149. löggjafarþing 2018–2019.

Þingskjal 1774 — 965. mál.

Beiðni um skýrslu

frá ríkisendurskoðanda um úttekt á aðkomu Samgöngustofu og Isavia ohf. að starfsemi og rekstri WOW air hf. í aðdraganda gjaldþrots félagsins og eftir það.

Frá Helgu Völu Helgadóttur, Jóni Gunnarssyni, Ara Trausta Guðmundssyni,
Líneik Önnu Sævarsdóttur, Hönnu Katrínu Friðriksson, Vilhjálmi Árnasyni,
Rósu Björk Brynjólfsdóttur, Karli Gauta Hjaltasyni og Bergþóri Ólasyni.

Með vísan til 17. gr. laga um ríkisendurskoðanda og endurskoðun ríkisreikninga, nr. 46/2016, er þess óskað að ríkisendurskoðandi geri úttekt á og taki saman skýrslu um aðkomu Samgöngustofu og Isavia ohf. að starfsemi og rekstri WOW air hf. í aðdraganda gjaldþrots félagsins 28. mars 2019 og eftir það.

Í skýrslunni verði m.a. dregið fram hvernig Samgöngustofu hafi tekist að uppfylla hlut
verk sitt samkvæmt lögum um loftferðir, nr. 60/1998, og reglugerð nr. 48/2012, um sameigin
legar reglur um flugrekstur og flugþjónustu innan Evrópska efnahagssvæðisins, og aðrar lög
bundnar skyldur. Þá verði dregið fram hvort verkferlum innan stofnunarinnar hafi verið fylgt, m.a. hvað varðar ákvarðanatöku við meðferð málsins. Þá verði aðkoma Isavia sérstaklega skoðuð með tilliti til hagkvæmni, meðferðar og nýtingar ríkisfjár sem og þess hvort farið hafi verið eftir samþykktum og verkferlum félagsins í viðskiptum þess við WOW air hf., m.a. út frá reglum samkeppnislaga og ríkisaðstoðarreglna.

Greinargerð.

Með beiðni þessari er lagt til að ríkisendurskoðandi taki saman skýrslu sem varpi ljósi á aðkomu Samgöngustofu og Isavia að starfsemi og rekstri flugfélagsins WOW air hf. í aðdrag
anda gjaldþrots félagsins og eftir það.

Í 6. gr. laga um ríkisendurskoðanda og endurskoðun ríkisreikninga er kveðið á um að stjórnsýsluendurskoðun feli í sér mat á frammistöðu þeirra aðila sem ríkisendurskoðandi hef
ur eftirlit með. Markmið stjórnsýsluendurskoðunar er að stuðla að úrbótum þar sem einkum er horft til eftirfarandi atriða:

a.	meðferðar og nýtingar ríkisfjár,

b.	hvort hagkvæmni og skilvirkni sé gætt í rekstri stofnana og fyrirtækja í eigu ríkisins,

c.	hvort framlög ríkisins skili þeim árangri sem að er stefnt.

Við mat á frammistöðu skal m.a. líta til þess hvort starfsemi sé í samræmi við fjárheimild
ir, þá löggjöf sem gildir um hana og góða og viðurkennda starfshætti. Þá vísast jafnframt til 4. gr. laganna og lögð áhersla á að ríkisendurskoðandi skoði starfsemi og árangur sem og framkvæmd samninga, sbr. d- og g-lið 1. mgr.

Flugfélagið WOW air hf. var umfangsmikið flugfélag hér á landi undanfarin ár en það var stofnað árið 2011 og flaug til fjölmargra áfangastaða í Evrópu, Bandaríkjunum og víðar. Starfsmenn þess voru um 1.100 þegar flugfélagið hætti störfum í lok mars 2019. Strax varð ljóst að gjaldþrot svo stórs félags og atvinnurekanda myndi hafa umtalsverð áhrif á hagkerfið og kalla á endurmat áætlana, t.d. fjármálaáætlunar.

Að mati flutningsmanna er nauðsynlegt að aðkoma stjórnvalda að málinu, m.a. sem eftir
litsaðila, verði skoðuð ofan í kjölinn. Lagt er til að markmið úttektarinnar verði að leiða í ljós hvort stjórnsýsla málsins hafi verið nægilega vönduð, hvort nýting ríkisfjár hafi verið for
svaranleg, hvort reglum um flugrekstrarhæfi, sbr. reglugerð nr. 48/2012, hafi verið framfylgt og hvað gera hefði mátt betur. Að mati flutningsmanna er jafnframt nauðsynlegt að skoða heimildir Isavia ohf., sbr. 5. gr. laga nr. 46/2016, til að veita flugrekendum greiðslufrest á lendingar- og þjónustugjöldum og hvort endurskoða þurfi þær heimildir sem opinber hluta
félög hafa til slíkrar fyrirgreiðslu á samkeppnismarkaði. Er sérstaklega óskað eftir að Ríkis
endurskoðun kanni umræddar fyrirgreiðslur með tilliti til samkeppnislaga og ríkisaðstoðar
reglna, sbr. II. kafla EES-samningsins samkvæmt lögum um Evrópska efnahagssvæðið, nr. 2/1993.

Flutningsmenn eru nefndarmenn í umhverfis- og samgöngunefnd, sem hefur fjallað um málið, og telja þeir nauðsynlegt að varpa ljósi á þá atburðarás sem varð fram að falli flug
félagsins og eftir það.