125. löggjafarþing 1999–2000.

Þskj. 1270 — 522. mál.

Nefndarálit

um frv. til l. um kosningar til Alþingis.

Frá meiri hluta allsherjarnefndar.

Nefndin hefur fjallað um málið og fengið á sinn fund Þorkel Helgason stærðfræðing, Helga Bernódusson, aðstoðarskrifstofustjóra Alþingis, Ólaf W. Stefánsson frá dómsmála
ráðuneyti og Skúla Guðmundsson frá Hagstofu Íslands.

Eins og fram kemur í greinargerð með frumvarpinu er það samið af nefnd sem skipuð var af forsætisráðherra í október 1999 samkvæmt tilnefningum þingflokka stjórnarflokkanna og þingflokka utan ríkisstjórnar. Var nefndinni falið að semja frumvarp til nýrra heildarlaga um kosningar til Alþingis. Hlutverk hennar var að útfæra ákvæði 31. gr. stjórnarskrárinnar, eins og henni var breytt með stjórnarskipunarlögum nr. 77/1999, um kjördæmaskipan og úthlutun þingsæta ásamt öðrum breytingum á kosningakerfinu sem samkomulag um þessar breytingar gerði jafnframt ráð fyrir. Þá var henni falið að fjalla um áður framkomnar tillögur um breyt
ingar á kosningalögum en á 123. löggjafarþingi var lagt fyrir Alþingi frumvarp til laga um kosningar til Alþingis sem ekki varð útrætt. Þar var um að ræða tillögur nefndar sem fyrrver
andi dómsmálaráðherra skipaði, samkvæmt tilnefningum allra þingflokka sem þá áttu sæti á Alþingi, til að endurskoða kosningalöggjöfina í heild. Enn fremur var nefndinni falið að ljúka endurskoðun kosningalaganna að öðru leyti.

Meiri hluti nefndarinnar leggur til breytingar á frumvarpinu. Breytingartillögurnar fela ekki í sér efnisbreytingar. Í fyrsta lagi þótti fara betur á að ákvæði 108. og 109. gr. um úthlut
un jöfnunarsæti yrðu felld saman í eina grein og lýtur 3. tölul. tillagnanna að því atriði. Þá eru í 4. tölul. tekin saman ákvæði um röð jöfnunarmanna í kjördæmum og um fjölda vara
manna sem áður voru í 107. gr. og 109. gr. Aðrar breytingar eru til samræmis við þessar breytingar (breyttar tilvísanir). Í 7. tölul. er orðalagsbreyting þar sem gamalt ákvæði úr kosn
ingalögum er fært til nútímahorfs.

Við umfjöllun nefndarinnar hefur komið fram að æskilegt sé að ákvæðum frumvarpsins um úhlutun þingsæta sé jafnframt lýst stærðfræðilega á samræmdan hátt sem fjölmiðlar og eftir atvikum aðrir sem láta forrita tölvur til að lesa niðurstöður úr úrslitum kosninga geti stuðst við. Meiri hluti nefndarinnar tekur undir þessa ábendingu og telur mikilvægt að upp
lýsingar um framkvæmd laganna séu settar fram á samræmdan hátt að þessu leyti. Af því til
efni beinir hann því til landskjörstjórnar að setja þessi ákvæði fram á hlutlausan reiknifræði
legan hátt fyrir hverjar kosningar.

Meiri hluti nefndarinnar mælir með samþykkt frumvarpsins með breytingum sem gerð er grein fyrir í sérstöku þingskjali.

Ólafur Örn Haraldsson og Ásta Möller voru fjarverandi við afgreiðslu málsins.

Alþingi, 4. maí 2000.

Þorgerður K. Gunnarsdóttir,

form., frsm.

Jónína Bjartmarz.

Guðrún Ögmundsdóttir.

Hjálmar Jónsson,

með fyrirvara.

Katrín Fjeldsted.

Lúðvík Bergvinsson.