Virðulegi forseti. Fyrst vil ég þakka fyrir þá umræðu sem hér hefur farið fram um sveitarstjórnarmál. Hún hefur verið afar fróðleg og góð. Fyrrverandi og núverandi sveitarstjórnarmenn og fólk í samgöngunefnd hefur komið og rætt þessi mál út frá tillögu sem hv. þm. Magnús Stefánsson fylgdi úr hlaði, um hlutdeild sveitarfélaga í innheimtum skatttekjum. Þótt umræðan hafi samt farið á annan vettvang en einmitt þann þá tengist þetta allt saman. Ég ítreka að umræðan um sveitarstjórnarmál hefur verið fróðleg og góð, um það sem við þurfum að gera á þeim vettvangi og erum að gera og er gott veganesti.
Virðulegi forseti. Eins og komið hefur fram á þeim fimm landshlutafundum sveitarfélaga sem ég hef farið á, og er rétt að komi einnig fram hér, þá boðaði ég endurskoðun á tekjustofnalögum, frekari endurskoðun á jöfnunarsjóði, og hef sett þetta í samband við stefnumið núverandi hæstv. ríkisstjórnar um að færa verkefni til sveitarfélaganna. Fyrst verða það málefni fatlaðra 2011 og síðan að tekjustofnalög og lögin um jöfnunarsjóð séu tilbúin áður og hugsunin er auðvitað sú að sveitarfélögin hafi tekjur til að standa undir þeim lögbundnu verkefnum sem þau eiga að inna af hendi.
Inn í þetta hefur umræða um sameiningu sveitarfélaga auðvitað blandast og ég hef að sjálfsögðu gert það viljandi að koma þeim málum að í þessari umræðu. Ég verð að segja alveg eins og er, virðulegi forseti, að það kom mér á óvart hvað þetta fær ánægjulegar og góðar viðtökur þó að ég haldi því auðvitað líka til haga að fulltrúar annarra eða kannski nokkurra minni sveitarfélaga hafa komið og andmælt hugmyndum sem verið er að ræða, þ.e. að hækka íbúatöluna í hverju sveitarfélagi.
Það kemur mér líka á óvart að heyra frá íbúum sveitarfélaga sem spyrja sem svo hvort ekki sé betra að þetta sé teiknað upp fyrir okkur og að Alþingi fari í gegnum málið og klári það. Einhverjir sem fylgjast vel með fréttum hafa kynnt sér það og það er einmitt sú aðferð sem Grænlendingarnir eru að fara ofan í í lögum sem þeir hafa samþykkt og taka gildi um næstu áramót þar sem sveitarfélögin verða fjögur. Þetta er ákaflega ánægjuleg umræða og gott að sveitarstjórnarmenn skiptist á skoðunum um þetta vegna þess að við þurfum að taka á þessu með tekjustofnana eins og öðru hvað sveitarfélögin varðar. Það hefur komið fram að ekki eru miklar líkur á því að hægt sé að flytja fleiri verkefni til sveitarfélaga með 50, 100 eða 200 íbúa. Þess vegna er það ítrekað enn einu sinni að margt ánægjulegt hefur komið fram. Til dæmis kom formaður Sambands íslenskra sveitarfélaga, sem jafnframt er bæjarstjóri í Ísafjarðarbæ, í framhaldi af umræðu á Fjórðungsþingi Vestfirðinga og talaði um að hann sæi alveg fyrir sér að það gæti gerst að sveitarfélögin á Vestfjörðum yrðu eitt í staðinn fyrir níu með sína 7.700 íbúa. Sama gerðist austur á landi og þess vegna segi ég að þetta er ágætisumræða og þetta verður að ræða allt saman í heild sinni, tekjustofnana, jöfnunarsjóðinn, stærðina og aukin verkefni.
Virðulegi forseti. Það hefur auðvitað komið fram í umræðunni nú að margt dynur á íslensku samfélagi þessa dagana og því er eðlilegt að það blandist inn í umræðurnar að við í samgönguráðuneytinu höfum startað þeirri vinnu sem að okkur snýr hvað varðar sveitarfélögin. Það hefur verið ákveðinn fundur í ráðuneytinu næstkomandi fimmtudag með fulltrúum Sambands íslenskra sveitarfélaga þegar þeir verða komnir heim úr ferð sem þeir eru í núna í Brussel. Sú vinna er komin í gang og viðræður við þá munu fara af stað þá því það er auðvitað hárrétt að það verður að horfa sérstaklega til sveitarfélaganna.
Sveitarfélögin þurfa að taka til hjá sér og fara í gegnum sín mál eins og ég las í frétt frá Reykjavíkurborg þar sem verið er að kynna aðgerðaáætlun, eins og þeir kalla það. Þetta er ánægjulegt og ætti að vera til eftirbreytni fyrir öll sveitarfélög í landinu að hér virðist sem þverpólitísk niðurstaða hafi skipast um ákveðna aðgerðaáætlun en í henni felst að grunnþjónusta í borginni verði tryggð, svo og sparnaður í innkaupum. Það verður líka tryggt að ekki komi til framkvæmdastopp, eins og ég les út úr þessari aðgerð. Því vil ég nota tækifærið, virðulegi forseti, að segja að ég held að það sé mikilvægt fyrir sveitarstjórnir í landinu að fjalla um þessi mál eins og við erum að gera á Alþingi þar sem stjórn og stjórnarandstaða taka sig saman um að vinna að þeim málum sem þarf að vinna að, íslenskri þjóð til heilla í þeim hremmingum sem að okkur steðja. Þess vegna hvet ég sveitarstjórnir til þess gera slíkt hið sama.
Inn í þetta geta auðvitað blandast alls konar mál sem við erum að ræða í ráðuneytinu. Ég skrifaði t.d. hjá mér vegna þess að hv. þm. Grétar Mar Jónsson ræddi um hafnarsjóðina, að eins og kom fram á nýlegu hafnasambandsþingi sem ég sat þá er verið að setja vinnu í gang hvað það varðar til að fara yfir þá stöðu sem þar er sem er alvarleg eftir þá lagabreytingu sem gerð var. Margt kemur þar til, t.d. kemur alveg til greina að mínu mati að sveitarfélögin verði með lögbundin lágmarksgjöld en bjóði ekki niður hver fyrir öðrum. Allt þetta verðum við að skoða.
Virðulegi forseti. Ég ætla ekki að fara mikið meira út í þessa umræðu og alls ekki að efna til neinnar frekari umræðu, heldur vil ég leggja þetta inn í umræðuna um leið og ég þakka þeim hv. þingmönnum sem hafa tekið þátt í umræðunni fyrir afar góðar ræður um þessi mál og skoðanaskipti okkar á milli. Við höfum verk að vinna á vettvangi sveitarstjórnarmála og á Alþingi hvað varðar sveitarfélögin í landinu. Nú ríður á að sveitarfélögin standi sig vel í því sem þau eiga að gera í grunnþjónustunni, meðan það óveður sem nú gengur yfir íslenska þjóð gengur yfir og sem við ætlum að vera fljót að vinna okkur upp úr.