153. löggjafarþing 2022–2023.

Þingskjal 1289 — 285. mál.

Svar

heilbrigðisráðherra við fyrirspurn frá Diljá Mist Einarsdóttur
um útboð innan heilbrigðiskerfisins.

1.	Hversu margar kvartanir og ábendingar hafa borist ráðuneytinu frá árinu 2016 varð
andi útboðsskyldu innan heilbrigðiskerfisins vegna kaupa á vörum og þjónustu? Svar óskast sundurliðað eftir embættum og stofnunum sem heyra undir ráðherra.

Við leit í málaskrá ráðuneytisins fundust tvö mál sem líta má á sem kvörtun eða ábendingu um að útboð hafi ekki farið fram á kaupum á vörum og þjónustu í heilbrigðiskerfinu. Vörð
uðu bæði erindin rekstur rafrænna sjúkraskráa eða heilbrigðislausna hjá embætti landlæknis.

2.	Hversu margir þjónustusamningar eru í gildi innan heilbrigðiskerfisins sem hafa verð
gildi yfir viðmiðunarmörkum laga nr. 120/2016, um opinber innkaup? Svar óskast sund
urliðað eftir embættum og stofnunum sem heyra undir ráðherra.

Embætti landlæknis.

Samkvæmt upplýsingum frá embættinu eru sex samningar í gildi sem falla hér undir.

Sjúkratryggingar Íslands.

Samkvæmt upplýsingum frá stofnuninni eru í gildi 75 þjónustusamningar sem stofnunin hefur gert og gerðir hafa verið frá gildistöku laga nr. 120/2016, um opinber innkaup, sem eru yfir viðmiðunarmörkum laganna.

Ekki bárust upplýsingar frá Sjúkratryggingum Íslands um aðra samninga en samninga um kaup á heilbrigðisþjónustu. Tekið er fram að samningar sem Sjúkratryggingar Íslands gera um kaup á heilbrigðisþjónustu eru gerðir á grundvelli laga nr. 112/2008, um sjúkratrygging
ar. Þá taka lög um opinber innkaup ekki til þjónustu í almannaþágu sem ekki er af efnahags
legum toga.

Sjúkrahúsið á Akureyri.

Samkvæmt upplýsingum frá sjúkrahúsinu eru í gildi 38 samningar sem eru yfir viðmiðun
armörkum laga um opinber innkaup.

Lyfjastofnun.

Samkvæmt upplýsingum frá stofnuninni er enginn samningur í gildi sem er yfir viðmiðun
armörkum laganna.

Landspítali.

Samkvæmt upplýsingum frá spítalanum eru 63 af núgildandi þjónustusamningum sem gerðir hafa verið í gildistíð laga nr. 120/2016, um opinber innkaup, sem eru yfir viðmiðun
arfjárhæðum 23. gr. laganna. Við vinnslu þessarar fyrirspurnar bárust ekki svör frá öllum deildum. Því er mögulegt að til staðar séu fleiri samningar sem falla undir þessi viðmið.

Heilbrigðisstofnun Vesturlands.

Samkvæmt upplýsingum frá stofnuninni er í gildi einn samningur sem er yfir viðmiðunar
mörkum laganna.

Heilbrigðisstofnun Vestfjarða.

Samkvæmt upplýsingum frá stofnuninni fellur enginn samningur hér undir.

Heilbrigðisstofnun Suðurnesja.

Samkvæmt upplýsingum frá stofnuninni fellur enginn samningur hér undir.

Heilbrigðisstofnun Norðurlands.

Samkvæmt upplýsingum frá sjúkrahúsinu eru í gildi sjö samningar sem eru yfir viðmiðun
armörkum laga um opinber innkaup.

Heilbrigðisstofnun Suðurlands.

Fjórir samningar.

Geislavarnir ríkisins.

Samkvæmt upplýsingum frá stofnuninni fellur enginn samningur hér undir.

Vísindasiðanefnd.

Samkvæmt upplýsingum frá stofnuninni er ekki vitað til þess að slíkir samningar hafi verið gerðir.

Engin svör bárust frá Heilbrigðisstofnun Austurlands og Heilsugæslu höfuðborgar
svæðisins.

3.	Hversu oft frá árinu 2016 hafa greiðslur verið inntar af hendi af hálfu embætta og stofn
ana sem heyra undir ráðherra fyrir vörur og þjónustu þar sem fjárhæðir eru yfir viðmið
unarmörkum laga nr. 120/2016, um opinber innkaup, á grundvelli undanþáguheimilda laganna? Svar óskast sundurliðað eftir embættum og stofnunum.

Embætti Landlæknis.

Ekki bárust skýr svör frá embættinu um þennan hluta fyrirspurnarinnar og hefur ráðu
neytið því ekki upplýsingar um fjölda tilvika sem spurt er um.

Sjúkratryggingar Íslands.

Samkvæmt upplýsingum frá stofnuninni eru flestir samningar sem stofnunin hefur gert um kaup á heilbrigðisþjónustu frá árinu 2016 yfir viðmiðunarmörkum laganna. Ekki kom fram í svari stofnunarinnar hversu oft greiðslur hafa verið inntar af hendi sem eru yfir viðmiðunar
mörkum laga um opinber innkaup.

Ekki bárust upplýsingar frá Sjúkratryggingum Íslands um aðra samninga en samninga um kaup á heilbrigðisþjónustu.

Sjúkrahúsið á Akureyri.

Samkvæmt upplýsingum frá sjúkrahúsinu falla 20 samningar sem greiddir eru mánaðar
lega hér undir.

Landspítali.

Samkvæmt upplýsingum frá spítalanum hefur frá gildistöku laga nr. 120/2016, um opinber innkaup, í 25 tilvikum verið greitt fyrir vöru sem keypt hefur verið á grundvelli undanþágu
heimilda.

Heilbrigðisstofnun Vesturlands.

Samkvæmt upplýsingum frá stofnuninni hefur aldrei verið keypt stök vara eða tæki sem fer yfir þessi viðmið.

Heilbrigðisstofnun Vestfjarða.

Samkvæmt upplýsingum frá stofnuninni fellur enginn samningur hér undir.

Heilbrigðisstofnun Suðurnesja.

Samkvæmt upplýsingum frá stofnuninni hefur aldrei verið keypt stök vara eða tæki sem fer yfir þessi viðmið.

Heilbrigðisstofnun Norðurlands.

Ekki bárust skýr svör frá stofnuninni um þennan hluta fyrirspurnarinnar og hefur ráðu
neytið því ekki upplýsingar um fjölda tilvika sem spurt er um.

Heilbrigðisstofnun Suðurlands.

Vegna notkunar á sjúkraskrárkerfinu Sögu.

Geislavarnir ríkisins.

Samkvæmt upplýsingum frá stofnuninni hefur aldrei verið innt af hendi greiðsla sem er yfir viðmiðunarmörkum laganna.

Vísindasiðanefnd.

Samkvæmt upplýsingum frá stofnuninni hafa kaup á vörum og þjónustu aldrei farið nálægt viðmiðunarmörkum laganna.

Engin svör bárust frá Heilbrigðisstofnun Austurlands, og Heilsugæslu höfuðborgar
svæðisins.

4.	Hvers vegna hefur ekki farið fram útboð á nýju rafrænu sjúkraskrárkerfi fyrir Ísland sem Boston Consulting Group taldi nauðsynlegt í úttekt árið 2012?

Sama ár fól heilbrigðisráðuneytið sérfræðingahópi innlendra og erlendra sérfræðinga að meta kostnað við kaup á nýju heildstæðu sjúkraskrárkerfi fyrir allt íslenska heilbrigðiskerfið. Áætlaður kostnaður var talinn rúmlega 12 milljarðar kr. Ekki fékkst fjármagn í verkefnið og ákvað heilbrigðisráðuneytið að haldið yrði áfram að gera viðbætur og lagfæringar á þeim kerfum sem voru í notkun. Heilbrigðisyfirvöld eru með ótímabundinn samning við fyrirtækið Origo og nýtt kerfi verður ekki boðið út fyrr en stjórnvöld telja það nauðsynlegt og búið er að tryggja fjármögnun samkvæmt lögum um opinber fjármál. Innleiðing mun samkvæmt skýrslunni taka 5–7 ár.

5.	Hversu miklum fjármunum embætta og stofnana sem heyra undir ráðherra hefur verið varið til eiganda sjúkraskrárkerfisins Sögu frá árinu 2012? Svar óskast sundurliðað eftir eðli, embættum, stofnunum og árum.

Sjúkratryggingar Íslands.

Samkvæmt upplýsingum frá stofnuninni hefur hún 2018–2019 greitt samtals 7.254.982 kr. Ekki barst nánari sundurliðun á fjármagninu eftir árum frá stofnuninni.

Sjúkrahúsið á Akureyri.

Eftirfarandi sundurliðun barst frá sjúkrahúsinu:

2012–2017	66.407.243 kr.
2018–2022	65.654.187 kr.
Saga – samtals kostnaður frá 2012:	132.061.430 kr.

Lyfjastofnun.

Samkvæmt upplýsingum frá stofnuninni tekur hún ekki þátt í kostnaði Sögu-kerfisins.

Landspítali.

Eftirfarandi sundurliðun barst frá spítalanum:

Ár:	Krónur:
2013	43.252.041
2014	48.474.454
2015	43.823.260
2016	48.844.819
2017	52.358.899
2018	56.180.252
2019	59.078.435
2020	62.516.011
2021	67.676.960
Samtals	482.205.131

Heyrnar- og talmeinastöðin.

Eftirfarandi sundurliðun barst frá stofnuninni:

Ár:	Krónur:
2012	4.712.333
2013	5.051.314
2014	5.396.141
2015	5.223.662
2016	5.871.834
2017	6.302.344
2018	6.357.906
2019	7.259.757
2020	7.976.151
2021	9.049.173

Heilbrigðisstofnun Vesturlands.

Eftirfarandi sundurliðun barst frá stofnuninni:

Ár:	Krónur:
2012	146.209
2013	605.700
2014	917.932
2015
2016	4.860
2017	120.410
2018	18.952.471
2019	22.872.560
2020	24.361.295
2021	24.879.761
2022	25.319.530
Samtals	118.180.728

Heilbrigðisstofnun Vestfjarða.

Samkvæmt upplýsingum frá stofnuninni hefur hún greitt alls kr. 53.410.327 frá 2012 til 2022. Ekki barst nánari sundurliðun á fjármagninu eftir árum frá stofnuninni.

Heilbrigðisstofnun Suðurnesja.

Samkvæmt upplýsingum frá stofnuninni hefur hún frá árinu 2014 greitt alls kr. 91.173.256. Ekki barst nánari sundurliðun á fjármagninu eftir árum frá stofnuninni.

Heilbrigðisstofnun Norðurlands.

Eftirfarandi sundurliðun barst frá stofnuninni:

Ár:	Krónur:
2015	4.558.751
2016	1.602.633
2017	30.490.025
2018	31.401.736
2019	54.032.013
2020	64.091.581
2021 - fyrstu 9 mánuðirnir	57.224.381
2022 - áætlaður kostnaður	76.299.175

Heilbrigðisstofnun Suðurlands.

Origo hf.	112.760.714 kr.
TMS hf. (TM Software)	39.719.383 kr.
EMR hugbúnaður	61.656.865 kr.
Samtals	214.136.962 kr.

Ekki barst nánari sundurliðun á fjármagninu eftir árum frá stofnuninni.

Vísindasiðanefnd.

Samkvæmt upplýsingum frá stofnuninni notar hún ekki sjúkraskrárkerfið Sögu þar sem hún veitir ekki heilbrigðisþjónustu.

Engin svör bárust frá embætti landlæknis, Heilbrigðisstofnun Austurlands og Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins.

6.	Hafa þeir sem komu að þróun sjúkraskrárkerfisins Sögu séð um innkaup á vegum emb
ættis landlæknis frá upphafi vegna þróunar kerfisins?

Samkvæmt upplýsingum frá embætti landlæknis hafa tveir starfsmenn komið að kaupum á vinnu við Sögu-kerfið frá því að embættinu voru falin öll verkefni rafrænnar sjúkraskrár árið 2012. Annar af þeim aðilum vann við þróun Sögu-kerfisins árin 1993–2005. Engir starfsmenn MRH hafa tengsl við Origo, núverandi eiganda Sögu-kerfisins.

7.	Hvaða verkferlar gilda hjá embættum og stofnunum sem heyra undir ráðuneytið, þ.m.t. hjá Miðstöð rafrænna heilbrigðislausna, um mat á því hvort og hvernig bjóða eigi út hugbúnaðarlausnir?

Embætti landlæknis.

Samkvæmt upplýsingum frá embætti landlæknis koma ný verkefni venjulega upp vegna nýrra áskorana í heilbrigðiskerfinu og til að framfylgja stefnu embættis landlæknis um raf
ræna sjúkraskrá og heilbrigðisnet. Ávallt sé skoðað hvernig sé hægt að leysa verkefni, hvort það sé hægt með starfsfólki embættisins eða hvort nauðsynlegt sé að fara í opinber innkaup. Einnig hvort innkaup séu möguleg í ljósi fjárveitinga til embættisins og laga um opinber fjármál. Þegar ákvörðun um innkaup hefur verið tekin er í fyrsta lagi kannað hvort unnt sé að kaupa þjónustu eða vöru innan rammasamninga. Ef fara þarf í útboð utan rammasamninga er tekið mið af almennum leiðbeiningum fjármála- og efnahagsráðuneytis, Innkaup skref fyrir skref, og innkaupaleiðbeiningum embættis landlæknis og leitað til Ríkiskaupa um aðstoð við framkvæmd útboðs.

Ekki bárust svör frá öðrum stofnunum og embættum sem heyra undir heilbrigðisráðu
neytið.

8.	Hvaða verkferlar gilda hjá embætti landlæknis um aðgengi markaðsaðila að gagnaskilum og samþættingu kerfa innan heilbrigðiskerfisins svo að unnt sé að tryggja samkeppni og hagkvæmni á markaði?

Samkvæmt upplýsingum frá embætti landlæknis rekur embættið Heklu, heilbrigðisnet sem tengir saman kerfi innan heilbrigðiskerfisins, miðlar upplýsingum þeirra á milli, svo sem læknabréfum og lyfjaávísunum, og veitir kerfum aðgang að miðlægum þjónustum, svo sem lyfjaávísanagátt og bólusetningargrunni. Yfir tugur kerfa tengist Heklu í dag, bæði sjúkra
skrárkerfi og lyfjaafgreiðslukerfi. Á vegum embættisins er haldið úti prófunarútgáfu af Heklu sem þróunaraðilar geta fengið aðgang að eftir þörfum og vefsvæði sem birtir skjölun á þjónustum Heklu. Einnig tryggir embættið þróunaraðilum aðgang að aðstoð við þróun á móti Heklu ef upp koma vandamál eða spurningar. Allt þetta er þróunaraðilum að kostnaðarlausu.