151. löggjafarþing 2020–2021.

Þingskjal 1912 — 893. mál.

Svar

mennta- og menningarmálaráðherra við fyrirspurn frá
Andrési Inga Jónssyni um gjaldfrjálsar tíðavörur.

1.	Náðist það markmið að tryggja gjaldfrjálsar tíðavörur í skólakerfinu við lok vorannar árið 2021 líkt og ráðherra taldi raunhæft við afgreiðslu fjárlaga fyrir árið 2021? Ef ekki, mun ráðuneytið sjá til þess að allir framhaldsskólar, grunnskólar og félagsmið
stöðvar í öllum sveitarfélögum bjóði upp á gjaldfrjálsar tíðavörur strax við byrjun næsta skólaárs?

Ráðherra sendi skólameisturum allra framhaldsskóla bréf 2. mars 2021 og beindi því til skólanna að sjá til þess að tíðavörur yrðu aðgengilegar og gjaldfrjálsar fyrir nemendur fram
haldsskóla fyrir lok síðasta skólaárs. Taldi ráðherra það bæði sanngjarnt og réttlátt að að
gengi að tíðavörum væri gjaldfrjálst í skólakerfinu. Allnokkrir framhaldsskólar hafa boðið upp á gjaldfrjálsar tíðavörur í nokkur ár en aðrir brugðust við bréfi ráðherra frá því í vor og bjóða allir þessar vörur gjaldfrjálsar frá og með skólaárinu 2021–2022.

Ráðuneytið aflaði upplýsinga hjá Sambandi íslenskra sveitarfélaga um hvort sveitarfélög bjóði upp á gjaldfrjálsar tíðavörur í grunnskólum og félagsmiðstöðvum. Ráðuneytið getur ekki séð til þess að sveitarfélög bjóði upp á tíðavörur í grunnskólum og félagsmiðstöðvum en hefur hvatt til þess að það verði gert. Mörg sveitarfélög hafa brugðist við og bjóða nú þegar upp á slíkar vörur í sínum mannvirkjum.

2.	Hvaða sveitarfélög buðu upp á gjaldfrjálsar tíðavörur í grunnskólum og félagsmiðstöðv
um við lok vorannar árið 2021? Hvaða framhaldsskólar buðu upp á gjaldfrjálsar tíða
vörur á sama tíma?

Ráðuneytið aflaði upplýsinga hjá Sambandi íslenskra sveitarfélaga um hvaða sveitarfélög bjóða upp á gjaldfrjálsar tíðavörur. Sambandið sendi út könnun til allra sveitarfélaga þar sem óskað var eftir upplýsingum um hvort boðið væri upp á gjaldfrjálsar tíðavörur í grunnskólum og félagsmiðstöðvum eða hvort það væri í vinnslu. Góð svörun var í könnuninni en þau sveitarfélög sem svöruðu ná yfir u.þ.b. 96% landsmanna. Rétt er að árétta að ekki er um laga
skyldu fyrir sveitarfélög og ræða heldur byggist ákvörðun á stefnu viðkomandi sveitarfélaga.

Hvað varðar grunnskóla eru rúm 70% sveitarfélaga að bjóða upp á gjaldfrjálsar tíðavörur eða með það í vinnslu. Það þýðir að um 86% grunnskólanema hafa eða munu fljótlega hafa aðgang að ókeypis tíðavörum í grunnskólum.

Tæp 30% bjóða ekki upp á gjaldfrjálsar tíðavörur en þó verður að setja þann fyrirvara að af þeim 30% eru þónokkur sveitarfélög að hefja umræðu um málið.

Eftirfarandi sveitarfélög bjóða upp á gjaldfrjálsar tíðavörur í grunnskólum: Akureyrarbær, Akraneskaupstaður, Garðabær, Mosfellsbær, Hafnarfjarðarkaupstaður, Múlaþing, Dalabyggð, Bolungarvíkurkaupstaður, Stykkishólmsbær, Vestmannaeyjabær, Reykjavíkurborg, Blá
skógabyggð, Þingeyjarsveit, Ásahreppur, Suðurnesjabær, Húnavatnshreppur, Sveitarfélagið Skagafjörður, Seltjarnarnesbær, Hvalfjarðarsveit, Hveragerðisbær, Hörgársveit, Sveitarfélag
ið Hornafjörður, Grindavíkurbær, Grímsnes- og Grafningshreppur, Tálknafjarðarhreppur, Dalvíkurbyggð, Svalbarðsstrandarhreppur og Vopnafjarðarhreppur.

Eftirfarandi sveitarfélög eru með málið í vinnslu: Kópavogsbær, Akrahreppur, Stranda
byggð, Ísafjarðarbær og Kaldrananeshreppur.

Hvað varðar félagsmiðstöðvar eru um 68% sveitarfélaga að bjóða upp á gjaldfrjálsar tíða
vörur eða eru með það í vinnslu. Það þýðir að um 88% grunnskólanemenda hafa eða munu fljótlega hafa aðgang að ókeypis tíðavörum í félagsmiðstöðvum.

Tæp 32% bjóða ekki upp á gjaldfrjálsar tíðavörur í félagsmiðstöðvum en þó verður að setja sama fyrirvara og áður að mörg eru að hefja umræðu um málið.

Eftirfarandi sveitarfélög bjóða upp á gjaldfrjálsar tíðavörur í félagsmiðstöðvum: Akur
eyrarbær, Akraneskaupstaður, Garðabær, Mosfellsbær, Hafnarfjarðarkaupstaður, Múlaþing, Dalabyggð, Borgarbyggð, Stykkishólmsbær, Reykjavíkurborg, Þingeyjarsveit, Ásahreppur, Húnaþing vestra, Fjarðabyggð, Suðurnesjabær, Húnavatnshreppur, Sveitarfélagið Skaga
fjörður, Seltjarnarnesbær, Hveragerðisbær, Hörgársveit, Sveitarfélagið Hornafjörður, Grinda
víkurbær, Grímsnes- og Grafningshreppur, Dalvíkurbyggð, Svalbarðsstrandarhreppur og Vopnafjarðarhreppur.

Eftirfarandi sveitarfélög eru með málið í vinnslu: Kópavogsbær, Vestmannaeyjabær, Akrahreppur, Strandabyggð, Hvalfjarðarsveit og Ísafjarðarbær.

Ráðuneytið aflaði upplýsinga frá framhaldsskólum nú í sumar og kom í ljós að á næsta skólaári munu eftirfarandi framhaldsskólar bjóða gjaldfrjálsar tíðavörur fyrir nemendur sína:

Borgarholtsskóli

Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra

Fjölbrautaskóli Snæfellinga

Fjölbrautaskóli Suðurlands

Fjölbrautaskóli Suðurnesja

Fjölbrautaskóli Vesturlands

Fjölbrautaskólinn í Garðabæ

Fjölbrautaskólinn við Ármúla

Fjölbrautaskólinn í Breiðholti

Flensborgarskólinn í Hafnarfirði

Framhaldsskóli Austur-Skaftafellssýslu

Menntaskóli Borgarfjarðar

Menntaskólinn á Egilsstöðum

Menntaskólinn að Laugarvatni

Menntaskólinn á Akureyri

Menntaskólinn á Ísafirði

Menntaskólinn á Tröllaskaga

Menntaskólinn í Kópavogi

Menntaskólinn í Reykjavík

Menntaskólinn við Hamrahlíð

Menntaskólinn við Sund

Tækniskólinn

Verkmenntaskóli Austurlands

Verkmenntaskólinn á Akureyri

Verzlunarskóli Íslands

Ekki hafa fengist upplýsingar um hvort Framhaldsskólinn á Laugum hyggst bjóða upp á gjaldfrjálsar tíðarvörur fyrir nemendur sína.