Frú forseti. Ég mæli fyrir hönd meiri hluta efnahags- og viðskiptanefndar fyrir nefndaráliti um frumvarp til laga um breytingu á lögum um fjármálafyrirtæki, nr. 161/2002, sem kallast CRR III.

Með frumvarpinu eru lagðar til breytingar á lögum um fjármálafyrirtæki, nr. 161/2002, til að leiða í landsrétt reglugerð (ESB) 2024/1623, þ.e. svonefnda CRR III-gerð er varðar banka og aðrar lánastofnanir. Sömuleiðis innleiðir frumvarp þetta reglugerðir (ESB) 2024/2795 og 2025/1496 sem fresta tilteknum breytingum samkvæmt CRR III á kröfum um eigið fé til að bregðast við markaðsáhættu til janúar 2027 og reglugerð (ESB) 2025/1215, en með henni lækka kröfur um hlutfall stöðugrar fjármögnunar lánastofnana vegna fjármögnunarviðskipta með verðbréf. Meginmarkið CRR III-gerðarinnar er að efla viðnámsþrótt lánastofnana með því að gera eiginfjárkröfur áhættunæmari þannig að þær endurspegli betur áhættu sem lánastofnanir standa frammi fyrir og treysta þannig fjármálastöðugleika.

Nefndin fjallaði um málið, fékk á sinn fund gesti og bárust umsagnir. Gögn málsins eru aðgengileg undir málinu á vef Alþingis.

Frumvarp þetta var lagt fram á 156. löggjafarþingi og afgreitt frá efnahags- og viðskiptanefnd með áliti meiri hlutans 28. maí sl. Í greinargerð með frumvarpinu kemur fram að það sé nú endurflutt með fáeinum breytingum, til að mynda hafi verið teknar upp í frumvarpið breytingartillögur meiri hluta nefndarinnar í fyrrgreindu nefndaráliti. Meiri hlutinn áréttar umfjöllun sína frá síðasta löggjafarþingi um að aðildaríki hafi lítið svigrúm við innleiðingu og það beri að taka CRR III-gerðina og aðrar fyrrgreindar reglugerðir í heild sinni upp í landsrétt.

Í umsögn Samtaka iðnaðarins komu fram áhyggjur af afleiðingum CRR III á íslenskan byggingariðnað. CRR III, og þar af leiðandi frumvarpið, kveður á um breytingu á áhættuvogum framkvæmdarlána sem einkum er veitt byggingarverktökum. Samkvæmt CRR III verður áhættuvog framkvæmdarlána að meginreglu til 150% við ákvörðun lágmarkseiginfjárkrafna. Heimilt verður þó að miða við 100% áhættuvog ef verktaki leggur fram verulegt eigið fé. Í CRR III er ekki tilgreint hvað telst verulegt eigið fé heldur er Evrópsku bankaeftirlitsstofnuninni, sem kölluð er EBA, falið að setja viðmiðunarreglur um það og tengd atriði. Í viðmiðunarreglum EBA frá 27. júní sl. er gengið út frá því að það feli í sér að lántaki leggi fram eigið fé sem nemur a.m.k. 25% af söluverðmæti. Í umsögn Samtaka iðnaðarins kemur fram að skilyrði þetta sé mjög íþyngjandi.

Hinn 4. desember sl. sendi Seðlabanki Íslands dreifibréf nr. 27/2025 til fjármálafyrirtækja og Samtaka fyrirtækja í fjármálaþjónustu. Þar kemur fram að bankinn hefur ákveðið að taka upp viðmiðunarreglur EBA samhliða innleiðingu CRR III hér á landi, þó með því fráviki út árið 2027 að fjármálafyrirtækjum verður tímabundið heimilt að miða við 20% lágmarksframlag eigin fjár lántaka í stað 25%, eftir því sem við á. Meginmarkmið fráviksins er að tryggja samfellu í stjórnsýsluframkvæmd og gefa fjármálafyrirtækjum og öðrum hagsmunaaðilum svigrúm til þess að aðlaga sig að breyttri framkvæmd.

Meiri hlutinn fagnar þessari ákvörðun Seðlabanka Íslands og telur hana skynsamlega. Þá ítrekar meiri hluti nefndarinnar tilmæli sín til fjármála- og efnahagsráðherra að fylgjast með áhrifum af samþykktum frumvarpsins á fyrstu kaupendur og uppbyggingu húsnæðis.

Meiri hlutinn leggur til lagatæknilegar breytingar á frumvarpinu. Frumvarp þetta felur í sér breytingu á 1. mgr. 1. gr. b, 1. mgr. 1. gr. c, 2. mgr. 117. gr. a og 2. mgr. 117. gr. b laga um fjármálafyrirtæki, nr. 161/2002. Þessi ákvæði tóku breytingum með lögum um verðbréfun, nr. 71/2025, eftir að frumvarp þetta var lagt fram. Meiri hlutinn leggur því til leiðréttingar á vísun til töluliða með tilliti til framangreinds.

Að framansögðu virtu leggur meiri hluti efnahags- og viðskiptanefndar til að frumvarpið verði samþykkt með þeim breytingum sem gerð hefur verið grein fyrir.

Undir álit meiri hluta efnahags- og viðskiptanefndar rita, auk þeirrar sem hér stendur, hv. þingmenn Ásthildur Lóa Þórsdóttir, Pawel Bartoszek, Sigmundur Ernir Rúnarsson og Sigurþóra Steinunn Bergsdóttir.

Frú forseti. Vinna við þetta mál hefur gengið vel. Það liggur þjóðréttarleg skuldbinding að baki þessu máli og önnur aðildarríki EES eru þegar búin að taka þessar reglugerðir og lög upp í sinn landsrétt en við erum ein eftir, þannig að ég legg mikla áherslu á að við klárum málið nú þegar. Það hefur verið mikið kallað eftir því að við samþykkjum þetta frumvarp af hálfu fjármálafyrirtækja því þetta skiptir þau máli hvað varðar ímynd þeirra og fjármálastöðugleika.