Lagasafn.  UppfŠrt til jan˙ar 2003.  ┌tgßfa 128a.  Prenta Ý tveimur dßlkum.


L÷g um Rannsˇknarrß­ ═slands

1994 nr. 61 13. maÝ


I. kafli. Hlutverk og skipan Rannsˇknarrß­s ═slands
1. gr. Rannsˇknarrß­ ═slands er sjßlfstŠ­ stofnun sem heyrir undir menntamßlarß­uneyti­. Hlutverk ■ess er a­ treysta sto­ir Ýslenskrar menningar og atvinnulÝfs me­ ■vÝ a­ stu­la a­ markvissu vÝsindastarfi, tŠkni■rˇun og nřsk÷pun.
2. gr. Rannsˇknarrß­ ═slands skal:
   
1. Vera rÝkisstjˇrn, Al■ingi og ÷­rum opinberum a­ilum til rß­uneytis um stefnum÷rkun ß svi­i vÝsinda, tŠkni og nřsk÷punar.
   
2. Gera ßrlega till÷gur um framl÷g ˙r rÝkissjˇ­i til vÝsinda- og tŠknimßla til ■riggja ßra.
   
3. Hafa nßi­ samrß­ vi­ rß­uneyti er vinna a­ stefnumˇtun og fjßrlagager­ ß svi­i vÝsinda og tŠkni.
   
4. Mˇta ˙thlutunarstefnu og veita styrki ˙r ■eim sjˇ­um sem eru Ý v÷rslu rß­sins. Ůß mß fela rß­inu ˙thlutun styrkja ˙r ÷­rum sjˇ­um og af ÷­ru fÚ sem Štla­ er til rannsˇkna og skyldra mßlefna.
   
5. Annast kynningu ß rannsˇknarstarfsemi.
   
6. Annast s÷fnun og ˙rvinnslu upplřsinga um rannsˇknir og ■rˇunarstarf Ý landinu, svo sem um mannafla, fjßrmagn, vi­fangsefni og ßrangur. Rß­i­ skal hafa nßi­ samstarf vi­ Š­ri menntastofnanir, rannsˇknarstofnanir og fyrirtŠki og stu­la a­ samrŠmingu og samstarfi milli ■eirra sem vinna a­ rannsˇknum og nřsk÷pun.
   
7. Gangast fyrir mati ß ßrangri rannsˇknarstarfs me­ reglulegum hŠtti og gera till÷gur til ˙rbˇta ef ■a­ telur starfsemina ˇfullnŠgjandi, skipulag e­a skilyr­i ˇfullkomin e­a markver­ rannsˇknar-, ■rˇunar- og nřsk÷punarsvi­ vanrŠkt. Rannsˇknir eru ekki ger­ar af Rannsˇknarrß­i ═slands.
   
8. Eiga samstarf vi­ hli­stŠ­ar stofnanir erlendis og al■jˇ­astofnanir og fylgjast me­ ■ßttt÷ku ═slendinga Ý fj÷l■jˇ­legu vÝsindasamstarfi. Rß­i­ fylgist me­ og grei­ir fyrir rannsˇknum erlendra vÝsindamanna hÚr ß landi og stu­lar a­ samvinnu Ýslenskra og erlendra vÝsindamanna.
   
9. Beita sÚr fyrir ■vÝ Ý samrß­i vi­ rannsˇknarstofnanir og atvinnulÝf a­ ger­ar sÚu ߊtlanir um rannsˇknir og ■rˇunarstarf.
   
10. Hafa yfirumsjˇn me­ ˇrß­st÷fu­u landsvŠ­i og sameiginlegum byggingum og tŠkjum fyrir rannsˇknarstofnanir atvinnuveganna skv. 59. gr. laga nr. 64/1965, um rannsˇknir Ý ■ßgu atvinnuveganna.
   11. Skila ßrlega skřrslu til menntamßlarß­herra um st÷­u og horfur Ý vÝsinda- og tŠknimßlum Ý landinu. Skřrslan skal l÷g­ fyrir Al■ingi, ßsamt greinarger­ menntamßlarß­herra, til kynningar og umfj÷llunar.
   
12. Sinna ÷­rum verkefnum er menntamßlarß­herra felur rß­inu.
3. gr. [Menntamßlarß­herra skipar ellefu einstaklinga Ý Rannsˇknarrß­ ═slands til ■riggja ßra:
   
a. Ůrjß samkvŠmt till÷gum skˇla ß hßskˇlastigi ■ar sem rannsˇknir eru stunda­ar og stofnana ß svi­i ■jˇ­legra frŠ­a og VÝsindafÚlags ═slendinga.
   
b. Ůrjß samkvŠmt till÷gum rannsˇknastofnana atvinnuveganna og annarra rannsˇknastofnana utan verksvi­s menntamßlarß­uneytis.
   
c. Ůrjß samkvŠmt till÷gum Al■ř­usambands ═slands og Vinnuveitendasambands ═slands.
   
d. Tvo ßn tilnefningar a­ h÷f­u samrß­i vi­ rÝkisstjˇrn.
A­ilar, sem tilnefna menn til setu Ý Rannsˇknarrß­i ═slands skv. a-, b- og c-li­um hÚr a­ framan, skulu hver tilnefna tiltekinn fj÷lda einstaklinga samkvŠmt nßnari ßkvŠ­um Ý regluger­ sem rß­herra setur. Menntamßlarß­herra skipar ■rjß ˙r hverjum hˇpi og tvo sem tilnefndir eru a­ h÷f­u samrß­i vi­ rÝkisstjˇrn e­a alls ellefu einstaklinga. Vi­ skipun Ý rß­i­ skal menntamßlarß­herra gŠta ■ess a­ jafnvŠgi sÚ ß milli vÝsinda og tŠkni og tryggja sjßlfstŠ­i rß­sins ■annig a­ ■a­ geti sinnt eftirlitshlutverki skv. 7. t÷lul. 2. gr. Ůß skipar menntamßlarß­herra jafnmarga varamenn ˙r hˇpi ■eirra sem tilnefndir eru me­ sama hŠtti.]1)
Menntamßlarß­herra skipar formann og varaformann ˙r hˇpi hinna skipu­u, en rß­i­ skiptir a­ ÷­ru leyti me­ sÚr verkum. Rß­herra ßkve­ur ■ˇknun til ■eirra sem sitja Ý Rannsˇknarrß­i.
   1)
L. 44/1995, 1. gr.

II. kafli. Starfsemi Rannsˇknarrß­s ═slands.
4. gr. Rannsˇknarrß­ ═slands skipar fagrß­ til tveggja ßra Ý senn ß helstu svi­um vÝsinda og tŠkni og ß ÷­rum athafnasvi­um ■jˇ­lÝfsins til ■ess a­ veita faglega rß­gj÷f. Fagrß­ gera stefnumˇtandi till÷gur til Rannsˇknarrß­s ═slands um mßl sem var­a verksvi­ ■eirra og meta vÝsindalegt og hagnřtt gildi umsˇkna um styrki ˙r sjˇ­um Ý v÷rslu rß­sins. Rannsˇknarrß­ ßkve­ur ■ˇknun til ■eirra sem sitja Ý fagrß­um.
5. gr. [Rß­herra skipar framkvŠmdastjˇra til fimm ßra Ý senn.]1) FramkvŠmdastjˇri rŠ­ur anna­ starfsfˇlk. FramkvŠmdastjˇri annast daglegan rekstur skrifstofu rß­sins, fjßrrei­ur og reikningsskil fyrir rß­i­ og sjˇ­i Ý v÷rslu ■ess. FramkvŠmdastjˇri skal hafa loki­ hßskˇlaprˇfi og hafa sta­gˇ­a ■ekkingu ß rannsˇknum, stjˇrnun og nřsk÷pun Ý atvinnulÝfi.
FramkvŠmdastjˇri framfylgir ßkv÷r­unum Rannsˇknarrß­s. Skrifstofa rß­sins veitir fagrß­um og ˙thlutunarnefndum sjˇ­a nau­synlega skrifstofu■jˇnustu.
   1)
L. 83/1997, 136. gr.
6. gr. Rekstrarkostna­ur Rannsˇknarrß­s ═slands grei­ist af fjßrveitingu Ý fjßrl÷gum.
7. gr. Reikningar Rannsˇknarrß­s ═slands skulu endursko­a­ir ßrlega af RÝkisendursko­un.

III. kafli. Sjˇ­ir Ý v÷rslu Rannsˇknarrß­s.
1. VÝsindasjˇ­ur.
8. gr. Hlutverk VÝsindasjˇ­s er a­ efla Ýslenskar vÝsindarannsˇknir. ═ ■eim tilgangi styrkir sjˇ­urinn stofnanir, fyrirtŠki og einstaklinga til skilgreindra rannsˇknarverkefna.
Rß­i­ getur veitt styrki ˙r VÝsindasjˇ­i til allt a­ ■riggja ßra Ý senn og skulu slÝk verkefni l˙ta sÚrst÷ku eftirliti rß­sins.
9. gr. Tekjur VÝsindasjˇ­s eru:
   
i. Fjßrveiting Ý fjßrl÷gum ßr hvert.
   
ii. Fjßrframlag skv. 37. gr. laga nr. 36/1986, um Se­labanka ═slands.1)
   iii. Gjafir frß einstaklingum e­a fyrirtŠkjum.
   
iv. Ínnur framl÷g.
   1)Framlag Se­labanka ═slands Ý VÝsindasjˇ­ grei­ist Ý sÝ­asta skipti ß ßrinu 2001, sbr.
l. 36/2001, 40. gr.
10. gr. Rannsˇknarrß­ ═slands skipar ßrlega ˙thlutunarnefnd fimm sÚrfrˇ­ra einstaklinga til ■ess a­ meta umsˇknir a­ fengnum ums÷gnum fagrß­a. Ůeir skulu hafa vÝ­tŠka reynslu af vÝsindastarfi og hvorki eiga sŠti Ý Rannsˇknarrß­i ═slands nÚ fagrß­um ■ess.
┌thlutunarnefnd leitar rß­gjafar umfram ■a­ sem fagrß­ Rannsˇknarrß­s getur veitt ef ■urfa ■ykir. ┌thlutunarnefnd gerir till÷gur til Rannsˇknarrß­s um styrkveitingar. Rannsˇknarrß­ ßkve­ur ■ˇknun til ■eirra sem sitja Ý ˙thlutunarnefnd fyrir VÝsindasjˇ­.
2. TŠknisjˇ­ur.
11. gr. Hlutverk TŠknisjˇ­s er a­ styrkja ■rˇun og nřsk÷pun Ý Ýslensku atvinnulÝfi me­ ■vÝ a­ efla tŠkni■ekkingu, rannsˇknir og ■rˇunarstarf. ═ ■eim tilgangi styrkir sjˇ­urinn vÝsindastofnanir, fyrirtŠki og einstaklinga til skilgreindra verkefna ß svi­um sem Rannsˇknarrß­ ═slands leggur ßherslu ß.
Rß­i­ getur veitt styrki ˙r TŠknisjˇ­i til allt a­ ■riggja ßra Ý senn og skulu slÝk verkefni l˙ta sÚrst÷ku eftirliti rß­sins.
12. gr. Tekjur TŠknisjˇ­s eru:
   
i. Fjßrveiting Ý fjßrl÷gum ßr hvert.
   
ii. Tekjur af einkaleyfum e­a endurgrei­slur af styrkjum til verkefna sem noti­ hafa stu­nings sjˇ­sins og leitt til ar­bŠrrar framlei­slu.
   
iii. Gjafir frß einstaklingum e­a fyrirtŠkjum.
   
iv. Ínnur framl÷g.
13. gr. Rannsˇknarrß­ ═slands skipar ßrlega ˙thlutunarnefnd fimm sÚrfrˇ­ra einstaklinga til ■ess a­ meta umsˇknir a­ fengnum ums÷gnum fagrß­a. Ůeir skulu hafa vÝ­tŠka reynslu af rannsˇknum og ■rˇunarstarfi og ■ekkingu ß nřsk÷pun Ý atvinnulÝfi. Ůeir skulu hvorki eiga sŠti Ý Rannsˇknarrß­i ═slands nÚ fagrß­um ■ess. ┌thlutunarnefnd leitar faglegrar rß­gjafar umfram ■a­ sem fagrß­ Rannsˇknarrß­s getur veitt ef ■urfa ■ykir. ┌thlutunarnefnd gerir till÷gur til Rannsˇknarrß­s um styrkveitingar. Rannsˇknarrß­ ßkve­ur ■ˇknun til ■eirra sem sitja Ý ˙thlutunarnefnd.
3. Bygginga- og tŠkjasjˇ­ur.
14. gr. Bygginga- og tŠkjasjˇ­ur tekur vi­ hlutverki Byggingarsjˇ­s rannsˇknastarfsemi Ý ■ßgu atvinnuveganna, sbr. 61. gr. laga nr. 64/1965, um rannsˇknir Ý ■ßgu atvinnuveganna, og 19. gr. laga nr. 48/1987, um VÝsindarß­ og VÝsindasjˇ­, Rannsˇknarß­ rÝkisins og Rannsˇknasjˇ­. Bygginga- og tŠkjasjˇ­ur er Ý v÷rslu Rannsˇknarrß­s ═slands. Hlutverk sjˇ­sins er a­ veita styrki til kaupa ß dřrum tŠkjum og b˙na­i, svo og til ■ess a­ byggja e­a kaupa h˙snŠ­i vegna rannsˇknar- og ■rˇunarstarfsemi. Styrkveitingar ˙r sjˇ­num skulu hß­ar sam■ykki menntamßlarß­herra.
15. gr. Tekjur Bygginga- og tŠkjasjˇ­s eru:
   
i. Fjßrveitingar Ý fjßrl÷gum ßr hvert.
   
ii. Einkaleyfisgjald af rekstri peningahappdrŠtta e­a a­rar samsvarandi tekjur.
   
iii. Ínnur framl÷g.
4. A­rir sjˇ­ir.
16. gr. Rannsˇknarrß­ ═slands sÚr um rekstur Rannsˇknarnßmssjˇ­s Ý umbo­i stjˇrnar sjˇ­sins, sbr. 23. gr.
Fela mß Rannsˇknarrß­i ═slands v÷rslu annarra sjˇ­a sem hafa hlutverki a­ gegna ß starfssvi­i rß­sins.
Sameiginleg ßkvŠ­i um sjˇ­i Ý v÷rslu Rannsˇknarrß­s.
17. gr. Kostna­ur vi­ vÝsindalegt mat ß umsˇknum og vi­ st÷rf ˙thlutunarnefnda skal greiddur af ßrlegu rß­st÷funarfÚ sjˇ­anna. Rß­inu er heimilt a­ kosta ˙ttektir og mat ß ßrangri og frammist÷­u Ý vÝsinda- og tŠknistarfi af rß­st÷funarfÚ VÝsindasjˇ­s og TŠknisjˇ­s. Rß­inu er einnig heimilt a­ veita vi­urkenningar fyrir fram˙rskarandi ßrangur Ý vÝsinda- og tŠknistarfi af rß­st÷funarfÚ sjˇ­anna.
18. gr. Ni­urst÷­ur rannsˇkna, sem kosta­ar eru me­ styrkjum ˙r VÝsindasjˇ­i og TŠknisjˇ­i, skulu birtar opinberlega og vera ÷llum opnar nema um anna­ sÚ sami­. Heimilt er a­ fjalla um skilmßla fyrir styrkveitingum Ý regluger­.
19. gr. Reikningar VÝsindasjˇ­s, TŠknisjˇ­s, Bygginga- og tŠkjasjˇ­s og Rannsˇknarnßmssjˇ­s, svo og annarra sjˇ­a Ý v÷rslu Rannsˇknarrß­s, skulu endursko­a­ir ßrlega af RÝkisendursko­un.
20. gr. Menntamßlarß­herra setur reglur um ˙thlutanir ˙r sjˇ­um Ý v÷rslu rß­sins a­ fengnum till÷gum Rannsˇknarrß­s ═slands. Ůar skal m.a. fjalla­ um me­h÷ndlun umsˇkna, styrkveitingar o.fl.

IV. kafli. Ţmis ßkvŠ­i.
21. gr. Eignir og skuldbindingar VÝsindasjˇ­s, er starfa­ hefur samkvŠmt l÷gum nr. 48/1987, um VÝsindarß­ og VÝsindasjˇ­, Rannsˇknarß­ rÝkisins og Rannsˇknasjˇ­, falla til VÝsindasjˇ­s sem mŠlt er fyrir um Ý ■essum l÷gum. Eignir og skuldbindingar Rannsˇknasjˇ­s, er starfa­ hefur samkvŠmt s÷mu l÷gum, falla til TŠknisjˇ­s. Stofndeild VÝsindasjˇ­s ver­ur l÷g­ ni­ur og eignir stofndeildar skal setja Ý sjˇ­ sem vari­ ver­ur til kaupa ß h˙snŠ­i fyrir Rannsˇknarrß­ ═slands og til reksturs fasteigna VÝsindasjˇ­s.
22. gr. Menntamßlarß­herra er heimilt Ý samrß­i vi­ mennta- og rannsˇknarstofnanir a­ setja ß stofn tÝmabundnar st÷­ur prˇfessora er sinni rannsˇknum ß svi­um sem talin eru sÚrstaklega mikilvŠg. Rannsˇknarrß­ ═slands og mennta- og rannsˇknarstofnanir geta gert till÷gur til menntamßlarß­herra um a­ slÝkar st÷­ur ver­i stofna­ar.
═ st÷­ur rannsˇknarprˇfessora skal einungis rß­a ■ß sem hloti­ hafa vi­urkenningu ß al■jˇ­legum vettvangi fyrir rannsˇknarst÷rf e­a hafa lagt fram markver­an skerf til rannsˇkna ß svi­i Ýslenskra frŠ­a. SÚrst÷k dˇmnefnd skal meta hŠfni umsŠkjenda.
Menntamßlarß­herra setur regluger­1) um st÷­ur rannsˇknarprˇfessora.
   1)
Rg. 299/1995.
23. gr. Rannsˇknarnßmssjˇ­ur hefur ■a­ hlutverk a­ veita styrki til rannsˇknartengds framhaldsnßms. Tekjur hans eru framlag ß fjßrl÷gum ßr hvert. Menntamßlarß­herra setur reglur1) um starfsemi sjˇ­sins.
   1)
Rg. 974/2000.
24. gr. Menntamßlarß­herra setur regluger­1) um framkvŠmd ■essara laga.
   1)
Rg. 374/1994.
25. gr. L÷g ■essi skal endursko­a innan fimm ßra frß gildist÷ku ■eirra.
26. gr. L÷g ■essi ÷­last gildi 1. j˙lÝ 1994. ů
[┴kvŠ­i til brß­abirg­a.
ů]1)
   1)
L. 44/1995, brbßkv.