122. löggjafarþing 1997–98.

Þskj. 327 – 157. mál.

Svar

heilbrigðisráðherra við fyrirspurn Ástu R. Jóhannesdóttur um breytingar á kjörum lífeyris þega almannatrygginga.

1.	Hvaða breytingar hafa verið gerðar á reglum (lögum, reglum, reglugerðum og vinnu
reglum sem hafa áhrif á kjör lífeyrisþega almannatrygginga) um

1.	grunnlífeyri ellilífeyris,

2.	grunnlífeyri örorkulífeyris,

3.	tekjutryggingu (tekjutengingu, frítekjumörk gagnvart almennum tekjum og lífeyris
sjóðstekjum) ellilífeyris,

4.	tekjutryggingu (tekjutengingu, frítekjumörk gagnvart almennum tekjum og lífeyris
sjóðstekjum) örorkulífeyris,

5.	heimilisuppbót og sérstaka heimilisuppbót ellilífeyris,

6.	heimilisuppbót og sérstaka heimilisuppbót örorkulífeyris,

7.	sérstaka uppbót, svokallaða uppbót á lífeyri,

8.	makabætur,

undanfarin fimm ár og hvenær voru þær gerðar?

Lagabreytingar 1993–97.

1.	Lög nr. 117 20. desember 1993, um almannatryggingar. Heildarlög.

2.	Lög nr. 118 23. desember 1993, um félagslega aðstoð. Heildarlög.

3.	Lög nr. 148 30. desember 1994, um ráðstafanir í ríkisfjármálum, og varða breytingu á lögum um almannatryggingar. Ákvæði var um að húsaleigubætur skertu ekki lífeyris bætur. Ákvæði var um að árleg endurskoðun á frítekjumarki tekjutryggingar skyldi ganga í gildi 1. september ár hvert í stað 1. júlí svo sem áður var. Ákvæði var í lögunum um að greiða skyldi bætur fyrsta virka dag hvers mánaðar en ekki þriðja virka dag. Gildandi reglur um skerðingu sérstakrar heimilisuppbótar voru felldar inn í lögin.

4.	Lög nr. 144 18. desember 1995, um ráðstafanir í ríkisfjármálum, og varða m.a. breyt
ingu á lögum um almannatryggingar. Ákvæði var um að helmingur fjármagnstekna bóta þega skyldi koma til skerðingar á bótum. Skerðing grunnlífeyris ellilífeyris var hækkuð úr 25% í 30% af tekjum umfram frítekjur. Með lögunum fékkst heimild til að reikna þeim sem ekki höfðu sinnt lagaskyldu til að greiða til lífeyrissjóðs tekjur jafnar þeim sem þeir höfðu fengið úr lífeyrissjóði. Tengingu bótaupphæða í almannatryggingalögum við laun í almennri verkamannavinnu var frestað og ákveðið að hún yrði í samræmi við fjárlög á árunum 1996 og 1997.

5.	Lög nr. 95 14. júní 1996, um breytingu á lögum um almannatryggingar, nr. 117/1993. Heimilað að hækka tekjuviðmiðun örorkulífeyrisþega sem fengið hafa eingreiðslu skaðabóta vegna örorku við útreikning tekjutengdra bóta.

Auglýsingar og reglugerðir.

1.	Rg. nr. 232 2. júní 1993, um hækkun frítekjumarks.

2.	Rg. nr. 238 2. júní 1993, um hækkun bóta almannatrygginga.

3.	Rg. nr. 239 7. júní 1993, um hækkun tekjumarks skv. 11. og 12. gr. almannatrygg
ingalaga.

4.	Augl. nr. 550 29. desember 1993, um gildistöku EES-reglugerða um almannatryggingar.

5.	Augl. nr. 278 18. maí 1994, um frítekjumark tekjutryggingar almannatrygginga.

6.	Rg. nr. 357 16. júní 1994, um breytingu tekjumarks skv. 11. og 12. gr. almannatrygg
ingalaga.

7.	Rg. nr. 362 16. júní 1994, um eingreiðslur til elli- og örorkulífeyrisþega árið 1994.

8.	Augl. nr. 367 28. júní 1994, um gildistöku EES-reglugerða um almannatryggingar.

9.	Rg. nr. 184 17. mars 1995, um hækkun bóta almannatrygginga.

10.	Rg. nr. 363 26. júní 1995, um eingreiðslur til elli- og örorkulífeyrisþega árið 1995.

11.	Augl. nr. 463 16. ágúst 1995, um frítekjumark tekjutryggingar almannatrygginga.

12.	Rg. nr. 485 5. september 1995, um tekjutryggingu samkvæmt lögum um almannatrygg
ingar.

13.	Rg. nr. 490 5. september 1995, um heimilisuppbót, sérstaka heimilisuppbót og frekari uppbætur skv. 9. og 10. gr. laga nr. 118/1993, um félagslega aðstoð.

14.	Rg. nr. 678 28. desember 1995, um hækkun bóta almannatrygginga.

15.	Rg. nr. 59 22. janúar 1996, um heimilisuppbót, sérstaka heimilisuppbót og frekari uppbætur skv. 9. og 10. gr. laga nr. 118/1993, um félagslega aðstoð.

16.	Rg. nr. 245 29. apríl 1996, um breytingu á reglugerð nr. 59/1996, um heimilisuppbót, sérstaka heimilisuppbót og frekari uppbætur skv. 9. og 10. gr. laga nr. 118/1993, um félagslega aðstoð.

17.	Rg. nr. 373 26. júní 1996, um eingreiðslur til elli- og örorkulífeyrisþega árið 1996.

18.	Rg. nr. 643 16. desember 1996, um útreikning örorkulífeyris og tekjutryggingar hjá örorkulífeyrisþegum sem fengið hafa eingreiðslu skaðabóta.

19.	Rg. nr. 231 2. apríl 1997, um breytingu á reglugerð nr. 59/1996, um heimilisuppbót, sérstaka heimilisuppbót og frekari uppbætur skv. 9. og 10. gr. laga nr. 118/1993, um félagslega aðstoð.

20.	Augl. nr. 291 11. apríl 1997, um gildistöku EES-reglugerða um almannatryggingar.

21.	Rg. nr. 302 16. maí 1997, um hækkun bóta almannatrygginga.

22.	Rg. nr. 388 20. júní 1997, um eingreiðslur til elli- og örorkulífeyrisþega árið 1997.

23.	Rg. nr. 472 25. júlí 1997, um hækkun bóta almannatrygginga.

24.	Rg. nr. 547 1. september 1997, um (2.) breytingu á reglugerð nr. 59/1996, um heim
ilisuppbót, sérstaka heimilisuppbót og frekari uppbætur skv. 9. og 10. gr. laga nr. 118/1993, um félagslega aðstoð.

25.	Rg. nr. 562 29. ágúst 1997, um hækkun frítekjumarka (tekjumarka) samkvæmt al
mannatryggingalögum.

26.	Rg. nr. 563 2. október 1997, um breytingu tekjumarks skv. 11. og 12. gr. almannatrygg
ingalaga.

27.	Rg. nr. 586 16. október 1997, um (1.) breytingu á reglugerð nr. 485/1995, um tekju
tryggingu samkvæmt lögum um almannatryggingar.

28.	Rg. nr. 595 16. október 1997, um heimilisuppbót, sérstaka heimilisuppbót og frekari uppbætur samkvæmt lögum um félagslega aðstoð, nr. 118/1993.

Vinnureglur.

Engar upplýsingar liggja fyrir um breytingar á vinnureglum.

2.	Hvenær og hvernig hafa upphæðir

a.	grunnlífeyris,

b.	tekjutryggingar,

c.	heimilisuppbótar og sérstakrar heimilisuppbótar,

d.	makabóta,

breyst á umræddu tímabili?

Óskertar mánaðarbætur elli- og örorkulífeyris 1993–97.
1993	1994	1995	1996	1997
Janúar	12.329	12.329	12.329	13.373	13.640
Febrúar	12.329	12.329	12.329	13.373	13.640
Mars	12.329	12.329	12.921	13.373	14.186
Apríl	12.329	12.329	12.921	13.373	14.186
Maí	12.329	12.329	12.921	13.373	14.186
Júní	12.329	12.329	12.921	13.373	14.186
Júlí	12.329	12.329	12.921	13.373	14.186
Ágúst	12.329	12.329	12.921	13.373	14.541
September	12.329	12.329	12.921	13.373	14.541
Október	12.329	12.329	12.921	13.373	14.541
Nóvember	12.329	12.329	12.921	13.373	14.541
Desember	12.329	12.329	12.921	13.373	14.541
Samtals	147.948	147.948	153.868	160.476	170.915
Þessar greiðslur eru einstaklingslífeyrir. Lífeyrir hjóna er 90% af einstaklingslífeyri.
Engar hækkanir urðu á grunnlífeyri árin 1993 og 1994.
1995 er hækkun á grunnlífeyri:	4,8% frá 1. mars
1996 er hækkun á grunnlífeyri:	3,5% frá 1. janúar
1997 er hækkun á grunnlífeyri:	2,0% frá 1. janúar
4,0% frá 1. mars
2,5% frá 1. ágúst

3.	Hvenær og hvernig breyttust frítekjumörk grunnlífeyris á tímabilinu?

Frítekjumark elli- og örorkulífeyris árin 1993–97 (fjárhæðir í kr.).
Mánuðir	1993	1994	Mánuðir	1995	Mánuðir	1996	Mánuðir	1997
Frítekjumark	1.1.–30.6.	853.373	868.729	1.1.–28.2.	822.227	1.1.–31.8.	822.227	1.1.–31.8.	836.205
ellilífeyris	1.7.–31.12.	868.729	822.227	1.3.–31.12.	822.227	1.9.–31.12.	836.205	1.9.–31.10.	878.015
1.11.–31.12.	1.050.552
Frítekjumark	1.1.–30.6.	871.373	887.058	1.1.–28.2.	839.187	1.1.–31.8.	839.187	1.1.–31.8.	853.453
örorkulífeyris	1.7.–31.12.	887.058	839.187	1.3.–31.12.	839.187	1.9.–31.12.	853.453	1.9 –31.10.	896.126
1.11.–31.12.	1.070.532

4.	Hvenær hafa viðbótarupphæðir, svo sem orlofsuppbót, desemberuppbót o.fl., lagst ofan á grunnlífeyrinn?

Aldrei.

5.	Er lífeyrisþegum mismunað eftir því hvenær þeir hafa sótt um heimilisuppbæturnar?

Nei.

6.	Hversu margir öryrkjar sem fá greiðslur úr almannatryggingunum fá

a.	engar greiðslur úr lífeyrissjóði,

b.	undir 5.000 kr.,

c.	undir 10.000 kr.,

d.	undir 20.000 kr.?

7.	Hversu margir ellilífeyrisþegar sem fá greiðslur úr almannatryggingunum fá

a.	engar greiðslur úr lífeyrissjóði,

b.	undir 5.000 kr.,

c.	undir 10.000 kr.,

d.	undir 20.000 kr.?

8.	Hversu margir ellilífeyrisþeganna sem spurt er um í 7. tölulið voru öryrkjar áður en þeir hófu töku ellilífeyris, í hverjum flokki fyrir sig?

Eftirfarandi upplýsingar viðvíkjandi 6.–8. lið fyrirspurnarinnar voru unnar af Skýrr dag ana 29. október til 4. nóvember sl., en kostnaður vegna útkeyrslu þeirra nam 86 þús. kr.

Kr.	Örorkulífeyrir	Ellil. sjóm.	Ellilífeyrir	Áður öryrkjar
1.10.1993	0	3.219	104	5.578	11
< 5.000	3.528	120	7.058	18
< 10.000	3.845	150	9.763	25
< 20.000	4.486	202	15.581	51
> 20.000	1.350	87	6.390	18
Samtals	5.839	289	21.971	69
1.10.1994	0	3.542	80	5.359	1
< 5.000	3.868	91	6.907	2
< 10.000	4.221	118	9.523	3
< 20.000	4.886	156	15.334	8
> 20.000	1.671	97	7.075	3
Samtals	6.557	253	22.409	11
1.10.1995	0	3.905	66	4.929	101
< 5.000	4.282	78	6.344	120
< 10.000	4.684	94	8.888	149
< 20.000	5.464	132	14.795	209
> 20.000	2.072	81	8.121	97
Samtals	7.536	213	22.916	306
1.10.1996	0	3.755	52	4.396	188
< 5.000	4.156	64	5.772	230
< 10.000	4.601	72	8.205	293
< 20.000	5.453	96	14.023	423
> 20.000	2.403	70	9.034	256
Samtals	7.856	166	23.057	679
1.10.1997	0	3.521	39	3.977	249
< 5.000	3.937	41	5.357	332
< 10.000	4.387	54	7.680	440
< 20.000	5.214	71	13.295	668
> 20.000	2.630	61	10.241	437
Samtals	7.844	132	23.536	1.105