149. löggjafarþing 2018–2019.

Þingskjal 1409 — 393. mál.

2. umræða.

Nefndarálit

um frumvarp til laga um þungunarrof.

Frá 1. minni hluta velferðarnefndar.

Fyrsti minni hluti tekur að mörgu leyti undir þau sjónarmið sem fram koma í greinargerð frumvarpsins um að leggja áherslu á sjálfsákvörðunarrétt kvenna og rétt einstaklinga til að taka eigin ákvörðun um barneignir. 1. minni hluti bendir þó á að markmiðið með því að fella ákvæði þungunarrof úr lögum um ráðgjöf og fræðslu varðandi kynlíf og barneignir og um fóstureyðingar og ófrjósemisaðgerðir, nr. 25/1975, og víkja frá ákvæðum þeirra laga sem fela í sér heimild til mismununar á grundvelli fötlunar, hljóti að vera afnám mismununar á grund
velli fötlunar. Telur 1. minni hluti það ekki vera í samræmi við framangreind markmið að heimila þungunarrof þegar svo langt er liðið á þungun og lagt er til í frumvarpinu, þ.e. til loka 22. viku. Leggur 1. minni hluti því til að þungunarrof verði heimilt til loka 18. viku líkt og lagt var upp með í frumvarpsdrögum.

Í því sambandi tekur 1. minni hluti undir þau sjónarmið sem fram koma í umsögn ÖBÍ og sameiginlegri umsögn landssamtakanna Þroskahjálpar og Félags áhugafólks um Downs-
heilkennið. Nánar tiltekið leggur 1. minni hluti áherslu á að samningur Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks bannar mismunun á grundvelli fötlunar. Með því að heimila þung
unarrof fram til loka 22. viku sé ekki komið í veg fyrir mismunun í raun enda sé rökstuðning
urinn fyrir því að heimila þungunarrof svo seint á meðgöngu að hægt verði að bregðast við þegar fötlun kemur í ljós við 20 vikna fósturskimun. Telur 1. minni hluti þá leið sem farin er í frumvarpinu ekki fela í sér afnám mismununar í raun.

Þá getur 1. minni hluti ekki fallist á það sjónarmið sem fram kemur í áliti meiri hlutans að með því að heimila þungunarrof svo seint á meðgöngu muni konur í erfiðum félagslegum aðstæðum njóta meiri verndar. Telur 1. minni hluti að enn verði hægt að bregðast við aðstæð
um þeirra kvenna fyrir lok 18. viku og að fjöldi kvenna sem fer í þungunarrof muni ekki breytast með því að heimila þungunarrof fram til loka 22. viku.

Þá leggur 1. minni hluti áherslu á þá fræðslu sem lagt er til að standi konum til boða sam
hliða þungunarrofi. Telur 1. minni hluti ekki fullnægjandi að konur fái fræðslu heilbrigðis
starfsfólks, þar á meðal félagsfræðinga líkt og lagt er til í áliti meiri hlutans, heldur skuli konur einnig eiga rétt á fræðslu frá óháðum aðilum eða sjálfstætt starfandi sérfræðingum.

Að öðru leyti tekur 1. minni hluti undir þau sjónarmið sem fram koma í umfjöllun meiri hlutans um þungunarrof gegn læknisráði og framkvæmd þungunarrofs.

Alþingi, 30. apríl 2019.

Anna Kolbrún Árnadóttir.