Herra forseti. Góðir landsmenn. Íslenska þjóðin hefur hlýtt á stefnuræðu forsætisráðherra lýðveldisins, þá aðra í röðinni á skömmum tíma, og ætti því einnig eftir orð hv. þingmanna stjórnarliðsins að vera nokkurs vísari um það hvernig ríkisstjórnin ætlar að haga landstjórninni á næstu missirum. Eða hvað?
Við höfum fengið fyrirheit um aðstoð við nýbúa, flýtingu vegaframkvæmda og það er jafnvel minnst hér í kvöld á loftvarnakerfi. Allt er þetta gott og blessað. Ég hef meiri fyrirvara um breytingar á Stjórnarráðinu og mér þykir sá boðskapur að Sjálfstæðisflokkur telji sig nú geta ráðskast með heilbrigðismálin með þeim hætti sem ekki var hægt í samstarfi við Framsóknarflokk miklu verri. Dylst nú engum að dýru verði hafa kratar þessa lands keypt ráðherrastólana austur í Valhöll og gera hinum gamla velferðararfi Alþýðuflokksins skömm til. Meira að segja tryggingakerfinu skal breytt út af því einu að Ásta Ragnheiður Jóhannesdóttir skilur það ekki.
Við fengum reyndar smjörþefinn af hinum nýju tímum í velferðarmálaflokkunum í vor þegar stjórnin keyrði í gegnum þingið breytingar sem afnema að fullu tekjutengingu eins hóps bótaþega, þ.e. þeirra sem náð hafa sjötugsaldri. Þannig geta aldraðir menn nú setið á þingi og þegið ofan á sitt þingfararkaup fullan ellilífeyri. Ráðstöfun þessi mun trauðla gagnast útslitnum púlsvinnumönnum eða fiskverkakonum öldruðum. Um þetta ræddum við nokkuð í vor á hinu háa Alþingi en ég geri þetta enn að umfjöllunarefni því að með ráðslagi þessu markaði Samfylkingin landstjórninni þá braut að Sjálfstæðisflokkurinn fengi að ráða velferðarmálunum sem öðru. Það er fljótsagt að á því frjálshyggjuheimili hafa menn jafnan haft lítinn skilning á velferðarmálum. Í samstjórn Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks tókst yfirleitt að halda ráðum Sjálfstæðisflokks utan við þennan hring stjórnmálanna. Slíkt hefur ekki tekist á hinu nýja heimili og það er mjög miður.
Forsætisráðherra fjallaði hér nokkuð um heilbrigðismálin og þó með þeim hætti að erfitt er að fóta sig hvert ferðinni er heitið, enda held ég að þar hafi ríkisstjórnin ekki einn eða samræmdan vilja svo ekki sé kveðið fastar að orði. Sjálfstæðismenn vita sem er að þeim er hollast í ráðabruggi sínu að láta sem minnst uppi við samstarfsflokkinn og þá fyrst dimmir nú alvarlega í holtaþokunni þar sem áherslan er á aukinn fjölbreytileika í vali á heilbrigðisþjónustu og, með leyfi forseta, „með útboðum og þjónustusamningum“.
Mörg pólitísk verk fara góðum vinnufélögum mínum í Sjálfstæðisflokki vel úr hendi og það höfum við framsóknarmenn reynt í samstarfi en mér er þó þannig farið að ég treysti þeim ekki til uppstokkunar í heilbrigðismálum þjóðarinnar og mér er mjög brugðið ef samfylkingarmenn gera það. Ég kalla eftir svörum frá talsmönnum þess flokks um afstöðu þeirra til þessara ummæla og enn frekar nýlegra ummæla hæstv. forsætisráðherra sem ekki verða túlkuð á annan veg en þann að nú sé lag að ráðast með einkavæðingu og gróðasjónarmiðum að þessum grundvallarþætti í velferðar- og samhjálparkerfi landsmanna.
Stefnuræða forsætisráðherra er til umfjöllunar og efni hennar en það sem mesta athygli vekur hlýtur þó að vera efnisleysi þeirrar ræðu. Hversu sterkur sem meiri hluti þingsins er og hversu mjög hann getur leikið sér að því að bera stjórnarandstöðuna ofurliði með tillögum sínum þá er það ekki svo einfalt að jarðýta sú dugi alltaf. Þegar kemur að stjórn landsins og stjórnleysi þess verður þessi meiri hluti til lítils og stjórninni hált á því að koma sér ekki saman um nokkuð af því sem máli skiptir. Því er líkast nú að í landinu sitji tvær andstæðar ríkisstjórnir sem hvor um sig telur sig hafa nógan styrk til að þurfa ekkert að taka tillit til hinnar.
Víst er um það að ríkisstjórn Samfylkingarinnar tók við góðu búi og ríkisstjórn Sjálfstæðisflokksins gerði það líka. Staða ríkissjóðs er sterk og kraftur efnahagslífsins mikill. En það þarf sterk bein til að þola góða daga og nú þegar bogi hagvaxtarins er hátt spenntur þarf íslenska þjóðin á því að halda að hér sé ríkisstjórn sem kemur samhent fram en ekki af því sundurlyndi sem einkennt hefur hana á liðnu sumri. — Góðar stundir.