149. löggjafarþing 2018–2019.

Þingskjal 1637 — 713. mál.

Svar

dómsmálaráðherra við fyrirspurn frá Jóni Þór Ólafssyni
um börn sem vísað hefur verið úr landi.

1.	Hve mörg börn hafa þurft að yfirgefa Ísland vegna þess að þeim eða foreldrum þeirra hefur verið vísað úr landi frá því að lög um samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi barnsins tóku gildi 13. mars 2013?

Á tímabilinu 13. mars 2013 – 10. apríl 2019 yfirgáfu 317 börn, sem sótt höfðu um alþjóð
lega vernd, landið í kjölfar ákvörðunar stjórnvalda þess efnis að synja þeim um efnismeðferð eða synja þeim um vernd í kjölfar efnislegrar meðferðar. Af þessum börnum var mikill meiri hluti í fylgd með foreldrum sínum.

2.	Hvernig var hver brottvísun fyrir sig rökstudd, sbr. ákvæði 1. mgr. 3. gr. samningsins um að það sem barni er fyrir bestu skuli ávallt hafa forgang þegar félagsmálastofnanir á vegum hins opinbera eða einkaaðila, dómstólar, stjórnvöld eða löggjafarstofnanir gera ráðstafanir sem varða börn?

Eins og fram kemur í svari við 1. tölul. fyrirspurnarinnar er um að ræða ákvarðanir í málum 317 barna á því tímabili sem spurt er um. Afar umfangsmikið verk er að gera grein fyrir rökstuðningi í hverju og einu máli enda er hvert mál metið með tilliti til aðstæðna hvers og eins en hér verður gerð grein fyrir þeim sjónarmiðum sem almennt er byggt á við töku slíkra ákvarðana.

Börn eins og aðrir sem sækja um alþjóðlega vernd á Íslandi fá skriflega rökstudda ákvörð
un í máli sínu frá Útlendingastofnun og eftir atvikum kærunefnd útlendingamála. Við fram
kvæmd laga um útlendinga er lögð áhersla á mikilvægi þess að tryggja einingu fjölskyldunnar og almennt hefur verið lagt til grundvallar að hagsmunum barns sé best borgið með því að hún sé tryggð. Útlendingastofnun, og eftir atvikum kærunefnd útlendingamála, metur hvað barni er fyrir bestu þegar tekin er ákvörðun um alþjóðlega vernd hér á landi, sbr. 5. mgr. 37. gr. útlendingalaga og 3. gr. barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna, sbr. lög nr. 19/2013. Sam
kvæmt ákvæðinu ber við það mat að líta til möguleika barns á fjölskyldusameiningu, öryggis þess, velferðar og félagslegs þroska. Hafi verið komist að þeirri niðurstöðu að barn uppfylli ekki skilyrði þess að fá alþjóðlega vernd hér á landi og að hagsmunum barnsins sé ekki stefnt í hættu með því að það fylgi foreldri eða foreldrum sínum aftur til heimalands þeirra eða annars ríkis sem þau hafa heimild til dvalar er tekin ákvörðun um að vísa barninu frá landinu í fylgd foreldris eða foreldra þess.

3.	Hvaða upplýsingar hafa stjórnvöld eða stofnanir þeirra um afdrif þessara barna til að meta hvort brottvísunin hafi verið barni fyrir bestu?

Frekari eftirfylgni með börnum eftir að þau hafa verið flutt frá landinu fellur utan vald
sviðs íslenskra stjórnvalda.