Virðulegi forseti. Ég er komin hingað aftur í ræðustól til að ítreka áhyggjur mínar af því að þetta frumvarp, og þær breytingar sem kveðið er á um í því, dugi bara alls ekki til að endurreisa sparisjóðakerfið. Þetta eru breytingar sem ekki fela í sér nýjan valkost í rekstrarformi, sá valkostur var fyrir hendi fyrir hrun að breyta sparisjóði í hlutafélag, en ástæður þess að það er sett inn í þessi lög er sú að fá þarf inn í sparisjóðina nýja fjárfesta og á sama tíma er með frumvarpinu verið að takmarka starfsemi sparisjóðina við innlán og útlán. En eins og hv. þm. Pétur H. Blöndal benti á eru sparisjóðirnir samt sem áður ekki gerðir algjörlega áhættulausir vegna þess að þeir geta enn fjárfest í skuldabréfum og lagt inneignir sem þeir fá inn á reikninga í öðrum bönkum sem þá hringsóla í bankakerfinu og búa til útlán, með öðrum orðum eitt form af peningaprentun.
Þær litlu breytingar sem eru í frumvarpinu tryggja ekki að mínu mati neina framtíðarvissu fyrir sparisjóðakerfið. Ég óttast að fjárfestum finnist sparisjóðirnir ekkert frekar áhugaverðir eftir þessar breytingar en nú. Ég óttast líka að viðskiptavinum finnist sparisjóðirnir ekkert áhugaverðari kostur eftir þessar breytingar en nú. Ástæðan er sú að mjög stór hópur viðskiptavina sparisjóðanna, eins og ég sagði hér áður, var fluttur nauðungarflutningum úr föllnum sparisjóðum og inn í viðskiptabankana þrjá. Þessir viðskiptavinir upplifa það í dag að þeir séu annars flokks viðskiptavinir í fjármálakerfinu vegna þess að þeir voru í bönkum eða fjármálastofnunum sem ekki voru endurreistar af ríkinu. Það var sem sagt tekin pólitísk ákvörðun um að endurreisa viðskiptabankana, en ekki stærstu sparisjóðina sem voru látnir renna inn í endurreista viðskiptabanka án þess að gefa viðskiptavinum sparisjóðanna tækifæri á að velja hvert þeir vildu fara með sín lán.
Ekki nóg með það, herra forseti, heldur buðust þessum viðskiptavinum sparisjóðanna ekki einu sinni sömu skuldaúrræði og öðrum viðskiptavinum hinna endurreistu banka og er ég þá sérstaklega að vísa til meðferðar á viðskiptavinum Spron og Byr. Þetta gerir að verkum að stór hópur af væntanlegum viðskiptavinum sparisjóðanna er búinn að brenna sig á þessu kerfi og þarf mikið til þess að fást til að fara aftur yfir í sparisjóðakerfið, auk þess mun það fela í sér töluverðan kostnað að velja aftur að fara inn í sparisjóð vegna þess að nú þurfa þessir fyrrverandi viðskiptavinir sparisjóðanna að greiða stimpilgjald og uppgreiðslukostnað við að færa sig þangað sem þeir vildu alltaf vera en voru fluttir nauðugir, viljugir yfir í viðskiptabankana. Þetta eru líka viðskiptavinir sem hafa, eins og hv. þm. Pétur H. Blöndal benti á, tapað stórfé á fjárfestingum í hlutabréfum sparisjóðanna. Þannig að þeir eru ekki mjög líklegir til að fjárfesta í sparisjóðakerfinu. Þeir ætla ekki að láta leika sig jafngrátt aftur.
Það væri áhugavert að heyra frá hæstv. ráðherra hverjir það eru sem ætla að fjárfesta í sparisjóðunum eftir að þessar lagabreytingar eru farnar í gegn.
Ég hef líka áhyggjur af því að fjárfestar og viðskiptavinir muni ekki flykkjast inn í sparisjóðakerfið vegna þess að starfsemi þeirra er allt of þröng. Hún er allt of þröng til þess að viðskiptavinum þyki mikilvægt að efla sparisjóðakerfið. Þeir munu bara einbeita sér að inn- og útlánum en ekki að annarri þjónustu sem er lífsnauðsynleg í nærsamfélaginu eins og dreifingu bréfa, sölu á tryggingum og fleira. Ég sakna þess að sjá ekki einhvers konar samkomulag um að tryggja að slík starfsemi verði samtvinnuð starfsemi sparisjóðanna.
Ég óttast að fjárfestum finnist ekki mjög áhugavert að fara inn í sparisjóði sem þurfa að vera með eiginfjárhlutfall eins og um væri að ræða fjárfestingarbanka. Fjármálaeftirlitið gerir kröfu um að sparisjóðirnir séu með 16% eiginfjárhlutfall eins og þetta væru einhverjir áhættufjárfestar. Ég hvet til þess að leitað verði leiða til að lækka það fjárfestingarhlutfall því þetta er krafa sem mun gera út af við sparisjóðina.
Auk þess er gert ráð fyrir að sparisjóðirnir borgi jafnhátt gjald í innstæðutryggingarsjóðinn eins og áhættubanka. Rökstuðningurinn fyrir því er sá að þetta séu fjármálastofnanir sem einungis séu með innlán, það sé svo áhættusamt. Jú, það er áhætta tengd því að vera bara að sýsla með innlán þegar þú ert farin á hausinn, en það er minni hætta á að þú farir þangað. Það verður að taka tillit til þess í áhættustuðlinum þegar verið er að reikna út iðgjaldið sem greiða á í innstæðutryggingarsjóðinn.
Þetta eru sem sagt ástæður fyrir því að ég tel að ekki sé nóg að gert til að tryggja rekstrargrundvöll sparisjóðanna og þar með framtíð þeirra sem hluta af fjármálakerfinu.
Ég hef sagt það á fundi í hv. efnahags- og viðskiptanefnd að ég óttist að þetta frumvarp sé síðasti naglinn í líkkistu sparisjóðakerfisins vegna þess að það tekur einfaldlega ekki á vandamálunum sem þeir þurfa að kljást við í dag. Það felur heldur ekki í sér neina framtíðarsýn, hvorki fyrir sparisjóðakerfið né fjármálakerfið í landinu. Ég man ekki betur, hæstv. forseti, en að við í viðskiptanefnd höfum einmitt sett í nefndarálit okkar, um breytingar á lögum um fjármálafyrirtæki, að vinna ætti að stefnumótun varðandi hvers konar fjármálakerfi við viljum hafa hér á Íslandi. Þetta frumvarp segir okkur ekki neitt um það. Samt eru sparisjóðirnir órjúfanlegur partur af því framtíðarkerfi sem ég held að flestir landsmenn vilji sjá hér á landi.