145. löggjafarþing 2015–2016.

Þingskjal 1206 — 737. mál.

Tillaga til þingsályktunar

um jarðgöng milli Siglufjarðar og Fljóta.

Flm.: Kristján L. Möller, Össur Skarphéðinsson, Höskuldur Þórhallsson,
Valgerður Gunnarsdóttir, Steingrímur J. Sigfússon,
Brynhildur Pétursdóttir, Helgi Hrafn Gunnarsson, Valgerður Bjarnadóttir,
Hjálmar Bogi Hafliðason, Katrín Júlíusdóttir, Þórunn Egilsdóttir,
Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir, Líneik Anna Sævarsdóttir.

Alþingi ályktar að fela innanríkisráðherra að hefja vinnu við nauðsynlegar rannsóknir og frumhönnun á jarðgöngum milli Siglufjarðar og Fljóta. Ráðherra skili Alþingi skýrslu með niðurstöðum rannsókna fyrir árslok 2018.

Greinargerð.

Með stóraukinni umferð um Siglufjörð með tilkomu Héðinsfjarðarganga og sífelldu jarð
sigi á Siglufjarðarvegi um Almenninga og mjög tíðum aur- og snjóflóðum á ströndinni út frá Siglufirði að Strákagöngum er fullljóst að framtíðarvegtenging frá Siglufirði í vesturátt verður best tryggð með gerð jarðganga milli Siglufjarðar og Fljóta. Á myndinni aftast má sjá annars vegar hugsanlega legu 4,7 km langra jarðganga frá Hólsdal í Siglufirði yfir í Nautadal í Fljótum og gerð u.þ.b. 5 km langs vegar til að tengjast núverandi vegakerfi og hins vegar 6,1 km löng göng frá Skarðsdal yfir að Hrauni í Fljótum. Með hvorri leið mundi vegurinn frá Ketilási í Fljótum til Siglufjarðar styttast um rúmlega helming eða um 15 km.

Vegurinn um Almenninga og með ströndinni í Siglufirði.

Núverandi Siglufjarðarvegur frá Ketilási að bæjarmörkum Siglufjarðar er um 25 km lang
ur og liggur um svokallaða Almenninga. Vegurinn var lagður í tengslum við opnun Stráka
ganga árið 1967 og er barn síns tíma, hlykkjóttur og bugðóttur, en það versta er að hann liggur um 7 km langt jarðsigssvæði sem er á hreyfingu á löngum köflum og hefur verið í mörg ár með tilheyrandi vandræðum og kostnaði, að ekki sé talað um hversu hættulegur vegurinn er og víða mjög hátt yfir sjó. Þessi vegakafli er jafnframt mesti farartálminn á leið
inni til og frá Siglufirði og mjög oft ófær vegna snjóa.

Vegurinn út með ströndinni í Siglufirði og að Strákagöngum verður mjög oft ófær vegna aurflóða og snjóflóða og er því mikill farartálmi eins og vegurinn um Almenninga.

Strákagöng.

Árið 1967 voru Strákagöng vígð og tekin í notkun. Þau eru um 840 m löng, yst á Trölla
skaga og tengja saman Siglufjörð og Skagafjörð með þjóðvegi um svokallaða Almenninga. Með þeim lagðist af vegur um Siglufjarðarskarð sem var opnaður árið 1946 en var aðeins fær nokkra sumarmánuði á ári. Með Strákagöngum var því vetrareinangrun Siglufjarðar rofin. Framkvæmdir við Strákagöng hófust árið 1959 en lögðust síðan niður þar til þær hófust á ný af miklum krafti árið 1965 og þeim lauk með opnun einbreiðra Strákaganga haustið 1967.

Ekki er nokkur vafi á því að með tilkomu Strákaganga bötnuðu vegasamgöngur til og frá Siglufirði til muna en það verður að segjast alveg eins og er að staðsetning þeirra og fram
kvæmd er barn síns tíma og ákvörðun um slíka staðsetningu yrði aldrei tekin í dag.

Héðinsfjarðargöng.

Umferð til og frá Siglufirði og Ólafsfirði hefur stóraukist með tilkomu Héðinsfjarðarganga sem voru opnuð 2. október 2010. Umferð um göngin hefur slegið öll met og er langt umfram umferðarspá sem gerð var á undirbúningstímanum. Þær geysimiklu breytingar sem hafa orðið á svæðinu frá opnun ganganna eru besta vísbendingin um mikilvægi þeirra. Sveitarfélögin Siglufjörður og Ólafsfjörður voru sameinuð í sveitarfélagið Fjallabyggð í júní 2006 og ýmiss konar samrekstur og hagræðing hefur orðið í framhaldi af sameiningunni. Héðinsfjarðargöng eru eitt besta dæmið um verulega jákvæð áhrif af framkvæmdum hins opinbera til að efla innviði veikra svæða og stuðla þar með að viðsnúningi og eflingu þeirra.

Siglufjarðargöng.

Eins og fram kemur á myndinni hér á eftir er bent á gerð 4,7 km langra jarðganga úr Hóls
dal í Siglufirði yfir í Nautadal í Fljótum en auk þess er sýndur annar valkostur. Þess má geta að gerð jarðganga á þessu svæði er bæði í skipulagi Fjallabyggðar og sveitarfélagsins Skaga
fjarðar. Einnig er rétt að taka fram að með nýrri vegtengingu í vesturátt frá Siglufirði yrði ekki lengur þörf á að breyta innkeyrslunni til Siglufjarðar frá Strákagöngum þar sem hún liggur um þröngar íbúðagötur í bænum. Ekki er nokkur vafi á því að mati flutningsmanna að ný Siglufjarðargöng mundu styrkja og efla byggð í Fljótum en þar hefur orðið mikil upp
bygging að Deplum síðustu ár þar sem erlendir aðilar hafa byggt stórt og myndarlegt lúxus
hótel. Með jarðgöngunum yrðu um 10 km frá miðbæ Siglufjarðar að Ketilási í Fljótum í stað 25 km eins og nú. Svæðin tengdust því enn frekar og betur sem eitt atvinnusvæði. Að lokum má geta þess að með tilkomu Héðinsfjarðarganga hefur skapast ný og mikið notuð varaleið fyrir þjóðveg 1 þegar Öxnadalsheiði lokast og mundu því ný Siglufjarðargöng eins og hér er rætt um auka enn frekar notagildi þeirrar varaleiðar og auka umferðaöryggi fyrir vegfarendur, auk þess að stytta vegalengdina um 15 km.

Lagt er til að fela innanríkisráðherra, sem aftur myndi fela Vegagerðinni framkvæmdina, að hefja rannsóknir og athuganir á bestu leiðinni og leggja mat á kostnaðinn. Þá er lagt til að ráðherra skili Alþingi skýrslu með niðurstöðum fyrir árslok 2018.