[16:54]
Virðulegur forseti. Við erum hér að gera breytingar á lögum um fjármálafyrirtæki. Við erum að innleiða CRR III-reglugerðir frá ESB inn í íslensk lög. Það er auðvitað von að fólk spyrji: Hvað þýðir þetta fyrir fólk og almenning í landinu? Það þýðir að vextir munu lækka á meiri hluta fasteignaveðlána. Það eru tvö atriði sem við þurfum að fylgjast með. Annars vegar varðandi áhættu vegna framkvæmdalána en Seðlabankinn hefur komið til móts við þær áhyggjur og lækkað lágmarksframlag lántakenda úr 25% í 20% en við þurfum enn að huga að áhrifum á fyrstu kaupendur og jafnvel að grípa þá kaupendur með öðrum úrræðum. Þetta eru yfirhöfuð mjög góðar breytingar fyrir okkur og almenning í landinu.
Virðulegi forseti. Til að rekja aðeins sögu þessa máls þá á það uppruna sinn í hruni bankakerfisins á alþjóðavísu 2007–2009. Upp úr því spratt Basel III-vinnan þar sem var reynt að minnka líkur á að eitthvað slíkt gæti gerst aftur með því að meta betur áhættu á einstaka lánum. Eins og við vitum þá var eitt af því sem gerðist í því ferli að fólk möndlaði saman einhverja lánabúta í einhverja pakka þannig að ekkert var gegnsætt og úr því varð kerfisáhætta. Í grunninn er þessi CRR III-vinna mikil viðleitni til þess að sporna við því. Það eru einhverjir hlutir sem hafa áhrif á okkur en ég vil benda þingheimi á það að Seðlabankinn hefur nýlega breytt fráviki þannig að eigið fé vegna framkvæmdalána fer úr 25% í 20% og þetta hefur jákvæð áhrif. Ég vil líka nefna að fjármálafyrirtækin styðja það að þetta verði innleitt.
Brtt. í nál. 5451 samþ. með 32 shlj. atkv. og sögðu
Virðulegur forseti. Hér erum við að greiða atkvæði um mál sem fjallar um áhættuvogir á lánum. Þau íbúðalán þar sem veðsetningin er ekki mjög há koma mjög vel út úr þessu, og bara gott mál að lækka áhættuvogina þar, en eins og hér hefur komið fram þá eru önnur lán sem koma mun verr út úr þessu þegar verið er að lána til þeirra sem eru með hærri veðsetningu, sem eru oftast fyrstu íbúðarkaupendur, og svo þeir sem eru að framkvæma eignirnar á framkvæmdastiginu. Hærri framkvæmdakostnaður mun leiða til hærra húsnæðisverðs. Því er mjög mikilvægt að stjórnvöld nýti tímann til að finna mótvægisaðgerðir við þessi atriði. En varðandi framkvæmdalánin þá mun þessi 20% regla bara gilda út árið 2027. Það var nú gott að við biðum með þetta í vor og kláruðum þetta ekki þá því að síðan þá hefur þetta einmitt þróast í rétta átt, að Seðlabankinn kom með þessa 20% reglu. Ég brýni stjórnvöld til að vera vakandi með mótvægisaðgerðir út af þessu máli.
Virðulegur forseti. Seðlabankinn tók svolítið af okkur ómakið í efnahags- og viðskiptanefnd þegar hann breytti þessum viðmiðum sínum í 20% úr 25% eins og heimildin er fyrir í þessu ágæta frumvarpi. En ég vil bara benda á það, eins og hv. þm. Vilhjálmur Árnason benti hér á, að þessi heimild er einungis til 2027. Því er afar brýnt að stjórnvöld noti þennan tíma til að í raun og veru meta og finna út úr því hvernig þessu verður best háttað hér heima. Ég hef líka áhyggjur af þeim sem eru með hærra veðsetningarhlutfall í sínum eignum. Þeir eru að koma verr út úr þessu þó að áhættuvogin sé lægri hjá þeim sem eru með lægri veðsetningu. En þar verðum við að stíga inn í, virðulegur forseti. Það verður að koma til móts við þann hóp með einhverjum ráðum.
1. gr., svo breytt, samþ. með 31 shlj. atkv. og sögðu
Brtt. í nál. 5452–4 samþ. með 32 shlj. atkv. og sögðu
2.–8. gr., svo breyttar, samþ. með 32 shlj. atkv. og sögðu
Frumvarpið gengur til 3. umr.