsstofnun hana til afgrei­slu, ßsamt athugasemdum og ums÷gn sveitarstjˇrnar um ■Šr, innan ßtta vikna frß ■vÝ frestur til a­ gera athugasemdir skv. 2. mgr. rann ˙t. Jafnframt skal senda ■eim a­ilum er athugasemdir ger­u ums÷gn sveitarstjˇrnar um ■Šr.
   1)
L. 58/1999, 6. gr.
19. gr. Sta­festing, birting og gildistaka a­alskipulags.
A­alskipulag, e­a breyting ß ■vÝ, er hß­ sta­festingu rß­herra og tekur gildi ■egar sta­festingin hefur veri­ birt Ý B-deild StjˇrnartÝ­inda.
Skipulagsstofnun skal innan fj÷gurra vikna frß ■vÝ a­ tillaga barst henni gera till÷gu til rß­herra um sta­festingu a­alskipulagsins, synjun e­a frestun ß sta­festingu a­ ÷llu leyti e­a a­ hluta.
Tillaga Skipulagsstofnunar um synjun e­a frestun sta­festingar a­ ÷llu leyti e­a a­ hluta skal r÷kstudd me­ greinarger­ ■ar sem komi fram hvort formgallar sÚu ß afgrei­slu sveitarstjˇrnar e­a efnislegir gallar ß ger­ skipulags. ┴­ur en rß­herra tekur ßkv÷r­un skal hann leita umsagnar sveitarstjˇrnar.
20. gr. Frestun ß ger­ e­a sta­festingu a­alskipulags.
Sveitarstjˇrn er heimilt a­ fenginni ums÷gn Skipulagsstofnunar og me­ sam■ykki rß­herra a­ fresta um ßkve­i­ ßrabil, ■ˇ ekki lengur en um fj÷gur ßr Ý senn, ger­ a­alskipulagsߊtlunar fyrir ßkve­i­ svŠ­i ef ˇvissa rÝkir um atri­i sem haft geta veruleg ßhrif ß framkvŠmd skipulagsins.
Rß­herra getur, a­ fenginni ums÷gn Skipulagsstofnunar, fresta­ sta­festingu ß a­alskipulagi fyrir ßkve­i­ landsvŠ­i, ■ˇ ekki lengur en um fj÷gur ßr Ý senn, ef nau­syn ■ykir til a­ samrŠma betur skipulagsߊtlanir a­liggjandi sveitarfÚlaga. SlÝk svŠ­i skal au­kenna ß uppdrŠtti.
21. gr. Breyting ß a­alskipulagi.
N˙ telur sveitarstjˇrn a­ gera ■urfi breytingar ß sta­festu a­alskipulagi og fer ■ß um mßlsme­fer­ skv. 17. og 18. gr.
N˙ telur sveitarstjˇrn a­ gera ■urfi breytingar ß sta­festu a­alskipulagi er sÚu ■a­ ˇverulegar a­ ekki sÚ talin ßstŠ­a til me­fer­ar skv. 17. og 18. gr. Skal ■ß sveitarstjˇrn senda r÷kstudda till÷gu um breytinguna til Skipulagsstofnunar. Till÷gunni skal fylgja yfirlřsing um a­ sveitarstjˇrn taki a­ sÚr a­ bŠta ■a­ tjˇn er einstakir a­ilar kunni a­ ver­a fyrir vi­ breytinguna. Skipulagsstofnun skal senda till÷guna ßfram til rß­herra ßsamt ums÷gn sinni innan viku frß ■vÝ a­ tillagan barst sveitarstjˇrn. Fallist rß­herra ß till÷guna skal auglřsa hana ß ßberandi hßtt. Komi ekki fram athugasemdir innan ■riggja vikna frß auglřsingu sko­ast tillagan sam■ykkt. Komi fram athugasemdir vi­ auglřsta till÷gu skal fara fram ein umrŠ­a um ■Šr Ý sveitarstjˇrn. Afgrei­sla sveitarstjˇrnar skal send rß­herra til sta­festingar og birt Ý B-deild StjˇrnartÝ­inda.
22. gr. ┴greiningur um a­alskipulag ß m÷rkum sveitarfÚlaga.
Takist sveitarstjˇrnum samliggjandi sveitarfÚlaga ekki a­ leysa ßgreining um atri­i sem samrŠma ■arf Ý a­alskipulagi ■eirra skal, a­ frumkvŠ­i Skipulagsstofnunar, sÚrstakri nefnd fali­ a­ gera till÷gu a­ skipulagi sem er sameiginlegt fyrir ■essi sveitarfÚl÷g a­ ■vÝ er ßgreiningsatri­in var­ar.
Sveitarstjˇrnir ■Šr sem hlut eiga a­ mßli skulu hver um sig skipa tvo menn Ý nefndina, en Skipulagsstofnun einn mann og skal hann vera forma­ur hennar. Skipulagsstofnun skal a­sto­a nefndina eftir ■÷rfum.
Komist nefndin a­ sameiginlegri ni­urst÷­u skulu sveitarstjˇrnir sem hlut eiga a­ mßli hver um sig auglřsa till÷gu nefndarinnar sem a­alskipulagstill÷gu Ý samrŠmi vi­ ßkvŠ­i 17. og 18. gr.
23. gr. Deiliskipulag.
[Sveitarstjˇrn ber ßbyrg­ ß og annast ger­ deiliskipulags. Landeiganda e­a framkvŠmdara­ila er ■ˇ heimilt a­ gera till÷gu til sveitarstjˇrnar a­ deiliskipulagi e­a breytingu ß deiliskipulagi ß sinn kostna­.]1)
Deiliskipulag skal gera ß grundvelli a­alskipulags fyrir einst÷k svŠ­i e­a reiti ■ar sem framkvŠmdir eru fyrirhuga­ar. [Sveitarstjˇrn getur ■ˇ auglřst till÷gu a­ deiliskipulagi samhli­a auglřsingu till÷gu a­ samsvarandi breytingu ß a­alskipulagi.]1)
Ůar sem deiliskipulag liggur ekki fyrir Ý ■egar bygg­um hverfum getur sveitarstjˇrn veitt heimild til framkvŠmda a­ undangenginni grenndarkynningu, sbr. 7. mgr. 43. gr.
Deiliskipulag skal setja fram Ý greinarger­ og ß uppdrŠtti. ═ greinarger­ deiliskipulags er forsendum skipulagsins lřst og einst÷k atri­i ■ess skřr­, svo og skipulags- og byggingarskilmßlar sem kve­a nßnar ß um skipulagskva­ir og ÷nnur atri­i sem skylt er a­ hlÝta samkvŠmt skipulaginu. ═ deiliskipulagi skal ˙tfŠra nßnar ßkvŠ­i a­alskipulags um vi­komandi svŠ­i.
Ůegar unni­ er deiliskipulag Ý ■egar bygg­u hverfi skal samhli­a ger­ bŠja- og h˙sak÷nnun er h÷f­ skal til hli­sjˇnar vi­ ger­ till÷gunnar.
Um ger­ deiliskipulags gilda a­ ÷­ru leyti ßkvŠ­i 9. gr. laga ■essara og ßkvŠ­i Ý skipulagsregluger­.
   1)
L. 170/2000, 5. gr.
24. gr. Deiliskipulag ß landi Ý einkaeign.
Ůegar land Ý einkaeign er gert a­ byggingarlˇ­um me­ deiliskipulagi a­ ˇsk landeiganda skal hann ■egar framkvŠmdir hefjast lßta endurgjaldslaust af hendi vi­ sveitarfÚlagi­ ■ß hluta landsins sem samkvŠmt skipulaginu eru Štla­ir til almanna■arfa, svo sem undir g÷tur, leikvelli og opin svŠ­i. Landeiganda er ■ˇ ekki skylt a­ lßta af hendi me­ ■essum hŠtti meira land en sem svarar ■ri­jungi af flatarmßli ■eirra lˇ­a er ■annig ver­a byggingarhŠfar. Ef landnotkun er breytt fellur landi­ aftur til ■ess er lÚt ■a­ endurgjaldslaust af hendi og skulu landeigandi og sveitarstjˇrn semja um ■a­ Ý hva­a ßstandi skila skuli landinu.
┴kvŠ­i ■essarar greinar eiga ekki vi­ um sumarb˙sta­asvŠ­i ■ar sem sveitarfÚlag annast ekki gatnager­ e­a a­rar sameiginlegar framkvŠmdir og rekstur.
25. gr. Kynning, sam■ykkt og gildistaka deiliskipulags.
Ůegar sveitarstjˇrn hefur sam■ykkt a­ auglřsa till÷gu a­ deiliskipulagi skal h˙n auglřst og kynnt ß sama hßtt og kve­i­ er ß um var­andi auglřsingu a­alskipulags Ý 1. og 2. mgr. 18. gr. Einnig skulu till÷gurnar kynntar sveitarstjˇrnum a­liggjandi sveitarfÚlaga. Ůegar frestur til athugasemda er li­inn skal sveitarstjˇrn fjalla um till÷guna ß nřjan leik a­ undangenginni umfj÷llun skipulagsnefndar. ═ ■eirri umfj÷llun skal taka afst÷­u til athugasemda sem borist hafa og ■ess hvort gera skuli breytingar ß till÷gunni. Ef engar athugasemdir eru ger­ar vi­ till÷guna er ekki skylt a­ taka hana til annarrar umrŠ­u Ý sveitarstjˇrn heldur skal senda hana Skipulagsstofnun skv. 3. mgr. Ni­ursta­a sveitarstjˇrnar skal auglřst.
┴kve­i sveitarstjˇrn a­ breyta auglřstri till÷gu Ý grundvallaratri­um skal hin breytta tillaga auglřst ß nřjan leik skv. 1. mgr.
Senda skal Skipulagsstofnun deiliskipulag sem sam■ykkt hefur veri­ af sveitarstjˇrn ßsamt athugasemdum og ums÷gnum um ■Šr. Jafnframt skal sveitarstjˇrn senda ■eim a­ilum er athugasemdir ger­u ums÷gn sÝna um ■Šr. Telji Skipulagsstofnun a­ form- e­a efnisgallar sÚu ß deiliskipulagi sem henni er sent skal h˙n koma athugasemdum sÝnum ß framfŠri vi­ sveitarstjˇrn.
Birta skal auglřsingu um sam■ykkt deiliskipulag Ý B-deild StjˇrnartÝ­inda.
26. gr. Breytingar ß deiliskipulagi.
┴kve­i sveitarstjˇrn a­ breyta deiliskipulagi skal fara me­ breytinguna eins og um nřtt deiliskipulag sÚ a­ rŠ­a.
١ er heimilt a­ falla frß auglřsingu ef um ˇverulega breytingu er a­ rŠ­a. Ůß skal fara fram Ýtarleg grenndarkynning og ■eim sem telja sig eiga hagsmuna a­ gŠta gefinn kostur ß a­ tjß sig um breytingarnar, sbr. 7. mgr. 43. gr. Um slÝka till÷gu nŠgir ein umrŠ­a Ý sveitarstjˇrn. Sveitarstjˇrn sendir Skipulagsstofnun hi­ breytta skipulag, sbr. 3. mgr. 25. gr., ßsamt yfirlřsingu um a­ h˙n taki a­ sÚr a­ bŠta ■a­ tjˇn er einstakir a­ilar kunni a­ ver­a fyrir vi­ breytinguna.
Birta skal auglřsingu um sam■ykkt deiliskipulag Ý B-deild StjˇrnartÝ­inda.
27. gr. FramkvŠmdaleyfi.
[Meiri hßttar framkvŠmdir, sem ßhrif hafa ß umhverfi­ og breyta ßsřnd ■ess, svo sem breyting lands me­ jar­vegi e­a efnist÷ku, skulu vera Ý samrŠmi vi­ skipulagsߊtlanir og ˙rskur­ um mat ß umhverfisßhrifum ■ar sem ■a­ ß vi­.]1) Ëheimilt er a­ hefja slÝkar framkvŠmdir sem ekki eru hß­ar byggingarleyfi skv. IV. kafla fyrr en a­ fengnu framkvŠmdaleyfi vi­komandi sveitarstjˇrnar.
Leiki vafi ß ■vÝ hvort framkvŠmdir sÚu hß­ar ßkvŠ­um um framkvŠmdaleyfi skal ˙rskur­arnefnd skipulags- og byggingarmßla kve­a upp ˙r um ■a­.
FramkvŠmdaleyfi fellur ˙r gildi hafi framkvŠmdir ekki veri­ hafnar innan tˇlf mßna­a frß ˙tgßfu ■ess.
[Rß­herra skal kve­a nßnar ß um ˙tgßfu framkvŠmdaleyfa Ý regluger­.
LandgrŠ­slu- og skˇgrŠktarߊtlanir skulu vera Ý samrŠmi vi­ skipulagsߊtlanir og ˙rskur­ um mat ß umhverfisßhrifum ■ar sem ■a­ ß vi­.]1)
   1)
L. 135/1997, 4. gr.
28. gr. MŠlingar og kortager­.
MŠla skal og kortleggja bygg­ og nŠrliggjandi svŠ­i eins og ßstŠ­a ■ykir til vegna skipulagsvinnu. Umrß­am÷nnum lands og lˇ­a er skylt a­ leyfa mŠlingam÷nnum a­ fara um l÷nd og lˇ­ir eftir ■vÝ sem ■÷rf krefur vegna mŠlinga og leyfa ■eim a­ setja f÷st merki ■ar sem slÝkt er nau­synlegt, enda sÚ ■a­ ekki til lřta e­a tjˇns.
29. gr. Landeignaskrßr.
Sveitarstjˇrnir skulu lßta gera skrß yfir allar jar­ir, l÷nd og lˇ­ir innan sveitarfÚlagsins, landeignaskrß. Skrß ■essi skal hafa tilvÝsun Ý afm÷rkun og eignarhald Ý samrŠmi vi­ ■inglřstar heimildir. Gefa skal ÷llum g÷tum, vegum og torgum Ý sveitarfÚlaginu n÷fn og n˙mer sem skal ■inglřsa.
═ regluger­, sem rß­herra setur a­ fenginni till÷gu Skipulagsstofnunar og a­ h÷f­u samrß­i vi­ dˇmsmßlarß­uneyti­, Fasteignamat rÝkisins, Samband Ýslenskra sveitarfÚlaga og Hagstofu ═slands, skal kve­i­ nßnar ß um skrßningu lˇ­a og fasteigna og ger­ og frßgang landeignaskrßr, sbr. l÷g um skrßningu og mat fasteigna.
30. gr. Skipting landa og lˇ­a.
Ëheimilt er a­ skipta j÷r­um, l÷ndum e­a lˇ­um e­a breyta landamerkjum og lˇ­am÷rkum nema sam■ykki sveitarstjˇrnar komi til.
┴­ur en sveitarstjˇrn veitir slÝkt sam■ykki fyrir byggingarlˇ­ir ßkve­ur h˙n nafn g÷tu og n˙mer en a­rar afmarka­ar landareignir skulu hafa heiti til skrßsetningar Ý landeignaskrß, sbr. 29. gr.
Sveitarstjˇrn getur krafist ■ess af eigendum landa og jar­a a­ ger­ur sÚ fullnŠgjandi hnitsettur uppdrßttur af nřjum landamerkjum e­a lˇ­am÷rkum til afnota fyrir landeignaskrß og ■inglřsingarstjˇra.
31. gr. ForkaupsrÚttur sveitarstjˇrna a­ fasteignum.
Vi­ gildist÷ku skipulags samkvŠmt l÷gum ■essum eignast sveitarstjˇrn forkaupsrÚtt a­ fasteignum sem henni er nau­synlegt a­ fß umrß­ yfir til ■ess a­ framkvŠma skipulag.
Sveitarstjˇrn getur ßskili­ sÚr sÚrstakan forkaupsrÚtt a­ tilteknum fasteignum sem ekki falla undir 1. mgr. Ý ■eim tilgangi a­ grei­a fyrir ߊtla­ri ■rˇun sveitarfÚlagsins. Sam■ykkt sveitarstjˇrnar um slÝkan forkaupsrÚtt skal hljˇta sta­festingu rß­herra og skal h˙n birt Ý B-deild StjˇrnartÝ­inda.
Eigendum fasteigna sem forkaupsrÚttur tekur til er skylt a­ bjˇ­a sveitarstjˇrn a­ ganga inn Ý kaup fasteignanna vi­ s÷lu. Innan fj÷gurra vikna frß ■vÝ a­ sveitarstjˇrn er bo­i­ a­ neyta forkaupsrÚttar skal h˙n segja til um hvort h˙n vill neyta rÚttarins e­a ekki. Svari sveitarstjˇrn eigi bo­i eiganda fasteignar innan tilskilins frests skal lÝta svo ß a­ forkaupsrÚtti sÚ hafna­.
┴kvŠ­i ■essarar greinar raska ekki ßkvŠ­um annarra laga um vÝ­tŠkari forkaupsrÚtt sveitarfÚlaga. Um me­fer­ forkaupsrÚttarmßla fer samkvŠmt l÷gum nr. 22/1932.
32. gr. Heimildir til eignarnßms.
Rß­herra getur a­ fenginni ums÷gn Skipulagsstofnunar veitt sveitarstjˇrn heimild til a­ taka eignarnßmi landsvŠ­i, fasteignir og efnisnßmur e­a takm÷rku­ eignarrÚttindi a­ slÝku innan sveitarfÚlagsins ef nau­syn ber til vegna ߊtla­rar ■rˇunar sveitarfÚlagsins samkvŠmt sta­festu a­alskipulagi.
Sveitarstjˇrn er heimilt a­ fenginni ums÷gn Skipulagsstofnunar og ß grundvelli gildandi deiliskipulags a­ taka eignarnßmi vegna framkvŠmdar skipulagsins:
   
1. Fasteignir sem sveitarstjˇrn er samkvŠmt skipulaginu nau­synlegt a­ fß umrß­ yfir til almanna■arfa.
   
2. Lˇ­ sem eigandi nřtir ekki ß ■ann hßtt sem gildandi deiliskipulag ßkve­ur, enda sÚ li­inn frestur sem honum hefur veri­ settur til a­ byggja ß lˇ­inni e­a breyta nřtingu hennar.
   
3. Fasteign e­a hluta fasteignar sem fri­unar- e­a hverfisverndarßkvŠ­i taka til, enda sÚ eignarnßmi­ nau­synlegt til a­ tryggja var­veislu skipulagsins.
   
4. Fasteign e­a hluta fasteignar ß byggingarreit sem endurbyggja skal samkvŠmt deiliskipulagi, enda hafi ekki nß­st samkomulag vi­ eiganda um ■ßtt hans Ý endurbyggingunni og eignarnßm sÚ nau­synlegt til a­ grei­a fyrir henni.
   
5. Lˇ­ e­a lˇ­arhluta sem stendur Ý vegi fyrir nřrri lˇ­askiptingu sem ßkve­in er Ý deiliskipulagi.
Eignarnßm er ■vÝ a­eins heimilt a­ sveitarstjˇrn hafi ß­ur me­ sannanlegum hŠtti leitast vi­ a­ nß samningum vi­ eigendur ■eirra eigna e­a rÚttinda sem h˙n hyggst taka eignarnßmi.
Um framkvŠmd eignarnßms og ßkv÷r­un um bŠtur fer eftir l÷gum nr. 11/1973. BŠtur vegna eignarnßms grei­ast ˙r sveitarsjˇ­i.
33. gr. BŠtur vegna skipulags og yfirtaka eigna.
N˙ veldur gildistaka skipulags ■vÝ a­ ver­mŠti fasteignar lŠkkar, nřtingarm÷guleikar hennar sker­ast frß ■vÝ sem ß­ur var heimilt e­a a­ h˙n muni rřrna svo a­ h˙n nřtist ekki til s÷mu nota og ß­ur og ß ■ß sß sem sřnt getur fram ß a­ hann ver­i fyrir tjˇni af ■essum s÷kum rÚtt ß bˇtum ˙r sveitarsjˇ­i e­a a­ hann leysi fasteignina til sÝn.
Vi­ ßkv÷r­un bˇta vegna skipulagsa­ger­a skal taka tillit til ■eirrar ver­hŠkkunar sem ■Šr kunna a­ hafa Ý f÷r me­ sÚr ß vi­komandi eign. Vi­ ßkv÷r­un bˇta skal m.a. mi­a vi­ hvort nřtt skipulag hefur ■egar ßhrif ß ver­mŠti eignarinnar e­a sÝ­ar, hva­a kr÷fur eru ger­ar um nřtingarhlutfall, h˙sahŠ­ir, bifrei­astŠ­i, leiksvŠ­i barna og opin svŠ­i a­ ■vÝ er snertir sambŠrilegar eignir, svo og hvort skipulagi­ gerir afst÷­u fasteignarinnar gagnvart g÷tu hagstŠ­ari e­a ˇhagstŠ­ari en ß­ur var. Ůß ber og a­ mi­a vi­ ■ann ar­ sem e­lileg notkun eignarinnar gefur af sÚr.
Sß sem telur sig eiga rÚtt ß bˇtum e­a krefst yfirt÷ku samkvŠmt ■essari grein skal senda kr÷fu sÝna til sveitarstjˇrnar. Vi­urkenni sveitarstjˇrn bˇtaskyldu skal h˙n annast um a­ dˇmkvaddir ver­i matsmenn til a­ ßkve­a bŠtur. Fallist sveitarstjˇrn ß kr÷fu um yfirt÷ku skal matsnefnd eignarnßmsbˇta fali­ a­ ßkve­a kaupver­.
34. gr. Grei­sla kostna­ar vegna skipulagsvinnu.
Kostna­ur vi­ ger­ skipulagsߊtlana grei­ist sem hÚr segir:
   
1. Kostna­ur vi­ ger­ ߊtlana sem nß til landsins alls grei­ist a­ fullu af vi­komandi stofnunum e­a fyrirtŠkjum. Skipulagsstofnun ber kostna­ vegna nau­synlegrar gagna÷flunar og gagnavinnslu, sbr. 1. mgr. 11. gr.
   
2. [Kostna­ur vi­ ger­ svŠ­isskipulags grei­ist til helminga af [Skipulagssjˇ­i]1) og hluta­eigandi sveitarfÚl÷gum Ý samrŠmi vi­ ß­urger­an samning, sbr. ■ˇ 12. gr. a.]2)
   
3. [Ůar sem sveitarstjˇrn annast reglulega ger­ a­alskipulags og endursko­un ■ess ßn sÚrstaks samnings skal helmingur innheimtra skipulagsgjalda Ý sveitarfÚlaginu yfirfŠr­ur ßrlega til sveitarsjˇ­s ˙r Skipulagssjˇ­i.]1)
   
4. SveitarfÚlag, sem ekki fŠr yfirfŠr­an helming innheimtra skipulagsgjalda Ý sveitarfÚlaginu, getur [fengi­ greiddan allt a­ helmingi kostna­ar vi­ ger­ e­a endursko­un a­alskipulags ˙r Skipulagssjˇ­i].1) Ůar sem sÚrstakar a­stŠ­ur rÝkja, t.d. ef ■÷rf er ß ˇvenju umfangsmikilli skipulagsvinnu Ý fßmennu sveitarfÚlagi, er unnt a­ semja um hŠrri kostna­ar■ßttt÷ku ů1)
   
5. Kostna­ur vi­ ger­ deiliskipulags grei­ist ˙r sveitarsjˇ­i, [sbr. ■ˇ 1. mgr. 23. gr.]1)
   
6. [Kostna­ur vi­ ger­ grunnkorta sem nau­synleg eru vegna svŠ­is- og a­alskipulags skiptist til helminga milli [Skipulagssjˇ­s]1) og hluta­eigandi sveitarfÚlags nema Ý ■eim sveitarfÚl÷gum sem ßrlega fß endurgreiddan helming innheimtra skipulagsgjalda, sbr. 3. t÷lul. og 12. gr. a.]2)
   1)
L. 170/2000, 6. gr. 2)L. 58/1999, 7. gr.
35. gr. Skipulagsgjald.
[Til a­ standa straum af kostna­i vi­ ger­ skipulagsߊtlana skal innheimt Ý rÝkissjˇ­ sÚrstakt gjald af mannvirkjum er nefnist skipulagsgjald. Skipulagsgjald rennur Ý gegnumstreymissjˇ­, Skipulagssjˇ­. Skipulagsstofnun annast v÷rslu sjˇ­sins og grei­slur ˙r honum. Sjˇ­urinn skal vera ˇhß­ur fjßrhagslegum rekstri stofnunarinnar.]1)
Af nřbyggingum, sem virtar eru til brunabˇta, skal grei­a skipulagsgjald Ý eitt skipti sem nemur 0,3% af brunabˇtamati hverrar h˙seignar. Nřbygging telst hvert nřreist h˙s sem virt er til brunabˇta, svo og vi­byggingar vi­ eldra h˙s ef vir­ingarver­ hinnar nřju vi­byggingar nemur a.m.k. 1/5 ver­s eldra h˙ssins. Skipulagsgjald af mannvirkjum sem ekki eru virt til brunabˇta skal nema 0,3% af stofnver­i ■ess. Af ■eim mannvirkjum, sem ekki eru hß­ byggingarleyfi skv. 43. gr., er ekki greitt skipulagsgjald nema af stofnkerfum rafveitna, hitaveitna, vatnsveitna og fjarskipta utan ■Úttbřlis.
Skipulagsgjald fellur Ý gjalddaga ■egar vir­ingargj÷r­ hefur fari­ fram og Fasteignamat rÝkisins hefur tilkynnt hana til innheimtumanns rÝkissjˇ­s. ŮvÝ fylgir l÷gve­ Ý eigninni og gengur ■a­ fyrir ÷llum ÷­rum ve­kr÷fum er ß henni hvÝla. Innheimta mß gjaldi­ me­ fjßrnßmi. [Sřsluma­ur skal innheimta skipulagsgjald af h˙sbyggingum Ý l÷gsagnarumdŠmi sÝnu og af ÷­rum gjaldskyldum mannvirkjum, sbr. 3. mßlsl. 2. mgr., Ý eigu l÷ga­ila sem hafa l÷gheimili Ý umdŠminu. ═ ReykjavÝk skal tollstjˇri annast innheimtuna. Skipulagsgjald innheimtist samkvŠmt fyrirmŠlum frß Fasteignamati rÝkisins.]1)
ů1)
Rß­herra setur Ý regluger­2) nßnari ßkvŠ­i um ßlagningu, innheimtu og rß­st÷fun gjalds ■essa.
   1)
L. 170/2000, 7. gr. 2)Rg. 737/1997.

IV. kafli. Mannvirki.
36. gr. Gildissvi­.
┴kvŠ­i ■essa kafla taka til hvers konar bygginga ofan jar­ar og ne­an.
[Undan■egin byggingarleyfi eru g÷tur, holrŠsi, vegir og brřr, a­rar en g÷ngubrřr Ý ■Úttbřli, jar­g÷ng, flugbrautir, dreifi- og flutningskerfi rafveitna, hitaveitna, vatnsveitna og fjarskipta, svo og hafnir og virkjanir, enda eru ■Šr framkvŠmdar ß vegum opinberra a­ila e­a unnar samkvŠmt sÚrl÷gum.]1) Byggingarleyfi ■arf ■ˇ fyrir varanlegum h˙sbyggingum sem ger­ar eru Ý tengslum vi­ ■essar framkvŠmdir. Enn fremur ■arf byggingarleyfi fyrir fjarskiptam÷strum, tengivirkjum og mˇtt÷kudiskum.
Mannvirki, sem undan■egin eru byggingarleyfi, skulu bygg­ Ý samrŠmi vi­ skipulagsßkvŠ­i skv. III. kafla laga ■essara. Leiki vafi ß ■vÝ hvort mannvirki er hß­ byggingarleyfi skal leita ni­urst÷­u ˙rskur­arnefndar, sbr. 8. gr.
   1)
L. 135/1997, 5. gr.
37. gr. Byggingarregluger­.1)
Rß­herra setur Ý samrß­i vi­ Skipulagsstofnun og Samband Ýslenskra sveitarfÚlaga byggingarregluger­ er nŠr til alls landsins ■ar sem nßnar er kve­i­ ß um framkvŠmd ■essa kafla.
═ byggingarregluger­ skal mŠlt fyrir um kr÷fur sem gera skal til h÷nnunar og mannvirkja um ˙tlit og samsv÷run vi­ nŠsta umhverfi, hagkvŠmni og notagildi, a­gengi fatla­ra, ÷ryggi, tŠknilegan frßgang og vi­hald. Kve­a skal ß um undirst÷­ur, byggingarefni, bur­ar■ol, einangrun gegn kulda, raka og hßva­a, loftrŠsingu, birtu, lagnakerfi, hollustuhŠtti, brunavarnir og ■ess hßttar. Ůß skulu Ý byggingarregluger­ vera ßkvŠ­i um ■Šr lßgmarkskr÷fur sem ger­ar eru var­andi einstaka hluta bygginga og mismunandi tegundir ■eirra, umgengni og ÷ryggi ß vinnust÷­um, grˇ­ur og frßgang lˇ­a. Enn fremur skulu vera ßkvŠ­i um sta­setningu gßma, h˙svagna, bßta, torgs÷luh˙sa og ■ess hßttar.
Enn fremur skal Ý byggingarregluger­ kve­i­ ß um h÷nnunarg÷gn og l÷ggildingu h÷nnu­a, vi­urkenningu, rÚttindi og skyldur byggingarstjˇra og i­nmeistara, hvernig hßtta­ skuli byggingareftirliti, verksvi­i byggingarfulltr˙a og gj÷ldum fyrir byggingarleyfi, mŠlingar, ˙ttektir og vottor­ sem byggingarfulltr˙i lŠtur Ý tÚ og hvernig gj÷ldin skuli innheimt. ═ byggingarregluger­ skal kve­i­ ß um framkvŠmd loka˙ttektar.
═ byggingarregluger­ skal skřra or­ og hugt÷k sem ■ar er fjalla­ um og ■arfnast skřringa, svo sem um stŠr­ir og byggingarstig mannvirkja. ═ byggingarregluger­ skal vÝsa til annarra regluger­a sem ßhrif hafa ß framkvŠmd hennar og gildandi sta­la um tŠknilega ˙tfŠrslu e­a anna­ sem snřr a­ mannvirkjum. Enn fremur skal vÝsa til ßkvŠ­a og skuldbindinga sem fylgja a­ild ═slands a­ al■jˇ­asamningum.
[Ůegar sÚrstaklega stendur ß getur rß­herra a­ fenginni ums÷gn Skipulagsstofnunar og hluta­eigandi sveitarstjˇrnar veitt undan■ßgu frß einst÷kum greinum byggingarregluger­ar.]2)
Sveitarstjˇrn getur sett sta­bundna sam■ykkt me­ vi­bˇtarreglum vi­ ■Šr reglur sem byggingarregluger­ hefur a­ geyma. Ůar skal m.a. fjalla um sÚrstakar kr÷fur til bygginga vegna flˇ­a, ofanflˇ­a- e­a jar­skjßlftahŠttu, fri­unar eldri bygg­ar og trjßgrˇ­urs, gir­ingar umhverfis lˇ­ir og um uppsetningu auglřsingaskilta og um ÷nnur atri­i er rß­ast af sta­bundnum a­stŠ­um e­a vi­horfum. Einnig mß ■ar setja sÚrst÷k ßkvŠ­i um atri­i er var­a sta­bundna stjˇrn byggingarmßla Ý sveitarfÚlaginu. Hafi sveitarfÚl÷g mynda­ svŠ­isbyggingarnefnd geta ■au sameiginlega sett sam■ykkt samkvŠmt ■essari mßlsgrein.
Sta­bundnar byggingarsam■ykktir skal senda til sta­festingar rß­uneytisins og birta Ý B-deild StjˇrnartÝ­inda.
   1)
Rg. 441/1998, sbr. 563/2000, 996/2001 og 133/2002. 2)L. 170/2000, 8. gr.
38. gr. Hlutverk byggingarnefnda.
Byggingarnefndir, skipulags- og byggingarnefndir ■ar sem ■a­ ß vi­, fara me­ byggingarmßl undir yfirstjˇrn sveitarstjˇrna.
Byggingarnefnd fjallar um byggingarleyfisumsˇknir sem berast og ßlyktar um ˙rlausn ■eirra til vi­komandi sveitarstjˇrnar. Nefndin skal hafa eftirlit me­ ■vÝ a­ hvarvetna Ý umdŠmi hennar sÚ byggt Ý samrŠmi vi­ gildandi skipulag, lagaßkvŠ­i og regluger­ir um skipulags- og byggingarmßl.
Byggingarnefnd leitar umsagnar og rß­gjafar sÚrfrˇ­ra a­ila, t.d. um ferlimßl, brunamßl, hollustuhŠtti og ÷ryggismßl.
39. gr. St÷rf byggingarnefnda.
Byggingarnefnd skal halda reglulega fundi, a.m.k. einu sinni Ý mßnu­i, svo framarlega sem erindi liggja fyrir til afgrei­slu. Nefndin skal halda ger­abˇk ■ar sem skrß­ eru mˇttekin erindi og hva­a afgrei­slu ■au fß. Um mßlsme­fer­ fer eftir ßkvŠ­um sveitarstjˇrnarlaga.
Nefndinni er skylt a­ r÷ksty­ja afgrei­slu ß erindum sem henni berast. ┴kvar­anir nefndarinnar skal leggja fyrir sveitarstjˇrn til afgrei­slu.
Byggingarnefnd getur me­ sam■ykki sveitarstjˇrnar veitt byggingarfulltr˙a umbo­ til a­ gefa ˙t byggingar- og framkvŠmdaleyfi fyrir tilteknum, minni hßttar framkvŠmdum, enda sÚ ˇtvÝrŠtt a­ framkvŠmd samrŠmist gildandi deiliskipulagi og a­ h÷nnunarg÷gn sÚu fullnŠgjandi. Erindi, sem byggingarfulltr˙i afgrei­ir me­ ■essum hŠtti, skulu fŠr­ til bˇkar ß nŠsta fundi nefndarinnar til formlegrar afgrei­slu.
Telji einhver rÚtti sÝnum halla­ me­ sam■ykkt nefndarinnar e­a sveitarstjˇrnar er honum heimilt innan mßna­ar frß ■vÝ a­ honum er kunnugt um afgrei­slu sveitarstjˇrnar a­ skjˇta mßlinu til ˙rskur­arnefndar skv. 8. gr.
ů1)
   1)
L. 135/1997, 6. gr.
40. gr. Byggingarfulltr˙ar.
Byggingarfulltr˙i er framkvŠmdastjˇri byggingarnefndar. Hann gengur ˙r skugga um a­ a­aluppdrŠttir sÚu Ý samrŠmi vi­ gildandi skipulag, l÷g og regluger­ir.
Byggingarfulltr˙i ßkve­ur Ý samrŠmi vi­ byggingarregluger­ hva­a h÷nnunarg÷gn skulu l÷g­ fram vegna byggingarleyfis. Hann gengur ˙r skugga um a­ ■au sÚu Ý samrŠmi vi­ ■Šr reglur er gilda um vi­komandi framkvŠmd og hann ßritar uppdrŠtti um sam■ykkt ß ■eim. Hann gefur ˙t byggingarleyfi, a­ fengnu sam■ykki sveitarstjˇrnar, og annast eftirlit me­ ■vÝ a­ allar framkvŠmdir vi­ byggingar og ÷nnur mannvirki sÚu Ý samrŠmi vi­ sam■ykkta uppdrŠtti. Hann annast ˙ttektir og eftirlit einstakra ■ßtta byggingarframkvŠmda, eftir ■vÝ sem nau­syn krefur, svo og loka˙ttekt fullbygg­s mannvirkis, og gefur ˙t vottor­ ■ar um, allt eftir ■vÝ sem nßnar er kve­i­ ß um Ý byggingarregluger­.
Byggingarfulltr˙i skal sjß um a­ ÷ll g÷gn sem ßkvar­anir byggingarnefndar eru bygg­ar ß sÚu tryggilega var­veitt. Hann skal einnig annast skrßningu fasteigna og ÷nnur st÷rf sem honum eru falin samkvŠmt l÷gum og regluger­um e­a af sveitarstjˇrn.
[Sveitarstjˇrn er heimilt a­ vÝkja frß ßkvŠ­um ■essara laga um me­fer­ umsˇkna um byggingarleyfi og verksvi­ byggingarfulltr˙a Ý sÚrstakri sam■ykkt, sbr. 5. og 6. mgr. 37. gr., og a­ fenginni sta­festingu rß­herra.]1)
   1)
L. 117/1999, 1. gr.
41. gr. Byggingareftirlit.
Byggingarnefndarm÷nnum, byggingarfulltr˙a og starfsm÷nnum hans skal frjßls a­gangur a­ lˇ­um og mannvirkjum til eftirlits me­ byggingarframkvŠmdum.
UppdrŠttir, sam■ykktir og ßrita­ir af byggingarfulltr˙a, skulu ŠtÝ­ liggja fyrir ß byggingarsta­ og vera eftirlitsm÷nnum a­gengilegir.
Liggi r÷kstuddur grunur fyrir um a­ fullbygg­u mannvirki sÚ verulega ßfßtt me­ tilliti til ßkvŠ­a laga og regluger­a um byggingarmßl skal byggingarfulltr˙a og starfsm÷nnum hans heimill a­gangur ■ar til eftirlits. Eigi er ■ˇ heimilt a­ fara Ý ■essum tilgangi inn Ý Ýb˙­arh˙s ßn sam■ykkis eiganda e­a umrß­amanns h˙snŠ­isins nema a­ fengnum ˙rskur­i dˇmara.
SÚ ßsigkomulagi, frßgangi, notkun, umhverfi e­a vi­haldi h˙ss e­a annars mannvirkis ßbˇtavant e­a stafi af ■vÝ hŠtta a­ mati byggingarfulltr˙a, e­a ekki er gengi­ frß ■vÝ samkvŠmt sam■ykktum uppdrßttum og byggingarlřsingu, skal hann gera eiganda e­a umrß­amanni ■ess a­vart og leggja fyrir hann a­ bŠta ˙r ■vÝ sem ßfßtt er.
42. gr. Kr÷fur til h÷nnunar og efnisvals.
Byggingarfulltr˙a er heimilt ■egar um vandasama h÷nnun er a­ rŠ­a a­ krefjast umsagnar l÷ggiltra prˇfh÷nnu­a ß kostna­ byggjanda.
[Byggingarv÷rur ß marka­i, ■.m.t. byggingarefni, ra­framleiddar byggingareiningar og ra­framleidd h˙s, skulu uppfylla ßkvŠ­i regluger­a um vi­skipti me­ byggingarv÷rur.]1)
Byggingarfulltr˙i getur krafi­ framlei­anda e­a innflytjanda um vottor­ e­a prˇfunarskřrslu frß faggiltri prˇfunarstofu ß vi­komandi byggingarsvi­i um a­ byggingarefni, sem er til s÷lu, standist kr÷fur sta­la og byggingarregluger­ar.
[Byggingarfulltr˙a er heimilt ß kostna­ byggjanda a­ krefjast sÚrstakra eftirlitsmanna ■egar um byggingu meiri hßttar mannvirkja er a­ rŠ­a.]2) Einnig getur hann krafist ■ess a­ ˇhß­um l÷ggiltum h÷nnu­um e­a sÚrfrŠ­ingum me­ tilhlř­ilega ■ekkingu sÚ fali­ eftirlit me­ byggingarframkvŠmdum ■egar um ˇvenjulega e­a nřja byggingartŠkni er a­ rŠ­a.
[Byggingarfulltr˙a er heimilt ß kostna­ byggjanda a­ krefjast ßlagsprˇfunar mannvirkis til sta­festingar bur­ar■oli og virkniprˇfun lagnakerfa eftir a­ ■a­ hefur veri­ reist.]2) Standist mannvirki­ ekki prˇfun skal byggingarfulltr˙i gefa byggjanda ßkve­inn frest til a­ gera nau­synlegar ˙rbŠtur. A­ ÷­rum kosti getur hann lßti­ bŠta ˙r ■vÝ sem ßfßtt er ß kostna­ byggjanda.
Byggingarfulltr˙a er heimilt a­ fengnu sam■ykki sveitarstjˇrnar a­ fela prˇfh÷nnu­i e­a faggiltri sko­unarstofu yfirfer­ og sam■ykkt sÚruppdrßtta. Vegna yfirfer­ar sÚruppdrßtta skal grei­a sÚrstakt gjald sem nemi ■eim ˙tgj÷ldum sem yfirfer­in hefur Ý f÷r me­ sÚr. ═ byggingarregluger­ skal kve­i­ ß um starfsreglur og gjaldt÷ku vegna ■essa.
   1)
L. 170/2000, 9. gr. 2)L. 135/1997, 7. gr.
43. gr. Byggingarleyfi.
Ëheimilt er a­ grafa grunn, reisa h˙s, rÝfa h˙s, breyta ■vÝ, bur­arkerfi ■ess, formi, svipmˇti e­a notkun ■ess e­a gera ÷nnur ■au mannvirki sem falla undir IV. kafla laganna nema a­ fengnu leyfi vi­komandi sveitarstjˇrnar.
FramkvŠmdir skv. 1. mgr. skulu vera Ý samrŠmi vi­ sta­fest a­alskipulag og sam■ykkt deiliskipulag.
Byggingarleyfi­ felur Ý sÚr sam■ykki a­aluppdrßtta og framkvŠmdaßforma e­a ß breyttri notkun h˙ss.
Sß sem ˇskar leyfis skv. 1. mgr. skal senda um ■a­ skriflega umsˇkn til hluta­eigandi byggingarnefndar ßsamt nau­synlegum h÷nnunarg÷gnum og skilrÝkjum, ■ar me­ tali­ sam■ykki me­eigenda ef um sameign er a­ rŠ­a. ═ byggingarregluger­ skal kve­i­ nßnar ß um hva­a ÷nnur g÷gn skuli fylgja leyfisumsˇkn og hvernig frß umsˇkn og uppdrßttum skuli gengi­.
═ umfj÷llun byggingarnefndar um ni­urrif og breytingar ß eldri h˙sum og ÷­rum mannvirkjum skal gŠtt ßkvŠ­a V. kafla ■jˇ­minjalaga.
Sveitarstjˇrn er heimilt a­ fresta afgrei­slu umsˇknar um leyfi til ni­urrifs e­a breytinga ß h˙si Ý allt a­ tv÷ ßr frß ■vÝ a­ umsˇkn barst. Er slÝk frestun heimil ef deiliskipulag hefur ekki veri­ sam■ykkt, breytingar ß ■vÝ standa yfir e­a ef setja ß ßkvŠ­i um hverfisvernd Ý deiliskipulag. Frestun ß afgrei­slu mßlsins skal tilkynnt umsŠkjanda. Eigandi fasteignar, sem ver­ur fyrir tjˇni vegna frestunar sveitarstjˇrnar ß afgrei­slu byggingarleyfis samkvŠmt ■essari mßlsgrein, ß rÚtt til bˇta.
Ůegar sˇtt er um leyfi skv. 1. mgr. Ý ■egar bygg­u hverfi og deiliskipulag liggur ekki fyrir e­a um er a­ rŠ­a ˇverulega breytingu ß deiliskipulagi, sbr. 2. mgr. 26. gr., skal skipulagsnefnd fjalla um mßli­ og lßta fara fram grenndarkynningu ß­ur en ■a­ hlřtur afgrei­slu byggingarnefndar. Grenndarkynning felst Ý ■vÝ a­ nßgr÷nnum, sem hagsmuna eiga a­ gŠta, er kynnt mßli­ og gefinn kostur ß a­ tjß sig innan ßkve­ins frests sem skal vera a.m.k. fjˇrar vikur. A­ ■eim fresti li­num og ■egar ni­ursta­a skipulagsnefndar liggur fyrir skal byggingarnefnd taka mßli­ til afgrei­slu. Ůeim sem tjß­u sig um mßli­ skal tilkynnt um ni­urst÷­u skipulagsnefndar og byggingarnefndar. [Heimilt er skipulagsnefnd a­ stytta tÝmabil grenndarkynningar ef ■eir sem hagsmuna eiga a­ gŠta hafa lřst skriflega yfir ■vÝ me­ ßritun ß uppdrßtt a­ ■eir geri ekki athugasemdir vi­ fyrirhuga­a framkvŠmd e­a breytingu ß deiliskipulagi, ß­ur en fjˇrar vikur eru li­nar.]1)
   1)
L. 170/2000, 10. gr.
44. gr. ┌tgßfa byggingarleyfis.
Gefa mß ˙t byggingarleyfi ■egar eftirt÷ldum skilyr­um hefur veri­ fullnŠgt:
   
1. Sveitarstjˇrn hefur sta­fest sam■ykkt byggingarnefndar um veitingu byggingarleyfis og byggingarfulltr˙i hefur ßrita­ a­aluppdrŠtti.
   
2. Byggingarleyfisgj÷ld og ÷nnur tilskilin gj÷ld, svo sem gatnager­argjald, bÝlastŠ­agjald og tengigj÷ld, ■ar sem vi­ ß, hafa veri­ greidd samkvŠmt settum reglum e­a sami­ um grei­slu ■eirra.
Standi sÚrstaklega ß mß veita leyfi til einstakra ■ßtta byggingarframkvŠmda og takmarkast leyfi­ ■ß hverju sinni vi­ sam■ykkt h÷nnunarg÷gn. Byggingarfulltr˙i getur veitt lˇ­arhafa heimild til a­ kanna jar­veg ß byggingarlˇ­ sinni ßn ■ess a­ byggingarleyfi hafi veri­ gefi­ ˙t.
┴­ur en framkvŠmdir eru hafnar skal byggingarstjˇri undirrita yfirlřsingu um ßbyrg­ sÝna og tilkynna byggingarfulltr˙a n÷fn i­nmeistara.
Ůegar byggingarleyfi hefur veri­ gefi­ ˙t fyrir nřbyggingu ß skipul÷g­u svŠ­i Ý ■Úttbřli er sveitarstjˇrn skylt a­ sjß um a­ g÷tur, rafmagn, vatn og holrŠsi sÚu fyrir hendi, eftir ■vÝ sem ■÷rf er ß, nema sveitarstjˇrn hafi gert sÚrstakan fyrirvara.
Sta­festing sveitarstjˇrnar fellur ˙r gildi hafi byggingarleyfi ekki veri­ gefi­ ˙t innan 12 mßna­a.
45. gr. GildistÝmi byggingarleyfis.
Byggingarleyfi fellur ˙r gildi hafi byggingarframkvŠmdir ekki hafist innan 12 mßna­a frß ˙tgßfu ■ess. ═ regluger­ skal kve­a nßnar ß um hvenŠr tali­ er a­ byggingarframkvŠmdir sÚu hafnar.
N˙ st÷­vast byggingarframkvŠmdir Ý eitt ßr e­a lengur og getur [sveitarstjˇrn]1) ■ß fellt byggingarleyfi­ ˙r gildi.
Hafi byggingarframkvŠmdir st÷­vast Ý tv÷ ßr hi­ skemmsta getur sveitarstjˇrn a­ till÷gu byggingarnefndar me­ sex mßna­a fyrirvara lagt dagsektir ß byggingarleyfishafa, sbr. 57. gr., e­a teki­ ˇfullger­ar byggingarframkvŠmdir eignarnßmi samkvŠmt l÷gum um framkvŠmd eignarnßms.
Sveitarstjˇrn er heimilt a­ setja Ýtarlegri reglur um byggingarhra­a Ý byggingarskilmßla.
   1)
L. 170/2000, 11. gr.
46. gr. H÷nnunarg÷gn.
H÷nnunarg÷gn bygginga og annarra mannvirkja sem heyra undir ■essi l÷g greinast Ý uppdrŠtti og fylgiskj÷l. UppdrŠttir greinast Ý a­aluppdrŠtti, sÚruppdrŠtti og deiliuppdrŠtti. Til fylgiskjala heyra m.a. forsendur og ˙treikningar.
A­aluppdrŠttir skulu gera grein fyrir formi, ˙tliti, stŠr­ og sta­setningu mannvirkis, byggingarefnum, byggingara­fer­um, innra skipulagi og notkun, brunav÷rnum, skipulagi lˇ­ar og hvernig mannvirki­ fellur a­ nŠsta umhverfi og sam■ykktu deiliskipulagi.
SÚruppdrŠttir eru:
   
1. ByggingaruppdrŠttir sem gera nßnari grein fyrir mannvirki Ý heild sinni.
   
2. UppdrŠttir a­ skipulagi lˇ­ar, grˇ­ri og gir­ingum.
   
3. Bur­ar■olsuppdrŠttir sem gera grein fyrir bur­arkerfi mannvirkis.
   
4. UppdrŠttir lagnakerfa, svo sem raflagna, hitalagna, neysluvatnslagna, loftrŠstikerfa, sl÷kkvilagna, sem sřna e­li ■eirra, fyrirkomulag og frßgang. ┴ sÚruppdrßttum er ger­ grein fyrir ■eim kr÷fum sem reglur og sta­lar um ÷ryggis-, umgengnis- og heilbrig­ismßl gera til h÷nnunar.
   
5. DeiliuppdrŠttir er gera nßnari grein fyrir einst÷kum atri­um sem fram koma ß ÷­rum uppdrßttum og ˙tfŠrslu ■eirra Ý smßatri­um.
═ byggingarregluger­ skal kve­a nßnar ß um kr÷fur var­andi h÷nnunarg÷gn, svo sem vegna mismunandi bygginga.
47. gr. ┴ritun h÷nnu­a.
A­al- og sÚruppdrŠttir skulu vera ger­ir af h÷nnu­um sem hafa fengi­ l÷ggildingu, sbr. 48. og 49. gr. H÷nnu­ir skulu ßrita teikningar sÝnar og ■annig ßbyrgjast a­ h÷nnun sÚ faglega unnin og Ý samrŠmi vi­ l÷g og regluger­ir um byggingarmßl.
Sß sem ßritar a­aluppdrßtt er samrŠmingarh÷nnu­ur. SamrŠmingarh÷nnu­ur ber ßbyrg­ gagnvart byggingaryfirv÷ldum ß a­ sÚruppdrŠttir, sem lag­ir eru fram til sam■ykktar, sÚu Ý samrŠmi innbyr­is og vi­ a­aluppdrŠtti.
[H÷nnu­ur, einstaklingur e­a fyrirtŠki ■ar sem l÷ggiltur h÷nnu­ur starfar sem leggur uppdrŠtti fyrir byggingarnefnd e­a byggingarfulltr˙a skal hafa fullnŠgjandi ßbyrg­artryggingu.]1)
   1)
L. 170/2000, 12. gr.
48. gr. L÷ggilding h÷nnu­a.
[RÚtt til a­ leggja fram uppdrŠtti vegna byggingarleyfis hafa ■eir sem til ■ess hafa hloti­ l÷ggildingu rß­herra.]1)
Arkitektar, byggingarfrŠ­ingar, tŠknifrŠ­ingar, verkfrŠ­ingar, rafi­nfrŠ­ingar, [innanh˙ssarkitektar e­a landslagsarkitektar (landslagsh÷nnu­ir)],2) sem sŠkja um l÷ggildingu samkvŠmt l÷gum ■essum, skulu hafa hloti­ heimild i­na­arrß­herra til starfsheitisins samkvŠmt l÷gum um l÷ggildingu nokkurra starfsheita sÚrfrŠ­inga Ý tŠkni- og h÷nnunargreinum, nr. 8/1996.
[Arkitektar, byggingarfrŠ­ingar, verkfrŠ­ingar, tŠknifrŠ­ingar, innanh˙ssarkitektar, landslagsarkitektar og rafi­nfrŠ­ingar er sŠkja um l÷ggildingu skulu standast prˇf sem ■riggja manna prˇfnefnd sÚrfrˇ­ra a­ila annast.]3) Umhverfisrß­herra skipar nefndina til fj÷gurra ßra Ý senn. Jafnmargir varamenn skulu skipa­ir. Prˇfi­ skal nß til ■eirra greina sem helst reynir ß Ý st÷rfum h÷nnu­a vi­ Ýslenskar a­stŠ­ur. Prˇfnefnd skipuleggur nßmskei­ til undirb˙nings prˇfi sem umsŠkjendum er skylt a­ sŠkja. Rß­herra ßkve­ur gjald sem umsŠkjendur grei­a fyrir a­ ■reyta prˇf. Skal fjßrhŠ­in taka mi­ af kostna­i af nßmskei­um og annarri framkvŠmd prˇfs. Rß­herra setur nßnari ßkvŠ­i Ý regluger­4) um framkvŠmd nßmskei­ahalds og prˇfs og lßgmarksßrangur til a­ standast ■a­.
ByggingarfrŠ­ingar ■urfa, auk ■ess a­ standast prˇf skv. 3. mgr., a­ hafa loki­ 20 mßna­a starfsreynslutÝma.
UmsŠkjendur, a­rir en arkitektar og byggingarfrŠ­ingar, skulu hafa sÚrhŠft sig ß vi­komandi l÷ggildingarsvi­i og ÷­last starfsreynslu hjß l÷ggiltum a­ila ß svi­inu. StarfsreynslutÝminn skal ekki vera skemmri en ■rj˙ ßr, ■ar af minnst eitt ßr hÚr ß landi. ═ vottor­i um starfsreynslu skal ger­ grein fyrir ■eim verkefnum sem umsŠkjandi hefur unni­ a­ ß starfsreynslutÝmanum. A­ starfsreynslutÝmanum loknum skulu umsŠkjendur sŠkja nßmskei­ og undirgangast prˇf ■a­ sem mŠlt er fyrir um Ý 3. mgr. [Rß­herra leitar umsagnar vi­komandi fagfÚlags og prˇfnefndar ß­ur en l÷ggilding er veitt.]1)
Rß­herra sendir ßrlega lista yfir l÷ggilta h÷nnu­i til Skipulagsstofnunar og byggingarfulltr˙a.
   1)
L. 135/1997, 8. gr. 2)L. 4/2000, 2. gr. 3)L. 170/2000, 13. gr. 4)Rg. 747/1997.
49. gr. L÷ggilding ß sÚrsvi­i.
Arkitektar og byggingarfrŠ­ingar geta hloti­ l÷ggildingu rß­herra til a­ gera a­al- og byggingaruppdrŠtti, uppdrŠtti a­ skipulagi lˇ­a og tilheyrandi deiliuppdrŠtti.
VerkfrŠ­ingar og tŠknifrŠ­ingar me­ vi­komandi sÚrmenntun geta fengi­ l÷ggildingu rß­herra til a­ hanna og gera sÚruppdrŠtti a­ bur­arvirkjum, bo­veitum, rafkerfum og rafl÷gnum Ý mannvirkjum, vatns-, hita- og frßveitukerfum, loftrŠsikerfum og lřsingarkerfum.
ByggingarverkfrŠ­ingar og byggingartŠknifrŠ­ingar geta hloti­ l÷ggildingu rß­herra til a­ gera a­al- og byggingaruppdrŠtti og tilheyrandi deiliuppdrŠtti, enda hafi ■eir ÷­last a.m.k. fimm ßra starfsreynslu hjß l÷ggiltum a­ila ß ■vÝ svi­i.
[Innanh˙ssarkitektar og landslagsarkitektar (landslagsh÷nnu­ir)]1) geta fengi­ l÷ggildingu rß­herra sem h÷nnu­ir sÚruppdrßtta, hver ß sÝnu svi­i.
Rafi­nfrŠ­ingar geta fengi­ l÷ggildingu rß­herra sem h÷nnu­ir sÚruppdrßtta ß sÝnu svi­i. Rß­herra setur stŠr­artakmarkanir veitna Ý regluger­.2)
   1)
L. 4/2000, 3. gr. 2)Rg. 730/2000.
50. gr. L÷ggilding prˇfh÷nnu­a.
VerkfrŠ­ingar me­ sÚrmenntun og l÷ggildinu ß vi­komandi h÷nnunarsvi­i geta hloti­ sÚrstaka l÷ggildingu rß­herra sem prˇfh÷nnu­ir, sbr. 6. mgr. 42. gr., enda hafi ■eir minnst sex ßra starfsreynslu ß ■essu svi­i, ■ar af minnst eitt ßr vi­ eftirlit me­ framkvŠmdum.
Rß­herra setur nßnari reglur um hŠfnisskilyr­i prˇfh÷nnu­a, st÷rf ■eirra og starfshŠtti. Setja mß ■a­ skilyr­i a­ umsŠkjandi gangist undir prˇf.
[Rß­herra er heimilt a­ ßkve­a gjald sem umsŠkjendur grei­a fyrir a­ ■reyta prˇf. Gj÷ld skulu aldrei vera hŠrri en sem nemur kostna­i vi­ framkvŠmd prˇfs.]1)
   1)
L. 170/2000, 14. gr.
51. gr. Umsjˇn me­ byggingarframkvŠmdum.
Vi­ stjˇrn framkvŠmda hvers mannvirkis skal vera byggingarstjˇri.
Byggingarstjˇrar geta or­i­:
   
1. H˙sasmÝ­ameistarar, m˙rarameistarar, pÝpulagningarmeistarar, vÚlvirkjameistarar, rafvirkjameistarar og byggingari­nfrŠ­ingar sem hloti­ hafa vi­urkenningu skv. 52. gr. og tilskili­ starfsleyfi.
   
[2. Arkitektar, byggingarverkfrŠ­ingar, byggingartŠknifrŠ­ingar, byggingarfrŠ­ingar og a­rir verkfrŠ­ingar og tŠknifrŠ­ingar me­ hli­stŠ­a menntun ß byggingarsvi­i.
   
3. FyrirtŠki og stofnanir ■ar sem starfar a­ili sem uppfyllir skilyr­i 1. e­a 2. t÷lul., enda annist hann st÷rf byggingarstjˇra.]1)
Byggingarstjˇri er framkvŠmdastjˇri byggingarframkvŠmda. Hann rŠ­ur i­nmeistara Ý upphafi verks me­ sam■ykki eiganda e­a sam■ykkir rß­ningu ■eirra. Samsvarandi gildir um upps÷gn i­nmeistara. Byggingarstjˇri ber ßbyrg­ ß ■vÝ a­ byggt sÚ Ý samrŠmi vi­ sam■ykkta uppdrŠtti, l÷g og regluger­ir. Hann skal hafa fullnŠgjandi ßbyrg­artryggingu er gildi a.m.k. Ý fimm ßr frß lokum ■eirra framkvŠmda sem hann střr­i. A­ ÷­ru leyti fer um umbo­ byggingarstjˇra, verksvi­ hans og ßbyrg­ gagnvart eiganda byggingarframkvŠmda eftir samningi ■eirra ß milli. ═ byggingarregluger­ skulu vera nßnari ßkvŠ­i um slÝkan samning. ┴­ur en byggingarframkvŠmdir hefjast skal byggingarstjˇri sta­festa ßbyrg­ sÝna fyrir byggingarfulltr˙a.
Byggingarstjˇri gerir byggingarfulltr˙a vi­vart um lok ˙ttektarskyldra verk■ßtta. Vi­ lok framkvŠmda skal byggingarstjˇri sta­festa a­ byggt hafi veri­ Ý samrŠmi vi­ sam■ykkta uppdrŠtti, l÷g og regluger­ir.
HŠtti byggingarstjˇri sem framkvŠmdastjˇri mannvirkis ß­ur en verki er loki­ skal ■a­ tilkynnt byggingarfulltr˙a. ByggingarframkvŠmdir skulu ■ß st÷­va­ar uns nřr byggingarstjˇri er rß­inn. Gera skal ˙ttekt ß ■eim verkhluta sem loki­ er og skulu frßfarandi og a­komandi byggingarstjˇrar undirrita hana, ef ■ess er kostur, ßsamt byggingarfulltr˙a.
┴byrg­ nřs byggingarstjˇra gagnvart byggingarnefnd takmarkast vi­ ■ß verk■Štti sem unni­ er a­ eftir a­ hann hefur st÷rf.
   1)
L. 170/2000, 15. gr.
52. gr. I­nmeistarar.
I­nmeistari ber ßbyrg­ gagnvart byggingarstjˇra og eiganda byggingarframkvŠmda ß a­ ■eir verk■Šttir, sem hann tekur a­ sÚr a­ hafa umsjˇn me­, sÚu unnir Ý samrŠmi vi­ vi­urkennda verkhŠtti, sam■ykkta uppdrŠtti og l÷g og regluger­ir. Skal hann ß­ur en hann kemur til verksins sta­festa ßbyrg­ sÝna fyrir byggingarfulltr˙a.
Ůeir i­nmeistarar einir geta bori­ ßbyrg­ ß einst÷kum verk■ßttum vi­ byggingarframkvŠmdir sem hloti­ hafa til ■ess leyfi rß­herra. [I­nmeistarar, sem hafa meistarabrÚf og hafa loki­ prˇfi frß meistaraskˇla e­a hafa a.m.k. sambŠrilega menntun ß hluta­eigandi svi­i, geta hloti­ slÝka l÷ggildingu, enda sÚu ■eir starfandi sem meistarar Ý i­n sinni.]1) ┴­ur en leyfi er veitt skal leita umsagnar Samtaka i­na­arins. Nßnar skal kve­i­ ß um menntun, starfsreynslu, rÚttindi og skyldur i­nmeistara Ý byggingarregluger­.
HŠtti i­nmeistari umsjˇn me­ framkvŠmdum ß­ur en verki er loki­ skal byggingarstjˇri sjß um a­ nřr i­nmeistari taki vi­ st÷rfum ßn tafar og tilkynna ■a­ byggingarfulltr˙a.
FramkvŠmdir vi­ ■ß verk■Štti sem frßfarandi i­nmeistari bar ßbyrg­ ß og haf­i umsjˇn me­ skulu st÷­va­ar ■ar til nřr i­nmeistari hefur undirrita­ ßbyrg­aryfirlřsingu. Skal gera ˙ttekt ß ■eim verk■ßttum er frßfarandi i­nmeistari haf­i umsjˇn me­ og skal ˙ttekt undirritu­ bŠ­i af frßfarandi i­nmeistara og hinum nřja, ef ■ess er kostur. Nřr i­nmeistari ber ßbyrg­ ß ■eim verk■ßttum sem unnir eru eftir a­ hann tˇk vi­ starfi.
Rß­herra sendir ßrlega lista yfir l÷ggilta i­nmeistara til byggingarfulltr˙a.
   1)
L. 170/2000, 16. gr.

V. kafli. Leyfisgj÷ld.
53. gr. [FramkvŠmda- og byggingarleyfisgj÷ld.
Sveitarstjˇrnum er heimilt a­ innheimta gj÷ld fyrir leyfi til framkvŠmda, sem ßhrif hafa ß umhverfi­ og breyta ßsřnd ■ess, sbr. 27. gr., og fyrir leyfi til a­ reisa, stŠkka e­a breyta byggingarmannvirkjum, sbr. 43. gr. [Jafnframt er ■eim heimilt a­ innheimta gj÷ld fyrir ˙tmŠlingu, eftirlit, ˙ttektir, yfirfer­ h÷nnunargagna og vottor­ sem byggingarfulltr˙i lŠtur Ý tÚ. Gj÷ld ■essi mega ekki nema hŠrri upphŠ­ en sem nemur kostna­i vi­ ˙tgßfu leyfa, ˙tmŠlingu, eftirlit, ˙ttektir, yfirfer­ h÷nnunargagna og vottor­ sem byggingarfulltr˙i lŠtur Ý tÚ og skulu vera Ý samrŠmi vi­ gjaldskrß sem sveitarstjˇrn setur og birtir Ý B-deild StjˇrnartÝ­inda.]1)]2)
   1)
L. 170/2000, 17. gr. 2)L. 135/1997, 9. gr.
54. gr. BÝlastŠ­agjald.
Ef ekki er unnt a­ koma fyrir ß lˇ­ nřbyggingar ■eim fj÷lda bÝlastŠ­a sem kr÷fur eru ger­ar um getur sveitarstjˇrn ßkve­i­ a­ innheimta bÝlastŠ­agjald af hluta­eigandi lˇ­. Gjaldi­ mß nema allt a­ ߊtlu­um kostna­i vi­ ger­ ■eirra bÝlastŠ­a sem ß vantar. [Sveitarstjˇrn getur sett sÚrstaka gjaldskrß um bÝlastŠ­agj÷ld Ý sveitarfÚlaginu sem sveitarfÚlagi­ birtir Ý B-deild StjˇrnartÝ­inda.]1)
BÝlastŠ­agj÷ld skulu renna Ý sÚrstakan sjˇ­ og skal honum vari­ til uppbyggingar almenningsbÝlastŠ­a Ý nßgrenni vi­komandi lˇ­ar.
   1)
L. 170/2000, 18. gr.
55. gr. Grei­sla gjalda.
[Sveitarstjˇrnir ßkve­a gjalddaga framkvŠmdaleyfis-, byggingarleyfis- og bÝlastŠ­agjalda og hvernig ■au skuli innheimt.]1) Eigi mß gefa ˙t byggingarleyfi fyrr en gj÷ld ■essi hafa veri­ greidd samkvŠmt settum reglum e­a sami­ hefur veri­ um grei­slu ■eirra.
Vanskil ß grei­slu gjalda skv. 1. mgr. veitir byggingarfulltr˙a heimild til a­ neita a­ gefa ˙t vottor­ um vi­komandi mannvirki.
Gj÷ldum skv. 53. og 54. gr. fylgir l÷gve­ Ý vi­komandi fasteign e­a lˇ­ og mß innheimta gjaldfallin gj÷ld me­ fjßrnßmi.
   1)
L. 135/1997, 10. gr.

VI. kafli. Ůvingunar˙rrŠ­i og vi­url÷g.
56. gr. FramkvŠmdir sem brjˇta Ý bßga vi­ skipulag e­a eru ßn leyfis.
[Ef framkvŠmd, sem fellur undir 27. gr. e­a undir IV. kafla laga ■essara, er hafin ßn ■ess a­ leyfi sÚ fengi­ fyrir henni, h˙n bygg­ ß annan hßtt en leyfi stendur til e­a ef bygging er tekin til annarra nota en sveitarstjˇrn hefur heimila­ getur skipulagsfulltr˙i/byggingarfulltr˙i st÷­va­ slÝkar framkvŠmdir tafarlaust. SÚ um framkvŠmdaleyfisskylda framkvŠmd a­ rŠ­a leitar skipulagsfulltr˙i sta­festingar sveitarstjˇrnar. SÚ um byggingarleyfisskylda framkvŠmd a­ rŠ­a leitar byggingarfulltr˙i sta­festingar byggingarnefndar svo fljˇtt sem vi­ ver­ur komi­.]1)
Ef byggingarframkvŠmd, sem fellur undir IV. kafla laga ■essara, er hafin ßn ■ess a­ leyfi sÚ fengi­ fyrir henni og h˙n brřtur Ý bßga vi­ skipulag e­a framkvŠmd er hafin me­ byggingarleyfi sem brřtur Ý bßga vi­ skipulag ber byggingarfulltr˙a a­ st÷­va framkvŠmdir tafarlaust og sÝ­an skal hin ˇl÷glega bygging, e­a byggingarhluti, fjarlŠg­, jar­rask afmß­ e­a starfsemi hŠtt.
Hafi mannvirki, sem fellur undir IV. kafla laga ■essara, veri­ reist ßn sam■ykkis sveitarstjˇrnar og h˙n lßti­ hjß lÝ­a a­ fjarlŠgja ■a­ innan sex mßna­a frß ■vÝ a­ henni var kunnugt um mßli­ skal Skipulagsstofnun lßta fjarlŠgja mannvirki­ ß kostna­ sveitarfÚlags.
Ëheimilt er a­ breyta skipulagi svŠ­is ■ar sem framkvŠmt hefur veri­ Ý ˇsamrŠmi vi­ skipulag fyrr en hin ˇl÷glega bygging, e­a byggingarhluti, hefur veri­ fjarlŠg­, jar­rask afmß­ e­a starfsemi hŠtt.
Byggingarnefnd getur ßvallt mŠlt fyrir um a­ fjarlŠgja skuli ˇl÷glega byggingu e­a byggingarhluta, jar­rask skuli afmß­ e­a starfsemi hŠtt.
Ef ■÷rf krefur er l÷greglu skylt a­ a­sto­a byggingarfulltr˙a og byggingarnefnd vi­ ■Šr a­ger­ir er greinir Ý 1.ľ6. mgr.
Reynist bruna÷ryggi ßbˇtavant vi­ loka˙ttekt mannvirkis skal byggingarfulltr˙i og eftir atvikum heilbrig­isfulltr˙i vegna almenns ÷ryggis og hollustu koma Ý veg fyrir a­ h˙si­ veri­ teki­ Ý notkun fyrr en ˙r hefur veri­ bŠtt.
Sveitarsjˇ­ur e­a eftir atvikum rÝkissjˇ­ur ß endurkr÷fu ß byggingara­ila ß ÷llum kostna­i sem hann hefur haft af ˇl÷glegri mannvirkjager­ og ß l÷gve­ fyrir kr÷fu sinni Ý ÷llu efni sem nota­ hefur veri­ vi­ byggingarframkvŠmdina.
   1)
L. 135/1997, 11. gr.
57. gr. A­ger­ir til a­ knřja fram ˙rbŠtur.
Sinni a­ili ekki fyrirmŠlum byggingarfulltr˙a e­a byggingarnefndar innan ■ess frests sem sveitarstjˇrn setur getur h˙n ßkve­i­ dagsektir ■ar til ˙r ver­ur bŠtt. Hßmark dagsekta skal ßkve­i­ Ý byggingarregluger­. Dagsektir renna Ý sveitarsjˇ­.
Byggingarnefnd getur lßti­ vinna verk, sem h˙n hefur lagt fyrir a­ unni­ skyldi, ß kostna­ ■ess sem vanrŠkt hefur a­ vinna verki­.
Dagsektir og kostna­ skv. 1. og 2. mgr. mß innheimta me­ fjßrnßmi.
58. gr. ┌rrŠ­i gagnvart brotum h÷nnu­a.
Ef h÷nnu­ur, sem fengi­ hefur l÷ggildingu skv. 48. e­a 49. gr., leggur fram h÷nnunarg÷gn ■ar sem broti­ er Ý bßga vi­ ßkvŠ­i laga ■essara, regluger­ar settrar samkvŠmt ■eim e­a skipulagsߊtlunar getur byggingarnefnd veitt honum ßminningu. SÚu brot alvarleg e­a Ýtreku­ getur nefndin ˇska­ eftir ■vÝ a­ rß­herra svipti hluta­eigandi h÷nnu­ l÷ggildingu.
Rß­herra getur veitt h÷nnu­i ßminningu og vi­ Ýtreka­ brot svipt hann l÷ggildingu um tiltekinn tÝma e­a fyrir fullt og allt. ┴­ur en rß­herra tekur ßkv÷r­un um sviptingu l÷ggildingar skal hann leita umsagnar Skipulagsstofnunar og vi­komandi fagfÚlags og gefa h÷nnu­i kost ß a­ tjß sig um mßli­.
59. gr. ┌rrŠ­i gagnvart brotum byggingarstjˇra og i­nmeistara.
Ef byggingarstjˇri e­a i­nmeistari, sem ßbyrg­ ber ß byggingarframkvŠmdum, brřtur ßkvŠ­i laga, regluger­a e­a sam■ykkta um skipulags- og byggingarmßlefni getur byggingarnefnd veitt honum ßminningu. SÚu brot alvarleg e­a Ýtreku­ getur nefndin ˇska­ eftir ■vÝ vi­ rß­herra a­ hann ver­i sviptur vi­urkenningu.
Rß­herra getur veitt i­nmeistara ßminningu og vi­ Ýtreka­ brot svipt hann vi­urkenningu sinni um tiltekinn tÝma e­a fyrir fullt og allt. [┴­ur en rß­herra tekur ßkv÷r­un um sviptingu vi­urkenningar skal hann leita umsagnar byggingarnefndar vi­komandi sveitarfÚlags og Samtaka i­na­arins og gefa i­nmeistara kost ß a­ tjß sig.]1)
   1)
L. 135/1997, 12. gr.
60. gr. Refsißbyrg­.
Brot gegn l÷gum ■essum og regluger­um settum samkvŠmt ■eim var­a sektum e­a [fangelsi allt a­ 2 ßrum]1) nema ■yngri refsing liggi vi­ samkvŠmt ÷­rum l÷gum.
Me­ mßl samkvŠmt ■essari grein skal fari­ a­ hŠtti opinberra mßla, sbr. l÷g nr. 19/1991.
   1)L. 82/1998, 238. gr.

VII. kafli. Yfirstjˇrn skipulags- og byggingarmßla ß varnarsvŠ­um og gildist÷kußkvŠ­i.
61. gr. Um yfirstjˇrn skipulags- og byggingarmßla ß varnarsvŠ­um.
UtanrÝkisrß­herra fer me­ yfirstjˇrn skipulags- og byggingarmßla ß auglřstum varnarsvŠ­um Ý samrŠmi vi­ ßkvŠ­i laga nr. 106/1954, sbr. og l÷g nr. 110/1951.
┴kvŠ­i skipulags- og byggingarlaga og regluger­a settra samkvŠmt ■eim eiga vi­ um skipulags- og byggingarmßl ß varnarsvŠ­um eftir ■vÝ sem vi­ getur ßtt, ■ar ß me­al um gjaldheimtu. UtanrÝkisrß­herra skipar skipulags- og byggingarnefnd sem fer me­ ■essi mßl og getur hann fali­ nefndinni a­ sinna ÷­rum skyldum verkefnum ß varnarsvŠ­unum.
Nefndin skal Ý starfi sÝnu hafa nßi­ samrß­ vi­ Skipulagsstofnun og sveitarfÚl÷g sem hlut geta ßtt a­ mßli, svo sem ß Su­urnesjum. UtanrÝkisrß­herra setur nßnari ßkvŠ­i um framkvŠmd ■essarar greinar Ý regluger­1) a­ h÷f­u samrß­i vi­ umhverfisrß­herra.
   1)
Rg. 471/1999.
62. gr. Gildistaka.
L÷g ■essi ÷­last gildi 1. jan˙ar 1998. ů
┴kvŠ­i til brß­abirg­a.

   
1. [ů]1)
   
2. A­ li­num tÝu ßrum frß gildist÷ku laga ■essara skulu ÷ll sveitarfÚl÷g hafa gert a­alskipulag. Rß­herra getur a­ fenginni ums÷gn Skipulagsstofnunar veitt undan■ßgu frß ■essu ßkvŠ­i ■ar sem a­stŠ­ur knřja ekki ß um ger­ a­alskipulags. Rß­herra getur einnig a­ till÷gu Skipulagsstofnunar sett sveitarstjˇrn styttri frest en tÝu ßr ef a­stŠ­ur knřja ß um ger­ a­alskipulags.
   
3. [Sveitarstjˇrn getur ßn ■ess a­ fyrir liggi sta­fest a­al- e­a svŠ­isskipulag e­a sam■ykkt deiliskipulag og a­ fengnum me­mŠlum Skipulagsstofnunar leyft einstakar framkvŠmdir sem um kann a­ ver­a sˇtt og er unnt a­ binda slÝkt leyfi tilteknum skilyr­um. Sveitarstjˇrn getur einnig ßn ■ess a­ fyrir liggi sta­fest a­al- e­a svŠ­isskipulag auglřst till÷gu a­ deiliskipulagi a­ fengnum me­mŠlum Skipulagsstofnunar. Heimilt er a­ vÝsa ni­urst÷­u Skipulagsstofnunar var­andi slÝkt erindi til ˙rskur­arnefndar, sbr. 8. gr.]2)
   
4. Ef verulegar framkvŠmdir eru fyrirhuga­ar ßn ■ess a­ fyrir liggi sta­fest a­alskipulag getur Skipulagsstofnun sett sveitarstjˇrn frest til a­ ganga frß till÷gu a­ a­alskipulagi. Gangi sveitarstjˇrn ekki frß a­alskipulagstill÷gu innan ■ess frests leggur stofnunin til vi­ rß­herra a­ byggingarframkvŠmdir og ÷nnur mannvirkjager­ Ý sveitarfÚlaginu ver­i st÷­vu­ ■ar til fyrir liggur a­alskipulag.
   
5. ┴kvŠ­i laga ■essara skulu ekki hafa ßhrif ß eldri rÚtt h÷nnu­a til ■ess a­ leggja teikningar fyrir byggingarnefnd, nÚ heldur vi­urkenningu byggingaryfirvalda til handa i­nmeisturum og byggingarstjˇrum sem vi­urkenndir eru til ■ess a­ standa fyrir framkvŠmdum hver ß sÝnu svi­i vi­ gildist÷ku laganna.
   
6. Starfandi byggingarfulltr˙ar vi­ gildist÷ku laga ■essara halda fullum rÚtti sÝnum til starfa ■rßtt fyrir ßkvŠ­i 7. gr.
   
7. Hafi ■eir a­ilar, sem taldir eru upp Ý 48. og 49. gr., ■egar vi­ gildist÷ku laga ■essara loki­ hluta reynslutÝma sem nau­synlegur er samkvŠmt n˙gildandi l÷gum til a­ ÷­last l÷ggildingu skulu ■eir eiga kost ß a­ lj˙ka honum eftir eldri reglum.
   
[8. Samvinnunefndir um svŠ­isskipulag sem eru a­ st÷rfum vi­ gildist÷ku laganna skulu starfa ßfram en um mßlsme­fer­ fer samkvŠmt ■essum l÷gum.]1)
   
[9. ═ fyrsta skipti skal samvinnunefnd mi­hßlendis skipu­, sbr. 2. mgr. 12. gr. a laganna, ■egar eftir gildist÷ku laga ■essara fram til nŠstu reglulegu sveitarstjˇrnarkosninga.]3)
   
[10. Ůeir einstaklingar sem fengu ˙tgefi­ e­a ßttu rÚtt ß a­ fß ˙tgefi­ meistarabrÚf fyrir 1. jan˙ar 1989 og ekki hafa loki­ meistaraskˇla eiga rÚtt ß l÷ggildingu til a­ bera ßbyrg­ ß verkframkvŠmdum fyrir byggingarnefnd skv. 2. mgr. 52. gr., enda hafi ■eir sˇtt nßmskei­ sem umhverfisrß­uneyti­ stendur fyrir Ý samvinnu vi­ prˇfnefnd skipulags- og byggingarmßla og Samt÷k i­na­arins. Heimilt er a­ taka gjald vegna kostna­ar vi­ nßmskei­ahald. Gj÷ld skulu aldrei vera hŠrri en sem nemur r÷kstuddum kostna­i vi­ veitta ■jˇnustu. Rß­herra setur regluger­4) um nßnari framkvŠmd ■essa ßkvŠ­is en heimild ■essi gildir til [1. j˙lÝ 2002, en sŠkja skal um a­ fara ß nßmskei­ samkvŠmt ■essu ßkvŠ­i fyrir [1. j˙lÝ 2001]5)].2)
   
11. Deiliskipulagsߊtlanir og breytingar ß ■eim sem ger­ar hafa veri­ ß grundvelli a­alskipulags og sam■ykktar af sveitarstjˇrn fyrir 1. jan˙ar 1998 gilda ßn tillits til ■ess hvort ■Šr hafa veri­ auglřstar, hloti­ sta­festingu rß­herra e­a sam■ykktar af skipulagsstjˇra rÝkisins samkvŠmt eldri l÷gum og regluger­um settum samkvŠmt ■eim. Ůegar sˇtt er um byggingarleyfi Ý g÷tureit e­a reit ■ar sem framkvŠmt hefur veri­ Ý verulegu ˇsamrŠmi vi­ sam■ykkt deiliskipulag skal endursko­un ß deiliskipulagi fara fram ß­ur en byggingarleyfisumsˇkn er afgreidd, enda sÚ um verulega framkvŠmd a­ rŠ­a. A­ ÷­ru leyti fer um mßlsme­fer­ skv. 26. gr.
   
12. Sam■ykktir sem reynslusveitarfÚl÷g hafa sett sÚr me­ heimild Ý 16. gr. laga um reynslusveitarfÚl÷g, nr. 82/1994, halda gildi sÝnu til 1. mars 2000.]6)
   [13. Ůar sem ekki er fyrir hendi a­alskipulag er heimilt a­ gera deiliskipulag ß grundvelli svŠ­isskipulags fyrir einst÷k svŠ­i e­a reiti ■ar sem framkvŠmdir eru fyrirhuga­ar, ef Ý svŠ­isskipulagi er m÷rku­ stefna um vi­komandi mßlaflokka.
   
14. ┴ me­an ekki eru til samhŠf­ir sta­lar og/e­a tŠknisam■ykki til ■ess a­ ßkvŠ­i 2. mgr. 42. gr. ver­i virk skulu byggingarv÷rur ß marka­i hafa vottun e­a ums÷gn um a­ ■Šr uppfylli kr÷fur byggingarregluger­ar, standist sta­la og falli a­ verklagi og sÚrÝslenskum a­stŠ­um. Hli­sjˇn skal h÷f­ af kr÷fum sem settar eru fram Ý ßkv÷r­unum framkvŠmdastjˇrnar Evrˇpusambandsins var­andi hlutverk framlei­anda og tilnefnds a­ila vi­ sta­festingu ß samrŠmi vi­ kr÷fur. Ef ekki liggja fyrir sam■ykktir frß framkvŠmdastjˇrn Evrˇpusambandsins var­andi einstaka v÷ruflokka skal h÷f­ hli­sjˇn af ßkv÷r­unum um hli­stŠ­ar v÷rur. Rannsˇknastofnun byggingari­na­arins, Brunamßlastofnun e­a a­rir ■ar til bŠrir a­ilar sem umhverfisrß­uneyti­ vi­urkennir skulu gegna samsvarandi hlutverki og tilnefndur a­ili vegna ßkvŠ­a ■essarar greinar. Ůessir a­ilar annast sta­festingu ß samrŠmi og gefa ˙t vottor­ e­a ums÷gn ■ar a­ l˙tandi.]2)
   1)
L. 135/1997, 13. gr. 2)L. 170/2000, 19. gr. 3)L. 58/1999, 8. gr. 4)Rg. 168/2000, sbr. 188/2001. 5)L. 74/2001, 1. gr. 6)L. 117/1999, 2. gr.