149. löggjafarþing 2018–2019.

Þingskjal 817 — 497. mál.

Frumvarp til laga

um breytingu á lögum um tekjuskatt, nr. 90/2003, með síðari breytingum

(frádráttur vegna kolefnisjöfnunar).

Flm.: Ari Trausti Guðmundsson, Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir,
Guðmundur Andri Thorsson, Helgi Hrafn Gunnarsson,
Kolbeinn Óttarsson Proppé, Óli Björn Kárason, Ólafur Þór Gunnarsson.

1. gr.

Við 31. gr. laganna bætist nýr töluliður, svohljóðandi: Framlög til aðgerða sem gagnast kolefnisjöfnun, þó ekki yfir 0,85% af tekjum skv. B-lið 7. gr. á því ári sem framlögin eru innt af hendi. Þetta á við aðgerðir í rekstri til kolefnisjöfnunar sem og fjárframlög til skógræktar, uppgræðslustarfa og endurheimtar votlendis. Til framlaga teljast, auk fjárframlaga til sjóða, sjálfseignarstofnana og samtaka sem vinna að kolefnisjöfnun, verklegar framkvæmdir sem fyrirtæki taka að sér í samvinnu við sjóði, sjálfseignarstofnanir og samtök og taka ekki greiðslu fyrir. Til framlaga telst einnig framkvæmdakostnaður, svo sem fæði og ferðir, þegar um er að ræða sjálfboðaliðastörf starfsmanna fyrirtækis til kolefnisjöfnunar. Ráðherra skal setja nánari reglur um framkvæmd ákvæðisins.

2. gr.

Lög þessi taka gildi 1. janúar 2020 og koma til framkvæmda fyrir tekjuárið 2019.

Greinargerð.

Íslensk stjórnvöld hafa sett sér framsækin markmið í loftslagsmálum. Fyrra skrefið verður tekið með því að gangast undir skuldbindingar Parísarsamkomulagsins um samdrátt í losun gróðurhúsalofttegunda. Seinna skrefið felst í að ná þeirri stöðu að verða kolefnishlutlaust samfélag fyrir árið 2040. Hvorugu markmiði verður náð án virkrar samvinnu ríkis, sveitar
félaga, atvinnulífs og almennings.

Meðal aðgerða í samþykktri aðgerðaáætlun ríkisstjórnar Katrínar Jakobsdóttur er aukin binding kolefnis. Þar er einna fyrirferðarmest aukin skógrækt og uppgræðsla auðna og illa farins gróðurlendis. Í ljós hefur komið að endurheimt votlendis sem ræst hefur verið fram og ekki nýtt er einnig áhrifarík aðgerð við að binda gróðurhúsalofttegundir. Unnið er jafnt og þétt að endurskoðun aðgerðaáætlunarinnar og sett fram skilgreind markmið eftir því sem fjárlög hvers árs teljast rúma.

Þátttaka fyrirtækja í öllum atvinnugreinum í baráttunni gegn hlýnun loftslags á heimsvísu er afar mikilvæg. Á það við um reksturinn sjálfan en ekki síður um framlög fyrirtækja til skógræktar, endurheimtar landgæða og endurheimtar votlendis. Framlögin geta verið í formi kolefnisjöfnunar starfsemi fyrirtækja í samvinnu við Kolvið, samstarfssamning um kolefnis
bindingu, sjálfboðaliðastörf starfsmanna eða fjárframlög, þ.e. styrkir til samtaka eða stofnana sem vinna á þessum vettvangi. Sem dæmi má nefna Skógræktina eða skógræktarfélög, Land
græðsluna og Votlendissjóðinn. Einnig má nefna að fyrirtæki, t.d. í byggingariðnaði eða í verkefnum með þungavinnuvélum, hafa sýnt áhuga á að fá verkefni við endurheimt votlendis og vinna þau án þess að fá greitt fyrir. Framlag þeirra væri þá metið til fjár, þ.e. einungis kostnaður vegna ferða og fæðis starfsmanna.

Framlög fyrirtækja til aðgerða sem gagnast kolefnisjöfnun eru ekki frádráttarbær rekstrar
kostnaður. Í samræmi við breyttar aðstæður í loftslagsmálum og ríkan vilja í samfélaginu er með frumvarpinu því lögð til breyting á 31. gr. laga um tekjuskatt, nr. 90/2003, sem heimilar frádrátt frá tekjum af atvinnurekstri. Lagt er til að heimilt verði, með skilyrðum, að bein framlög til kolefnisbindingar eða kolefnisjöfnunar megi reiknast sem frádráttarbær rekstrar
kostnaður atvinnurekstrar, allt að 0,85% af tekjum skv. B-lið 7. gr. Til samanburðar má nefna að heimild til frádráttar er allt að 0,75% af tekjum þegar t.d. um góðgerðarstarfsemi er að ræða, sbr. 2. tölul. 31. gr. laga nr. 90/2003.

Í frumvarpinu er lagt til að ráðherra setji reglur um framkvæmd ákvæðisins, svo sem um hvort bókhaldsskyldur aðili, fyrirtæki eða einyrki með skattskylda starfsemi skuli leggja fram staðfestar upplýsingar um slík framlög, fjárhæð framlagsins, hvað felst í því og hvers eðlis það er – t.d. hvort um sé að ræða bein fjárframlög til samtaka eða stofnana, greiðslur vegna ferða og fæðis starfsmanna þegar starfsmenn inna af hendi sjálfboðaliðastarf til kolefnisjöfn
unar eða framlög í sjálfan reksturinn sem gagnast til kolefnisjöfnunar – til hvers framlagið beinist, hvenær og eftir atvikum hvar það er innt af hendi auk staðfestingar móttakanda fram
lagsins á móttöku þess og öðrum atriðum því tengdum. Þá skuli setja nánari fyrirmæli um frádrátt samkvæmt ákvæðinu, þ.m.t. hvaða upplýsingar beri að leggja fram við framtal skatts og skilgreina nánar hvaða skilyrði sjóðir, sjálfseignarstofnanir og samtök þurfi að uppfylla til þess að falla undir gildissvið ákvæðisins sem og til hvaða aðgerða í rekstri aðilar í atvinnurekstri geti gripið. Nauðsynlegt er að framkvæmdin vegna frádráttar verði bæði skýr og gagnsæ svo að hún nái sannarlega markmiði sínu og leiði ekki til misnotkunar á heim
ildinni. Þá telja flutningsmenn æskilegt að umsókn um frádrátt verði hluti af áætlun um losun og kolefnisjöfnun umsækjanda.