Norðurlandaráð

Nordisk råd, NR

Gagnleg vefföng


Markmið, uppbygging og starfsemi

Norður­landa­ráð var stofnað árið 1952 og er samstarfs­vettvangur þjóðþinga á Norður­löndum. Sjálfstjórnar­svæðin Álandseyjar, Færeyjar og Grænland taka jafnframt þátt í sams­tarfinu. Alþingi hefur átt aðild að ráðinu frá stofnun þess. Norður­landa­ráð kemur saman til þingfundar einu sinni á ári og ræðir og ályktar um samnorræn málefni. Auk þess heldur Norður­landaráð nefndafundi þrisvar sinnum á ári. Á vegum Norðurlanda­ráðs er unnið að margvíslegum sam­norrænum verkefnum sem þingmenn, nefndir eða flokkahópar ráðsins hafa átt frumkvæði að. Auk Norður­landa­ráðs fer opinbert norrænt samstarf fram á vegum Norrænu ráðherra­nefndarinnar, sem er samstarf­svettvangur ríkisstjórna Norðurlanda. Norðurlandaráð hefur tillögu- og umsagnarrétt um fjármagn sem veitt er til norrænnar samvinnu árlega. Undirstaða starfsemi Norðurlandaráðs er Helsingforssamningurinn frá 1962.

Markmið Norðurlanda­ráðs er að auka samstarf norrænna ríkja með markvissri hugmyndavinnu og tilmælum sem beint er til Norrænu ráðherra­nefndarinnar eða ríkisstjórna Norðurlanda. Á þann hátt hafa ráðið og ráðherra­nefndin t.d. staðið að því að samræma ýmis réttindi Norðurlanda­þjóða með norrænum samningum, til að mynda Norðurlanda­samningnum um almanna­tryggingar. Ráðið og ráðherra­nefndin hafa einnig komið á norrænum nemendas­kiptum og reka ýmis verkefni og stofnanir á sviði menningar-, mennta- og rannsóknarmála, að ógleymdum tónlistar-, bókmennta-, umhverfis- og kvikmynda­verðlaunum Norður­landa­ráðs.

Í Norðu­rlanda­ráði sitja 87 þingmenn, þar af sjö alþingismenn. Hvert hinna ríkjanna fjögurra á 20 þingmenn í Norður­landar­áði. Hvert ríki skipar forseta Norður­landa­ráðs á fimm ára fresti. Á árlegum þingfundi Norður­landa­ráðs er fjallað um framkomnar tillögur og sendir þingið frá sér tilmæli til Norrænu ráðherranefndarinnar eða norrænna ríkisstjórna. Á Norðurlandaráðsþinginu gefa samstarfsráðherrar Norðurlanda þinginu skýrslu og svara fyrirspurnum. Fjárlög komandi starfsárs eru jafnframt ákveðin á þinginu og skipað í nefndir og trúnaðarstöður.

Í Norðurlandaráði starfa fimm flokkahópar: jafnaðarmenn, miðjumenn, hægrimenn, Norrænt frelsi og norrænir vinstri grænir. Flokkahóparnir móta sameiginlega afstöðu til einstakra mála og velja þingmenn í nefndir. Að öðru leyti byggist starf Norðurlandaráðs á landsdeildum aðildarríkjanna. Málefnastarf Norðurlandaráðs fer að mestu fram í fjórum málefnanefndum auk forsætisnefndar. Á milli þinga stýrir forsætisnefnd starfi ráðsins, vísar tillögum til nefnda eða afgreiðir þær. Forsætisnefnd fer jafnframt með utanríkis- og öryggismál svo og samskipti Norðurlandaráðs við aðrar alþjóðastofnanir. Þá fer eftirlitsnefnd yfir ársreikninga ráðsins og stofnana sem starfa innan Norðurlandasamvinnunnar. Loks kemur kjörnefnd saman á þingum til að gera tillögu að skipan í nefndir og trúnaðarstöður á vegum Norðurlandaráðs.

Forsætisnefnd Norðurlandaráðs

Silja Dögg Gunnarsdóttir,
Oddný Harðardóttir,
Steinunn Þóra Árnadóttir.

Norræna þekkingar- og menningarnefndin

Anna Kolbrún Árnadóttir.

Norræna sjálfbærninefndin

Vilhjálmur Árnason,
Kolbeinn Óttarsson Proppé.

Norræna velferðarnefndin 

Inga Sæland.

Eftirlitsnefnd Norðurlandaráðs

Inga Sæland (aðalmaður),
Anna Kolbrún Árnadóttir (varamaður).

Frekari upplýsingar um uppbyggingu og starf Norðurlandaráðs.