Gildi umsóknar Íslands að ESB.
Spyrjandi var .
Frú forseti. Hæstv. utanríkisráðherra virðist nokkuð ráðvilltur eftir niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslu um framtíð aðildarviðræðna við Evrópusambandið og gat hér í þinginu fyrir helgi ekki svarað því hvort Ísland væri umsóknarríki um aðild að Evrópusambandinu. Þetta vakti nokkra furðu enda var því ekki haldið fram fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna að Ísland væri umsóknarríki um aðild að Evrópusambandinu. Evrópusambandið heldur því ekki fram. Ef það er inni í myndinni núna að Ísland sé orðið umsóknarríki um aðild að Evrópusambandinu eftir þjóðaratkvæðagreiðsluna þá eru það skilaboð um að ekki aðeins sé ekki tekið mið af niðurstöðu þjóðarinnar heldur skuli gengið þvert á hana. Evrópusambandið heldur reyndar úti lista yfir umsóknarríki um aðild og þar eru níu fátæk ríki í Suðaustur-Evrópu. Þeirra á meðal er Tyrkland, sem hefur verið með umsókn um áratugaskeið og ekkert gerst í henni í meira en 20 ár, en það er þarna inni enn þá. Eitt hugsanlegt umsóknarríki um aðild er Kósovó, sem er reyndar ekki viðurkennt sem ríki af öllum löndum Evrópusambandsins, en ekki Ísland af því að Ísland er ekki umsóknarríki um aðild að Evrópusambandinu og hefur ekki talið vera það þar til að hæstv. utanríkisráðherra skapaði þessa óvissu hér fyrir helgi. Getur hæstv. forsætisráðherra eytt óvissunni og sagt þinginu hið augljósa, að Ísland er ekki umsóknarríki um aðild að Evrópusambandinu? Getur hæstv. ráðherra jafnframt gefið okkur afstöðu sína til þess hvort ekki sé nú rétt að skýra málið almennilega fyrir Evrópusambandinu og benda því á að Ísland líti ekki heldur svo á að umsóknin frá 2009 sé gild að mati Íslands?
Frú forseti. Ég þakka hv. þingmanni fyrir spurninguna. Það er nú svolítið merkilegt með eftirköst þessarar þjóðaratkvæðagreiðslu. Þeir sem vildu helst fá nei út úr henni, sem er afstaða sem ég virði, gerðu það m.a. á þeim forsendum að við gætum hætt að tala um þetta mál, að við myndum ekki fara áfram í Evrópuleiðangur. Það hefur verið skýrt af hálfu ríkisstjórnarinnar að við virðum niðurstöðuna. Það verður engum tíma þessarar ríkisstjórnar eytt þegar kemur að aðildarferli að Evrópusambandinu. Það verður ekki sóst eftir samningi, það verður ekki klárað. En við höfum líka sagt að eftir þessa atkvæðagreiðslu er staða Íslands gagnvart Evrópusambandinu óbreytt.
Það getur vel verið að hv. þingmaður vilji eyða hér tíma þingsins núna þrátt fyrir vilyrði nei-sinna um að hætta að eyða tíma þingsins og þjóðarinnar í þessu máli í að þræta um það hvort umsókn sé gild eða ekki en ég fullyrði það hér inni að ríkisstjórnin mun ekkert aðhafast meira í þessu máli. Annars vegar er fólk hér inni sem vill draga umsókn til baka, er að gera kröfu um það, enn aðrir eru ósammála því hvort hún sé gild eða ekki. Við erum ekki að tala meira um þetta ferli. Við aðhöfumst ekkert meira þegar kemur að Evrópusambandinu hvað þetta varðar. Það breytir því ekki að EES-samningurinn og okkar Evrópusamstarf er áfram virkt. Við þurfum áfram að sinna því. Við hljótum að átta okkur á því í síbreytilegum heimi að þessi mikilvægi markaður okkar er grundvöllur viðskipta hér á landi og skiptir máli að við virðum það. Þannig að við skulum halda okkur við lykilatriði máls. Þjóðin kaus að halda ekki áfram aðildarviðræðum. Staða Íslands gagnvart Evrópusambandinu er óbreytt eins og hún var í tíð síðustu ríkisstjórnar og ég hef ekki meira um það að segja.
Ég vek athygli hæstv. forseta á því að hæstv. forsætisráðherra á tveimur mínútum gat ekki svarað einfaldri spurningu um fyrirliggjandi staðreynd. Hún gat ekki staðfest að Ísland væri ekki umsóknarríki um aðild að Evrópusambandinu. Í hvaða feluleik er þessi ríkisstjórn eiginlega lent? Það er síðan mjög undarlegt, finnst mér, út frá hagsmunum ríkisstjórnarinnar og flokka sem kynnu að hafa áhuga á Evrópusambandinu, að vilja halda í umsókn Össurar Skarphéðinssonar og Jóhönnu Sigurðardóttur til eilífðar og hafa það sem upphafspunkt í viðræðunum. En eftir að ríkisstjórnin ákvað á fundi sínum 6. mars að boða til þjóðaratkvæðagreiðslunnar sagði hæstv. forsætisráðherra: „Þetta er umræða sem hefur hangið yfir íslenskri þjóð. Nú getum við ákveðið hvort við viljum loka á þetta mál fyrir fullt og allt.“ Var ekkert að marka þau orð hæstv. forsætisráðherra frekar en yfirlýsingar varðandi Evrópusambandið fyrir kosningar?
Frú forseti. Það getur vel verið að hv. þingmaður syrgi það að hafa þetta mál ekki á dagskrá lengur. Ríkisstjórnin setti það á dagskrá, spurði þjóðina og nú er búið að taka ákvörðun í þessu máli. Ég hef lýst því yfir opinberlega, af því að það hefur komið upp umræða um hvort það eigi að draga umsóknina til baka eða ekki, og ég hef sagt að við munum ekki gera það, ekki frekar en aðrar ríkisstjórnir sem hér hafa verið. Það liggur alveg fyrir hver afstaðan er í þessu máli. Það er enn þá verið að reyna að halda á lofti einhverjum formlegum, tæknilegum útfærslum í máli sem þjóðin er búin að afgreiða núna. (SDG: Hvernig?) Með því að segja nei við að halda áfram aðildarviðræðum við Evrópusambandið. Það verður ekki meira aðhafst í þessu máli í tíma þessarar ríkisstjórnar, hv. þingmaður. Ég held að þú eigir að bera virðingu fyrir þjóðinni þegar hún segir: Við viljum ekki að halda áfram með þetta mál. Við erum sátt við okkar samband núna við Evrópusambandið. Við förum ekki lengra áfram með það. Það er ekki í mínum verkahring að fullyrða það hvað gerist hér um aldur og ævi. Það geta komið upp alls konar aðstæður, það geta komið aðrar ríkisstjórnir. Ég veit ekki hvað hv. þingmaður gæti tekið upp á sínum þingferli síðar ef hann situr síðar í ríkisstjórn. Ekki ætla ég að svara fyrir um allt í framtíð Íslands. Ég veit hvað þessi ríkisstjórn mun gera. Hún mun ekki halda áfram aðildarviðræðum en hún mun áfram virða gott og mikilvægt samstarf við Evrópusambandið líkt og aðrar þjóðir.