Virðulegur forseti. Ég mun leggja mig allan fram við að reyna að lengja þingfundinn að tillögu forseta með því að tala, en ég mæli hér fyrir hönd meiri hluta allsherjar- og menntamálanefndar fyrir nefndaráliti með breytingartillögu um tillögu til þingsályktunar um jarðakaup erlendra aðila. Með tillögunni er lagt til að atvinnuvegaráðherra verði falið að skipa sérfræðihóp sem útfæri frekari breytingar á lögum með það að markmiði að takmarka jarðakaup erlendra aðila hér á landi. Meiri hlutinn telur tillöguna mikilvæga og tímabæra og mælir með samþykkt hennar með þeirri breytingu sem lögð er til í áliti þessu.

Nefndin fjallaði um málið og bárust umsagnir. Þetta mál hefur reyndar verið lagt fram áður, á síðasta þingi, en náði þá ekki fram að ganga. Gögn málsins eru aðgengileg undir málinu á vef Alþingis.

Í kjölfar umfjöllunar nefndarinnar um málið vill meiri hlutinn árétta sérstaklega að tillagan snýst ekki um andstöðu við erlendar fjárfestingar eða alþjóðaviðskipti, þvert á móti undirstrikar meiri hlutinn að alþjóðaviðskipti og erlend fjárfesting eru mikilvægur hluti af íslensku atvinnulífi og velsæld þjóðarinnar. Það er hins vegar mikilvægt að í íslenskum lögum sé gerður skýr greinarmunur á almennri atvinnufjárfestingu annars vegar og yfirráðum yfir landi og auðlindatengdum réttindum hins vegar. Jarðir eru ekki hefðbundnar fasteignir heldur geta þeim fylgt vatnsréttindi, jarðefni, orkumöguleikar, ræktarland, samgöngu- og innviðatengdir hagsmunir og aðrir hagsmunir sem varða langtímastefnu og öryggi ríkisins. Þess vegna er mikilvægt að Alþingi marki skýra stefnu um hvaða skilyrði eigi að gilda um eignarhald og nýtingu erlendra aðila á jörðum hér á landi.

Þróunin í Evrópu og meðal nágrannaríkja Íslands sýnir að ríki eru í auknum mæli að styrkja reglur sínar þegar kemur að erlendri fjárfestingu í landi og auðlindum, einkum þegar fjárfestingar varða mikilvæga innviði, orku, samgöngur, hráefni, tækni, fjármálainnviði eða aðra hagsmuni sem tengjast þjóðaröryggi og allsherjarreglu. Ísland, sem ríkt er af náttúruauðlindum, þarf að hafa skýrar, gagnsæjar og framkvæmanlegar reglur um þessi mál rétt eins og nágrannaríki okkar. Því tengt liggur jafnframt fyrir Alþingi og er til umfjöllunar þessa dagana frumvarp til nýrra heildarlaga um rýni á fjárfestingum erlendra aðila vegna þjóðaröryggis og allsherjarreglu, sem er 300. mál á yfirstandandi þingi. Ég hef lagt áherslu á að slíkt mál verði lagt fram og verði klárað og ég vænti þess að það sé komið á endametrana í dag. Þar hefði komið til álita að setja inn ákvæði er varðar jarðir. Meiri hlutinn og ríkisstjórnin fjallaði um það og taldi að það væri ekki þörf á því og þess vegna er þeim mun mikilvægara að þessi þingsályktunartillaga sé hér tekin upp í þessu samhengi.

Meiri hlutinn telur rétt að atvinnuvegaráðherra, í samráði við viðeigandi ráðuneyti, skipi sérfræðihóp sem verði falið að greina eignarhald erlendra aðila á jörðum hérlendis og framtíðaráskoranir hvað það varðar. Í tengslum við það verði skoðað hvort þörf sé á að leggja til breytingar á lögum með það að markmiði að takmarka frekar eignarhald og nýtingu erlendra aðila á jörðum hér á landi. Starfshópnum verði falið að skila skýrslu til ráðherra. Leggur meiri hlutinn jafnframt til að ráðherra skuli leggja skýrsluna fram á Alþingi þegar hún liggur fyrir. Þá mun skýrslan nýtast sem innlegg í vinnu sem er væntanlega í gangi við fyrirhugað frumvarp til breytinga á jarðalögum sem atvinnuvegaráherra áætlar að leggja fram á næsta löggjafarþingi.

Þessi tillaga var lögð fram af þingmönnum Framsóknar og fyrsti flutningsmaður er Halla Hrund Logadóttir en allir þingmenn Framsóknar lögðu þetta mál fram enda höfum við lagt áherslu á að á þessum málum sé tekið. Meiri hlutinn leggur til breytingar á tillögunni um að tillögugreinin orðist svo:

Alþingi ályktar að fela atvinnuvegaráðherra í samráði við forsætisráðherra, dómsmálaráðherra, innviðaráðherra og umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra að skipa sérfræðihóp sem falið verði að greina eignarhald erlendra aðila á jörðum hérlendis og greina framtíðaráskoranir því tengdar og hvort þörf sé á að leggja til breytingar á lögum sem hafa muni það að markmiði að takmarka frekar jarðakaup erlendra aðila hér á landi eða aðrar ráðstafanir. Starfshópurinn skili skýrslu sem verði nýtt sem innlegg í fyrirhugað frumvarp um breytingu á jarðalögum sem verður lagt fram af atvinnuvegaráðherra á 158. löggjafarþingi, líkt og kveðið er á um í stefnuyfirlýsingu ríkisstjórnarinnar. Ráðherra skal leggja skýrsluna fram á Alþingi.

Að framansögðu virtu leggur meiri hlutinn til að tillagan verði samþykkt með þeim breytingum sem gerð hefur verið grein fyrir. Undir álit meiri hluta allsherjar- og menntamálanefndar rita, auk þess sem hér stendur, hv. þingmenn Víðir Reynisson, Grímur Grímsson, Guðmundur Ari Sigurjónsson, Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir, Jón Pétur Zimsen og Sandra Sigurðardóttir.

Við þetta vil ég bæta að fyrir nokkrum árum var gerð talsverð gangskör í því að takast á við þetta verkefni, að takmarka eignarhald. Jarðalögum var breytt árið 2004 og í greinargerðinni illu heilli var fjallað um það að hér væri verið að færa sölu og kaup á jörðum til nútímahorfs og það yrði verslað með þær eins og hverja aðra fasteign, sem er augljóst að þær eru ekki. Þess vegna er mikilvægt að taka á því. Það voru fengnir sérfræðingar, Eyvindur G. Gunnarsson og Friðrik Árni Friðriksson Hirst, sem unnu talsverða vinnu fyrir Stjórnarráðið á sínum tíma og í kjölfarið voru gerðar umtalsverðar breytingar sem hafa takmarkað eignarhald erlendra aðila á jörðum. Engu að síður var að mati okkar í Framsókn ekki gengið nægilega langt í því efni og upp úr því sprettur þessi þingsályktunartillaga upphaflega og ég er ánægður með að meiri hlutinn skuli taka það til sín.

Því er við að bæta að ný ríkisstjórn í Danmörku hefur gert margt áhugavert, ólíkt ríkisstjórninni sem hér situr. Hún hefur til að mynda hlustað á þá staðreynd að það er dýrtíð vegna ófriðar og djöfulgangs illra aðila í heiminum sem hefur valdið því að verðbólga og alls konar hlutir hafa farið hækkandi og ríkisstjórnin í Danmörku, sem er nú það land í heiminum sem er mesta prinsipplandið þegar kemur að virðisaukaskatti, hefur bara verið með eitt virðisaukaskattsþrep, hefur tekið ákvörðun um að lækka virðisaukaskatt á matvæli til þess að koma til móts við heimili sem eru tekjulægri og reyna að slá á vaxandi verðbólgu.

Þessi ríkisstjórn hefur líka sagt — og það er kannski tengt umræðu sem er hér á Íslandi í dag vegna þessarar sérkennilegu vegferðar ríkisstjórnarinnar um að fara að banka upp á dyrnar hjá Evrópusambandinu og reyna að komast í Evrópusambandið — þessi nýja ríkisstjórn Danmerkur hefur sagt að það hafi verið fjallað gjarnan um að Danir hafi komið þeim fyrirvara á að Þjóðverjar gætu ekki keypt sumarhús í Danmörku þegar Danir gengu inn í Evrópusambandið. Staðreyndin er hins vegar sú að alþjóðafyrirtæki hafa verið að kaupa upp jarðir í stórum stíl í Danmörku. Þessi ríkisstjórn, hin danska, ætlar núna að fara að taka á þessu. Það er það sem kemur fram í þessu nefndaráliti, að ríki í kringum okkur eru búin að átta sig á því að heimurinn er allur á allt annarri ferð og við hér uppi á Íslandi getum ekki haldið áfram að vera eins bláeyg og við erum eða einföld og skilja ekki þá áhættu sem felst í því að við takmörkum ekki, ef við setjum ekki einhvers konar girðingar til að koma í veg fyrir að landið okkar verði keypt upp af erlendum aðila. Þetta getur gerst í smáum bitum, fíllinn er étinn á löngum tíma, en allt í einu getum við staðið frammi fyrir því að 10%, 20% eða stærri hluti af landinu er horfinn í erlenda eigu, inn í erlend stórfyrirtæki. Það skilar sér aldrei til Íslands aftur.

Hvernig þjóð er það, sjálfstæð og fullvalda þjóð, sem á ekki landið sem hún býr á? Það er sérkennileg þjóð. Þess vegna er þetta mál mikilvægt og þess vegna höfum við í Framsókn lagt áherslu á að það gengi fram og þess vegna er ég ánægður með að meiri hlutinn á þinginu skuli hafa tekið þetta mál til afgreiðslu hér í dag.